Abdulloh ibn Umar ibn al-Xattob

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا شِغَارَ فِي الْإِسْلَامِ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Islomda shigʻor (nikohi) yoʻq», — dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Исломда шиғор (никоҳи) йўқ», — дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ مَرَّتَيْنِ بَيْنَهُمَا جَلْسَةٌ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ juma kuni ikki marta xutba qilar, ular orasida bir oʻtirish boʻlar edi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ жума куни икки марта хутба қилар, улар орасида бир ўтириш бўлар эди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ يَقُولُ مَنْ جَاءَ مِنْكُمْ الْجُمُعَةَ فَلْيَغْتَسِلْ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Rasululloh ﷺ minbar ustida: «Sizlardan kim jumaga kelsa, gʻusl qilsin», deganlarini eshitdim.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ минбар устида: «Сизлардан ким жумага келса, ғусл қилсин», деганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي بَعْدَ الْجُمُعَةِ رَكْعَتَيْنِ فِي بَيْتِهِ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ jumadan keyin oʻz uylarida ikki rakaat namoz oʻqir edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ жумадан кейин ўз уйларида икки ракаат намоз ўқир эдилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَلَمَّا قَفَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ حُنَيْنٍ سَأَلَ عُمَرُ عَنْ نَذْرٍ كَانَ نَذَرَهُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ اعْتِكَافُ يَوْمٍ فَأَمَرَ بِهِ فَانْطَلَقَ عُمَرُ بَيْنَ يَدَيْهِ قَالَ وَبَعَثَ مَعِي بِجَارِيَةٍ كَانَ أَصَابَهَا يَوْمَ حُنَيْنٍ قَالَ فَجَعَلْتُهَا فِي بَعْضِ بُيُوتِ الْأَعْرَابِ حِينَ نَزَلْتُ فَإِذَا أَنَا بِسَبْيِ حُنَيْنٍ قَدْ خَرَجُوا يَسْعَوْنَ يَقُولُونَ أَعْتَقَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ لِعَبْدِ اللَّهِ اذْهَبْ فَأَرْسِلْهَا قَالَ فَذَهَبْتُ فَأَرْسَلْتُهَا

