حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ بُرَيْدِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ السَّلُولِيِّ عَنْ أَبِي الْحَوْرَاءِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ قَالَعَلَّمَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَلِمَاتٍ أَقُولُهُنَّ فِي قُنُوتِ الْوَتْرِ اللَّهُمَّ اهْدِنِي فِيمَنْ هَدَيْتَ وَعَافِنِي فِيمَنْ عَافَيْتَ وَتَوَلَّنِي فِيمَنْ تَوَلَّيْتَ وَبَارِكْ لِي فِيمَا أَعْطَيْتَ وَقِنِي شَرَّ مَا قَضَيْتَ فَإِنَّكَ تَقْضِي وَلَا يُقْضَى عَلَيْكَ إِنَّهُ لَا يَذِلُّ مَنْ وَالَيْتَ تَبَارَكْتَ رَبَّنَا وَتَعَالَيْتَ

Hasan ibn Ali (roziyallohu anhumo) aytadi: Rasululloh ﷺ menga vitr qunutida aytadigan kalimalarni oʻrgatdilar: «Allohumma-hdiniy fiyman hadayt, va oafiniy fiyman oafayt, va tavallaniy fiyman tavallayt, va boorik liy fiymaa aʼtoyt, va qiniy sharra maa qodoyt, fa innaka taqdiy va laa yuqdoo alayk, innahu laa yazillu man voolayt, tabaarokta robbanaa va taoalayt» (Ey Allohim, meni hidoyat qilganlaring qatorida hidoyat qilgin, ofiyat berganlaring qatorida ofiyat bergin, doʻst tutganlaring qatorida doʻst tutgin, ato qilgan narsangda menga baraka bergin, hukm qilgan narsang yomonligidan meni saqlagin; chunki Sen hukm qilasan, Senga qarshi hukm qilinmaydi; albatta, Sen doʻst tutgan kishi xor boʻlmaydi. Ey Robbimiz, Sen barakotlisan va Oliysan).Ҳасан ибн Али (розияллоҳу анҳумо) айтади: Расулуллоҳ ﷺ менга витр қунутида айтадиган калималарни ўргатдилар: «Аллоҳумма-ҳдиний фийман ҳадайт, ва оафиний фийман оафайт, ва тавалланий фийман таваллайт, ва боорик лий фиймаа аътойт, ва қиний шарра маа қодойт, фа иннака тақдий ва лаа юқдоо алайк, иннаҳу лаа язиллу ман воолайт, табаарокта роббанаа ва таоалайт» (Эй Аллоҳим, мени ҳидоят қилганларинг қаторида ҳидоят қилгин, офият берганларинг қаторида офият бергин, дўст тутганларинг қаторида дўст тутгин, ато қилган нарсангда менга барака бергин, ҳукм қилган нарсанг ёмонлигидан мени сақлагин; чунки Сен ҳукм қиласан, Сенга қарши ҳукм қилинмайди; албатта, Сен дўст тутган киши хор бўлмайди. Эй Роббимиз, Сен баракотлисан ва Олийсан).

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شَرِيكٍ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ هُبَيْرَةَ خَطَبَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَلَقَدْ فَارَقَكُمْ رَجُلٌ بِالْأَمْسِ لَمْ يَسْبِقْهُ الْأَوَّلُونَ بِعِلْمٍ وَلَا يُدْرِكُهُ الْآخِرُونَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَبْعَثُهُ بِالرَّايَةِ جِبْرِيلُ عَنْ يَمِينِهِ وَمِيكَائِيلُ عَنْ شِمَالِهِ لَا يَنْصَرِفُ حَتَّى يُفْتَحَ لَهُ

