حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ قَالَ و حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ حَدَّثَنِي سُوَيْدُ بْنُ غَفَلَةَ قَالَخَرَجْتُ مَعَ زَيْدِ بْنِ صُوحَانَ وَسَلْمَانَ بْنِ رَبِيعَةَ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْعُذَيْبِ الْتَقَطْتُ سَوْطًا فَقَالَا لِي أَلْقِهِ فَأَبَيْتُ فَلَمَّا قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ لَقِيتُ أُبَيَّ بْنَ كَعْبٍ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ الْتَقَطْتُ مِائَةَ دِينَارٍ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ عَرِّفْهَا سَنَةً فَعَرَّفْتُهَا سَنَةً فَلَمْ أَجِدْ أَحَدًا يَعْرِفُهَا قَالَ فَقَالَ اعْرِفْ عَدَدَهَا وَوِعَاءَهَا وَوِكَاءَهَا ثُمَّ عَرِّفْهَا سَنَةً فَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهَا وَإِلَّا فَهِيَ كَسَبِيلِ مَالِكَ وَهَذَا لَفْظُ وَكِيعٍ وَقَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ فِي حَدِيثِهِ فَقَالَ عَرِّفْهَا فَعَرَّفْتُهَا حَوْلًا ثُمَّ أَتَيْتُهُ فَقَالَ عَرِّفْهَا فَعَرَّفْتُهَا حَوْلًا ثُمَّ أَتَيْتُهُ فَقَالَ عَرِّفْهَا فَعَرَّفْتُهَا حَوْلًا ثُمَّ أَتَيْتُهُ فَقَالَ اعْلَمْ عِدَّتَهَا وَوِعَاءَهَا وَوِكَاءَهَا فَإِنْ جَاءَ أَحَدٌ يُخْبِرُكَ بِعِدَّتِهَا وَوِعَائِهَا وَوِكَائِهَا فَأَعْطِهَا إِيَّاهُ وَإِلَّا فَاسْتَمْتِعْ بِهَا

Suvayd ibn Gʻafla aytdi: Men Zayd ibn Suvhon va Salmon ibn Rabiʼa bilan chiqdim. Uzayb (degan joy)ga yetganimizda bir qamchini topib oldim. Ular menga: «Uni tashlab yubor», deyishdi, men esa unamadim. Madinaga kelganimda Ubay ibn Kaʼbni uchratib, buni unga aytdim. U dedi: Men Rasululloh ﷺ zamonlarida yuzta dinor topib oldim va u zotdan (bu haqda) soʻradim. U zot: «Uni bir yil eʼlon qil», dedilar. Men uni bir yil eʼlon qildim, ammo uni taniydigan hech kimni topmadim. Soʻng u zot: «Uning sonini, idishini va bogʻichini bilib ol, soʻng uni bir yil eʼlon qil. Egasi kelsa (bergin), boʻlmasa u sening molingdek boʻladi», dedilar. Bu — Vakiʼning lafzi. Ibn Numayr esa oʻz hadisida: U zot: «Uni eʼlon qil», dedilar; men uni bir yil eʼlon qildim, soʻng u zotning huzurlariga keldim; u zot: «Uni eʼlon qil», dedilar; men uni bir yil eʼlon qildim, soʻng u zotning huzurlariga keldim; u zot: «Uni eʼlon qil», dedilar; men uni bir yil eʼlon qildim, soʻng u zotning huzurlariga keldim. Shunda u zot: «Uning sonini, idishini va bogʻichini bilib ol; agar kimdir kelib senga uning sonini, idishini va bogʻichini aytsa, uni oʻshanga ber; boʻlmasa, undan foydalan», dedilar, — deb (rivoyat qildi).Сувайд ибн Ғафла айтди: Мен Зайд ибн Сувҳон ва Салмон ибн Рабиъа билан чиқдим. Узайб (деган жой)га етганимизда бир қамчини топиб олдим. Улар менга: «Уни ташлаб юбор», дейишди, мен эса унамадим. Мадинага келганимда Убай ибн Каъбни учратиб, буни унга айтдим. У деди: Мен Расулуллоҳ ﷺ замонларида юзта динор топиб олдим ва у зотдан (бу ҳақда) сўрадим. У зот: «Уни бир йил эълон қил», дедилар. Мен уни бир йил эълон қилдим, аммо уни танийдиган ҳеч кимни топмадим. Сўнг у зот: «Унинг сонини, идишини ва боғичини билиб ол, сўнг уни бир йил эълон қил. Эгаси келса (бергин), бўлмаса у сенинг молингдек бўлади», дедилар. Бу — Вакиънинг лафзи. Ибн Нумайр эса ўз ҳадисида: У зот: «Уни эълон қил», дедилар; мен уни бир йил эълон қилдим, сўнг у зотнинг ҳузурларига келдим; у зот: «Уни эълон қил», дедилар; мен уни бир йил эълон қилдим, сўнг у зотнинг ҳузурларига келдим; у зот: «Уни эълон қил», дедилар; мен уни бир йил эълон қилдим, сўнг у зотнинг ҳузурларига келдим. Шунда у зот: «Унинг сонини, идишини ва боғичини билиб ол; агар кимдир келиб сенга унинг сонини, идишини ва боғичини айтса, уни ўшанга бер; бўлмаса, ундан фойдалан», дедилар, — деб (ривоят қилди).

