حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي الْحُصَيْنُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ أَخُو بَنِي عَبْدِ الْأَشْهَلِ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ لَبِيدٍ أَخِي بَنِي عَبْدِ الْأَشْهَلِ قَالَلَمَّا قَدِمَ أَبُو الْحَيْسَرِ أَنَسُ بْنُ رَافِعٍ مَكَّةَ وَمَعَهُ فِتْيَةٌ مِنْ بَنِي عَبْدِ الْأَشْهَلِ فِيهِمْ إِيَاسُ بْنُ مُعَاذٍ يَلْتَمِسُونَ الْحِلْفَ مِنْ قُرَيْشٍ عَلَى قَوْمِهِمْ مِنْ الْخَزْرَجِ سَمِعَ بِهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَاهُمْ فَجَلَسَ إِلَيْهِمْ فَقَالَ لَهُمْ هَلْ لَكُمْ إِلَى خَيْرٍ مِمَّا جِئْتُمْ لَهُ قَالُوا وَمَا ذَاكَ قَالَ أَنَا رَسُولُ اللَّهِ بَعَثَنِي إِلَى الْعِبَادِ أَدْعُوهُمْ إِلَى أَنْ يَعْبُدُوا اللَّهَ لَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَأُنْزِلَ عَلَيَّ كِتَابٌ ثُمَّ ذَكَرَ الْإِسْلَامَ وَتَلَا عَلَيْهِمْ الْقُرْآنَ فَقَالَ إِيَاسُ بْنُ مُعَاذٍ وَكَانَ غُلَامًا حَدَثًا أَيْ قَوْمِ هَذَا وَاللَّهِ خَيْرٌ مِمَّا جِئْتُمْ لَهُ قَالَ فَأَخَذَ أَبُو جُلَيْسٍ أَنَسُ بْنُ رَافِعٍ حَفْنَةً مِنْ الْبَطْحَاءِ فَضَرَبَ بِهَا فِي وَجْهِ إِيَاسِ بْنِ مُعَاذٍ وَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْهُمْ وَانْصَرَفُوا إِلَى الْمَدِينَةِفَكَانَتْ وَقْعَةُ بُعَاثٍ بَيْنَ الْأَوْسِ وَالْخَزْرَجِ قَالَ ثُمَّ لَمْ يَلْبَثْ إِيَاسُ بْنُ مُعَاذٍ أَنْ هَلَكَ قَالَ مَحْمُودُ بْنُ لَبِيدٍ فَأَخْبَرَنِي مَنْ حَضَرَهُ مِنْ قَوْمِي عِنْدَ مَوْتِهِ أَنَّهُمْ لَمْ يَزَالُوا يَسْمَعُونَهُ