Hubayra aytdi: Hasan ibn Ali (roziyallohu anhu) bizga xutba qilib: «Kecha sizlardan shunday bir kishi ajraldiki, avvalgilar undan ilmda oʻzib keta olmagan, keyingilar ham unga yeta olmaydi. Rasululloh ﷺ uni bayroq bilan (jangga) yuborar edilar; Jibril uning oʻng tomonida, Mikoil chap tomonida (boʻlardi); unga fath berilmaguncha u qaytmas edi», dedi.Ҳубайра айтди: Ҳасан ибн Али (розияллоҳу анҳу) бизга хутба қилиб: «Кеча сизлардан шундай бир киши ажралдики, аввалгилар ундан илмда ўзиб кета олмаган, кейингилар ҳам унга ета олмайди. Расулуллоҳ ﷺ уни байроқ билан (жангга) юборар эдилар; Жибрил унинг ўнг томонида, Микоил чап томонида (бўларди); унга фатҳ берилмагунча у қайтмас эди», деди.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ حُبْشِيٍّ قَالَخَطَبَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ بَعْدَ قَتْلِ عَلِيٍّ فَقَالَ لَقَدْ فَارَقَكُمْ رَجُلٌ بِالْأَمْسِ مَا سَبَقَهُ الْأَوَّلُونَ بِعِلْمٍ وَلَا أَدْرَكَهُ الْآخِرُونَ إِنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيَبْعَثُهُ وَيُعْطِيهِ الرَّايَةَ فَلَا يَنْصَرِفُ حَتَّى يُفْتَحَ لَهُ وَمَا تَرَكَ مِنْ صَفْرَاءَ وَلَا بَيْضَاءَ إِلَّا سَبْعَ مِائَةِ دِرْهَمٍ مِنْ عَطَائِهِ كَانَ يَرْصُدُهَا لِخَادِمٍ لِأَهْلِهِحَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنْبَأَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ بُرَيْدِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ عَنْ أَبِي الْحَوْرَاءِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَّمَهُ أَنْ يَقُولَ فِي الْوَتْرِ فَذَكَرَ مِثْلَ حَدِيثِ يُونُسَ

Amr ibn Hubshiy aytdi: Ali oʻldirilganidan keyin Hasan ibn Ali bizga xutba qilib: «Kecha sizlardan shunday bir kishi ajraldiki, avvalgilar undan ilmda oʻzib keta olmagan, keyingilar ham unga yeta olmagan. Rasululloh ﷺ uni (jangga) yuborar va unga bayroqni berar edilar; unga fath berilmaguncha u qaytmas edi. U na sariq (oltin), na oq (kumush) qoldirdi — faqat ato (nafaqa)sidan ahliga xizmatkor (olish) uchun saqlab yurgan yetti yuz dirham (qoldi)», dedi. Boshqa sanad bilan Hasan ibn Alidan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ unga vitrda aytadigan (kalimalarni) oʻrgatdilar — soʻng Yunusning hadisiga oʻxshashini zikr qildi.Амр ибн Ҳубший айтди: Али ўлдирилганидан кейин Ҳасан ибн Али бизга хутба қилиб: «Кеча сизлардан шундай бир киши ажралдики, аввалгилар ундан илмда ўзиб кета олмаган, кейингилар ҳам унга ета олмаган. Расулуллоҳ ﷺ уни (жангга) юборар ва унга байроқни берар эдилар; унга фатҳ берилмагунча у қайтмас эди. У на сариқ (олтин), на оқ (кумуш) қолдирди — фақат ато (нафақа)сидан аҳлига хизматкор (олиш) учун сақлаб юрган етти юз дирҳам (қолди)», деди. Бошқа санад билан Ҳасан ибн Алидан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ унга витрда айтадиган (калималарни) ўргатдилар — сўнг Юнуснинг ҳадисига ўхшашини зикр қилди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ أَنْبَأَنَا حَمَّادٌ عَنِ الْحَجَّاجِ بْنِ أَرْطَاةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّأَنَّهُ مَرَّ بِهِمْ جَنَازَةٌ فَقَامَ الْقَوْمُ وَلَمْ يَقُمْ فَقَالَ الْحَسَنُ مَا صَنَعْتُمْ إِنَّمَا قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَأَذِّيًا بِرِيحِ الْيَهُودِيِّ