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Nabiy ﷺ Hunayndan qaytganlarida, Umar johiliyatda nazr qilgan bir kunlik eʼtikof nazri haqida soʻradi. Shunda u zot uni (bajarishga) buyurdilar. Umar u zotning oldilarida yoʻlga tushdi. (Abdulloh) aytdi: U zot men bilan birga Hunayn kuni oʻzlariga tekkan bir choʻrini yubordilar. (Abdulloh) aytdi: Men tushgan joyimda uni aʼrobiylarning baʼzi uylariga qoʻydim. Qarasam, Hunayn asirlari yugurib chiqib: «Bizni Rasululloh ﷺ ozod qildilar», deyishmoqda. (Abdulloh) aytdi: Shunda Umar Abdullohga: «Bor, uni qoʻyib yubor», dedi. (Abdulloh) aytdi: Men borib, uni qoʻyib yubordim.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Набий ﷺ Ҳунайндан қайтганларида, Умар жоҳилиятда назр қилган бир кунлик эътикоф назри ҳақида сўради. Шунда у зот уни (бажаришга) буюрдилар. Умар у зотнинг олдиларида йўлга тушди. (Абдуллоҳ) айтди: У зот мен билан бирга Ҳунайн куни ўзларига теккан бир чўрини юбордилар. (Абдуллоҳ) айтди: Мен тушган жойимда уни аъробийларнинг баъзи уйларига қўйдим. Қарасам, Ҳунайн асирлари югуриб чиқиб: «Бизни Расулуллоҳ ﷺ озод қилдилар», дейишмоқда. (Абдуллоҳ) айтди: Шунда Умар Абдуллоҳга: «Бор, уни қўйиб юбор», деди. (Абдуллоҳ) айтди: Мен бориб, уни қўйиб юбордим.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَثَلُ الْقُرْآنِ إِذَا عَاهَدَ عَلَيْهِ صَاحِبُهُ فَقَرَأَهُ بِاللَّيْلِ وَالنَّهَارِ كَمَثَلِ رَجُلٍ لَهُ إِبِلٌ فَإِنْ عَقَلَهَا حَفِظَهَا وَإِنْ أَطْلَقَ عُقُلَهَا ذَهَبَتْ فَكَذَلِكَ صَاحِبُ الْقُرْآنِ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Qurʼonning sohibi unga ahd qilib, uni kechasi va kunduzi oʻqiganidagi masali — tuyalari bor kishining masali kabidir: agar ularni bogʻlasa, saqlab qoladi, agar tushovlarini yechib yuborsa, ketib qoladilar. Qurʼon sohibi ham xuddi shunday», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Қуръоннинг соҳиби унга аҳд қилиб, уни кечаси ва кундузи ўқиганидаги масали — туялари бор кишининг масали кабидир: агар уларни боғласа, сақлаб қолади, агар тушовларини ечиб юборса, кетиб қоладилар. Қуръон соҳиби ҳам худди шундай», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حَسَدَ إِلَّا عَلَى اثْنَتَيْنِ رَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ الْقُرْآنَ فَهُوَ يَقُومُ بِهِ آنَاءَ اللَّيْلِ وَآنَاءَ النَّهَارِ وَرَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ مَالًا فَهُوَ يُنْفِقُ مِنْهُ آنَاءَ اللَّيْلِ وَآنَاءَ النَّهَارِ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Faqat ikki narsada hasad (havas) qilsa boʻladi: Alloh Qurʼon (ilmini) ato etgan, kechalari va kunduzlari unga (oʻqib, amal qilib) turuvchi kishi; va Alloh mol ato etgan, uni kechalari va kunduzlari (xayrli yoʻlda) sarflovchi kishi», — dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Фақат икки нарсада ҳасад (ҳавас) қилса бўлади: Аллоҳ Қуръон (илмини) ато этган, кечалари ва кундузлари унга (ўқиб, амал қилиб) турувчи киши; ва Аллоҳ мол ато этган, уни кечалари ва кундузлари (хайрли йўлда) сарфловчи киши», — дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْتَمِسُوا لَيْلَةَ الْقَدْرِ فِي الْعَشْرِ الْغَوَابِرِ فِي التِّسْعِ الْغَوَابِرِ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Laylatul Qadrni qolgan oʻn (kecha)da, qolgan toʻqqiz (kecha)da axtaringlar», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Лайлатул Қадрни қолган ўн (кеча)да, қолган тўққиз (кеча)да ахтаринглар», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدِ بْنِ جُدْعَانَ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ كَانَ مَرَّةً يَقُولُ ابْنِ مُحَمَّدٍ وَمَرَّةً يَقُولُ ابْنِ رَبِيعَةَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ وَهُوَ عَلَى دَرَجِ الْكَعْبَةِ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ أَلَا وَإِنَّ كُلَّ مَأْثُرَةٍ كَانَتْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَإِنَّهَا تَحْتَ قَدَمَيَّ الْيَوْمَ إِلَّا مَا كَانَ مِنْ سِدَانَةِ الْبَيْتِ وَسِقَايَةِ الْحَاجِّ أَلَا وَإِنَّ مَا بَيْنَ الْعَمْدِ وَالْخَطَإِ وَالْقَتْلِ بِالسَّوْطِ وَالْحَجَرِ فِيهَا مِائَةُ بَعِيرٍ مِنْهَا أَرْبَعُونَ فِي بُطُونِهَا أَوْلَادُهَا

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Rasululloh ﷺni Kaʼba zinasi ustida turib shunday deyayotganlarini eshitdim: «Vaʼdasini ado etgan, bandasiga nusrat bergan va (dushman) lashkarlarini yolgʻiz Oʻzi tor-mor qilgan Allohga hamd boʻlsin. Ogoh boʻlinglar, johiliyatda boʻlgan har bir faxr-imtiyoz bugun mening ikki oyogʻim ostidadir — Baytning sidonati (kalitdorligi) va hojilarga suv berish (siqoyati)dan boshqasi. Ogoh boʻlinglar, qasddan va xatoan (oʻldirish) oraligʻidagi — qamchi va tosh bilan oʻldirish — uchun yuzta tuya (diyat) boʻladi; ulardan qirqtasi qorinlarida bolalari bor (homilador tuya)dir.»Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺни Каъба зинаси устида туриб шундай деяётганларини эшитдим: «Ваъдасини адо этган, бандасига нусрат берган ва (душман) лашкарларини ёлғиз Ўзи тор-мор қилган Аллоҳга ҳамд бўлсин. Огоҳ бўлинглар, жоҳилиятда бўлган ҳар бир фахр-имтиёз бугун менинг икки оёғим остидадир — Байтнинг сидонати (калитдорлиги) ва ҳожиларга сув бериш (сиқояти)дан бошқаси. Огоҳ бўлинглар, қасддан ва хатоан (ўлдириш) оралиғидаги — қамчи ва тош билан ўлдириш — учун юзта туя (дият) бўлади; улардан қирқтаси қоринларида болалари бор (ҳомиладор туя)дир.»

