حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسٍ عَنِ الْمُسْتَوْرِدِ أَخِي بَنِي فِهْرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا الدُّنْيَا فِي الْآخِرَةِ إِلَّا كَمِثْلِ مَا يَجْعَلُ أَحَدُكُمْ إِصْبَعَهُ هَذِهِ فِي الْيَمِّ فَلْيَنْظُرْ بِمَا يَرْجِعُ وَأَشَارَ بِالسَّبَّابَةِ

Banu Fihrdan boʻlgan Mustavrid (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: Rasululloh ﷺ: «Dunyo oxiratga nisbatan, sizlardan biringiz mana shu barmogʻini dengizga botirganidek, xolos. Bas, u nima bilan qaytishiga qarab koʻrsin», dedilar va koʻrsatkich barmoqlari bilan ishora qildilar.Бану Фиҳрдан бўлган Муставрид (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Дунё охиратга нисбатан, сизлардан бирингиз мана шу бармоғини денгизга ботирганидек, холос. Бас, у нима билан қайтишига қараб кўрсин», дедилар ва кўрсаткич бармоқлари билан ишора қилдилар.

حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ وَيَزِيدُ بْنُ هَارُونَ قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ قَيْسٍ قَالَ سَمِعْتُ الْمُسْتَوْرِدَ أَخَا بَنِي فِهْرٍ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهِ مَا الدُّنْيَا فِي الْآخِرَةِ إِلَّا مِثْلُ مَا يَجْعَلُ أَحَدُكُمْ إِصْبَعَهُ هَذِهِ فِي الْيَمِّ فَلْيَنْظُرْ بِمَ تَرْجِعُ يَعْنِي الَّتِي تَلِي الْإِبْهَامَ

Banu Fihrdan boʻlgan Mustavrid (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: Rasululloh ﷺ: «Allohga qasamki, oxiratga nisbatan bu dunyo sizlardan biringiz mana shu barmogʻini dengizga botirganidek, xolos; bas, u nima bilan qaytishiga qarab koʻrsin», dedilar — yaʼni bosh barmoqning yonidagi (barmoqni koʻzda tutdi).Бану Фиҳрдан бўлган Муставрид (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳга қасамки, охиратга нисбатан бу дунё сизлардан бирингиз мана шу бармоғини денгизга ботирганидек, холос; бас, у нима билан қайтишига қараб кўрсин», дедилар — яъни бош бармоқнинг ёнидаги (бармоқни кўзда тутди).

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ دَاوُدَ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِىِّ عَنِ الْمُسْتَوْرِدِ بْنِ شَدَّادٍ صَاحِبِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأَ خَلَّلَ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ بِخِنْصَرِهِ

Nabiy ﷺning sahobalari Mustavrid ibn Shaddod (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: Men Rasululloh ﷺning tahorat olganlarida, oyoq barmoqlari orasini jimjiloqlari bilan xilollaganlarini koʻrdim.Набий ﷺнинг саҳобалари Муставрид ибн Шаддод (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг таҳорат олганларида, оёқ бармоқлари орасини жимжилоқлари билан хилоллаганларини кўрдим.

حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ قَالَ سُلَيْمَانُ حَدَّثَنَا وَقَّاصُ بْنُ رَبِيعَةَ أَنَّ الْمُسْتَوْرِدَ حَدَّثَهُمْأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَكَلَ بِرَجُلٍ مُسْلِمٍ أَكْلَةً وَقَالَ مَرَّةً أُكْلَةً فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يُطْعِمُهُ مِثْلَهَا مِنْ جَهَنَّمَ وَمَنْ اكْتَسَى بِرَجُلٍ مُسْلِمٍ ثَوْبًا فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَكْسُوهُ مِثْلَهُ مِنْ جَهَنَّمَ وَمَنْ قَامَ بِرَجُلٍ مُسْلِمٍ مَقَامَ سُمْعَةٍ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَقُومُ بِهِ مَقَامَ سُمْعَةٍ يَوْمَ الْقِيَامَةِ