Hasan ibn Ali (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, ularning yonidan bir janoza oʻtdi va qavm oʻrnidan turdi, u esa turmadi. Hasan: «Nima qildingizlar? Rasululloh ﷺ faqat yahudiyning hididan aziyat chekkanlari uchun turgan edilar», dedi.Ҳасан ибн Али (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, уларнинг ёнидан бир жаноза ўтди ва қавм ўрнидан турди, у эса турмади. Ҳасан: «Нима қилдингизлар? Расулуллоҳ ﷺ фақат яҳудийнинг ҳидидан азият чекканлари учун турган эдилар», деди.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنِي بُرَيْدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ عَنْ أَبِي الْحَوْرَاءِ السَّعْدِيِّ قَالَقُلْتُ لِلْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ مَا تَذْكُرُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَذْكُرُ أَنِّي أَخَذْتُ تَمْرَةً مِنْ تَمْرِ الصَّدَقَةِ فَأَلْقَيْتُهَا فِي فِيَّ فَانْتَزَعَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِلُعَابِهَا فَأَلْقَاهَا فِي التَّمْرِ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ مَا عَلَيْكَ لَوْ أَكَلَ هَذِهِ التَّمْرَةَ قَالَ إِنَّا لَا نَأْكُلُ الصَّدَقَةَ

Abul-Havroʼ as-Saʼdiy aytdi: Men Hasan ibn Alidan: «Rasululloh ﷺdan nimani eslaysan?» deb soʻradim. U: «Eslaymanki, men sadaqa xurmosidan bir dona xurmo olib, uni ogʻzimga soldim. Rasululloh ﷺ uni soʻlagi bilan tortib olib, xurmolar orasiga tashladilar. Shunda bir kishi u zotga: ‹Bu xurmoni yeganida, sizga nima (zarari) bor edi?› dedi. U zot: ‹Albatta, biz sadaqani yemaymiz›, dedilar», dedi.Абул-Ҳаврў ас-Саъдий айтди: Мен Ҳасан ибн Алидан: «Расулуллоҳ ﷺдан нимани эслайсан?» деб сўрадим. У: «Эслайманки, мен садақа хурмосидан бир дона хурмо олиб, уни оғзимга солдим. Расулуллоҳ ﷺ уни сўлаги билан тортиб олиб, хурмолар орасига ташладилар. Шунда бир киши у зотга: ‹Бу хурмони еганида, сизга нима (зарари) бор эди?› деди. У зот: ‹Албатта, биз садақани емаймиз›, дедилар», деди.

قَالَوَكَانَ يَقُولُ دَعْ مَا يَرِيبُكَ إِلَى مَا لَا يَرِيبُكَ فَإِنَّ الصِّدْقَ طُمَأْنِينَةٌ وَإِنَّ الْكَذِبَ رِيبَةٌ

(Abul-Havroʼ) aytdi: U zot ﷺ: «Seni shubhaga soladigan narsani tashlab, shubhaga solmaydigan narsaga oʻt. Zero, rostlik — xotirjamlik, yolgʻon — shubhadir», der edilar.(Абул-Ҳаврў) айтди: У зот ﷺ: «Сени шубҳага соладиган нарсани ташлаб, шубҳага солмайдиган нарсага ўт. Зеро, ростлик — хотиржамлик, ёлғон — шубҳадир», дер эдилар.

قَالَوَكَانَ يُعَلِّمُنَا هَذَا الدُّعَاءَ اللَّهُمَّ اهْدِنِي فِيمَنْ هَدَيْتَ وَعَافِنِي فِيمَنْ عَافَيْتَ وَتَوَلَّنِي فِيمَنْ تَوَلَّيْتَ وَبَارِكْ لِي فِيمَا أَعْطَيْتَ وَقِنِي شَرَّ مَا قَضَيْتَ إِنَّهُ لَا يَذِلُّ مَنْ وَالَيْتَ وَرُبَّمَا قَالَ تَبَارَكْتَ رَبَّنَا وَتَعَالَيْتَ