Mahmud ibn Labid — Banu Abdulashhalning birodari — aytdi: Abul-Haysar Anas ibn Rofeʼ Makkaga kelganida, u bilan birga Banu Abdulashhaldan yosh yigitlar, ular orasida Iyos ibn Muoz ham bor edi; ular Xazrajdan boʻlgan qavmlariga qarshi Quraysh bilan ittifoq tuzishni istab kelishgan edi. Rasululloh ﷺ ular haqida eshitib, huzurlariga keldilar va ularning oldiga oʻtirib: «Sizlar kelgan narsadan koʻra yaxshiroq narsani istaysizlarmi?» dedilar. Ular: «U nima?» deyishdi. U zot: «Men — Allohning Rasulimen. U meni bandalarga yubordi, ularni Allohga ibodat qilishga va Unga hech narsani sherik qilmaslikka chaqiraman. Menga kitob nozil qilindi», dedilar. Soʻng Islomni zikr qildilar va ularga Qurʼon oʻqib berdilar. Shunda hali yosh yigit boʻlgan Iyos ibn Muoz: «Ey qavmim! Allohga qasamki, bu — sizlar kelgan narsadan yaxshiroqdir», dedi. Shunda Anas ibn Rofeʼ bir hovuch mayda tosh olib, Iyos ibn Muozning yuziga urdi. Rasululloh ﷺ ularning oldidan turib ketdilar, ular esa Madinaga qaytishdi. Soʻng Avs bilan Xazraj oʻrtasida Buos jangi boʻldi. Keyin koʻp oʻtmay Iyos ibn Muoz vafot etdi. Mahmud ibn Labid aytdi: Qavmimdan uning oʻlimi paytida hozir boʻlganlar menga xabar berishicha, ular uni toʻxtovsiz eshitib turishar edi.Маҳмуд ибн Лабид — Бану Абдулашҳалнинг биродари — айтди: Абул-Ҳайсар Анас ибн Рофеъ Маккага келганида, у билан бирга Бану Абдулашҳалдан ёш йигитлар, улар орасида Иёс ибн Муоз ҳам бор эди; улар Хазраждан бўлган қавмларига қарши Қурайш билан иттифоқ тузишни истаб келишган эди. Расулуллоҳ ﷺ улар ҳақида эшитиб, ҳузурларига келдилар ва уларнинг олдига ўтириб: «Сизлар келган нарсадан кўра яхшироқ нарсани истайсизларми?» дедилар. Улар: «У нима?» дейишди. У зот: «Мен — Аллоҳнинг Расулимен. У мени бандаларга юборди, уларни Аллоҳга ибодат қилишга ва Унга ҳеч нарсани шерик қилмасликка чақираман. Менга китоб нозил қилинди», дедилар. Сўнг Исломни зикр қилдилар ва уларга Қуръон ўқиб бердилар. Шунда ҳали ёш йигит бўлган Иёс ибн Муоз: «Эй қавмим! Аллоҳга қасамки, бу — сизлар келган нарсадан яхшироқдир», деди. Шунда Анас ибн Рофеъ бир ҳовуч майда тош олиб, Иёс ибн Муознинг юзига урди. Расулуллоҳ ﷺ уларнинг олдидан туриб кетдилар, улар эса Мадинага қайтишди. Сўнг Авс билан Хазраж ўртасида Буос жанги бўлди. Кейин кўп ўтмай Иёс ибн Муоз вафот этди. Маҳмуд ибн Лабид айтди: Қавмимдан унинг ўлими пайтида ҳозир бўлганлар менга хабар беришича, улар уни тўхтовсиз эшитиб туришар эди.

حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ رَبِيعٍ وَقَدْكَانَ عَقَلَ مَجَّةً مَجَّهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي وَجْهِهِ مِنْ دَلْوٍ مِنْ بِئْرٍ لَهُمْ

Mahmud ibn Rabiʼ (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Rasululloh ﷺ oʻzlarining qudugʻidan olingan bir chelakdan uning yuziga purkagan hoʻplamni yodida saqlab qolgan edi.Маҳмуд ибн Рабиъ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Расулуллоҳ ﷺ ўзларининг қудуғидан олинган бир челакдан унинг юзига пуркаган ҳўпламни ёдида сақлаб қолган эди.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ بْنُ الْحَجَّاجِ عَنْ عَبْدِ رَبِّهِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَحَدَّثَنِي مَنْ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ أَحْجَارِ الزَّيْتِ يَدْعُو هَكَذَا وَأَشَارَ بِبَاطِنِ كَفَّيْهِ نَحْوَ وَجْهِهِ

Muhammad ibn Ibrohim (rahimahulloh) aytdi: Menga Nabiy ﷺni Ahjaruz-zaytda mana bunday duo qilayotgan holda koʻrgan kishi hikoya qildi — va u ikki kaftining ichi bilan yuzi tomon ishora qildi.Муҳаммад ибн Иброҳим (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Менга Набий ﷺни Аҳжаруз-зайтда мана бундай дуо қилаётган ҳолда кўрган киши ҳикоя қилди — ва у икки кафтининг ичи билан юзи томон ишора қилди.

