حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عِيسَى عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَكُنْتُ فِي الْمَسْجِدَ فَدَخَلَ رَجُلٌ فَقَرَأَ قِرَاءَةً أَنْكَرْتُهَا عَلَيْهِ ثُمَّ دَخَلَ آخَرُ فَقَرَأَ قِرَاءَةً سِوَى قِرَاءَةِ صَاحِبِهِ فَقُمْنَا جَمِيعًا فَدَخَلْنَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ هَذَا قَرَأَ قِرَاءَةً أَنْكَرْتُهَا عَلَيْهِ ثُمَّ دَخَلَ هَذَا فَقَرَأَ قِرَاءَةً غَيْرَ قِرَاءَةِ صَاحِبِهِ فَقَالَ لَهُمَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اقْرَأَا فَقَرَأَا قَالَ أَصَبْتُمَا فَلَمَّا قَالَ لَهُمَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي قَالَ كَبُرَ عَلَيَّ وَلَا إِذْ كُنْتُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَلَمَّا رَأَى الَّذِي غَشِيَنِي ضَرَبَ فِي صَدْرِي فَفِضْتُ عَرَقًا وَكَأَنَّمَا أَنْظُرُ إِلَى اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فَرَقًا فَقَالَ يَا أُبَيُّ إِنَّ رَبِّي تَبَارَكَ وَتَعَالَى أَرْسَلَ إِلَيَّ أَنْ اقْرَأْ الْقُرْآنَ عَلَى حَرْفٍ فَرَدَدْتُ إِلَيْهِ أَنْ هَوِّنْ عَلَى أُمَّتِي فَأَرْسَلَ إِلَيَّ أَنْ اقْرَأْهُ عَلَى حَرْفَيْنِ فَرَدَدْتُ إِلَيْهِ أَنْ هَوِّنْ عَلَى أُمَّتِي فَأَرْسَلَ إِلَيَّ أَنْ اقْرَأْهُ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ وَلَكَ بِكُلِّ رَدَّةٍ مَسْأَلَةٌ تَسْأَلُنِيهَا قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِأُمَّتِي اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِأُمَّتِي وَأَخَّرْتُ الثَّالِثَةَ لِيَوْمٍ يَرْغَبُ إِلَيَّ فِيهِ الْخَلْقُ حَتَّى إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ الصَّلَاة وَالسَّلَامُ

Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men masjidda edim. Bir kishi kirib, men inkor qilgan (notanish) bir qiroat bilan oʻqidi. Soʻng boshqa biri kirib, oʻrtogʻining qiroatidan oʻzga bir qiroat bilan oʻqidi. Bas, biz hammamiz turib, Rasululloh ﷺ huzuriga kirdik. Men: «Ey Allohning Rasuli, bu kishi men inkor qilgan bir qiroat bilan oʻqidi, soʻng bu (boshqasi) kirib, oʻrtogʻining qiroatidan oʻzgacha oʻqidi», dedim. Shunda Nabiy ﷺ ularning ikkoviga: «Oʻqinglar», dedilar. Ular oʻqishdi. U zot: «Ikkovingiz ham toʻgʻri qildingiz», dedilar. Nabiy ﷺ ularga aytgan gaplarini aytganlarida, bu menga ogʻir botdi — johiliyatda boʻlganimda ham menda bunday (hol) boʻlmagan edi. Meni qoplab olgan (holatni) koʻrgach, u zot koʻkragimga urdilar. Shunda men terga gʻarq boʻldim va goʻyo qoʻrquvdan Alloh taboraka va taologa qarab turgandek boʻldim. Soʻng u zot: «Ey Ubay! Rabbim taboraka va taolo menga: ‹Qurʼonni bir harf ustida oʻqi›, deb (xabar) yubordi. Men Unga: ‹Ummatimga yengil qil›, deb javob qaytardim. U menga: ‹Uni ikki harf ustida oʻqi›, deb yubordi. Men yana Unga: ‹Ummatimga yengil qil›, deb javob qaytardim. Shunda U menga: ‹Uni yetti harf ustida oʻqi; qaytargan har bir javobing evaziga senga bir soʻrov bor, uni Mendan soʻraysan›, deb yubordi. Men: ‹Allohim, ummatimni magʻfirat qil! Allohim, ummatimni magʻfirat qil!› dedim va uchinchisini xaloyiq — hatto Ibrohim (alayhis-salatu vas-salom) ham — menga muhtoj boʻladigan kunga qoldirdim», dedilar.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен масжидда эдим. Бир киши кириб, мен инкор қилган (нотаниш) бир қироат билан ўқиди. Сўнг бошқа бири кириб, ўртоғининг қироатидан ўзга бир қироат билан ўқиди. Бас, биз ҳаммамиз туриб, Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига кирдик. Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, бу киши мен инкор қилган бир қироат билан ўқиди, сўнг бу (бошқаси) кириб, ўртоғининг қироатидан ўзгача ўқиди», дедим. Шунда Набий ﷺ уларнинг икковига: «Ўқинглар», дедилар. Улар ўқишди. У зот: «Икковингиз ҳам тўғри қилдингиз», дедилар. Набий ﷺ уларга айтган гапларини айтганларида, бу менга оғир ботди — жоҳилиятда бўлганимда ҳам менда бундай (ҳол) бўлмаган эди. Мени қоплаб олган (ҳолатни) кўргач, у зот кўкрагимга урдилар. Шунда мен терга ғарқ бўлдим ва гўё қўрқувдан Аллоҳ таборака ва таолога қараб тургандек бўлдим. Сўнг у зот: «Эй Убай! Раббим таборака ва таоло менга: ‹Қуръонни бир ҳарф устида ўқи›, деб (хабар) юборди. Мен Унга: ‹Умматимга енгил қил›, деб жавоб қайтардим. У менга: ‹Уни икки ҳарф устида ўқи›, деб юборди. Мен яна Унга: ‹Умматимга енгил қил›, деб жавоб қайтардим. Шунда У менга: ‹Уни етти ҳарф устида ўқи; қайтарган ҳар бир жавобинг эвазига сенга бир сўров бор, уни Мендан сўрайсан›, деб юборди. Мен: ‹Аллоҳим, умматимни мағфират қил! Аллоҳим, умматимни мағфират қил!› дедим ва учинчисини халойиқ — ҳатто Иброҳим (алайҳис-салату вас-салом) ҳам — менга муҳтож бўладиган кунга қолдирдим», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ عِنْدَ أَضَاءَةَ بَنِي غِفَارٍ قَالَ فَأَتَاهُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى يَأْمُرُكَ أَنْ تُقْرِئَ أُمَّتَكَ الْقُرْآنَ عَلَى حَرْفٍ قَالَ أَسْأَلُ اللَّهَ مُعَافَاتَهُ وَمَغْفِرَتَهُ وَإِنَّ أُمَّتِي لَا تُطِيقُ ذَلِكَ ثُمَّ جَاءَ الثَّانِيَةَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى يَأْمُرُكَ أَنْ تُقْرِئَ أُمَّتَكَ الْقُرْآنَ عَلَى حَرْفَيْنِ فَقَالَ أَسْأَلُ اللَّهَ مُعَافَاتَهُ وَمَغْفِرَتَهُ إِنَّ أُمَّتِي لَا تُطِيقُ ذَلِكَ ثُمَّ جَاءَ الثَّالِثَةَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى يَأْمُرُكَ أَنْ تُقْرِئَ أُمَّتَكَ الْقُرْآنَ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ فَأَيُّمَا حَرْفٍ قَرَءُوا عَلَيْهِ فَقَدْ أَصَابُوا

Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Bani Gʻifor (qabilasining) hovuzi yonida edilar. Shunda u zotning huzurlariga Jabroil (alayhissalom) kelib: «Albatta, Alloh taboraka va taolo senga ummating Qurʼonni bir harf ustida oʻqishini buyuradi», dedi. U zot: «Allohdan Uning ofiyatini va magʻfiratini soʻrayman, ammo ummatim bunga toqat qila olmaydi», dedilar. Soʻng (Jabroil) ikkinchi marta kelib: «Albatta, Alloh taboraka va taolo senga ummating Qurʼonni ikki harf ustida oʻqishini buyuradi», dedi. U zot: «Allohdan Uning ofiyatini va magʻfiratini soʻrayman, ammo ummatim bunga toqat qila olmaydi», dedilar. Soʻng (Jabroil) uchinchi marta kelib: «Albatta, Alloh taboraka va taolo senga ummating Qurʼonni yetti harf ustida oʻqishini buyuradi. Ular qaysi harf ustida oʻqishsa, toʻgʻri (oʻqigan) boʻladilar», dedi.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Бани Ғифор (қабиласининг) ҳовузи ёнида эдилар. Шунда у зотнинг ҳузурларига Жаброил (алайҳиссалом) келиб: «Албатта, Аллоҳ таборака ва таоло сенга умматинг Қуръонни бир ҳарф устида ўқишини буюради», деди. У зот: «Аллоҳдан Унинг офиятини ва мағфиратини сўрайман, аммо умматим бунга тоқат қила олмайди», дедилар. Сўнг (Жаброил) иккинчи марта келиб: «Албатта, Аллоҳ таборака ва таоло сенга умматинг Қуръонни икки ҳарф устида ўқишини буюради», деди. У зот: «Аллоҳдан Унинг офиятини ва мағфиратини сўрайман, аммо умматим бунга тоқат қила олмайди», дедилар. Сўнг (Жаброил) учинчи марта келиб: «Албатта, Аллоҳ таборака ва таоло сенга умматинг Қуръонни етти ҳарф устида ўқишини буюради. Улар қайси ҳарф устида ўқишса, тўғри (ўқиган) бўладилар», деди.

حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ الْقَوَارِيرِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عَزْرَةَ عَنْ الْحَسَنِ الْعُرَنِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ الْجَزَّارِ عَنْ ابْنِ أَبِي لَيْلَىعَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ فِي هَذِهِ الْآيَةِ {وَلَنُذِيقَنَّهُمْ مِنْ الْعَذَابِ الْأَدْنَى دُونَ الْعَذَابِ الْأَكْبَرِ} قَالَ الْمُصِيبَاتُ وَالدُّخَانُ قَدْ مَضَيَا وَالْبَطْشَةُ وَاللِّزَامُ

Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U {Albatta, Biz ularga eng katta azobdan oldin eng yaqin azobdan totdiramiz} (Sajda 21) degan oyat haqida: «Musibatlar va tutun — bu ikkisi oʻtib boʻldi; (qolgani) tutish va lizomdir», dedi.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У {Албатта, Биз уларга энг катта азобдан олдин энг яқин азобдан тотдирамиз} (Сажда 21) деган оят ҳақида: «Мусибатлар ва тутун — бу иккиси ўтиб бўлди; (қолгани) тутиш ва лизомдир», деди.

حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ أَبِي جَنَابٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عِيسَى عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى حَدَّثَنِي أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ قَالَكُنْتُ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَاءَ أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّ لِي أَخًا وَبِهِ وَجَعٌ قَالَ وَمَا وَجَعُهُ قَالَ بِهِ لَمَمٌ قَالَ فَأْتِنِي بِهِ فَوَضَعَهُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَعَوَّذَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ وَأَرْبَعِ آيَاتٍ مِنْ أَوَّلِ سُورَةِ الْبَقَرَةِ وَهَاتَيْنِ الْآيَتَيْنِ {وَإِلَهُكُمْ إِلَهٌ وَاحِدٌ} وَآيَةِ الْكُرْسِيِّ وَثَلَاثِ آيَاتٍ مِنْ آخِرِ سُورَةِ الْبَقَرَةِ وَآيَةٍ مِنْ آلِ عِمْرَانَ {شَهِدَ اللَّهُ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ} وَآيَةٍ مِنْ الْأَعْرَافِ {إِنَّ رَبَّكُمْ اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضَ} وَآخِرِ سُورَةِ الْمُؤْمِنِينَ {فَتَعَالَى اللَّهُ الْمَلِكُ الْحَقُّ} وَآيَةٍ مِنْ سُورَةِ الْجِنِّ {وَأَنَّهُ تَعَالَى جَدُّ رَبِّنَا} وَعَشْرِ آيَاتٍ مِنْ أَوَّلِ الصَّافَّاتِ وَثَلَاثِ آيَاتٍ مِنْ آخِرِ سُورَةِ الْحَشْرِ وَقُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ وَالْمُعَوِّذَتَيْنِ فَقَامَ الرَّجُلُ كَأَنَّهُ لَمْ يَشْتَكِ قَطُّ

Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Nabiy ﷺ huzurlarida edim, shu payt bir aʼrobiy kelib: «Ey Allohning Nabiysi, mening ogʻrigan bir ukam bor», dedi. U zot: «Uning ogʻrigʻi nima?» dedilar. U: «Unda aql xiralashuvi bor», dedi. U zot: «Uni menga olib kel», dedilar. U uni oldilariga oʻtqazdi. Nabiy ﷺ unga Fotiha surasini, Baqara surasining boshidan toʻrt oyatni, mana bu ikki oyatni — {Sizlarning ilohingiz yagona ilohdir} va Oyatul-Kursini, Baqara surasining oxiridan uch oyatni, Ol-i Imrondan bir oyatni — {Alloh guvohlik berdiki, Undan boʻlak iloh yoʻqdir}, Aʼrofdan bir oyatni — {Albatta, Rabbingiz osmonlar va yerni yaratgan Allohdir}, Muʼminun surasining oxirini — {Bas, haqiqiy Podshoh boʻlmish Alloh oliydir}, Jin surasidan bir oyatni — {Va albatta, Rabbimizning ulugʻligi oliydir}, Soffotning boshidan oʻn oyatni, Hashr surasining oxiridan uch oyatni, hamda {Qul huvallohu ahad} va muavvizatayn (Falaq va Nos suralari)ni oʻqib panohga topshirdilar. Shunda haligi kishi goʻyo hech ogʻrimagandek turib ketdi.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Набий ﷺ ҳузурларида эдим, шу пайт бир аъробий келиб: «Эй Аллоҳнинг Набийси, менинг оғриган бир укам бор», деди. У зот: «Унинг оғриғи нима?» дедилар. У: «Унда ақл хиралашуви бор», деди. У зот: «Уни менга олиб кел», дедилар. У уни олдиларига ўтқазди. Набий ﷺ унга Фотиҳа сурасини, Бақара сурасининг бошидан тўрт оятни, мана бу икки оятни — {Сизларнинг илоҳингиз ягона илоҳдир} ва Оятул-Курсини, Бақара сурасининг охиридан уч оятни, Ол-и Имрондан бир оятни — {Аллоҳ гувоҳлик бердики, Ундан бўлак илоҳ йўқдир}, Аърофдан бир оятни — {Албатта, Раббингиз осмонлар ва ерни яратган Аллоҳдир}, Муъминун сурасининг охирини — {Бас, ҳақиқий Подшоҳ бўлмиш Аллоҳ олийдир}, Жин сурасидан бир оятни — {Ва албатта, Раббимизнинг улуғлиги олийдир}, Соффотнинг бошидан ўн оятни, Ҳашр сурасининг охиридан уч оятни, ҳамда {Қул ҳуваллоҳу аҳад} ва муаввизатайн (Фалақ ва Нос суралари)ни ўқиб паноҳга топширдилар. Шунда ҳалиги киши гўё ҳеч оғримагандек туриб кетди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْأَسَدِيُّ لُوَيْنٌ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ بْنِ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ سَالِمٍ الْأَفْطَسُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ زُبَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍأَنَّ جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلَام أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي أَضَاءَةِ بَنِي غِفَارٍ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكَ أَنْ تَقْرَأَ الْقُرْآنَ عَلَى حَرْفٍ فَلَمْ يَزَلْ يَزِيدُهُ حَتَّى بَلَغَ سَبْعَةَ أَحْرُفٍ

Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Jabroil (alayhissalom) Nabiy ﷺ Bani Gʻifor hovuzi yonida ekanlarida u zotning huzurlariga kelib: «Ey Muhammad, albatta, Alloh senga Qurʼonni bir harf ustida oʻqishingni buyuradi», dedi. Soʻng u toki yetti harfga yetguncha unga ziyoda qilaverdi.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Жаброил (алайҳиссалом) Набий ﷺ Бани Ғифор ҳовузи ёнида эканларида у зотнинг ҳузурларига келиб: «Эй Муҳаммад, албатта, Аллоҳ сенга Қуръонни бир ҳарф устида ўқишингни буюради», деди. Сўнг у токи етти ҳарфга етгунча унга зиёда қилаверди.

حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَاهُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى يَأْمُرُكَ أَنْ تُقْرِئَ أُمَّتَكَ الْقُرْآنَ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ فَأَيُّمَا حَرْفٍ قَرَءُوا عَلَيْهِ فَقَدْ أَصَابُوا

Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺning huzurlariga Jabroil (alayhissalom) kelib: «Albatta, Alloh taboraka va taolo senga ummating Qurʼonni yetti harf ustida oʻqishini buyuradi. Ular qaysi harf ustida oʻqishsa, toʻgʻri (oʻqigan) boʻladilar», dedi.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺнинг ҳузурларига Жаброил (алайҳиссалом) келиб: «Албатта, Аллоҳ таборака ва таоло сенга умматинг Қуръонни етти ҳарф устида ўқишини буюради. Улар қайси ҳарф устида ўқишса, тўғри (ўқиган) бўладилар», деди.

حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مِهْرَانَ السَّبَّاكُ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُحَادَةَ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍأَنَّ جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلَام أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ بِأَضَاءَةِ بَنِي غِفَارٍ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى يَأْمُرُكَ أَنْ تُقْرِئَ أُمَّتَكَ الْقُرْآنَ عَلَى حَرْفٍ وَاحِدٍ فَقَالَ أَسْأَلُ اللَّهَ مُعَافَاتَهُ وَمَغْفِرَتَهُ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ إِلَى أَنْ قَالَ إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكَ أَنْ تُقْرِئَ أُمَّتَكَ الْقُرْآنَ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ فَمَنْ قَرَأَ حَرْفًا مِنْهَا فَهُوَ كَمَا قَالَ

Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Jabroil (alayhissalom) Nabiy ﷺ Bani Gʻifor hovuzi yonida ekanlarida u zotning huzurlariga kelib: «Albatta, Alloh taboraka va taolo senga ummating Qurʼonni bir harf ustida oʻqishini buyuradi», dedi. U zot: «Allohdan Uning ofiyatini va magʻfiratini soʻrayman», dedilar — deb hadisni zikr qildi, toki: «Albatta, Alloh senga ummating Qurʼonni yetti harf ustida oʻqishini buyuradi; kim ulardan bir harfni oʻqisa, u aytilganidek (toʻgʻri) boʻladi», deganigacha.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Жаброил (алайҳиссалом) Набий ﷺ Бани Ғифор ҳовузи ёнида эканларида у зотнинг ҳузурларига келиб: «Албатта, Аллоҳ таборака ва таоло сенга умматинг Қуръонни бир ҳарф устида ўқишини буюради», деди. У зот: «Аллоҳдан Унинг офиятини ва мағфиратини сўрайман», дедилар — деб ҳадисни зикр қилди, токи: «Албатта, Аллоҳ сенга умматинг Қуръонни етти ҳарф устида ўқишини буюради; ким улардан бир ҳарфни ўқиса, у айтилганидек (тўғри) бўлади», деганигача.

حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي زِيَادِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَانْتَسَبَ رَجُلَانِ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَحَدُهُمَا أَنَا فُلَانُ بْنُ فُلَانٍ فَمَنْ أَنْتَ لَا أُمَّ لَكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْتَسَبَ رَجُلَانِ عَلَى عَهْدِ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ أَحَدُهُمَا أَنَا فُلَانُ بْنُ فُلَانٍ حَتَّى عَدَّ تِسْعَةً فَمَنْ أَنْتَ لَا أُمَّ لَكَ قَالَ أَنَا فُلَانُ بْنُ فُلَانٍ ابْنُ الْإِسْلَامِ قَالَ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام أَنَّ هَذَيْنِ الْمُنْتَسِبَيْنِ أَمَّا أَنْتَ أَيُّهَا الْمُنْتَمِي أَوْ الْمُنْتَسِبُ إِلَى تِسْعَةٍ فِي النَّارِ فَأَنْتَ عَاشِرُهُمْ وَأَمَّا أَنْتَ يَا هَذَا الْمُنْتَسِبُ إِلَى اثْنَيْنِ فِي الْجَنَّةِ فَأَنْتَ ثَالِثُهُمَا فِي الْجَنَّةِ

Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ zamonlarida ikki kishi nasab talashdi. Ulardan biri: «Men falonchining oʻgʻli falonchiman; sen kimsan, onasiz qolgur?» dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Muso (alayhissalom) zamonida ham ikki kishi nasab talashgan edi. Ulardan biri: ‹Men falonchining oʻgʻli falonchiman›, deb toʻqqiztasini sanadi va: ‹Sen kimsan, onasiz qolgur?› dedi. U: ‹Men falonchining oʻgʻli falonchi — Islomning oʻgʻliman›, dedi. Shunda Alloh Muso (alayhissalom)ga: ‹Bu nasab talashgan ikki kishiga (ayt): ey doʻzaxdagi toʻqqiz (ota)ga oʻzini nisbat berguvchi, sen ularning oʻninchisisan; ey jannatdagi ikkisiga oʻzini nisbat berguvchi, sen jannatda ularning uchinchisisan›, deb vahiy qildi», dedilar.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ замонларида икки киши насаб талашди. Улардан бири: «Мен фалончининг ўғли фалончиман; сен кимсан, онасиз қолгур?» деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Мусо (алайҳиссалом) замонида ҳам икки киши насаб талашган эди. Улардан бири: ‹Мен фалончининг ўғли фалончиман›, деб тўққизтасини санади ва: ‹Сен кимсан, онасиз қолгур?› деди. У: ‹Мен фалончининг ўғли фалончи — Исломнинг ўғлиман›, деди. Шунда Аллоҳ Мусо (алайҳиссалом)га: ‹Бу насаб талашган икки кишига (айт): эй дўзахдаги тўққиз (ота)га ўзини нисбат бергувчи, сен уларнинг ўнинчисисан; эй жаннатдаги иккисига ўзини нисбат бергувчи, сен жаннатда уларнинг учинчисисан›, деб ваҳий қилди», дедилар.

