نَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ الْمِصْرِيُّ , نَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ سَعِيدِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ , نَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ الْفِرْيَابِيُّ , نَا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ , عَنِ ابْنِ عَوْنٍ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ , قَالَ : أَصَبْتُ أَرْضًا مِنْ أَرْضِ خَيْبَرَ مَا أَصَبْتُ مَالا قَطُّ أَنْفَسَ عِنْدِي مِنْهُ , فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْتَأْمِرُهُ , فَقُلْتُ : يَا رَسُولَ اللَّهِ ، " إِنِّي أَصَبْتُ مَالا مِنْ خَيْبَرَ مَا أَصَبْتُ مَالا أَنْفَسَ عِنْدِي مِنْهُ , فَقَالَ : إِنْ شِئْتَ حَبَسْتَ أَصْلَهَا ، وَتَصَدَّقْتَ بِهَا ، فَتَصَدَّقَ بِهَا عُمَرُ عَلَى أَنْ لا يُبَاعَ ، وَلا يُوهَبَ ، وَلا يُوَرَّثَ , فَتَصَدَّقَ بِهَا عُمَرُ فِي الْفُقَرَاءِ ، وَفِي الأَقْرَبِينَ ، وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ ، وَفِي الرِّقَابِ ، وَابْنِ السَّبِيلِ ، وَالضَّيْفِ , لا جُنَاحَ عَلَى مَنْ وَلِيَهَا أَنْ يَأْكُلَ مِنْهَا بِالْمَعْرُوفِ وَيُعْطِيَ بِالْمَعْرُوفِ صَدِيقًا غَيْرَ مُتَمَوِّلٍ " ، قَالَ ابْنُ عَوْنٍ : فَذَكَرْتُهُ لابْنِ سِيرِينَ , قَالَ : غَيْرَ مُتَأَثِّلٍ مَالا . تَابَعَهُ أَبُو إِسْحَاقَ الْفَزَارِيُّ , عَنِ ابْنِ عَوْنٍ . حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَكَرِيَّا , نَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ النَّسَائِيُّ , أَخْبَرَنِي هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ هُوَ الْحَمَّالُ ، وَإِنَّمَا سُمِّيَ بِالْحَمَّالِ ، لأَنَّهُ حَمَلَ رَجُلا فِي طَرِيقِ مَكَّةَ عَلَى ظَهْرِهِ فَانْقَطَعَ بِهِ فِيمَا يُقَالُ , نَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو , عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ الْفَزَارِيِّ ، عَنِ ابْنِ عَوْنٍ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , عَنْ عُمَرَ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , نَحْوَهُ
Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu) aytadi: Men Xaybar yerlaridan shunday bir yerga ega boʻldimki, undan koʻra qadrliroq molga hech qachon ega boʻlmaganman. Maslahat soʻrab Rasululloh ﷺ huzurlariga keldim va: «Yo Rasululloh, men Xaybardan shunday molga ega boʻldimki, undan koʻra qadrliroq molga ega boʻlmaganman», dedim. U zot: «Istasang, uning aslini ushlab qolib, uni sadaqa qil», dedilar. Shunda Umar uni sotilmaslik, hadya qilinmaslik va meros qilinmaslik sharti bilan sadaqa qildi; Umar uni faqirlarga, yaqin qarindoshlarga, Alloh yoʻlida, qul ozod qilishga, yoʻlovchiga va mehmonga sadaqa qildi. Uni boshqargan kishi undan maʼrufga muvofiq yesa va mol orttirmagan holda doʻstiga maʼrufga muvofiq bersa, gunoh emas. Ibn Avn aytdi: Men buni Ibn Siringa aytdim, u: «mol toʻplamagan holda», dedi. Unga Abu Ishoq al-Fazoriy ham Ibn Avndan mutobaat qildi. Abu Abdurrahmon an-Nasoiy aytdi: Menga Horun ibn Abdulloh — u Hammoldir; unga Hammol deb nom berilishiga sabab, aytilishicha, u Makka yoʻlida yoʻldan qolgan bir kishini yelkasida koʻtargani ekan — xabar berdi. Muoviya ibn Amr Abu Ishoq al-Fazoriydan, u Ibn Avndan, u Nofeʼdan, u Ibn Umardan, u Umardan, u Nabiy ﷺdan shunga oʻxshash rivoyat qildi.Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу) айтади: Мен Хайбар ерларидан шундай бир ерга эга бўлдимки, ундан кўра қадрлироқ молга ҳеч қачон эга бўлмаганман. Маслаҳат сўраб Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келдим ва: «Ё Расулуллоҳ, мен Хайбардан шундай молга эга бўлдимки, ундан кўра қадрлироқ молга эга бўлмаганман», дедим. У зот: «Истасанг, унинг аслини ушлаб қолиб, уни садақа қил», дедилар. Шунда Умар уни сотилмаслик, ҳадя қилинмаслик ва мерос қилинмаслик шарти билан садақа қилди; Умар уни фақирларга, яқин қариндошларга, Аллоҳ йўлида, қул озод қилишга, йўловчига ва меҳмонга садақа қилди. Уни бошқарган киши ундан маъруфга мувофиқ еса ва мол орттирмаган ҳолда дўстига маъруфга мувофиқ берса, гуноҳ эмас. Ибн Авн айтди: Мен буни Ибн Сиринга айтдим, у: «мол тўпламаган ҳолда», деди. Унга Абу Ишоқ ал-Фазорий ҳам Ибн Авндан мутобаат қилди. Абу Абдурраҳмон ан-Насоий айтди: Менга Ҳорун ибн Абдуллоҳ — у Ҳаммолдир; унга Ҳаммол деб ном берилишига сабаб, айтилишича, у Макка йўлида йўлдан қолган бир кишини елкасида кўтаргани экан — хабар берди. Муовия ибн Амр Абу Ишоқ ал-Фазорийдан, у Ибн Авндан, у Нофеъдан, у Ибн Умардан, у Умардан, у Набий ﷺдан шунга ўхшаш ривоят қилди.