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ قَتَادَةَ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ لَبِيدٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لَيَحْمِي عَبْدَهُ الْمُؤْمِنَ مِنْ الدُّنْيَا وَهُوَ يَحْمِيهِ كَمَا تَحْمُونَ مَرِيضَكُمْ مِنْ الطَّعَامِ وَالشَّرَابِ تَخَافُونَهُ عَلَيْهِ

Mahmud ibn Labid (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta Alloh azza va jalla moʻmin bandasini dunyodan saqlaydi, U uni himoya qiladi — xuddi sizlar kasalingizga zarar yetishidan qoʻrqib, uni taom va ichimlikdan saqlaganingizdek», dedilar.Маҳмуд ибн Лабид (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта Аллоҳ азза ва жалла мўмин бандасини дунёдан сақлайди, У уни ҳимоя қилади — худди сизлар касалингизга зарар етишидан қўрқиб, уни таом ва ичимликдан сақлаганингиздек», дедилар.

وَبِهَذَا الْإِسْنَادِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا أَحَبَّ قَوْمًا ابْتَلَاهُمْ فَمَنْ صَبَرَ فَلَهُ الصَّبْرُ وَمَنْ جَزِعَ فَلَهُ الْجَزَعُ

Xuddi shu isnod bilan: Rasululloh ﷺ: «Albatta Alloh azza va jalla bir qavmni sevsa, ularni sinaydi. Kim sabr qilsa, unga sabr bor; kim jazʼ qilsa (dodlasa), unga jazʼ bor», dedilar.Худди шу иснод билан: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта Аллоҳ азза ва жалла бир қавмни севса, уларни синайди. Ким сабр қилса, унга сабр бор; ким жазъ қилса (додласа), унга жазъ бор», дедилар.

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي عَاصِمُ بْنُ عُمَرَ بْنِ قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيُّ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ لَبِيدٍ أَخِي بَنِي عَبْدِ الْأَشْهَلِ قَالَأَتَانَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِنَا الْمَغْرِبَ فِي مَسْجِدِنَا فَلَمَّا سَلَّمَ مِنْهَا قَالَ ارْكَعُوا هَاتَيْنِ الرَّكْعَتَيْنِ فِي بُيُوتِكُمْ لِلسُّبْحَةِ بَعْدَ الْمَغْرِبِ

Mahmud ibn Labid — Banu Abdulashhalning birodari — aytdi: Rasululloh ﷺ bizning huzurimizga keldilar va masjidimizda bizga shom namozini oʻqib berdilar. Undan salom berganlaridan soʻng: «Shomdan keyingi bu ikki rakat nafl namozni uylaringizda oʻqinglar», dedilar.Маҳмуд ибн Лабид — Бану Абдулашҳалнинг биродари — айтди: Расулуллоҳ ﷺ бизнинг ҳузуримизга келдилар ва масжидимизда бизга шом намозини ўқиб бердилар. Ундан салом берганларидан сўнг: «Шомдан кейинги бу икки ракат нафл намозни уйларингизда ўқинглар», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ عَمْرٍو عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ قَتَادَةَ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ لَبِيدٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اثْنَتَانِ يَكْرَهُهُمَا ابْنُ آدَمَ الْمَوْتُ وَالْمَوْتُ خَيْرٌ لِلْمُؤْمِنِ مِنْ الْفِتْنَةِ وَيَكْرَهُ قِلَّةَ الْمَالِ وَقِلَّةُ الْمَالِ أَقَلُّ لِلْحِسَابِحَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ أَبِي عَمْرٍو عَنْ عَاصِمٍ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ لَبِيدٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَذَكَرَ مِثْلَهُ حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ لَبِيدٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَذَكَرَ مِثْلَهُ

Mahmud ibn Labid (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Ikki narsa borki, odam farzandi ularni yoqtirmaydi: oʻlimni yoqtirmaydi, holbuki oʻlim moʻmin uchun fitnadan yaxshiroqdir; molning ozligini yoqtirmaydi, holbuki molning ozligi hisobning yengilroq boʻlishidir», dedilar. Boshqa isnodlar bilan ham xuddi shunday zikr qilindi.Маҳмуд ибн Лабид (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Икки нарса борки, одам фарзанди уларни ёқтирмайди: ўлимни ёқтирмайди, ҳолбуки ўлим мўмин учун фитнадан яхшироқдир; молнинг озлигини ёқтирмайди, ҳолбуки молнинг озлиги ҳисобнинг енгилроқ бўлишидир», дедилар. Бошқа иснодлар билан ҳам худди шундай зикр қилинди.

حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ عَاصِمِ بْنِ قَتَادَةَ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ لَبِيدٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَحْمِي عَبْدَهُ الْمُؤْمِنَ فِي الدُّنْيَا وَهُوَ يُحِبُّهُ كَمَا تَحْمُونَ مَرِيضَكُمْ الطَّعَامَ وَالشَّرَابَ تَخَافُونَ عَلَيْهِ

Mahmud ibn Labid (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta Alloh azza va jalla oʻzi sevadigan moʻmin bandasini dunyodan saqlaydi — xuddi sizlar kasalingizga zarar yetishidan qoʻrqib, uni taom va ichimlikdan saqlaganingizdek», dedilar.Маҳмуд ибн Лабид (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта Аллоҳ азза ва жалла ўзи севадиган мўмин бандасини дунёдан сақлайди — худди сизлар касалингизга зарар етишидан қўрқиб, уни таом ва ичимликдан сақлаганингиздек», дедилар.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي عَاصِمُ بْنُ عُمَرَ بْنِ قَتَادَةَ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ لَبِيدٍ قَالَأَتَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَنِي عَبْدِ الْأَشْهَلِ فَصَلَّى بِهِمْ الْمَغْرِبَ فَلَمَّا سَلَّمَ قَالَ ارْكَعُوا هَاتَيْنِ الرَّكْعَتَيْنِ فِي بُيُوتِكُمْقَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ قُلْتُ لِأَبِي إِنَّ رَجُلًا قَالَ مَنْ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْمَغْرِبِ فِي الْمَسْجِدِ لَمْ تُجْزِهِ إِلَّا أَنْ يُصَلِّيَهُمَا فِي بَيْتِهِ لِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ هَذِهِ مِنْ صَلَوَاتِ الْبُيُوتِ قَالَ مَنْ قَالَ هَذَا قُلْتُ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ مَا أَحْسَنَ مَا قَالَ أَوْ مَا أَحْسَنَ مَا انْتَزَعَ

Mahmud ibn Labid aytdi: Rasululloh ﷺ Banu Abdulashhalga kelib, ularga shom namozini oʻqib berdilar. Salom berganlaridan soʻng: «Bu ikki rakatni uylaringizda oʻqinglar», dedilar. Abu Abdurrahmon aytdi: Men otamga: «Bir kishi: ‹Kim shomdan keyingi ikki rakatni masjidda oʻqisa, unga kifoya qilmaydi, balki uni uyida oʻqishi kerak; chunki Nabiy ﷺ: ‹Bu — uylarning namozlaridandir›, deganlar›, dedi», dedim. U: «Buni kim aytdi?» dedi. Men: «Muhammad ibn Abdurrahmon», dedim. U: «U qanday yaxshi aytibdi», yoki: «U qanday yaxshi (hukm) chiqaribdi», dedi.Маҳмуд ибн Лабид айтди: Расулуллоҳ ﷺ Бану Абдулашҳалга келиб, уларга шом намозини ўқиб бердилар. Салом берганларидан сўнг: «Бу икки ракатни уйларингизда ўқинглар», дедилар. Абу Абдурраҳмон айтди: Мен отамга: «Бир киши: ‹Ким шомдан кейинги икки ракатни масжидда ўқиса, унга кифоя қилмайди, балки уни уйида ўқиши керак; чунки Набий ﷺ: ‹Бу — уйларнинг намозларидандир›, деганлар›, деди», дедим. У: «Буни ким айтди?» деди. Мен: «Муҳаммад ибн Абдурраҳмон», дедим. У: «У қандай яхши айтибди», ёки: «У қандай яхши (ҳукм) чиқарибди», деди.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سُلَيْمَانَ بْنِ الْغَسِيلِ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ قَتَادَةَ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ لَبِيدٍ قَالَكَسَفَتْ الشَّمْسُ يَوْمَ مَاتَ إِبْرَاهِيمُ ابْنُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا كَسَفَتْ الشَّمْسُ لِمَوْتِ إِبْرَاهِيمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَلَا وَإِنَّهُمَا لَا يَنْكَسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلَا لِحَيَاتِهِ فَإِذَا رَأَيْتُمُوهُمَا كَذَلِكَ فَافْزَعُوا إِلَى الْمَسَاجِدِ ثُمَّ قَامَ فَقَرَأَ فِيمَا نَرَى بَعْضَ الر كِتَابٌ ثُمَّ رَكَعَ ثُمَّ اعْتَدَلَ ثُمَّ سَجَدَ سَجْدَتَيْنِ ثُمَّ قَامَ فَفَعَلَ مِثْلَ مَا فَعَلَ فِي الْأُولَى