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا رَبَاحٌ عَنْ مَعْمَرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ حَمْزَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الشُّؤْمُ فِي ثَلَاثٍ الْفَرَسِ وَالْمَرْأَةِ وَالدَّارِ

Hamza ibn Abdulloh (rahimahulloh) otasidan rivoyat qiladiki, Rasululloh ﷺ: «Shumlik uch narsada: otda, ayolda va uyda», dedilar.Ҳамза ибн Абдуллоҳ (раҳимаҳуллоҳ) отасидан ривоят қиладики, Расулуллоҳ ﷺ: «Шумлик уч нарсада: отда, аёлда ва уйда», дедилар.

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا رَبَاحٌ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ صَدَقَةَ الْمَكِّيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اعْتَكَفَ وَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ أَمَا إِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا قَامَ فِي الصَّلَاةِ فَإِنَّهُ يُنَاجِي رَبَّهُ فَلْيَعْلَمْ أَحَدُكُمْ مَا يُنَاجِي رَبَّهُ وَلَا يَجْهَرْ بَعْضُكُمْ عَلَى بَعْضٍ بِالْقِرَاءَةِ فِي الصَّلَاةِ

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ eʼtikof oʻtirdilar va odamlarga xutba qilib: «Ogoh boʻlinglar, biringiz namozga turganida, u Robbi bilan roz aytishadi. Bas, biringiz Robbi bilan nima haqda roz aytishayotganini bilsin. Namozda baʼzingiz baʼzingizdan ovozini koʻtarib qiroat qilmasin», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ эътикоф ўтирдилар ва одамларга хутба қилиб: «Огоҳ бўлинглар, бирингиз намозга турганида, у Робби билан роз айтишади. Бас, бирингиз Робби билан нима ҳақда роз айтишаётганини билсин. Намозда баъзингиз баъзингиздан овозини кўтариб қироат қилмасин», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ عُمَرَ سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ يَنَامُ أَحَدُنَا وَهُوَ جُنُبٌ فَقَالَ نَعَمْ وَيَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِقَالَ نَافِعٌ فَكَانَ ابْنُ عُمَرَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَفْعَلَ شَيْئًا مِنْ ذَلِكَ تَوَضَّأَ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ مَا خَلَا رِجْلَيْهِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنِي مَعْمَرٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ أَنَّ عُمَرَ سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Umar Nabiy ﷺdan: «Birimiz junub holida uxlaydimi?» deb soʻradi. U zot: «Ha, namoz uchun qiladigan taharatidek taharat qilsin», dedilar. Nofiʼ aytdi: Ibn Umar shundan biror narsani qilmoqchi boʻlsa, oyoqlaridan boshqasini namoz uchun qiladigan taharatidek yuvar edi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Умар Набий ﷺдан: «Биримиз жунуб ҳолида ухлайдими?» деб сўради. У зот: «Ҳа, намоз учун қиладиган таҳаратидек таҳарат қилсин», дедилар. Нофиъ айтди: Ибн Умар шундан бирор нарсани қилмоқчи бўлса, оёқларидан бошқасини намоз учун қиладиган таҳаратидек ювар эди.

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا رَبَاحٌ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَتَحَرَّى أَحَدُكُمْ غُرُوبَ الشَّمْسِ فَيُصَلِّيَ عِنْدَ ذَلِكَ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ biringiz quyosh botishini poylab, oʻsha paytda namoz oʻqishidan qaytardilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ бирингиз қуёш ботишини пойлаб, ўша пайтда намоз ўқишидан қайтардилар.

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا رَبَاحٌ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَمْنَعُوا إِمَاءَ اللَّهِ أَنْ يَأْتِينَ أَوْ قَالَ يُصَلِّينَ فِي الْمَسْجِدِ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Allohning choʻrilarini masjidga kelishdan — yoki: masjidda namoz oʻqishdan — toʻsmanglar», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳнинг чўриларини масжидга келишдан — ёки: масжидда намоз ўқишдан — тўсманглар», дедилар.