Mustavrid (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Kim musulmon kishi (obroʻsi) evaziga bir luqma yesa, — bir safar: bir taom yesa, dedi, — albatta, Alloh azza va jalla unga jahannamdan shunga oʻxshashini yedirar. Kim musulmon kishi evaziga bir kiyim kiysa, albatta, Alloh azza va jalla unga jahannamdan shunga oʻxshashini kiydirar. Kim musulmon kishi evaziga shuhrat maqomida tursa, albatta, Alloh azza va jalla qiyomat kunida uni shuhrat maqomida turgʻizar», dedilar.Муставрид (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Ким мусулмон киши (обрўси) эвазига бир луқма еса, — бир сафар: бир таом еса, деди, — албатта, Аллоҳ азза ва жалла унга жаҳаннамдан шунга ўхшашини едирар. Ким мусулмон киши эвазига бир кийим кийса, албатта, Аллоҳ азза ва жалла унга жаҳаннамдан шунга ўхшашини кийдирар. Ким мусулмон киши эвазига шуҳрат мақомида турса, албатта, Аллоҳ азза ва жалла қиёмат кунида уни шуҳрат мақомида турғизар», дедилар.

حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ قَيْسٍ قَالَ سَمِعْتُ الْمُسْتَوْرِدَ أَخَا بَنِي فِهْرٍ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ وَاللَّهِ مَا الدُّنْيَا فِي الْآخِرَةِ إِلَّا مِثْلُ مَا يَجْعَلُ أَحَدُكُمْ إِصْبَعَهُ فِي الْيَمِّ فَلْيَنْظُرْ بِمَ تَرْجِعُ إِلَيْهِ

Banu Fihrdan boʻlgan Mustavrid (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: Men Rasululloh ﷺning: «Allohga qasamki, oxiratga nisbatan bu dunyo sizlardan biringiz barmogʻini dengizga botirganidek, xolos; bas, u oʻziga nima bilan qaytishiga qarab koʻrsin», deganlarini eshitdim.Бану Фиҳрдан бўлган Муставрид (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Аллоҳга қасамки, охиратга нисбатан бу дунё сизлардан бирингиз бармоғини денгизга ботирганидек, холос; бас, у ўзига нима билан қайтишига қараб кўрсин», деганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا مُجَالِدُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنِ الْمُسْتَوْرِدِ بْنِ شَدَّادٍ قَالَكُنْتُ فِي رَكْبٍ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ مَرَّ بِسَخْلَةٍ مَيْتَةٍ مَنْبُوذَةٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَرَوْنَ هَذِهِ هَانَتْ عَلَى أَهْلِهَا فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ مِنْ هَوَانِهَا أَلْقَوْهَا قَالَ فَوَالَّذِي نَفْسُ مُحَمِّدٍ بِيَدِهِ لَلدُّنْيَا أَهْوَنُ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ مِنْ هَذِهِ عَلَى أَهْلِهَا

Mustavrid ibn Shaddod (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺ bilan birga bir karvonda edim. Shu asnoda u zot tashlab yuborilgan oʻlik uloqcha yonidan oʻtdilar va Rasululloh ﷺ: «Buni koʻryapsizlarmi — u egalarining nazdida xor boʻlgan», dedilar. Ular: «Ey Allohning Rasuli, uning xorligi sababli uni tashlab yuborishgan», dedilar. U zot: «Muhammadning joni qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, dunyo Alloh azza va jallaning nazdida bunga — egalarining nazdida boʻlganidan ham xorroqdir», dedilar.Муставрид ибн Шаддод (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ билан бирга бир карвонда эдим. Шу аснода у зот ташлаб юборилган ўлик улоқча ёнидан ўтдилар ва Расулуллоҳ ﷺ: «Буни кўряпсизларми — у эгаларининг наздида хор бўлган», дедилар. Улар: «Эй Аллоҳнинг Расули, унинг хорлиги сабабли уни ташлаб юборишган», дедилар. У зот: «Муҳаммаднинг жони қўлида бўлган Зотга қасамки, дунё Аллоҳ азза ва жалланинг наздида бунга — эгаларининг наздида бўлганидан ҳам хорроқдир», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنِي قَيْسٌ قَالَ سَمِعْتُ الْمُسْتَوْرِدَ أَخَا بَنِي فِهْرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهِ مَا الدُّنْيَا فِي الْآخِرَةِ إِلَّا مِثْلُ مَا يَجْعَلُ أَحَدُكُمْ إِصْبَعَهُ فِي الْيَمِّ فَلْيَنْظُرْ بِمَ تَرْجِعُ إِلَيْهِ

Banu Fihrdan boʻlgan Mustavrid (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: Rasululloh ﷺ: «Allohga qasamki, oxiratga nisbatan bu dunyo sizlardan biringiz barmogʻini dengizga botirganidek, xolos; bas, u oʻziga nima bilan qaytishiga qarab koʻrsin», dedilar.Бану Фиҳрдан бўлган Муставрид (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳга қасамки, охиратга нисбатан бу дунё сизлардан бирингиз бармоғини денгизга ботирганидек, холос; бас, у ўзига нима билан қайтишига қараб кўрсин», дедилар.

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنِ ابْنِ هُبَيْرَةَ والْحَارِثُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ سَمِعْتُ الْمُسْتَوْرِدَ بْنَ شَدَّادٍ يَقُولُسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ وَلِيَ لَنَا عَمَلًا وَلَيْسَ لَهُ مَنْزِلٌ فَلْيَتَّخِذْ مَنْزِلًا أَوْ لَيْسَتْ لَهُ زَوْجَةٌ فَلْيَتَزَوَّجْ أَوْ لَيْسَ لَهُ خَادِمٌ فَلْيَتَّخِذْ خَادِمًا أَوْ لَيْسَتْ لَهُ دَابَّةٌ فَلْيَتَّخِذْ دَابَّةً وَمَنْ أَصَابَ شَيْئًا سِوَى ذَلِكَ فَهُوَ غَالٌّ

Mustavrid ibn Shaddod (roziyallohu anhu) aytdi: Men Nabiy ﷺning: «Kim biz uchun bir ishni (voliylikni) uhdasiga olsa-yu, uning uyi boʻlmasa, uy tutsin; xotini boʻlmasa, uylansin; xizmatchisi boʻlmasa, xizmatchi tutsin; ulovi boʻlmasa, ulov tutsin. Kim bundan boshqa biror narsani olsa, u xiyonatchidir», deganlarini eshitdim.Муставрид ибн Шаддод (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Набий ﷺнинг: «Ким биз учун бир ишни (волийликни) уҳдасига олса-ю, унинг уйи бўлмаса, уй тутсин; хотини бўлмаса, уйлансин; хизматчиси бўлмаса, хизматчи тутсин; улови бўлмаса, улов тутсин. Ким бундан бошқа бирор нарсани олса, у хиёнатчидир», деганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى وَابْنُ دَاوُدَ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ عَمْرٍو وَيَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَمْرٍو الْمَعَافِرِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِىِّ عَنِ الْمُسْتَوْرِدِ بْنِ شَدَّادٍ صَاحِبِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأَ يُخَلِّلُ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ بِخِنْصَرِهِ

Mustavrid ibn Shaddod (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ tahorat olganlarida oyoq barmoqlari orasini jimjilogʻlari bilan xilollaganlarini koʻrdim.Муставрид ибн Шаддод (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ таҳорат олганларида оёқ бармоқлари орасини жимжилоғлари билан хилоллаганларини кўрдим.

حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ قَالَ حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ يَزِيدَ الْحَضْرَمِيُّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرٍ أَنَّهُ كَانَ فِي مَجْلِسٍ فِيهِ الْمُسْتَوْرِدُ بْنُ شَدَّادٍ وَعَمْرُو بْنُ غَيْلَانَ بْنِ سَلَمَةَ فَسَمِعَ الْمُسْتَوْرِدَ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ وَلِيَ لَنَا عَمَلًا فَلَمْ يَكُنْ لَهُ زَوْجَةً فَلْيَتَزَوَّجْ أَوْ خَادِمًا فَلْيَتَّخِذْ خَادِمًا أَوْ مَسْكَنًا فَلْيَتَّخِذْ مَسْكَنًا أَوْ دَابَّةً فَلْيَتَّخِذْ دَابَّةً فَمَنْ أَصَابَ شَيْئًا سِوَى ذَلِكَ فَهُوَ غَالٌّ أَوْ سَارِقٌحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنِ الْحَارِثِ بْنِ يَزِيدَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ هُبَيْرَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرٍ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هُبَيْرَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ كُنْتُ فِي مَجْلِسٍ فِيهِ الْمُسْتَوْرِدُ بْنُ شَدَّادٍ وَعَمْرُو بْنُ غَيْلَانَ فَسَمِعْتُ الْمُسْتَوْرِدَ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ وَلِيَ لَنَا عَمَلًا فَذَكَرَ مِثْلَ حَدِيثِ الْحَارِثِ