(Abul-Havroʼ) aytdi: U zot bizga mana bu duoni oʻrgatar edilar: «Allohumma-hdiniy fiyman hadayt, va oafiniy fiyman oafayt, va tavallaniy fiyman tavallayt, va boorik liy fiymaa aʼtoyt, va qiniy sharra maa qodoyt, innahu laa yazillu man voolayt» — baʼzan: «tabaarokta robbanaa va taoalayt», deb ham (qoʻshardilar) — (Ey Allohim, meni hidoyat qilganlaring qatorida hidoyat qilgin, ofiyat berganlaring qatorida ofiyat bergin, doʻst tutganlaring qatorida doʻst tutgin, ato qilgan narsangda menga baraka bergin, hukm qilgan narsang yomonligidan meni saqlagin; albatta, Sen doʻst tutgan kishi xor boʻlmaydi. Ey Robbimiz, Sen barakotlisan va Oliysan).(Абул-Ҳаврў) айтди: У зот бизга мана бу дуони ўргатар эдилар: «Аллоҳумма-ҳдиний фийман ҳадайт, ва оафиний фийман оафайт, ва тавалланий фийман таваллайт, ва боорик лий фиймаа аътойт, ва қиний шарра маа қодойт, иннаҳу лаа язиллу ман воолайт» — баъзан: «табаарокта роббанаа ва таоалайт», деб ҳам (қўшардилар) — (Эй Аллоҳим, мени ҳидоят қилганларинг қаторида ҳидоят қилгин, офият берганларинг қаторида офият бергин, дўст тутганларинг қаторида дўст тутгин, ато қилган нарсангда менга барака бергин, ҳукм қилган нарсанг ёмонлигидан мени сақлагин; албатта, Сен дўст тутган киши хор бўлмайди. Эй Роббимиз, Сен баракотлисан ва Олийсан).

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ حَدَّثَنَا ثَابِتُ بْنُ عُمَارَةَ حَدَّثَنَا رَبِيعَةُ بْنُ شَيْبَانَأَنَّهُ قَالَ لِلْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مَا تَذْكُرُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَدْخَلَنِي غُرْفَةَ الصَّدَقَةِ فَأَخَذْتُ مِنْهَا تَمْرَةً فَأَلْقَيْتُهَا فِي فِيَّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلْقِهَا فَإِنَّهَا لَا تَحِلُّ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا لِأَحَدٍ مِنْ أَهْلِ بَيْتِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Rabiʼa ibn Shayban aytdi: Men Hasan ibn Ali (roziyallohu anhu)ga: «Rasululloh ﷺdan nimani eslaysan?» dedim. U: «U zot meni sadaqa xonasiga kiritdilar. Men undan bir dona xurmo olib, uni ogʻzimga tashladim. Shunda Rasululloh ﷺ: ‹Uni tashla, chunki u Rasululloh ﷺga ham, uning ahli baytidan hech kimga ham halol emas›, dedilar», dedi.Рабиъа ибн Шайбан айтди: Мен Ҳасан ибн Али (розияллоҳу анҳу)га: «Расулуллоҳ ﷺдан нимани эслайсан?» дедим. У: «У зот мени садақа хонасига киритдилар. Мен ундан бир дона хурмо олиб, уни оғзимга ташладим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: ‹Уни ташла, чунки у Расулуллоҳ ﷺга ҳам, унинг аҳли байтидан ҳеч кимга ҳам ҳалол эмас›, дедилар», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ هُوَ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا الْعَلَاءُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا بُرَيْدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ عَنْ أَبِي الْحَوْرَاءِ قَالَكُنَّا عِنْدَ حَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ فَسُئِلَ مَا عَقَلْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كُنْتُ أَمْشِي مَعَهُ فَمَرَّ عَلَى جَرِينٍ مِنْ تَمْرِ الصَّدَقَةِ فَأَخَذْتُ تَمْرَةً فَأَلْقَيْتُهَا فِي فِيَّ فَأَدْخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُصْبُعَهُ فِي فِيَّ فَأَخْرَجَهَا بِلُعَابِي فَقَالَ بَعْضُ الْقَوْمِ وَمَا عَلَيْكَ لَوْ تَرَكْتَهَا قَالَ إِنَّا آلَ مُحَمَّدٍ لَا تَحِلُّ لَنَا الصَّدَقَةُ قَالَ وَعَقَلْتُ مِنْهُ الصَّلَوَاتِ الْخَمْسَ

