نا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ بُنْدَارٌ ، نا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ ، وَابْنُ أَبِي عَدِيٍّ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ ، عَنْ قَتَادَةَ ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ، عَنْ مَالِكِ بْنِ صَعْصَعَةَ رَجُلٍ مِنْ قَوْمِهِ ، أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، قَالَ : " بَيْنَمَا أَنَا عِنْدَ الْبَيْتِ بَيْنَ النَّائِمِ وَالْيَقْظَانِ ، إِذْ سَمِعْتُ قَائِلا ، يَقُولُ : خُذْ بَيْنَ الثَّلاثَةِ ، فَأُوتِيتُ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ فِيهَا مِنْ مَاءِ زَمْزَمَ " ، قَالَ : " فَشُرِحَ صَدْرِي إِلَى كَذَا وَكَذَا " ، قَالَ قَتَادَةُ : قُلْتُ : مَا يَعْنِي بِهِ ؟ قَالَ : إِلَى أَسْفَلِ بَطْنِهِ " فَاسْتُخْرِجَ قَلْبِي ، فَغُسِلَ بِمَاءِ زَمْزَمَ ، ثُمَّ أُعِيدَ مَكَانَهُ ثُمَّ حُشِيَ إِيمَانًا وَحِكْمَةً ، ثُمَّ أُوتِيتُ بِدَابَّةٍ أَبْيَضَ ، يُقَالُ لَهُ : الْبُرَاقُ ، فَوْقَ الْحِمَارِ وَدُونَ الْبَغْلِ ، يَقَعُ خُطَاهُ أَقْصَى طَرْفِهِ ، فَحُمِلْتُ عَلَيْهِ ، ثُمَّ انْطَلَقْتُ حَتَّى أَتَيْنَا السَّمَاءَ الدُّنْيَا ، وَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ ، فَقِيلَ : مِنْ هَذَا ؟ قَالَ : جِبْرِيلُ ، قِيلَ : مَنْ مَعَكَ ؟ قَالَ : مُحَمَّدٌ ، قِيلَ : وَبُعِثَ إِلَيْهِ ؟ قَالَ : نَعَمْ ، فَفُتِحَ لَنَا ، قَالَ : مَرْحَبًا بِهِ وَلَنِعْمَ الْمَجِيءُ ، فَأَتَيْتُ عَلَى آدَمَ ، فَقُلْتُ : يَا جِبْرِيلُ مَنْ هَذَا ؟ قَالَ : هَذَا أَبُوكَ آدَمُ ، فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ ، فَقَالَ : مَرْحَبًا بِالابْنِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ " ، قَالَ : " ثُمَّ انْطَلَقْنَا حَتَّى أَتَيْنَا إِلَى السَّمَاءِ الثَّانِيَةِ ، فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ ، قِيلَ : مَنْ هَذَا ؟ قَالَ : جِبْرِيلُ ، قِيلَ : وَمَنْ مَعَكَ ؟ قَالَ : مُحَمَّدٌ ، قِيلَ : وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ ؟ قَالَ : نَعَمْ ، فَفُتِحَ لَنَا ، قَالَ : مَرْحَبًا بِهِ وَلَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ ، فَأَتَيْتُ عَلَى يَحْيَى ، وَعِيسَى ، فَقُلْتُ : يَا جِبْرِيلُ مَنْ هَذَانِ ؟ قَالَ : يَحْيَى ، وَعِيسَى ، قَالَ سَعِيدٌ : إِنِّي حَسِبْتُ أَنَّهُ قَالَ فِي حَدِيثِهِ : ابْنَيِ الْخَالَةِ ، فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِمَا ، فَقَالا : مَرْحَبًا بِالأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ " ، قَالَ : " ثُمَّ انْطَلَقْنَا حَتَّى انْتَهَيْنَا إِلَى السَّمَاءِ الثَّالِثَةِ ، فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ ، قِيلَ : مَنْ هَذَا ؟ قَالَ : جِبْرِيلُ ، قِيلَ : وَمَنْ مَعَكَ ؟ قَالَ : مُحَمَّدٌ ، قَالَ : وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ ؟ قَالَ : نَعَمْ ، قَالَ : فَفُتِحَ لَنَا ، وَقَالَ : مَرْحَبًا بِهِ وَلَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ ، قَالَ : فَأَتَيْتُ عَلَى يُوسُفَ ، فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ ، فَقَالَ : مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالأَخِ الصَّالِحِ ، ثُمَّ انْطَلِقَا إِلَى السَّمَاءِ الرَّابِعَةِ ، فَكَانَ نَحْوٌ مَنْ كَلامِ جِبْرِيلَ وَكَلامِهِمْ ، فَأَتَيْتُ عَلَى إِدْرِيسَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ ، فَقَالَ : مَرْحَبًا بِالأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ ، ثُمَّ انْتَهَيْنَا إِلَى السَّمَاءِ الْخَامِسَةِ ، فَأَتَيْتُ عَلَى هَارُونَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ ، فَقَالَ : مَرْحَبًا بِالأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ ، ثُمَّ انْطَلَقْنَا إِلَى السَّمَاءِ السَّادِسَةِ ، فَأَتَيْتُ عَلَى مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِمْ أَجْمَعِينَ ، فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ ، فَقَالَ : مَرْحَبًا بِالأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ ، فَلَمَّا جَاوَزْتُ بَكَى ، قَالَ : ثُمَّ رَجَعْتُ إِلَى سِدْرَةِ الْمُنْتَهَى ، فَحَدَّثَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ نَبْقَهَا مِثْلُ قِلالِ هَجَرَ ، وَوَرَقَهَا مِثْلُ آذَانِ الْفِيَلَةِ ، وَحَدَّثَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ رَأَى أَرْبَعَةَ أَنْهَارٍ يَخْرُجُ مَنْ أَصْلِهَا نَهْرَانِ ظَاهِرَانِ وَنَهْرَانِ بَاطِنَانِ ، فَقُلْتُ : يَا جِبْرِيلُ ، مَا هَذِهِ الأَنْهَارُ ؟ قَالَ : أَمَّا النَّهَرَانِ الْبَاطِنانِ ، فَنَهْرَانِ فِي الْجَنَّةِ ، وَأَمَّا الظَّاهِرَانِ : فَالنِّيلُ وَالْفُرَاتُ ، ثُمَّ رُفِعَ لَنَا الْبَيْتُ الْمَعْمُورُ ، قُلْتُ : يَا جِبْرِيلُ مَا هَذَا ؟ قَالَ : هَذَا الْبَيْتُ الْمَعْمُورُ ، يَدْخُلُهُ كُلَّ يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلِكٍ ، إِذَا خَرَجُوا مِنْهَا لَمْ يَعُودُوا فِيهِ آخِرَ مَا عَلَيْهِمْ ، قَالَ : ثُمَّ أُوتِيتُ بِإِنَاءَيْنِ ، أَحَدُهُمَا خَمْرٌ ، وَالآخَرُ لَبَنٌ ، يُعْرَضَانِ عَلَيَّ ، فَاخْتَرْتُ اللَّبَنَ ، فَقِيلَ : أَصَبْتَ أَصَابَ اللَّهُ بِكَ أُمَّتَكَ عَلَى الْفِطْرَةِ ، فَفُرِضَتْ عَلَيَّ كُلَّ يَوْمٍ خَمْسُونَ صَلاةً ، فَأَقْبَلْتُ بِهِنَّ حَتَّى أَتَيْتُ عَلَى مُوسَى ، فَقَالَ : بِمَا أُمِرْتَ ؟ قُلْتُ : بِخَمْسِينَ صَلاةً كُلَّ يَوْمٍ ، قَالَ : إِنَّ أُمَّتَكَ لا تُطِيقُ ذَلِكَ ، إِنِّي قَدْ بَلَوْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ قَبْلَكَ ، وَعَالَجْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَشَدَّ الْمُعَالَجَةِ ، فَارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ ، فَسَلْهُ التَّخْفِيفَ لأُمَّتِكَ فَرَجَعْتُ ، فَخَفَّفَ عَنِّي خَمْسًا ، فَمَا زِلْتُ أَخْتَلِفُ بَيْنَ رَبِّي وَبَيْنَ مُوسَى ، يَحُطُّ عَنِّي ، وَيَقُولُ لِي مِثْلَ مَقَالَتِهِ حَتَّى رَجَعْتُ بِخَمْسِ صَلَوَاتٍ كُلَّ يَوْمٍ ، قَالَ : إِنَّ أُمَّتَكَ لا تُطِيقُ ذَلِكَ قَدْ بَلَوْتُ النَّاسَ قَبْلَكَ ، وَعَالَجْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَشَدَّ الْمُعَالَجَةِ ، فَارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَسَلْهُ التَّخْفِيفَ لأُمَّتِكَ " ، قَالَ : " لَقَدِ اخْتَلَفْتُ إِلَى رَبِّي حَتَّى اسْتَحْيَيْتُ ، لَكِنِّي أَرْضَى وَأُسَلِّمُ ، فَنُودِيتُ إِنِّي قَدْ أَجَزْتُ ، أَوْ أَمْضَيْتُ فَرِيضَتِي ، وَخَفَّفْتُ عَنْ عِبَادِي ، وَجَعَلْتُ بِكُلِّ حَسَنَةٍ عَشْرَ أَمْثَالِهَا " . نا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى ، نا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ ، نا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى الْعَوْذِيُّ ثُمَّ الْمَحْمَلِيُّ ، قَالَ : سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ، أَنَّ مَالِكَ بْنَ صَعْصَعَةَ حَدَّثَهُمْ ، أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَهُمْ عَنْ لَيْلَةِ أُسْرِيَ بِهِ ، فَذَكَرَ الْحَدِيثَ بِطُولِهِ ، وَقَالَ قَتَادَةُ : فَقُلْتُ لِلْجَارُودِ ، وَهُوَ إِلَى جَنْبِي : مَا يَعْنِي بِهِ ؟ قَالَ : " مِنْ ثَغْرَةِ نَحْرِهِ إِلَى شِعْرَتِهِ " ، وَقَدْ سَمِعْتُهُ ، يَقُولُ : " مَنْ قُصَّتِهِ إِلَى شِعْرَتِهِ " ، فَذَكَرَ مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى الْحَدِيثَ بِطُولِهِ . قَالَ أَبُو بَكْرٍ : هَذِهِ اللَّفْظَةُ دَالَّةٌ عَلَى أَنَّ قَوْلَ قَتَادَةَ فِي خَبَرِ سَعِيدٍ ، فَقُلْتُ لَهُ : لَمْ يُرِدْ بِهِ , فَقُلْتُ لأَنَسٍ إِنَّمَا أَرَادَ فَقُلْتُ لِلْجَارُودِ
Molik ibn Saʼsaʼa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Allohning Paygʻambari ﷺ shunday dedilar: «Men Baytning yonida — uxlagan bilan uygʻoq orasida — ekanimda, bir aytuvchining: ‹Uchovning oʻrtadagisini ol›, deyayotganini eshitdim. Soʻng menga ichida Zamzam suvi boʻlgan oltin tovoq keltirildi». U zot: «Koʻkragim mana bunaqadan mana bunaqagacha yorildi», dedilar. Qatoda aytdi: Men: «U buning bilan nimani nazarda tutadi?» dedim. U: «Qornining pastigacha», dedi. «Soʻng qalbim chiqarildi va Zamzam suvi bilan yuvildi, keyin oʻrniga qaytarildi va iymon hamda hikmat bilan toʻldirildi. Soʻng menga oq bir jonivor — unga Buroq deyiladi, eshakdan kattaroq, xachirdan kichikroq, qadami koʻzi yetgan joyning eng oxiriga tushadigan — keltirildi va men unga mindirildim. Soʻng yoʻlga tushdim, toki dunyo osmoniga keldik. Jibril eshikni ochishni soʻradi. ‹Bu kim?› deyildi. U: ‹Jibril›, dedi. ‹Sen bilan kim bor?› deyildi. U: ‹Muhammad›, dedi. ‹Unga yuborilganmi?› deyildi. U: ‹Ha›, dedi. Bas, bizga ochildi va u: ‹Unga marhabo! Qanday yaxshi kelish!› dedi. Men Odamning oldiga keldim va: ‹Ey Jibril, bu kim?› dedim. U: ‹Bu — otang Odam›, dedi. Men unga salom berdim. U: ‹Solih farzandga va solih paygʻambarga marhabo!› dedi». U zot dedilar: «Soʻng yoʻlga tushdik, toki ikkinchi osmonga keldik. Jibril eshikni ochishni soʻradi. ‹Bu kim?› deyildi. U: ‹Jibril›, dedi. ‹Sen bilan kim bor?› deyildi. U: ‹Muhammad›, dedi. ‹Unga yuborilganmi?› deyildi. U: ‹Ha›, dedi. Bas, bizga ochildi va u: ‹Unga marhabo! Qanday yaxshi kelish bilan keldi!› dedi. Men Yahyo va Isoning oldiga keldim va: ‹Ey Jibril, bu ikkovi kim?