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا رَبَاحٌ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ حَبِيبٍ عَنِ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَمْنَعَنَّ رَجُلٌ أَهْلَهُ أَنْ يَأْتُوا الْمَسَاجِدَفَقَالَ ابْنٌ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ فَإِنَّا نَمْنَعُهُنَّ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ أُحَدِّثُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَقُولُ هَذَا قَالَ فَمَا كَلَّمَهُ عَبْدُ اللَّهِ حَتَّى مَاتَ

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Hech bir kishi oʻz ahlini masjidlarga kelishdan toʻsmasin», dedilar. Shunda Abdulloh ibn Umarning bir oʻgʻli: «Biz esa ularni toʻsamiz», dedi. Abdulloh: «Men senga Rasululloh ﷺdan hadis aytsam, sen shunday deysanmi?» dedi. (Roviy) aytdi: Abdulloh vafotigacha u bilan gaplashmadi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Ҳеч бир киши ўз аҳлини масжидларга келишдан тўсмасин», дедилар. Шунда Абдуллоҳ ибн Умарнинг бир ўғли: «Биз эса уларни тўсамиз», деди. Абдуллоҳ: «Мен сенга Расулуллоҳ ﷺдан ҳадис айтсам, сен шундай дейсанми?» деди. (Ровий) айтди: Абдуллоҳ вафотигача у билан гаплашмади.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَحِيرٍ الْقَاصُّ أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ يَزِيدَ الصَّنْعَانِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ كَأَنَّهُ رَأْيُ عَيْنٍ فَلْيَقْرَأْ إِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ وَ إِذَا السَّمَاءُ انْفَطَرَتْ وَ إِذَا السَّمَاءُ انْشَقَّتْ وَأَحْسَبُهُ قَالَ وَسُورَةَ هُودٍ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim qiyomat kunini goʻyo koʻz bilan koʻrayotgandek koʻrishni xohlasa, {Quyosh oʻralganda}ni, {Osmon yorilganda}ni va {Osmon yorilib ketganda}ni oʻqisin», dedilar. (Roviy aytdi:) Oʻylashimcha, u zot: «Va Hud surasini», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким қиёмат кунини гўё кўз билан кўраётгандек кўришни хоҳласа, {Қуёш ўралганда}ни, {Осмон ёрилганда}ни ва {Осмон ёрилиб кетганда}ни ўқисин», дедилар. (Ровий айтди:) Ўйлашимча, у зот: «Ва Ҳуд сурасини», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَهَلَّ حِينَ اسْتَوَتْ بِهِ رَاحِلَتُهُ قَائِمَةً

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ tuyasi uni koʻtarib tik turganida ihlol qilar (talbiya aytar) edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ туяси уни кўтариб тик турганида иҳлол қилар (талбия айтар) эдилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ كَانَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَأْكُلْ أَحَدُكُمْ مِنْ أُضْحِيَّتِهِ فَوْقَ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytar edi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz oʻz qurbonligidan uch kundan ortiq yemasin», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтар эди: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз ўз қурбонлигидан уч кундан ортиқ емасин», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ قَالَ لِي نَافِعٌ قَالَ عَبْدُ اللَّهِسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ يُقْتَلُ مِنْ الدَّوَابِّ خَمْسٌ لَا جُنَاحَ عَلَى مَنْ قَتَلَهُنَّ فِي قَتْلِهِنَّ الْغُرَابُ وَالْحِدَأَةُ وَالْعَقْرَبُ وَالْكَلْبُ الْعَقُورُ وَالْفَأْرَةُ

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Nabiy ﷺni: «Jonivorlardan beshtasi oʻldiriladi, ularni oʻldirgan kishiga oʻldirishida gunoh yoʻq: qargʻa, kalxat, chayon, talovchi (quturgan) it va sichqon», deyayotganlarini eshitdim.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Набий ﷺни: «Жониворлардан бештаси ўлдирилади, уларни ўлдирган кишига ўлдиришида гуноҳ йўқ: қарға, калхат, чаён, таловчи (қутурган) ит ва сичқон», деяётганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ حَدَّثَنِي الزُّهْرِيُّ عَنْ حَدِيثِ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْتَمِسُوا لَيْلَةَ الْقَدْرِ فِي السَّبْعِ الْأَوَاخِرِ مِنْ شَهْرِ رَمَضَانَ

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Laylatul Qadrni ramazon oyining oxirgi yetti (kechasi)da axtaringlar», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Лайлатул Қадрни рамазон ойининг охирги етти (кечаси)да ахтаринглар», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ وَابْنُ بَكْرٍ قَالَا أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ حَدَّثَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ كَانَ يَمْشِي بَيْنَ يَدَيْ الْجِنَازَةِ وَقَدْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعُثْمَانُ يَمْشُونَ أَمَامَهَاحَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ قَرَأْتُ عَلَى ابْنِ جُرَيْجٍ حَدَّثَنِي زِيَادٌ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ مِثْلَهُ