Mahmud ibn Labid aytdi: Rasululloh ﷺning oʻgʻillari Ibrohim vafot etgan kuni quyosh tutildi. Odamlar: «Quyosh Ibrohimning oʻlimi sababli tutildi», deyishdi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Albatta quyosh va oy — Alloh azza va jallaning oyatlaridan ikki oyatdir. Ogoh boʻlinglar, ular birovning oʻlimi ham, hayoti ham sababli tutilmaydi. Ularni shunday koʻrsangiz, masjidlarga shoshilinglar», dedilar. Soʻng turdilar va bizning bilishimizcha, {Alif, lom, ro. Bu — kitob} (surasi)ning bir qismini oʻqidilar, keyin ruku qildilar, soʻng qaddilarini rostladilar, soʻng ikki sajda qildilar, keyin turib, birinchisida qilganlaridek qildilar.Маҳмуд ибн Лабид айтди: Расулуллоҳ ﷺнинг ўғиллари Иброҳим вафот этган куни қуёш тутилди. Одамлар: «Қуёш Иброҳимнинг ўлими сабабли тутилди», дейишди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта қуёш ва ой — Аллоҳ азза ва жалланинг оятларидан икки оятдир. Огоҳ бўлинглар, улар бировнинг ўлими ҳам, ҳаёти ҳам сабабли тутилмайди. Уларни шундай кўрсангиз, масжидларга шошилинглар», дедилар. Сўнг турдилар ва бизнинг билишимизча, {Алиф, лом, ро. Бу — китоб} (сураси)нинг бир қисмини ўқидилар, кейин руку қилдилар, сўнг қаддиларини ростладилар, сўнг икки сажда қилдилар, кейин туриб, биринчисида қилганларидек қилдилар.

حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ يَزِيدَ يَعْنِي ابْنَ الْهَادِ عَنْ عَمْرٍو عَنْ مَحْمُودِ بْنِ لَبِيدٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ أَخْوَفَ مَا أَخَافُ عَلَيْكُمْ الشِّرْكُ الْأَصْغَرُ قَالُوا وَمَا الشِّرْكُ الْأَصْغَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ الرِّيَاءُ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِذَا جُزِيَ النَّاسُ بِأَعْمَالِهِمْ اذْهَبُوا إِلَى الَّذِينَ كُنْتُمْ تُرَاءُونَ فِي الدُّنْيَا فَانْظُرُوا هَلْ تَجِدُونَ عِنْدَهُمْ جَزَاءًحَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ أَبِي الْعَبَّاسِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ الظَّفَرِيِّ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ لَبِيدٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ أَخْوَفَ مَا أَخَافُ عَلَيْكُمْ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ

Mahmud ibn Labid (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men sizlar haqingizda eng koʻp qoʻrqadigan narsa — kichik shirkdir», dedilar. Ular: «Ey Allohning Rasuli, kichik shirk nima?» deyishdi. U zot: «Riyodir. Qiyomat kuni odamlar amallariga koʻra mukofotlanganda, Alloh azza va jalla ularga: ‹Dunyoda kimlarga koʻz-koʻz qilgan boʻlsangiz, oʻshalarning oldiga boringlar; qaranglar-chi, ularning huzurida mukofot topa olarmikansiz?› deydi», dedilar. Boshqa isnod bilan ham shu maʼnoda zikr qilindi.Маҳмуд ибн Лабид (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен сизлар ҳақингизда энг кўп қўрқадиган нарса — кичик ширкдир», дедилар. Улар: «Эй Аллоҳнинг Расули, кичик ширк нима?» дейишди. У зот: «Риёдир. Қиёмат куни одамлар амалларига кўра мукофотланганда, Аллоҳ азза ва жалла уларга: ‹Дунёда кимларга кўз-кўз қилган бўлсангиз, ўшаларнинг олдига боринглар; қаранглар-чи, уларнинг ҳузурида мукофот топа олармикансиз?› дейди», дедилар. Бошқа иснод билан ҳам шу маънода зикр қилинди.

حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ يَزِيدَ عَنْ عَمْرٍو مَوْلَى الْمُطَّلِبِ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ لَبِيدٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لَيَحْمِي عَبْدَهُ الدُّنْيَا وَهُوَ يُحِبُّهُ كَمَا تَحْمُونَ مَرْضَاكُمْ الطَّعَامَ وَالشَّرَابَ تَخَوُّفًا لَهُ عَلَيْهِ

Mahmud ibn Labid (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Albatta Alloh azza va jalla oʻzi sevadigan bandasini dunyodan saqlaydi — xuddi sizlar kasallaringizga zarar yetishidan qoʻrqib, ularni taom va ichimlikdan saqlaganingizdek», dedilar.Маҳмуд ибн Лабид (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Албатта Аллоҳ азза ва жалла ўзи севадиган бандасини дунёдан сақлайди — худди сизлар касалларингизга зарар етишидан қўрқиб, уларни таом ва ичимликдан сақлаганингиздек», дедилар.

حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ يَزِيدَ عَنْ عَمْرٍو مَوْلَى الْمُطَّلِبِ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ قَتَادَةَ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ لَبِيدٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَحَبَّ اللَّهُ قَوْمًا ابْتَلَاهُمْ فَمَنْ صَبَرَ فَلَهُ الصَّبْرُ وَمَنْ جَزِعَ فَلَهُ الْجَزَعُ

Mahmud ibn Labid (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh bir qavmni sevsa, ularni sinaydi. Kim sabr qilsa, unga sabr bor; kim jazʼ qilsa, unga jazʼ bor», dedilar.Маҳмуд ибн Лабид (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ бир қавмни севса, уларни синайди. Ким сабр қилса, унга сабр бор; ким жазъ қилса, унга жазъ бор», дедилар.