Abdurrahmon ibn Jubayr aytadi: Men Mustavrid ibn Shaddod va Amr ibn Gʻaylon ibn Salama boʻlgan bir majlisda edim. Mustavridning shunday deganini eshitdim: Men Rasululloh ﷺning: «Kim bizning biror ishimizga voliy boʻlsa, xotini boʻlmasa, uylansin; xizmatkori boʻlmasa, xizmatkor tutsin; turar joyi boʻlmasa, turar joy tutsin; ulovi boʻlmasa, ulov tutsin. Kim bulardan boshqa narsani olsa, u xiyonatchi yoki oʻgʻridir», deganlarini eshitdim. Boshqa turuqda Abdurrahmon ibn Jubayrdan rivoyat qilinib, soʻng hadisni zikr qildi. Yana bir turuqda Abdurrahmon ibn Jubayr aytdi: Men Mustavrid ibn Shaddod va Amr ibn Gʻaylon boʻlgan bir majlisda edim; Mustavridning: «Men Rasululloh ﷺning: ‹Kim bizning biror ishimizga voliy boʻlsa...› deganlarini eshitdim», deganini eshitdim, — soʻng Horisning hadisi kabi zikr qildi.Абдурраҳмон ибн Жубайр айтади: Мен Муставрид ибн Шаддод ва Амр ибн Ғайлон ибн Салама бўлган бир мажлисда эдим. Муставриднинг шундай деганини эшитдим: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Ким бизнинг бирор ишимизга волий бўлса, хотини бўлмаса, уйлансин; хизматкори бўлмаса, хизматкор тутсин; турар жойи бўлмаса, турар жой тутсин; улови бўлмаса, улов тутсин. Ким булардан бошқа нарсани олса, у хиёнатчи ёки ўғридир», деганларини эшитдим. Бошқа туруқда Абдурраҳмон ибн Жубайрдан ривоят қилиниб, сўнг ҳадисни зикр қилди. Яна бир туруқда Абдурраҳмон ибн Жубайр айтди: Мен Муставрид ибн Шаддод ва Амр ибн Ғайлон бўлган бир мажлисда эдим; Муставриднинг: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Ким бизнинг бирор ишимизга волий бўлса...› деганларини эшитдим», деганини эшитдим, — сўнг Ҳориснинг ҳадиси каби зикр қилди.

حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا مُجَالِدٌ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنْ الْمُسْتَوْرِدِ بْنِ شَدَّادٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا الدُّنْيَا فِي الْآخِرَةِ إِلَّا كَرَجُلٍ وَضَعَ إِصْبَعَهُ فِي الْيَمِّ ثُمَّ رَجَعَهَا قَالَ وَإِنِّي لَفِي الرَّكْبِ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمَرَّ عَلَى سَخْلَةٍ مَنْبُوذَةٍ عَلَى كُنَاسٍ فَقَالَ أَتَرَوْنَ هَذِهِ هَانَتْ عَلَى أَهْلِهَا فَقَالُوا مِنْ هَوَانِهَا أَلْقَوْهَا هَاهُنَا قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَلدُّنْيَا عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَهْوَنُ مِنْ هَذِهِ عَلَى أَهْلِهَا

