Abdulloh ibn Abu Qays

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَيْسٍ، سَمِعَ عَائِشَةَ، تَقُولُ كَانَ أَحَبَّ الشُّهُورِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَصُومَهُ شَعْبَانُ ثُمَّ يَصِلُهُ بِرَمَضَانَ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho) shunday deganini (Abdulloh ibn Abu Qays) eshitdi: Rasululloh ﷺga roʻza tutish uchun oylarning eng yoqimlisi Shaʼbon edi. Soʻng uni Ramazon bilan ulardilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) шундай деганини (Абдуллоҳ ибн Абу Қайс) эшитди: Расулуллоҳ ﷺга рўза тутиш учун ойларнинг энг ёқимлиси Шаъбон эди. Сўнг уни Рамазон билан улардилар.

نا بُنْدَارٌ ، نا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ ، نا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَيْسٍ ، قَالَ : سَأَلْتُ عَائِشَةَ رَضِي اللَّهُ تَعَالَى عَنْهَا : كَيْفَ كَانَ نَوْمُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْجَنَابَةِ ؟ فَقَالَتْ : " كُلُّ ذَلِكَ كَانَ يَفْعَلُ : رُبَّمَا اغْتَسَلَ فَنَامَ ، وَرُبَّمَا تَوَضَّأَ فَنَامَ " . نَاهُ نَصْرُ بْنُ بَحْرٍ الْخَوْلانِيُّ ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ ، حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي قَيْسٍ حَدَّثَهُ ، بِمِثْلِهِ ، وَقَالَ : " رُبَّمَا تَوَضَّأَ وَنَامَ قَبْلَ أَنْ يَغْتَسِلَ " ، فَقُلْتُ : الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَعَلَ فِي الأَمْرِ سَعَةً

Abdulloh ibn Abu Qays aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)dan: «Rasululloh ﷺning janobat holidagi uyqulari qanday edi?» deb soʻradim. U: «Bularning barchasini qilar edilar: baʼzan gʻusl qilib uxlar edilar, baʼzan tahorat qilib uxlar edilar», dedi. Buni bizga Nasr ibn Bahr al-Xavloniy ham aytdi: Bizga Ibn Vahb aytdi: Menga Muoviya ibn Solih rivoyat qildiki, Abdulloh ibn Abu Qays unga shuning mislini rivoyat qilgan va: «Baʼzan gʻusl qilishdan oldin tahorat qilib uxlar edilar», degan. Men: «Bu ishda kenglik qilgan Allohga hamd boʻlsin», dedim.Абдуллоҳ ибн Абу Қайс айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)дан: «Расулуллоҳ ﷺнинг жанобат ҳолидаги уйқулари қандай эди?» деб сўрадим. У: «Буларнинг барчасини қилар эдилар: баъзан ғусл қилиб ухлар эдилар, баъзан таҳорат қилиб ухлар эдилар», деди. Буни бизга Наср ибн Баҳр ал-Хавлоний ҳам айтди: Бизга Ибн Ваҳб айтди: Менга Муовия ибн Солиҳ ривоят қилдики, Абдуллоҳ ибн Абу Қайс унга шунинг мислини ривоят қилган ва: «Баъзан ғусл қилишдан олдин таҳорат қилиб ухлар эдилар», деган. Мен: «Бу ишда кенглик қилган Аллоҳга ҳамд бўлсин», дедим.

نَا بَحْرُ بْنُ نَصْرٍ ، نَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ ، قَالَ : وَحَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي قَيْسٍ حَدَّثَهُ ، أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوتِرُ ، آخِرَ اللَّيْلِ أَوْ أَوَّلَهُ ؟ قَالَتْ : كُلُّ ذَلِكَ قَدْ كَانَ يَفْعَلُ ، رُبَّمَا " أَوْتَرَ أَوَّلَ اللَّيْلِ وَرُبَّمَا أَوْتَرَ مِنْ آخِرِهِ ، فَقُلْتُ : الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَعَلَ فِي الأَمْرِ سَعَةً "

Abdulloh ibn Abu Qays Nabiy ﷺning zavjalari Oisha (roziyallohu anho)dan: «Rasululloh ﷺ vitrni qanday oʻqir edilar — kechaning oxiridami yoki avvalidami?» deb soʻradi. U: «U zot bularning barchasini qilar edilar: baʼzan kechaning avvalida vitr oʻqisalar, baʼzan uning oxirida vitr oʻqir edilar», dedi. Shunda men: «Bu ishda kenglik qilib qoʻygan Allohga hamd boʻlsin», dedim.Абдуллоҳ ибн Абу Қайс Набий ﷺнинг завжалари Оиша (розияллоҳу анҳо)дан: «Расулуллоҳ ﷺ витрни қандай ўқир эдилар — кечанинг охиридами ёки аввалидами?» деб сўради. У: «У зот буларнинг барчасини қилар эдилар: баъзан кечанинг аввалида витр ўқисалар, баъзан унинг охирида витр ўқир эдилар», деди. Шунда мен: «Бу ишда кенглик қилиб қўйган Аллоҳга ҳамд бўлсин», дедим.

نَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ ، ثنا أَبُو دَاوُدَ ، ثنا شُعْبَةُ ، قَالَ : سَمِعْتُ يَزِيدَ بْنَ خُمَيْرٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي قَيْسٍ ، يَقُولُ : قَالَتْ لِي عَائِشَةُ : " لا تَدَعْ قِيَامَ اللَّيْلِ ؛ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ لا يَذَرُهُ ، وَكَانَ إِذَا مَرِضَ أَوْ كَسِلَ صَلَّى قَاعِدًا " . ثنا بِهِ عَلِيُّ بْنُ مُسْلِمٍ ، وَقَالَ : إِذَا مَلَّ أَوْ كَسِلَ . قَالَ أَبُو بَكْرٍ : هَذَا الشَّيْخُ عَبْدُ اللَّهِ هُوَ عِنْدِي الَّذِي يَقُولُ لَهُ الْمِصْرِيُّونَ وَالشَّامِيُّونَ : عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي قَيْسٍ ، رَوَى عَنْهُ مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ أَخْبَارًا

Abdulloh ibn Abu Qays aytadi: Oisha (roziyallohu anho) menga shunday dedi: «Tun qiyomini tark etma, zero Rasululloh ﷺ uni tark etmas edilar. Agar bemor boʻlsalar yoki holsizlansalar, oʻtirgan holda oʻqir edilar». Ali ibn Muslim esa bizga: «Agar zerikkan yoki holsizlangan boʻlsalar», deb rivoyat qildi. Abu Bakr aytdi: Bu shayx Abdulloh — mening nazdimda — misrliklar va shomliklar «Abdulloh ibn Abu Qays» deydigan kishidir; Muoviya ibn Solih undan xabarlar rivoyat qilgan.Абдуллоҳ ибн Абу Қайс айтади: Оиша (розияллоҳу анҳо) менга шундай деди: «Тун қиёмини тарк этма, зеро Расулуллоҳ ﷺ уни тарк этмас эдилар. Агар бемор бўлсалар ёки ҳолсизлансалар, ўтирган ҳолда ўқир эдилар». Али ибн Муслим эса бизга: «Агар зериккан ёки ҳолсизланган бўлсалар», деб ривоят қилди. Абу Бакр айтди: Бу шайх Абдуллоҳ — менинг наздимда — мисрликлар ва шомликлар «Абдуллоҳ ибн Абу Қайс» дейдиган кишидир; Муовия ибн Солиҳ ундан хабарлар ривоят қилган.

نَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هَاشِمٍ ، نَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَعْنِي ابْنَ مَهْدِيٍّ ، عَنْ مُعَاوِيَةَ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَيْسٍ ، وَحَدَّثَنَا بَحْرُ بْنُ نَصْرٍ ، ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ ، حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي قَيْسٍ ، حَدَّثَهُ ، أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ : كَيْفَ كَانَتْ قِرَاءَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنَ اللَّيْلِ ، أَكَانَ يُجْهَرُ أَمْ يُسِرُّ ؟ قَالَتْ : " كُلُّ ذَلِكَ كَانَ يَفْعَلُ ، رُبَّمَا جَهْرَ وَرُبَّمَا أَسَرَّ " . فَزَادَ بَحْرٌ فِي حَدِيثِهِ ، قَالَ : فَقُلْتُ : " الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَعَلَ فِي الأَمْرِ سَعَةً "

Abdulloh ibn Abu Qays Oisha (roziyallohu anho)dan soʻradi: «Rasululloh ﷺning kechasi qiroatlari qanday edi — ovoz chiqarib oʻqirmidilar yoki pasaytiribmi?» U: «Bularning barchasini qilar edilar: baʼzan ovoz chiqarib, baʼzan pasaytirib oʻqirdilar», dedi. Bahr oʻz hadisida ziyoda qildi: (Abdulloh) aytdi: Shunda men: «Bu ishda kenglik qilgan Allohga hamd boʻlsin», dedim.Абдуллоҳ ибн Абу Қайс Оиша (розияллоҳу анҳо)дан сўради: «Расулуллоҳ ﷺнинг кечаси қироатлари қандай эди — овоз чиқариб ўқирмидилар ёки пасайтирибми?» У: «Буларнинг барчасини қилар эдилар: баъзан овоз чиқариб, баъзан пасайтириб ўқирдилар», деди. Баҳр ўз ҳадисида зиёда қилди: (Абдуллоҳ) айтди: Шунда мен: «Бу ишда кенглик қилган Аллоҳга ҳамд бўлсин», дедим.