Abul-Havroʼ aytdi: Biz Hasan ibn Alining huzurida edik. Undan: «Rasululloh ﷺdan nimani anglab qolgansan?» deb soʻraldi. U: «Men u zot bilan birga yurar edim. U zot sadaqa xurmosi yoyilgan xirmon yonidan oʻtdilar. Men bir dona xurmo olib, uni ogʻzimga tashladim. Shunda Rasululloh ﷺ barmoqlarini ogʻzimga solib, uni soʻlagim bilan chiqarib oldilar. Qavmdan baʼzilari: ‹Uni qoʻyib berganingizda, sizga nima (zarari) bor edi?› dedi. U zot: ‹Albatta, bizga — Muhammadning oilasiga sadaqa halol emas›, dedilar», dedi. U yana: «Undan besh vaqt namozni ham anglab qolganman», dedi.Абул-Ҳаврў айтди: Биз Ҳасан ибн Алининг ҳузурида эдик. Ундан: «Расулуллоҳ ﷺдан нимани англаб қолгансан?» деб сўралди. У: «Мен у зот билан бирга юрар эдим. У зот садақа хурмоси ёйилган хирмон ёнидан ўтдилар. Мен бир дона хурмо олиб, уни оғзимга ташладим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ бармоқларини оғзимга солиб, уни сўлагим билан чиқариб олдилар. Қавмдан баъзилари: ‹Уни қўйиб берганингизда, сизга нима (зарари) бор эди?› деди. У зот: ‹Албатта, бизга — Муҳаммаднинг оиласига садақа ҳалол эмас›, дедилар», деди. У яна: «Ундан беш вақт намозни ҳам англаб қолганман», деди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ يَعْنِي ابْنَ إِبْرَاهِيمَ وَهُوَ التُّسْتَرِيُّ أَنْبَأَنَا مُحَمَّدٌ قَالَ نُبِّئْتُ أَنَّجِنَازَةً مَرَّتْ عَلَى الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ وَابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا فَقَامَ الْحَسَنُ وَقَعَدَ ابْنُ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا فَقَالَ الْحَسَنُ لِابْنِ عَبَّاسٍ أَلَمْ تَرَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّتْ بِهِ جِنَازَةٌ فَقَامَفَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ بَلَى وَقَدْ جَلَسَ فَلَمْ يُنْكِرْ الْحَسَنُ مَا قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا

Muhammad (ibn Siyrin) aytdi: Menga xabar berilishicha, Hasan ibn Ali va Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)ning yonlaridan bir janoza oʻtdi. Hasan oʻrnidan turdi, Ibn Abbos esa oʻtirdi. Hasan Ibn Abbosga: «Nabiy ﷺning yonlaridan janoza oʻtganida, u zot turganlarini koʻrmadingmi?» dedi. Ibn Abbos: «Ha, (turganlar), ammo (keyin) oʻtirganlar ham», dedi. Hasan Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytgan narsani inkor qilmadi.Муҳаммад (ибн Сийрин) айтди: Менга хабар берилишича, Ҳасан ибн Али ва Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)нинг ёнларидан бир жаноза ўтди. Ҳасан ўрнидан турди, Ибн Аббос эса ўтирди. Ҳасан Ибн Аббосга: «Набий ﷺнинг ёнларидан жаноза ўтганида, у зот турганларини кўрмадингми?» деди. Ибн Аббос: «Ҳа, (турганлар), аммо (кейин) ўтирганлар ҳам», деди. Ҳасан Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтган нарсани инкор қилмади.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ بُرَيْدَ بْنَ أَبِي مَرْيَمَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي الْحَوْرَاءِ قَالَقُلْتُ لِلْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ مَا تَذْكُرُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَذْكُرُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنِّي أَخَذْتُ تَمْرَةً مِنْ تَمْرِ الصَّدَقَةِ فَجَعَلْتُهَا فِي فِيَّ قَالَ فَنَزَعَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِلُعَابِهَا فَجَعَلَهَا فِي التَّمْرِ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا كَانَ عَلَيْكَ مِنْ هَذِهِ التَّمْرَةِ لِهَذَا الصَّبِيِّ قَالَ وَإِنَّا آلَ مُحَمَّدٍ لَا تَحِلُّ لَنَا الصَّدَقَةُ