› dedim. U: ‹Yahyo va Iso›, dedi». Said aytdi: Men u oʻz hadisida: «ikki xolavachcha», dedi deb oʻylayman. «Men ikkoviga salom berdim, ular: ‹Solih birodarga va solih paygʻambarga marhabo!› dedilar». U zot dedilar: «Soʻng yoʻlga tushdik, toki uchinchi osmonga yetdik. Jibril eshikni ochishni soʻradi. ‹Bu kim?› deyildi. U: ‹Jibril›, dedi. ‹Sen bilan kim bor?› deyildi. U: ‹Muhammad›, dedi. ‹Unga yuborilganmi?› deyildi. U: ‹Ha›, dedi. Bas, bizga ochildi va u: ‹Unga marhabo! Qanday yaxshi kelish bilan keldi!› dedi. Men Yusufning oldiga kelib, unga salom berdim. U: ‹Solih paygʻambarga va solih birodarga marhabo!› dedi. Soʻng ikkovimiz toʻrtinchi osmonga yoʻl oldik; u yerda ham Jibrilning soʻzi va ularning soʻzi shunga oʻxshash boʻldi. Men Idrisning oldiga kelib, unga salom berdim. U: ‹Solih birodarga va solih paygʻambarga marhabo!› dedi. Soʻng beshinchi osmonga yetdik. Men Horunning oldiga kelib, unga salom berdim. U: ‹Solih birodarga va solih paygʻambarga marhabo!› dedi. Soʻng oltinchi osmonga yoʻl oldik. Men Musoning — Allohning salavoti ularning barchasiga boʻlsin — oldiga kelib, unga salom berdim. U: ‹Solih birodarga va solih paygʻambarga marhabo!› dedi. Men undan oʻtganimda, u yigʻladi. Soʻng Sidratul-Muntahoga qaytdim». Allohning Paygʻambari ﷺ uning mevalari Hajar kuzalari kabi, barglari esa fil quloqlari kabi ekanini hadis qilib aytdilar. Yana Allohning Paygʻambari ﷺ toʻrtta daryoni koʻrganlarini — uning tagidan ikkita zohir va ikkita botin daryo chiqishini — hadis qilib aytdilar. «Men: ‹Ey Jibril, bu daryolar nima?› dedim. U: ‹Ikkita botin daryo — jannatdagi ikki daryo; ikkita zohir daryo esa — Nil va Furot›, dedi. Soʻng bizga Baytul-Maʼmur koʻtarib koʻrsatildi. Men: ‹Ey Jibril, bu nima?› dedim. U: ‹Bu — Baytul-Maʼmur; unga har kuni yetmish ming farishta kiradi; undan chiqsalar, ortiq unga qaytmaydilar — bu ularning oxirgisi boʻladi›, dedi. Soʻng menga ikkita idish — biri xamr, ikkinchisi sut — keltirilib, menga taqdim etildi. Men sutni tanladim. Shunda: ‹Toʻgʻri qilding; Alloh sen orqali ummatingni fitrat uzra qildi›, deyildi. Soʻng menga har kuni ellik namoz farz qilindi. Men ular bilan qaytib, Musoning oldiga keldim. U: ‹Senga nima buyurildi?› dedi. Men: ‹Har kuni ellik namoz›, dedim. U: ‹Albatta, ummating bunga toqat qila olmaydi; men sendan oldin Bani Isroilni sinaganman va Bani Isroil bilan qattiq mashaqqat chekkanman. Rabbingga qayt va ummating uchun yengillik soʻra›, dedi. Men qaytdim, U mendan beshtasini yengillashtirdi. Men Rabbim bilan Muso oʻrtasida borib-kelaverdim: U mendan kamaytirar, u esa menga oʻsha gapini qaytarardi — toki men har kuni besh namoz bilan qaytdim. U: ‹Albatta, ummating bunga toqat qila olmaydi; men sendan oldin odamlarni sinaganman va Bani Isroil bilan qattiq mashaqqat chekkanman. Rabbingga qayt va ummating uchun yengillik soʻra›, dedi». U zot