Mustavrid ibn Shaddod (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, dunyoning oxirat oldidagi misoli xuddi bir kishi barmogʻini dengizga botirib, soʻng uni chiqarib olgani kabidir», dedilar. U aytdi: Men Rasululloh ﷺ bilan birga karvonda edim. U zot axlat ustiga tashlab yuborilgan oʻlik uloqcha yonidan oʻtdilar va: «Buni egalari xor sanaganini koʻryapsizlarmi?» dedilar. Ular: «Uning xorligi sababli uni shu yerga tashlab yuborishgan», dedilar. U zot: «Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, dunyo Alloh azza va jalla nazdida bunga egalarining nazdidagidan ham xorroqdir», dedilar.Муставрид ибн Шаддод (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, дунёнинг охират олдидаги мисоли худди бир киши бармоғини денгизга ботириб, сўнг уни чиқариб олгани кабидир», дедилар. У айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ билан бирга карвонда эдим. У зот ахлат устига ташлаб юборилган ўлик улоқча ёнидан ўтдилар ва: «Буни эгалари хор санаганини кўряпсизларми?» дедилар. Улар: «Унинг хорлиги сабабли уни шу ерга ташлаб юборишган», дедилар. У зот: «Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, дунё Аллоҳ азза ва жалла наздида бунга эгаларининг наздидагидан ҳам хорроқдир», дедилар.

حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ يَعْنِي الْمُهَلَّبِيَّ حَدَّثَنَا الْمُجَالِدُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنْ الْمُسْتَوْرِدِ بْنِ شَدَّادٍ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ وَاللَّهِ مَا الدُّنْيَا فِي الْآخِرَةِ إِلَّا كَرَجُلٍ وَضَعَ إِصْبَعَهُ فِي الْيَمِّ ثُمَّ رَجَعَتْ إِلَيْهِ فَمَا أَخَذَ مِنْهُ قَالَ وَقَالَ الْمُسْتَوْرِدُ أَشْهَدُ أَنِّي كُنْتُ مَعَ الرَّكْبِ الَّذِينَ كَانُوا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ مَرَّ بِمَنْزِلِ قَوْمٍ قَدْ ارْتَحَلُوا عَنْهُ فَإِذَا سَخْلَةٌ مَطْرُوحَةٌ فَقَالَ أَتَرَوْنَ هَذِهِ هَانَتْ عَلَى أَهْلِهَا حِينَ أَلْقَوْهَا قَالُوا مِنْ هَوَانِهَا عَلَيْهِمْ أَلْقَوْهَا قَالَ فَوَاللَّهِ لَلدُّنْيَا أَهْوَنُ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ مِنْ هَذِهِ عَلَى أَهْلِهَا

Mustavrid ibn Shaddod (roziyallohu anhu) aytadi: Men Rasululloh ﷺning: «Allohga qasamki, dunyoning oxirat oldidagi misoli faqat bir kishi barmogʻini dengizga botirib, soʻng uni qaytarib olgani kabidir; bas, u undan nimani oldi?» deganlarini eshitdim. Mustavrid aytdi: Guvohlik beramanki, men Rasululloh ﷺ bilan birga boʻlgan karvonda edim; u zot bir qavm koʻchib ketgan manzil yonidan oʻtdilar, u yerda tashlab ketilgan oʻlik uloqcha bor edi. U zot: «Buni egalari tashlab yuborganlarida xor sanaganini koʻryapsizlarmi?» dedilar. Ular: «Uning ular nazdida xorligi sababli tashlab yuborishgan», dedilar. U zot: «Allohga qasamki, dunyo Alloh azza va jalla nazdida bunga egalarining nazdidagidan ham xorroqdir», dedilar.Муставрид ибн Шаддод (розияллоҳу анҳу) айтади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Аллоҳга қасамки, дунёнинг охират олдидаги мисоли фақат бир киши бармоғини денгизга ботириб, сўнг уни қайтариб олгани кабидир; бас, у ундан нимани олди?» деганларини эшитдим. Муставрид айтди: Гувоҳлик бераманки, мен Расулуллоҳ ﷺ билан бирга бўлган карвонда эдим; у зот бир қавм кўчиб кетган манзил ёнидан ўтдилар, у ерда ташлаб кетилган ўлик улоқча бор эди. У зот: «Буни эгалари ташлаб юборганларида хор санаганини кўряпсизларми?» дедилар. Улар: «Унинг улар наздида хорлиги сабабли ташлаб юборишган», дедилар. У зот: «Аллоҳга қасамки, дунё Аллоҳ азза ва жалла наздида бунга эгаларининг наздидагидан ҳам хорроқдир», дедилар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عَلِيٍّ عَنْ أَبِيهِ عَنِ الْمُسْتَوْرِدِ الْفِهْرِيِّ أَنَّهُقَالَ لِعَمْرِو بْنِ الْعَاصِ تَقُومُ السَّاعَةُ وَالرُّومُ أَكْثَرُ النَّاسِ فَقَالَ لَهُ عَمْرُو بْنُ الْعَاصِ أَبْصِرْ مَا تَقُولُ قَالَ أَقُولُ لَكَ مَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَفَقَالَ عَمْرُو بْنُ الْعَاصِ إِنْ تَكُنْ قُلْتَ ذَاكَ إِنَّ فِيهِمْ لَخِصَالًا أَرْبَعًا إِنَّهُمْ لَأَسْرَعُ النَّاسِ كَرَّةً بَعْدَ فَرَّةٍ وَإِنَّهُمْ لَخَيْرُ النَّاسِ لِمِسْكِينٍ وَفَقِيرٍ وَضَعِيفٍ وَإِنَّهُمْ لَأَحْلَمُ النَّاسِ عِنْدَ فِتْنَةٍ وَالرَّابِعَةُ حَسَنَةٌ جَمِيلَةٌ وَإِنَّهُمْ لَأَمْنَعُ النَّاسِ مِنْ ظُلْمِ الْمُلُوكِ