Abul-Havroʼ aytdi: Men Hasan ibn Aliga: «Rasululloh ﷺdan nimani eslaysan?» dedim. U: «Rasululloh ﷺdan shuni eslaymanki, men sadaqa xurmosidan bir dona xurmo olib, uni ogʻzimga soldim. Rasululloh ﷺ uni soʻlagi bilan tortib olib, xurmolar orasiga tashladilar. Shunda: ‹Yo Rasululloh, bu boladan (ayamagan) bu bir dona xurmoning sizga nima zarari bor edi?› deyildi. U zot: ‹Albatta, bizga — Muhammadning oilasiga sadaqa halol emas›, dedilar», dedi.Абул-Ҳаврў айтди: Мен Ҳасан ибн Алига: «Расулуллоҳ ﷺдан нимани эслайсан?» дедим. У: «Расулуллоҳ ﷺдан шуни эслайманки, мен садақа хурмосидан бир дона хурмо олиб, уни оғзимга солдим. Расулуллоҳ ﷺ уни сўлаги билан тортиб олиб, хурмолар орасига ташладилар. Шунда: ‹Ё Расулуллоҳ, бу боладан (аямаган) бу бир дона хурмонинг сизга нима зарари бор эди?› дейилди. У зот: ‹Албатта, бизга — Муҳаммаднинг оиласига садақа ҳалол эмас›, дедилар», деди.

قَالَوَكَانَ يَقُولُ دَعْ مَا يَرِيبُكَ إِلَى مَا لَا يَرِيبُكَ فَإِنَّ الصِّدْقَ طُمَأْنِينَةٌ وَإِنَّ الْكَذِبَ رِيبَةٌ

(Abul-Havroʼ) aytdi: U zot ﷺ: «Seni shubhaga soladigan narsani tashlab, shubhaga solmaydigan narsaga oʻt. Zero, rostlik — xotirjamlik, yolgʻon — shubhadir», der edilar.(Абул-Ҳаврў) айтди: У зот ﷺ: «Сени шубҳага соладиган нарсани ташлаб, шубҳага солмайдиган нарсага ўт. Зеро, ростлик — хотиржамлик, ёлғон — шубҳадир», дер эдилар.

قَالَوَكَانَ يُعَلِّمُنَا هَذَا الدُّعَاءَ اللَّهُمَّ اهْدِنِي فِيمَنْ هَدَيْتَ وَعَافِنِي فِيمَنْ عَافَيْتَ وَتَوَلَّنِي فِيمَنْ تَوَلَّيْتَ وَبَارِكْ لِي فِيمَا أَعْطَيْتَ وَقِنِي شَرَّ مَا قَضَيْتَ إِنَّكَ تَقْضِي وَلَا يُقْضَى عَلَيْكَ إِنَّهُ لَا يَذِلُّ مَنْ وَالَيْتَ قَالَ شُعْبَةُ وَأَظُنُّهُ قَدْ قَالَ هَذِهِ أَيْضًا تَبَارَكْتَ رَبَّنَا وَتَعَالَيْتَقَالَ شُعْبَةُ وَقَدْ حَدَّثَنِي مَنْ سَمِعَ هَذَا مِنْهُ ثُمَّ إِنِّي سَمِعْتُهُ حَدَّثَ بِهَذَا الْحَدِيثِ مَخْرَجَهُ إِلَى الْمَهْدِيِّ بَعْدَ مَوْتِ أَبِيهِ فَلَمْ يَشُكَّ فِي تَبَارَكْتَ وَتَعَالَيْتَ فَقُلْتُ لِشُعْبَةَ إِنَّكَ تَشُكُّ فِيهِ فَقَالَ لَيْسَ فِيهِ شَكٌّ