dedilar: «Men Rabbimga shu qadar borib-keldimki, hatto uyaldim; lekin men roziman va taslim boʻlaman. Shunda menga: ‹Men farzimni joriy qildim — yoki: oʻtkazdim — va bandalarimdan yengillashtirdim, hamda har bir yaxshilikni oʻn barobar qildim›, deb nido qilindi». Qatoda aytdi: Men yonimdagi Jorudga: «U buning bilan nimani nazarda tutadi?» dedim. U: «Koʻkragining oʻyigʻidan qorin tukigacha», dedi. Men uning: «Boʻyni tagidan qorin tukigacha», deganini ham eshitganman. Abu Bakr aytdi: Bu lafz Qatodaning Said xabaridagi: «Men unga aytdim» degan soʻzi bilan «Men Anasga aytdim»ni nazarda tutmaganiga dalolat qiladi; u faqat: «Men Jorudga aytdim»ni nazarda tutgan.Молик ибн Саъсаъа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Аллоҳнинг Пайғамбари ﷺ шундай дедилар: «Мен Байтнинг ёнида — ухлаган билан уйғоқ орасида — эканимда, бир айтувчининг: ‹Учовнинг ўртадагисини ол›, деяётганини эшитдим. Сўнг менга ичида Замзам суви бўлган олтин товоқ келтирилди». У зот: «Кўкрагим мана бунақадан мана бунақагача ёрилди», дедилар. Қатода айтди: Мен: «У бунинг билан нимани назарда тутади?» дедим. У: «Қорнининг пастигача», деди. «Сўнг қалбим чиқарилди ва Замзам суви билан ювилди, кейин ўрнига қайтарилди ва иймон ҳамда ҳикмат билан тўлдирилди. Сўнг менга оқ бир жонивор — унга Буроқ дейилади, эшакдан каттароқ, хачирдан кичикроқ, қадами кўзи етган жойнинг энг охирига тушадиган — келтирилди ва мен унга миндирилдим. Сўнг йўлга тушдим, токи дунё осмонига келдик. Жибрил эшикни очишни сўради. ‹Бу ким?› дейилди. У: ‹Жибрил›, деди. ‹Сен билан ким бор?› дейилди. У: ‹Муҳаммад›, деди. ‹Унга юборилганми?› дейилди. У: ‹Ҳа›, деди. Бас, бизга очилди ва у: ‹Унга марҳабо! Қандай яхши келиш!› деди. Мен Одамнинг олдига келдим ва: ‹Эй Жибрил, бу ким?› дедим. У: ‹Бу — отанг Одам›, деди. Мен унга салом бердим. У: ‹Солиҳ фарзандга ва солиҳ пайғамбарга марҳабо!› деди». У зот дедилар: «Сўнг йўлга тушдик, токи иккинчи осмонга келдик. Жибрил эшикни очишни сўради. ‹Бу ким?› дейилди. У: ‹Жибрил›, деди. ‹Сен билан ким бор?› дейилди. У: ‹Муҳаммад›, деди. ‹Унга юборилганми?› дейилди. У: ‹Ҳа›, деди. Бас, бизга очилди ва у: ‹Унга марҳабо! Қандай яхши келиш билан келди!› деди. Мен Яҳё ва Исонинг олдига келдим ва: ‹Эй Жибрил, бу иккови ким?› дедим. У: ‹Яҳё ва Исо›, деди». Саид айтди: Мен у ўз ҳадисида: «икки холавачча», деди деб ўйлайман. «Мен икковига салом бердим, улар: ‹Солиҳ биродарга ва солиҳ пайғамбарга марҳабо!› дедилар». У зот дедилар: «Сўнг йўлга тушдик, токи учинчи осмонга етдик. Жибрил эшикни очишни сўради. ‹Бу ким?› дейилди. У: ‹Жибрил›, деди. ‹Сен билан ким бор?› дейилди. У: ‹Муҳаммад›, деди. ‹Унга юборилганми?› дейилди. У: ‹Ҳа›, деди. Бас, бизга очилди ва у: ‹Унга марҳабо! Қандай яхши келиш билан келди!› деди. Мен Юсуфнинг олдига келиб, унга салом бердим. У: ‹Солиҳ пайғамбарга ва солиҳ биродарга марҳабо!