حَدَّثَنِي وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ إِسْمَاعِيلَ يَعْنِي ابْنَ أَبِي خَالِدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عِيسَى عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى حَدَّثَنِي أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ قَالَكُنْتُ فِي الْمَسْجِدِ فَدَخَلَ رَجُلٌ فَصَلَّى فَقَرَأَ قِرَاءَةً أَنْكَرْتُهَا عَلَيْهِ فَدَخَلَ رَجُلٌ آخَرُ فَصَلَّى فَقَرَأَ قِرَاءَةً سِوَى قِرَاءَةِ صَاحِبِهِ فَلَمَّا قَضَيْنَا الصَّلَاةَ دَخَلْنَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ هَذَا قَرَأَ قِرَاءَةً أَنْكَرْتُهَا عَلَيْهِ فَدَخَلَ هَذَا فَقَرَأَ قِرَاءَةً سِوَى قِرَاءَةِ صَاحِبِهِ فَقَالَ لَهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اقْرَءُوا فَقَرَءُوا فَقَالَ قَدْ أَحْسَنْتُمْ فَسَقَطَ فِي نَفْسِي مِنْ التَّكْذِيبِ وَلَا إِذْ كُنْتُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَلَمَّا رَأَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا قَدْ غَشِيَنِي ضَرَبَ صَدْرِي قَالَ فَفِضْتُ عَرَقًا وَكَأَنَّمَا أَنْظُرُ إِلَى رَبِّي تَبَارَكَ وَتَعَالَى فَرَقًا فَقَالَ لِي أُبَيٌّ إِنَّ رَبِّي تَبَارَكَ وَتَعَالَى أَرْسَلَ إِلَيَّ فَقَالَ لِي اقْرَأْ عَلَى حَرْفٍ فَرَدَدْتُ إِلَيْهِ أَنْ هَوِّنْ عَلَى أُمَّتِي فَرَدَّ إِلَيَّ أَنْ اقْرَأْ عَلَى حَرْفَيْنِ فَرَدَدْتُ إِلَيْهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ أَنْ هَوِّنْ عَلَى أُمَّتِي فَرَدَّ عَلَيَّ أَنْ اقْرَأْ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ وَلَكَ بِكُلِّ رَدَّةٍ رَدَدْتَهَا سُؤْلَكَ أُعْطِيكَهَا فَقُلْتُ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِأُمَّتِي اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِأُمَّتِي وَأَخَّرْتُ الثَّالِثَةَ لِيَوْمٍ يَرْغَبُ إِلَيَّ فِيهِ الْخَلْقُ حَتَّى إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام

Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men masjidda edim. Bir kishi kirib namoz oʻqidi va men inkor qilgan (notanish) bir qiroat bilan oʻqidi. Soʻng boshqa bir kishi kirib namoz oʻqidi va oʻrtogʻining qiroatidan oʻzga bir qiroat bilan oʻqidi. Namozni tugatganimizdan keyin Rasululloh ﷺ huzuriga kirdik. Men: «Ey Allohning Rasuli, bu kishi men inkor qilgan bir qiroat bilan oʻqidi, soʻng bu (boshqasi) kirib, oʻrtogʻining qiroatidan oʻzga qiroat bilan oʻqidi», dedim. Shunda Rasululloh ﷺ ularning ikkoviga: «Oʻqinglar», dedilar. Ular oʻqishdi. U zot: «Ikkovingiz ham chiroyli qildingiz», dedilar. Shunda mening qalbimga (vahiyni) yolgʻonga chiqarishdan bir narsa tushdi — johiliyatda boʻlganimda ham menda bunday (hol) boʻlmagan edi. Rasululloh ﷺ meni qoplab olgan (holatni) koʻrgach, koʻkragimga urdilar. Shunda men terga gʻarq boʻldim va goʻyo qoʻrquvdan Rabbim taboraka va taologa qarab turgandek boʻldim. Soʻng u zot menga: «Ey Ubay! Rabbim taboraka va taolo menga (xabar) yuborib: ‹Bir harf ustida oʻqi›, dedi. Men Unga: ‹Ummatimga yengil qil›, deb javob qaytardim. U menga: ‹Ikki harf ustida oʻqi›, deb javob qaytardi. Men Unga uch marta: ‹Ummatimga yengil qil›, deb javob qaytardim. Shunda U menga: ‹Yetti harf ustida oʻqi; qaytargan har bir javobing evaziga soʻraganingni senga beraman›, deb javob qaytardi. Men: ‹Allohim, ummatimni magʻfirat qil! Allohim, ummatimni magʻfirat qil!› dedim va uchinchisini xaloyiq — hatto Ibrohim (alayhissalom) ham — menga muhtoj boʻladigan kunga qoldirdim», dedilar.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен масжидда эдим. Бир киши кириб намоз ўқиди ва мен инкор қилган (нотаниш) бир қироат билан ўқиди. Сўнг бошқа бир киши кириб намоз ўқиди ва ўртоғининг қироатидан ўзга бир қироат билан ўқиди. Намозни тугатганимиздан кейин Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига кирдик. Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, бу киши мен инкор қилган бир қироат билан ўқиди, сўнг бу (бошқаси) кириб, ўртоғининг қироатидан ўзга қироат билан ўқиди», дедим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ уларнинг икковига: «Ўқинглар», дедилар. Улар ўқишди. У зот: «Икковингиз ҳам чиройли қилдингиз», дедилар. Шунда менинг қалбимга (ваҳийни) ёлғонга чиқаришдан бир нарса тушди — жоҳилиятда бўлганимда ҳам менда бундай (ҳол) бўлмаган эди. Расулуллоҳ ﷺ мени қоплаб олган (ҳолатни) кўргач, кўкрагимга урдилар. Шунда мен терга ғарқ бўлдим ва гўё қўрқувдан Раббим таборака ва таолога қараб тургандек бўлдим. Сўнг у зот менга: «Эй Убай! Раббим таборака ва таоло менга (хабар) юбориб: ‹Бир ҳарф устида ўқи›, деди. Мен Унга: ‹Умматимга енгил қил›, деб жавоб қайтардим. У менга: ‹Икки ҳарф устида ўқи›, деб жавоб қайтарди. Мен Унга уч марта: ‹Умматимга енгил қил›, деб жавоб қайтардим. Шунда У менга: ‹Етти ҳарф устида ўқи; қайтарган ҳар бир жавобинг эвазига сўраганингни сенга бераман›, деб жавоб қайтарди. Мен: ‹Аллоҳим, умматимни мағфират қил! Аллоҳим, умматимни мағфират қил!› дедим ва учинчисини халойиқ — ҳатто Иброҳим (алайҳиссалом) ҳам — менга муҳтож бўладиган кунга қолдирдим», дедилар.

حَدَّثَنَا عَتَّابُ بْنُ زِيَادٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عُقْبَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكُنْتُ أَنَا وَأُبَيٌّ وَأَبُو طَلْحَةَ جُلُوسًا فَأَكَلْنَا لَحْمًا وَخُبْزًا ثُمَّ دَعَوْتُ بِوَضُوءٍ فَقَالَا لِمَ تَتَوَضَّأُ فَقُلْتُ لِهَذَا الطَّعَامِ الَّذِي أَكَلْنَا فَقَالَا أَتَتَوَضَّأُ مِنْ الطَّيِّبَاتِ لَمْ يَتَوَضَّأْ مِنْهُ مَنْ هُوَ خَيْرٌ مِنْكَ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men, Ubay va Abu Talha oʻtirgan edik. Goʻsht va non yedik. Soʻng men tahorat uchun suv soʻradim. Ular: «Nega tahorat qilyapsan?» deyishdi. Men: «Biz yegan mana shu taom uchun», dedim. Ular: «Sen pokiza narsalardan tahorat qilasanmi? Sendan koʻra afzalroq zot undan tahorat qilmagan-ku», deyishdi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен, Убай ва Абу Талҳа ўтирган эдик. Гўшт ва нон едик. Сўнг мен таҳорат учун сув сўрадим. Улар: «Нега таҳорат қиляпсан?» дейишди. Мен: «Биз еган мана шу таом учун», дедим. Улар: «Сен покиза нарсалардан таҳорат қиласанми? Сендан кўра афзалроқ зот ундан таҳорат қилмаган-ку», дейишди.