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي الْحُصَيْنُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ مَوْلَى ابْنِ أَبِي أَحْمَدَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكَانَ يَقُولُ حَدِّثُونِي عَنْ رَجُلٍ دَخَلَ الْجَنَّةَ لَمْ يُصَلِّ قَطُّ فَإِذَا لَمْ يَعْرِفْهُ النَّاسُ سَأَلُوهُ مَنْ هُوَ فَيَقُولُ أُصَيْرِمُ بَنِي عَبْدِ الْأَشْهَلِ عَمْرُو بْنُ ثَابِتِ بْنِ وَقْشٍ قَالَ الْحُصَيْنُ فَقُلْتُ لِمَحْمُودِ بْنِ لَبِيدٍ كَيْفَ كَانَ شَأْنُ الْأُصَيْرِمِ قَالَ كَانَ يَأْبَى الْإِسْلَامَ عَلَى قَوْمِهِ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ أُحُدٍ وَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى أُحُدٍ بَدَا لَهُ الْإِسْلَامُ فَأَسْلَمَ فَأَخَذَ سَيْفَهُ فَغَدَا حَتَّى أَتَى الْقَوْمَ فَدَخَلَ فِي عُرْضِ النَّاسِ فَقَاتَلَ حَتَّى أَثْبَتَتْهُ الْجِرَاحَةُ قَالَ فَبَيْنَمَا رِجَالُ بَنِي عَبْدِ الْأَشْهَلِ يَلْتَمِسُونَ قَتْلَاهُمْ فِي الْمَعْرَكَةِ إِذَا هُمْ بِهِ فَقَالُوا وَاللَّهِ إِنَّ هَذَا لَلْأُصَيْرِمُ وَمَا جَاءَ لَقَدْ تَرَكْنَاهُ وَإِنَّهُ لَمُنْكِرٌ هَذَا الْحَدِيثَ فَسَأَلُوهُ مَا جَاءَ بِهِ قَالُوا مَا جَاءَ بِكَ يَا عَمْرُو أَحَرْبًا عَلَى قَوْمِكَ أَوْ رَغْبَةً فِي الْإِسْلَامِ قَالَ بَلْ رَغْبَةً فِي الْإِسْلَامِ آمَنْتُ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَأَسْلَمْتُ ثُمَّ أَخَذْتُ سَيْفِي فَغَدَوْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَاتَلْتُ حَتَّى أَصَابَنِي مَا أَصَابَنِي قَالَ ثُمَّ لَمْ يَلْبَثْ أَنْ مَاتَ فِي أَيْدِيهِمْ فَذَكَرُوهُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّهُ لَمِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) shunday der edi: Menga hech qachon namoz oʻqimay turib jannatga kirgan bir kishi haqida gapirib beringlar. Odamlar uni bilmasalar, undan: «U kim?» deb soʻrashardi. U: «Banu Abdulashhalning Usayrimi — Amr ibn Sobit ibn Vaqsh», der edi. Husayn aytdi: Men Mahmud ibn Labidga: «Usayrimning ishi qanday edi?» dedim. U aytdi: U oʻz qavmiga (ergashib) Islomni qabul qilmay yurar edi. Uhud kuni boʻlib, Rasululloh ﷺ Uhudga chiqqanlarida, unga Islom ayon boʻldi va u musulmon boʻldi. Soʻng qilichini olib, ertalab qavmning oldiga bordi va odamlarning orasiga kirib, jarohat uni yiqitguncha jang qildi. Banu Abdulashhalning kishilari jang maydonida oʻz oʻliklarini axtarib yurganlarida, birdan unga duch kelishdi va: «Allohga qasamki, bu — Usayrimku! Uni nima olib keldi? Biz uni bu ishni inkor qilgan holda tashlab kelgan edik», deyishdi. Soʻng undan nima olib kelganini soʻrashdi: «Ey Amr, seni nima olib keldi — qavmingga achinibmi yoki Islomga ragʻbat qilibmi?» dedilar. U: «Yoʻq, Islomga ragʻbat qilib (keldim). Men Allohga va Uning Rasuliga imon keltirdim, musulmon boʻldim, soʻng qilichimni olib, Rasululloh ﷺ bilan birga ertalab (jangga) chiqdim va boshimga tushgan narsa tushguncha jang qildim», dedi. Soʻng koʻp oʻtmay, ularning qoʻlida vafot etdi. Buni Rasululloh ﷺga aytishdi. U zot: «Albatta, u jannat ahlidandir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) шундай дер эди: Менга ҳеч қачон намоз ўқимай туриб жаннатга кирган бир киши ҳақида гапириб беринглар. Одамлар уни билмасалар, ундан: «У ким?» деб сўрашарди. У: «Бану Абдулашҳалнинг Усайрими — Амр ибн Собит ибн Вақш», дер эди. Ҳусайн айтди: Мен Маҳмуд ибн Лабидга: «Усайримнинг иши қандай эди?» дедим. У айтди: У ўз қавмига (эргашиб) Исломни қабул қилмай юрар эди. Уҳуд куни бўлиб, Расулуллоҳ ﷺ Уҳудга чиққанларида, унга Ислом аён бўлди ва у мусулмон бўлди. Сўнг қиличини олиб, эрталаб қавмнинг олдига борди ва одамларнинг орасига кириб, жароҳат уни йиқитгунча жанг қилди. Бану Абдулашҳалнинг кишилари жанг майдонида ўз ўликларини ахтариб юрганларида, бирдан унга дуч келишди ва: «Аллоҳга қасамки, бу — Усайримку! Уни нима олиб келди? Биз уни бу ишни инкор қилган ҳолда ташлаб келган эдик», дейишди. Сўнг ундан нима олиб келганини сўрашди: «Эй Амр, сени нима олиб келди — қавмингга ачинибми ёки Исломга рағбат қилибми?» дедилар. У: «Йўқ, Исломга рағбат қилиб (келдим). Мен Аллоҳга ва Унинг Расулига имон келтирдим, мусулмон бўлдим, сўнг қиличимни олиб, Расулуллоҳ ﷺ билан бирга эрталаб (жангга) чиқдим ва бошимга тушган нарса тушгунча жанг қилдим», деди. Сўнг кўп ўтмай, уларнинг қўлида вафот этди. Буни Расулуллоҳ ﷺга айтишди. У зот: «Албатта, у жаннат аҳлидандир», дедилар.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ لَبِيدٍ الْأَنْصَارِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْفِرُوا بِالْفَجْرِ فَإِنَّهُ أَعْظَمُ لِلْأَجْرِ