› деди. Сўнг икковимиз тўртинчи осмонга йўл олдик; у ерда ҳам Жибрилнинг сўзи ва уларнинг сўзи шунга ўхшаш бўлди. Мен Идриснинг олдига келиб, унга салом бердим. У: ‹Солиҳ биродарга ва солиҳ пайғамбарга марҳабо!› деди. Сўнг бешинчи осмонга етдик. Мен Ҳоруннинг олдига келиб, унга салом бердим. У: ‹Солиҳ биродарга ва солиҳ пайғамбарга марҳабо!› деди. Сўнг олтинчи осмонга йўл олдик. Мен Мусонинг — Аллоҳнинг салавоти уларнинг барчасига бўлсин — олдига келиб, унга салом бердим. У: ‹Солиҳ биродарга ва солиҳ пайғамбарга марҳабо!› деди. Мен ундан ўтганимда, у йиғлади. Сўнг Сидратул-Мунтаҳога қайтдим». Аллоҳнинг Пайғамбари ﷺ унинг мевалари Ҳажар кузалари каби, барглари эса фил қулоқлари каби эканини ҳадис қилиб айтдилар. Яна Аллоҳнинг Пайғамбари ﷺ тўртта дарёни кўрганларини — унинг тагидан иккита зоҳир ва иккита ботин дарё чиқишини — ҳадис қилиб айтдилар. «Мен: ‹Эй Жибрил, бу дарёлар нима?› дедим. У: ‹Иккита ботин дарё — жаннатдаги икки дарё; иккита зоҳир дарё эса — Нил ва Фурот›, деди. Сўнг бизга Байтул-Маъмур кўтариб кўрсатилди. Мен: ‹Эй Жибрил, бу нима?› дедим. У: ‹Бу — Байтул-Маъмур; унга ҳар куни етмиш минг фаришта киради; ундан чиқсалар, ортиқ унга қайтмайдилар — бу уларнинг охиргиси бўлади›, деди. Сўнг менга иккита идиш — бири хамр, иккинчиси сут — келтирилиб, менга тақдим этилди. Мен сутни танладим. Шунда: ‹Тўғри қилдинг; Аллоҳ сен орқали умматингни фитрат узра қилди›, дейилди. Сўнг менга ҳар куни эллик намоз фарз қилинди. Мен улар билан қайтиб, Мусонинг олдига келдим. У: ‹Сенга нима буюрилди?› деди. Мен: ‹Ҳар куни эллик намоз›, дедим. У: ‹Албатта, умматинг бунга тоқат қила олмайди; мен сендан олдин Бани Исроилни синаганман ва Бани Исроил билан қаттиқ машаққат чекканман. Раббингга қайт ва умматинг учун енгиллик сўра›, деди. Мен қайтдим, У мендан бештасини енгиллаштирди. Мен Раббим билан Мусо ўртасида бориб-келавердим: У мендан камайтирар, у эса менга ўша гапини қайтарарди — токи мен ҳар куни беш намоз билан қайтдим. У: ‹Албатта, умматинг бунга тоқат қила олмайди; мен сендан олдин одамларни синаганман ва Бани Исроил билан қаттиқ машаққат чекканман. Раббингга қайт ва умматинг учун енгиллик сўра›, деди». У зот дедилар: «Мен Раббимга шу қадар бориб-келдимки, ҳатто уялдим; лекин мен розиман ва таслим бўламан. Шунда менга: ‹Мен фарзимни жорий қилдим — ёки: ўтказдим — ва бандаларимдан енгиллаштирдим, ҳамда ҳар бир яхшиликни ўн баробар қилдим›, деб нидо қилинди». Қатода айтди: Мен ёнимдаги Жорудга: «У бунинг билан нимани назарда тутади?» дедим. У: «Кўкрагининг ўйиғидан қорин тукигача», деди. Мен унинг: «Бўйни тагидан қорин тукигача», деганини ҳам эшитганман. Абу Бакр айтди: Бу лафз Қатоданинг Саид хабаридаги: «Мен унга айтдим» деган сўзи билан «Мен Анасга айтдим»ни назарда тутмаганига далолат қилади; у фақат: «Мен Жорудга айтдим»ни назарда тутган.