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ قَالَ سَمِعْتُ سُوَيْدَ بْنَ غَفَلَةَ و حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ الْقَوَارِيرِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ كُهَيْلٍ قَالَ سَمِعْتُ سُوَيْدَ بْنَ غَفَلَةَ قَالَغَزَوْتُ مَعَ زَيْدِ بْنِ صُوحَانَ وَسَلْمَانَ بْنِ رَبِيعَةَ فَوَجَدْتُ سَوْطًا فَأَخَذْتُهُ فَقَالَا لِي اطْرَحْهُ فَقُلْتُ لَا وَلَكِنْ أُعَرِّفُهُ فَإِنْ وَجَدْتُ مَنْ يَعْرِفُهُ وَإِلَّا اسْتَمْتَعْتُ بِهِ فَأَبَيَا عَلَيَّ وَأَبَيْتُ عَلَيْهِمَا فَلَمَّا رَجَعْنَا مِنْ غَزَاتِنَا حَجَجْتُ فَأَتَيْتُ الْمَدِينَةَ فَلَقِيتُ أُبَيَّ بْنَ كَعْبٍ فَذَكَرْتُ لَهُ قَوْلَهُمَا وَقَوْلِي لَهُمَا فَقَالَ وَجَدْتُ صُرَّةً فِيهَا مِائَةُ دِينَارٍ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرْتُ لَهُ ذَلِكَ فَقَالَ عَرِّفْهَا حَوْلًا فَعَرَّفْتُهَا حَوْلًا فَلَمْ أَجِدْ مَنْ يَعْرِفُهَا فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ لَهُ لَمْ أَجِدْ مَنْ يَعْرِفُهَا فَقَالَ عَرِّفْهَا حَوْلًا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ وَلَا أَدْرِي قَالَ لَهُ ذَلِكَ فِي سَنَةٍ أَوْ فِي ثَلَاثِ سِنِينَ فَقَالَ لِي فِي الرَّابِعَةِ اعْرِفْ عَدَدَهَا وَوِكَاءَهَا فَإِنْ وَجَدْتَ مَنْ يَعْرِفُهَا وَإِلَّا فَاسْتَمْتِعْ بِهَا وَهَذَا لَفْظُ حَدِيثِ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍوَزَادَ مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ فِي حَدِيثِهِ قَالَ فَلَقِيتُهُ بَعْدَ ذَلِكَ بِمَكَّةَ فَقَالَ لَا أَدْرِي ثَلَاثَةَ أَحْوَالٍ أَوْ حَوْلًا وَاحِدًا

Suvayd ibn Gʻafla aytdi: Men Zayd ibn Suvhon va Salmon ibn Rabiʼa bilan gʻazotga chiqdim va bir qamchini topib oldim. Ular menga: «Uni tashlab yubor», deyishdi. Men: «Yoʻq, balki uni eʼlon qilaman; taniydigan kishini topsam (beraman), boʻlmasa, undan foydalanaman», dedim. Ular menga (bu ishimni) qabul qilmadilar, men ham ularga unamadim. Gʻazotdan qaytganimizdan keyin haj qildim va Madinaga kelib, Ubay ibn Kaʼbni uchratdim, ularning gapini ham, mening ularga aytgan gapimni ham unga aytdim. U dedi: Men Rasululloh ﷺ zamonlarida ichida yuz dinor boʻlgan bir hamyon topib oldim va Rasululloh ﷺning huzurlariga kelib, buni u zotga aytdim. U zot: «Uni bir yil eʼlon qil», dedilar. Men uni bir yil eʼlon qildim, ammo taniydigan kishini topmadim. Soʻng u zotning huzurlariga kelib: «Taniydigan kishini topmadim», dedim. U zot: «Uni yana bir yil eʼlon qil», dedilar — uch marta. (Rovi:) Bilmadim, u zot bu gapni bir yil ichida aytdilarmi yoki uch yil ichidami. Toʻrtinchisida u zot menga: «Uning sonini va bogʻichini bilib ol; taniydigan kishini topsang (ber), boʻlmasa, undan foydalan», dedilar. Bu — Yahyo ibn Saʼidning hadisi lafzi. Muhammad ibn Jaʼfar oʻz hadisida ziyoda qildi: (Suvayd) dedi: Men undan keyin uni Makkada uchratdim, u: «Bilmadim, uch yilmi yoki bir yilmi», dedi.Сувайд ибн Ғафла айтди: Мен Зайд ибн Сувҳон ва Салмон ибн Рабиъа билан ғазотга чиқдим ва бир қамчини топиб олдим. Улар менга: «Уни ташлаб юбор», дейишди. Мен: «Йўқ, балки уни эълон қиламан; танийдиган кишини топсам (бераман), бўлмаса, ундан фойдаланаман», дедим. Улар менга (бу ишимни) қабул қилмадилар, мен ҳам уларга унамадим. Ғазотдан қайтганимиздан кейин ҳаж қилдим ва Мадинага келиб, Убай ибн Каъбни учратдим, уларнинг гапини ҳам, менинг уларга айтган гапимни ҳам унга айтдим. У деди: Мен Расулуллоҳ ﷺ замонларида ичида