Mustavrid al-Fihriy (roziyallohu anhu) Amr ibn Osga: «Rumliklar odamlarning eng koʻpi boʻlgan holda qiyomat qoim boʻladi», dedi. Amr ibn Os unga: «Nima deyayotganingga eʼtibor ber», dedi. U: «Men senga Rasululloh ﷺdan eshitgan narsamni aytyapman», dedi. Shunda Amr ibn Os: «Agar shuni aytgan boʻlsang, darhaqiqat, ularda toʻrtta xislat bor: ular chekinganidan soʻng jangga qaytishda odamlarning eng tezidir; ular miskin, faqir va zaifga odamlarning eng yaxshisidir; ular fitna paytida odamlarning eng halimidir; toʻrtinchisi esa goʻzal va chiroyli xislat — ular podshohlarning zulmidan eng koʻp toʻsuvchi kishilardir», dedi.Муставрид ал-Фиҳрий (розияллоҳу анҳу) Амр ибн Осга: «Румликлар одамларнинг энг кўпи бўлган ҳолда қиёмат қоим бўлади», деди. Амр ибн Ос унга: «Нима деяётганингга эътибор бер», деди. У: «Мен сенга Расулуллоҳ ﷺдан эшитган нарсамни айтяпман», деди. Шунда Амр ибн Ос: «Агар шуни айтган бўлсанг, дарҳақиқат, уларда тўртта хислат бор: улар чекинганидан сўнг жангга қайтишда одамларнинг энг тезидир; улар мискин, фақир ва заифга одамларнинг энг яхшисидир; улар фитна пайтида одамларнинг энг ҳалимидир; тўртинчиси эса гўзал ва чиройли хислат — улар подшоҳларнинг зулмидан энг кўп тўсувчи кишилардир», деди.

حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرٍ أَنَّ الْمُسْتَوْرِدَ قَالَبَيْنَا أَنَا عِنْدَ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ فَقُلْتُ لَهُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ أَشَدُّ النَّاسِ عَلَيْكُمْ الرُّومُ وَإِنَّمَا هَلَكَتُهُمْ مَعَ السَّاعَةِفَقَالَ لَهُ عَمْرٌو أَلَمْ أَزْجُرْكَ عَنْ مِثْلِ هَذَا

Abdurrahmon ibn Jubayr rivoyat qiladiki, Mustavrid aytdi: Men Amr ibn Osning huzurida edim va unga: «Men Rasululloh ﷺning: ‹Sizlarga odamlarning eng qattigʻi Rumliklardir, ularning halokati esa qiyomat bilan birga boʻladi›, deganlarini eshitdim», dedim. Shunda Amr unga: «Men seni shu kabi (soʻz)dan qaytarmaganmidim?» dedi.Абдурраҳмон ибн Жубайр ривоят қиладики, Муставрид айтди: Мен Амр ибн Оснинг ҳузурида эдим ва унга: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Сизларга одамларнинг энг қаттиғи Румликлардир, уларнинг ҳалокати эса қиёмат билан бирга бўлади›, деганларини эшитдим», дедим. Шунда Амр унга: «Мен сени шу каби (сўз)дан қайтармаганмидим?» деди.