Mahmud ibn Labid al-Ansoriy (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bomdodni yorishtirib oʻqinglar, chunki bu ajr uchun kattaroqdir», dedilar.Маҳмуд ибн Лабид ал-Ансорий (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бомдодни ёриштириб ўқинглар, чунки бу ажр учун каттароқдир», дедилар.

قَالَ عَبْد اللَّهِ وَجَدْتُ هَذَا الْحَدِيثَ فِي كِتَابِ أَبِي بِخَطِّهِ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ قَتَادَةَ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ لَبِيدٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَخْوَفَ مَا أَخَافُ عَلَيْكُمْ الشِّرْكُ الْأَصْغَرُ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا الشِّرْكُ الْأَصْغَرُ قَالَ الرِّيَاءُ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى يَقُولُ يَوْمَ تُجَازَى الْعِبَادُ بِأَعْمَالِهِمْ اذْهَبُوا إِلَى الَّذِينَ كُنْتُمْ تُرَاءُونَ بِأَعْمَالِكُمْ فِي الدُّنْيَا فَانْظُرُوا هَلْ تَجِدُونَ عِنْدَهُمْ جَزَاءً

Abdulloh aytdi: Men bu hadisni otamning kitobidan, uning oʻz xati bilan yozilgan holda topdim. Mahmud ibn Labid aytdi: Rasululloh ﷺ: «Men sizlar haqingizda eng koʻp qoʻrqadigan narsa — kichik shirkdir», dedilar. Ular: «Ey Allohning Rasuli, kichik shirk nima?» deyishdi. U zot: «Riyodir. Albatta Alloh tabaraka va taolo bandalar amallariga koʻra mukofotlanadigan kuni: ‹Dunyoda amallaringiz bilan kimlarga koʻz-koʻz qilgan boʻlsangiz, oʻshalarning oldiga boringlar; qaranglar-chi, ularning huzurida mukofot topa olarmikansiz?› deydi», dedilar.Абдуллоҳ айтди: Мен бу ҳадисни отамнинг китобидан, унинг ўз хати билан ёзилган ҳолда топдим. Маҳмуд ибн Лабид айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен сизлар ҳақингизда энг кўп қўрқадиган нарса — кичик ширкдир», дедилар. Улар: «Эй Аллоҳнинг Расули, кичик ширк нима?» дейишди. У зот: «Риёдир. Албатта Аллоҳ табарака ва таоло бандалар амалларига кўра мукофотланадиган куни: ‹Дунёда амалларингиз билан кимларга кўз-кўз қилган бўлсангиз, ўшаларнинг олдига боринглар; қаранглар-чи, уларнинг ҳузурида мукофот топа олармикансиз?› дейди», дедилар.