юз динор бўлган бир ҳамён топиб олдим ва Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига келиб, буни у зотга айтдим. У зот: «Уни бир йил эълон қил», дедилар. Мен уни бир йил эълон қилдим, аммо танийдиган кишини топмадим. Сўнг у зотнинг ҳузурларига келиб: «Танийдиган кишини топмадим», дедим. У зот: «Уни яна бир йил эълон қил», дедилар — уч марта. (Рови:) Билмадим, у зот бу гапни бир йил ичида айтдиларми ёки уч йил ичидами. Тўртинчисида у зот менга: «Унинг сонини ва боғичини билиб ол; танийдиган кишини топсанг (бер), бўлмаса, ундан фойдалан», дедилар. Бу — Яҳё ибн Саъиднинг ҳадиси лафзи. Муҳаммад ибн Жаъфар ўз ҳадисида зиёда қилди: (Сувайд) деди: Мен ундан кейин уни Маккада учратдим, у: «Билмадим, уч йилми ёки бир йилми», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو خَيْثَمَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ سُوَيْدِ بْنِ غَفَلَةَ قَالَكُنَّا حُجَّاجًا فَوَجَدْتُ سَوْطًا فَأَخَذْتُهُ فَقَالَ الْقَوْمُ تَأْخُذُهُ فَلَعَلَّهُ لِرَجُلٍ مُسْلِمٍ قَالَ فَقُلْتُ أَوَلَيْسَ لِي أَخْذُهُ فَأَنْتَفِعَ بِهِ خَيْرٌ مِنْ أَنْ يَأْكُلَهُ الذِّئْبُ فَلَقِيتُ أُبَيَّ بْنَ كَعْبٍ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ أَحْسَنْتَ ثُمَّ قَالَ الْتَقَطْتُ صُرَّةً فِيهَا مِائَةُ دِينَارٍ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ عَرِّفْهَا حَوْلًا فَعَرَّفْتُهَا حَوْلًا ثُمَّ أَتَيْتُهُ فَقُلْتُ قَدْ عَرَّفْتُهَا حَوْلًا فَقَالَ عَرِّفْهَا سَنَةً أُخْرَى ثُمَّ قَالَ انْتَفِعْ بِهَا وَاحْفَظْ وِكَاءَهَا وَخِرْقَتَهَا وَأَحْصِ عَدَدَهَا فَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهَاقَالَ جَرِيرٌ فَلَمْ أَحْفَظْ مَا بَعْدَ هَذَا يَعْنِي تَمَامَ الْحَدِيثِ

Suvayd ibn Gʻafla aytdi: Biz hojilar edik; men bir qamchini topib oldim. Odamlar: «Uni olyapsanmi? U bir musulmon kishiniki boʻlishi mumkin-ku», deyishdi. Men: «Uni boʻri yeb ketgandan koʻra, men olib, undan foydalanganim yaxshiroq emasmi?» dedim. Soʻng Ubay ibn Kaʼbni uchratib, buni unga aytdim. U: «Yaxshi qilibsan», dedi. Keyin u dedi: Men ichida yuz dinor boʻlgan bir hamyon topib oldim va Nabiy ﷺning huzurlariga kelib, buni u zotga aytdim. U zot: «Uni bir yil eʼlon qil», dedilar. Men uni bir yil eʼlon qildim, soʻng u zotning huzurlariga kelib: «Uni bir yil eʼlon qildim», dedim. U zot: «Uni yana bir yil eʼlon qil», dedilar. Soʻng: «Undan foydalan; uning bogʻichini va latta (xaltasi)ni saqla, sonini ham sanab qoʻy. Agar egasi kelsa...», dedilar. Jarir dedi: Men bundan keyingisini — yaʼni hadisning oxirini — yodda saqlay olmadim.Сувайд ибн Ғафла айтди: Биз ҳожилар эдик; мен бир қамчини топиб олдим. Одамлар: «Уни оляпсанми? У бир мусулмон кишиники бўлиши мумкин-ку», дейишди. Мен: «Уни бўри еб кетгандан кўра, мен олиб, ундан фойдаланганим яхшироқ эмасми?» дедим. Сўнг Убай ибн Каъбни учратиб, буни унга айтдим. У: «Яхши қилибсан», деди. Кейин у деди: Мен ичида юз динор бўлган бир ҳамён топиб олдим ва Набий ﷺнинг ҳузурларига келиб, буни у зотга айтдим. У зот: «Уни бир йил эълон қил», дедилар. Мен уни бир йил эълон қилдим, сўнг у зотнинг ҳузурларига келиб: «Уни бир йил эълон қилдим», дедим. У зот: «Уни яна бир йил эълон қил», дедилар. Сўнг: «Ундан фойдалан; унинг боғичини ва латта (халтаси)ни сақла, сонини ҳам санаб қўй. Агар эгаси келса...», дедилар. Жарир деди: Мен бундан кейингисини — яъни ҳадиснинг охирини — ёдда сақлай олмадим.

حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ أَيُّوبَ بْنِ رَاشِدٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جُحَادَةَ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ سُوَيْدِ بْنِ غَفَلَةَ عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَالْتَقَطْتُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِائَةَ دِينَارٍ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ عَرِّفْهَا سَنَةً فَعَرَّفْتُهَا سَنَةً ثُمَّ أَتَيْتُهُ فَقُلْتُ قَدْ عَرَّفْتُهَا سَنَةً قَالَ عَرِّفْهَا سَنَةً أُخْرَى فَعَرَّفْتُهَا سَنَةً أُخْرَى ثُمَّ أَتَيْتُهُ فِي الثَّالِثَةِ فَقَالَ أَحْصِ عَدَدَهَا وَوِكَاءَهَا وَاسْتَمْتِعْ بِهَاحَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ح و حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْحَجَّاجِ النَّاجِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ سُوَيْدِ بْنِ غَفَلَةَ قَالَ حَجَجْتُ أَنَا وَزَيْدُ بْنُ صُوحَانَ وَسَلْمَانُ بْنُ رَبِيعَةَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ فَعَرَّفْتُهَا عَامَيْنِ أَوْ ثَلَاثَةً قَالَ اعْرِفْ عَدَدَهَا وَوِعَاءَهَا وَوِكَاءَهَا وَاسْتَمْتِعْ بِهَا فَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهَا فَعَرَفَ عِدَّتَهَا وَوِكَاءَهَا فَأَعْطِهَا إِيَّاهُ

Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ zamonlarida yuzta dinor topib oldim va Rasululloh ﷺning huzurlariga keldim. U zot: «Uni bir yil eʼlon qil», dedilar. Men uni bir yil eʼlon qildim, soʻng u zotning huzurlariga kelib: «Uni bir yil eʼlon qildim», dedim. U zot: «Uni yana bir yil eʼlon qil», dedilar. Men uni yana bir yil eʼlon qildim, soʻng uchinchisida u zotning huzurlariga keldim. U zot: «Uning sonini va bogʻichini sanab, bilib ol, soʻng undan foydalan», dedilar. Boshqa bir isnod bilan Suvayd ibn Gʻafla: «Men Zayd ibn Suvhon va Salmon ibn Rabiʼa bilan haj qildim», deb hadisni zikr qildi va: «Men uni ikki yil yoki uch yil eʼlon qildim. U zot: ‹Uning sonini, idishini va bogʻichini bilib ol va undan foydalan; agar egasi kelib, uning sonini va bogʻichini tanisa, uni oʻshanga ber›, dedilar», dedi.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ замонларида юзта динор топиб олдим ва Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига келдим. У зот: «Уни бир йил эълон қил», дедилар. Мен уни бир йил эълон қилдим, сўнг у зотнинг ҳузурларига келиб: «Уни бир йил эълон қилдим», дедим. У зот: «Уни яна бир йил эълон қил», дедилар. Мен уни яна бир йил эълон қилдим, сўнг учинчисида у зотнинг ҳузурларига келдим. У зот: «Унинг сонини ва боғичини санаб, билиб ол, сўнг ундан фойдалан», дедилар. Бошқа бир иснод билан Сувайд ибн Ғафла: «Мен Зайд ибн Сувҳон ва Салмон ибн Рабиъа билан ҳаж қилдим», деб ҳадисни зикр қилди ва: «Мен уни икки йил ёки уч йил эълон қилдим. У зот: ‹Унинг сонини, идишини ва боғичини билиб ол ва ундан фойдалан; агар эгаси келиб, унинг сонини ва боғичини таниса, уни ўшанга бер›, дедилар», деди.