(Abul-Havroʼ) aytdi: U zot bizga mana bu duoni oʻrgatar edilar: «Allohumma-hdiniy fiyman hadayt, va oafiniy fiyman oafayt, va tavallaniy fiyman tavallayt, va boorik liy fiymaa aʼtoyt, va qiniy sharra maa qodoyt, innaka taqdiy va laa yuqdoo alayk, innahu laa yazillu man voolayt» (Ey Allohim, meni hidoyat qilganlaring qatorida hidoyat qilgin, ofiyat berganlaring qatorida ofiyat bergin, doʻst tutganlaring qatorida doʻst tutgin, ato qilgan narsangda menga baraka bergin, hukm qilgan narsang yomonligidan meni saqlagin; albatta, Sen hukm qilasan, Senga qarshi hukm qilinmaydi; albatta, Sen doʻst tutgan kishi xor boʻlmaydi). Shuʼba aytdi: Oʻylaymanki, u buni ham aytgan: «tabaarokta robbanaa va taoalayt». Shuʼba (yana) aytdi: Menga buni undan eshitgan kishi soʻzlab bergan edi; soʻngra men uning otasi vafotidan keyin Mahdiyning huzuriga chiqqanida bu hadisni soʻzlaganini oʻzim eshitdim va u «tabaarokta va taoalayt» (soʻzida) shubha qilmadi. Men Shuʼbaga: «Sen bunda shubha qilyapsan-ku», dedim. U: «Bunda shubha yoʻq», dedi.(Абул-Ҳаврў) айтди: У зот бизга мана бу дуони ўргатар эдилар: «Аллоҳумма-ҳдиний фийман ҳадайт, ва оафиний фийман оафайт, ва тавалланий фийман таваллайт, ва боорик лий фиймаа аътойт, ва қиний шарра маа қодойт, иннака тақдий ва лаа юқдоо алайк, иннаҳу лаа язиллу ман воолайт» (Эй Аллоҳим, мени ҳидоят қилганларинг қаторида ҳидоят қилгин, офият берганларинг қаторида офият бергин, дўст тутганларинг қаторида дўст тутгин, ато қилган нарсангда менга барака бергин, ҳукм қилган нарсанг ёмонлигидан мени сақлагин; албатта, Сен ҳукм қиласан, Сенга қарши ҳукм қилинмайди; албатта, Сен дўст тутган киши хор бўлмайди). Шуъба айтди: Ўйлайманки, у буни ҳам айтган: «табаарокта роббанаа ва таоалайт». Шуъба (яна) айтди: Менга буни ундан эшитган киши сўзлаб берган эди; сўнгра мен унинг отаси вафотидан кейин Маҳдийнинг ҳузурига чиққанида бу ҳадисни сўзлаганини ўзим эшитдим ва у «табаарокта ва таоалайт» (сўзида) шубҳа қилмади. Мен Шуъбага: «Сен бунда шубҳа қиляпсан-ку», дедим. У: «Бунда шубҳа йўқ», деди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنِ ابْنِ سِيرِينَ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ وَالْحَسَنَ بْنَ عَلِيٍّمَرَّتْ بِهِمَا جِنَازَةٌ فَقَامَ أَحَدُهُمَا وَجَلَسَ الْآخَرُ فَقَالَ الَّذِي قَامَ أَمَا تَعْلَمُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ قَالَ بَلَى وَقَعَدَ

Ibn Siyrindan rivoyat qilinadi: Ibn Abbos va Hasan ibn Alining yonlaridan bir janoza oʻtdi. Ulardan biri turdi, ikkinchisi oʻtirdi. Turgani: «Rasululloh ﷺ turganlarini bilmaysanmi?» dedi. (Ikkinchisi): «Ha, (turganlar)», dedi va oʻtirdi.Ибн Сийриндан ривоят қилинади: Ибн Аббос ва Ҳасан ибн Алининг ёнларидан бир жаноза ўтди. Улардан бири турди, иккинчиси ўтирди. Тургани: «Расулуллоҳ ﷺ турганларини билмайсанми?» деди. (Иккинчиси): «Ҳа, (турганлар)», деди ва ўтирди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ مُحَمَّدٍ أَنَّ الْحَسَنَ بْنَ عَلِيٍّ وَابْنَ عَبَّاسٍرَأَيَا جَنَازَةً فَقَامَ أَحَدُهُمَا وَقَعَدَ الْآخَرُ فَقَالَ الَّذِي قَامَ أَلَمْ يَقُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ الَّذِي قَعَدَ بَلَى وَقَعَدَ

Muhammad (ibn Siyrin)dan rivoyat qilinadi: Hasan ibn Ali bilan Ibn Abbos bir janozani koʻrdilar. Ulardan biri turdi, ikkinchisi oʻtirdi. Turgani: «Rasululloh ﷺ turmaganmidilar?» dedi. Oʻtirgani esa: «Ha, (turganlar)», dedi va oʻtirdi.Муҳаммад (ибн Сийрин)дан ривоят қилинади: Ҳасан ибн Али билан Ибн Аббос бир жанозани кўрдилар. Улардан бири турди, иккинчиси ўтирди. Тургани: «Расулуллоҳ ﷺ турмаганмидилар?» деди. Ўтиргани эса: «Ҳа, (турганлар)», деди ва ўтирди.