Solim ibn Abdulloh (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, Abdulloh ibn Umar janoza oldida yurar edi; Rasululloh ﷺ, Abu Bakr, Umar va Usmon ham uning oldida yurishar edi.Солим ибн Абдуллоҳ (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, Абдуллоҳ ибн Умар жаноза олдида юрар эди; Расулуллоҳ ﷺ, Абу Бакр, Умар ва Усмон ҳам унинг олдида юришар эди.

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَحِيرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ وَكَانَ مِنْ أَهْلِ صَنْعَاءَ وَكَانَ أَعْلَمَ بِالْحَلَالِ وَالْحَرَامِ مِنْ وَهْبٍ يَعْنِي ابْنَ مُنَبِّهٍ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَحَبَّ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ فَلْيَقْرَأْ إِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ

Abdurrahmon ibn Yazid (rahimahulloh) aytdi: Men Ibn Umarning shunday deganini eshitdim: Rasululloh ﷺ: «Kim qiyomat kuniga nazar solishni yaxshi koʻrsa, {Quyosh oʻralganda}ni oʻqisin», dedilar.Абдурраҳмон ибн Язид (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Мен Ибн Умарнинг шундай деганини эшитдим: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким қиёмат кунига назар солишни яхши кўрса, {Қуёш ўралганда}ни ўқисин», дедилар.

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ عَلَى الْمِنْبَرِ مَنْ جَاءَ مِنْكُمْ الْجُمُعَةَ فَلْيَغْتَسِلْ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Nabiy ﷺ minbar ustida: «Sizlardan kim jumaga kelsa, gʻusl qilsin», deganlarini eshitdim.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Набий ﷺ минбар устида: «Сизлардан ким жумага келса, ғусл қилсин», деганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ ابْنِ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الثَّمَرِ أَنْ يُبَاعَ حَتَّى يَبْدُوَ صَلَاحُهُ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ mevani, uning pishgani maʼlum boʻlmagunicha sotishdan qaytardilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ мевани, унинг пишгани маълум бўлмагунича сотишдан қайтардилар.

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ اقْتَنَى كَلْبًا إِلَّا كَلْبَ مَاشِيَةٍ أَوْ كَلْبَ قَنْصٍ نَقَصَ مِنْ أَجْرِهِ كُلَّ يَوْمٍ قِيرَاطَانِ

Abdulloh ibn Dinor aytdi: Ibn Umar (roziyallohu anhumo)ning shunday deganini eshitdim: Rasululloh ﷺ: «Kim chorva iti yoki ov itidan boshqa it saqlasa, har kuni uning ajridan ikki qirot kamayadi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Динор айтди: Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)нинг шундай деганини эшитдим: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким чорва ити ёки ов итидан бошқа ит сақласа, ҳар куни унинг ажридан икки қирот камаяди», дедилар.

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَقُلْتُ لِابْنِ عُمَرَ رَجُلٌ لَاعَنَ امْرَأَتَهُ فَقَالَ فَرَّقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَخَوَيْ بَنِي الْعَجْلَانِ وَقَالَ إِنَّ أَحَدَكُمَا كَاذِبٌ فَهَلْ مِنْكُمَا تَائِبٌ ثَلَاثًا

Said ibn Jubayr (rahimahulloh) aytdi: Men Ibn Umarga: «Bir kishi xotini bilan liʼon qilsa (nima boʻladi)?» dedim. U: «Rasululloh ﷺ Bani Ajlondan boʻlgan ikkovining oʻrtasini ajratdilar va: ‹Albatta, ikkovingizdan biri yolgʻonchidir; ikkovingizdan tavba qiluvchi bormi?› dedilar», — buni uch marta (takrorladilar), dedi.Саид ибн Жубайр (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Мен Ибн Умарга: «Бир киши хотини билан лиъон қилса (нима бўлади)?» дедим. У: «Расулуллоҳ ﷺ Бани Ажлондан бўлган икковининг ўртасини ажратдилар ва: ‹Албатта, икковингиздан бири ёлғончидир; икковингиздан тавба қилувчи борми?› дедилар», — буни уч марта (такрорладилар), деди.

حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ أُسَامَةَ قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَلَ أَهْلَ خَيْبَرَ بِشَطْرِ مَا خَرَجَ مِنْ زَرْعٍ أَوْ تَمْرٍ فَكَانَ يُعْطِي أَزْوَاجَهُ كُلَّ عَامٍ مِائَةَ وَسْقٍ وَثَمَانِينَ وَسْقًا مِنْ تَمْرٍ وَعِشْرِينَ وَسْقًا مِنْ شَعِيرٍ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Xaybar ahli bilan (yerdan) chiqadigan ekin yoki xurmoning yarmiga shartlashdilar. U zot oʻz zavjalariga har yili yuz vasq — sakson vasq xurmo va yigirma vasq arpa — berar edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Хайбар аҳли билан (ердан) чиқадиган экин ёки хурмонинг ярмига шартлашдилар. У зот ўз завжаларига ҳар йили юз васқ — саксон васқ хурмо ва йигирма васқ арпа — берар эдилар.

حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ أُسَامَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا أَدْخَلَ رِجْلَهُ فِي الْغَرْزِ وَاسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ قَائِمَةً أَهَلَّ مِنْ عِنْدِ مَسْجِدِ ذِي الْحُلَيْفَةِ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oyoqlarini uzangiga qoʻyib, tuyalari u zotni koʻtarib tik turganda, Zul-Hulayfa masjidi yonidan ehromga kirib talbiya aytar edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ оёқларини узангига қўйиб, туялари у зотни кўтариб тик турганда, Зул-Ҳулайфа масжиди ёнидан эҳромга кириб талбия айтар эдилар.

حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا وَمُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَكَرَ الْمَسِيحَ قَالَ ابْنُ بِشْرٍ فِي حَدِيثِهِ وَذَكَرَ الدَّجَّالَ بَيْنَ ظَهْرَانَيْ النَّاسِ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى لَيْسَ بِأَعْوَرَ أَلَا وَإِنَّ الْمَسِيحَ الدَّجَّالَ أَعْوَرُ عَيْنِ الْيُمْنَى كَأَنَّ عَيْنَهُ عِنَبَةٌ طَافِيَةٌ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ odamlar orasida Masihni zikr qildilar — Ibn Bishr oʻz hadisida: «Dajjolni zikr qildilar», dedi — va: «Albatta, Alloh tabaraka va taolo bir koʻzi koʻr emasdir. Ogoh boʻlinglar, Masih Dajjol esa oʻng koʻzi koʻrdir, uning koʻzi xuddi boʻrtib chiqqan uzum donasiga oʻxshaydi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ одамлар орасида Масиҳни зикр қилдилар — Ибн Бишр ўз ҳадисида: «Дажжолни зикр қилдилар», деди — ва: «Албатта, Аллоҳ табарака ва таоло бир кўзи кўр эмасдир. Огоҳ бўлинглар, Масиҳ Дажжол эса ўнг кўзи кўрдир, унинг кўзи худди бўртиб чиққан узум донасига ўхшайди», дедилар.

حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ أُسَامَةَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ حَدَّثَنَا نَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا دُعِيَ أَحَدُكُمْ إِلَى وَلِيمَةٍ فَلْيُجِبْحَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ أُسَامَةَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ حَدَّثَنَا نَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثَ وَهَذَا الْوَصْفَ قَالَ أَبِي وَحَدَّثَنَا قَبْلَهُ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ وَابْنُ عَوْنٍ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِحْدَى صَلَاتَيْ الْعَشِيِّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ فَلْيُجِبْ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Biringiz valimaga chaqirilsa, ijobat qilsin», dedilar. Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ bizga ikki oqshom namozining birini ikki rakaat oʻqib berdilar, soʻng salom berdilar. Soʻng (roviy) hadisni zikr qildi: «ijobat qilsin».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз валимага чақирилса, ижобат қилсин», дедилар. Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ бизга икки оқшом намозининг бирини икки ракаат ўқиб бердилар, сўнг салом бердилар. Сўнг (ровий) ҳадисни зикр қилди: «ижобат қилсин».

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا بْنِ أَبِي زَائِدَةَ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَادِرُوا الصُّبْحَ بِالْوِتْرِ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Subhga vitr bilan shoshilinglar», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Субҳга витр билан шошилинглар», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا حَدَّثَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلْحَقَ ابْنَ الْمُلَاعَنَةِ بِأُمِّهِ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ liʼon qilingan ayolning bolasini onasiga qoʻshdilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ лиъон қилинган аёлнинг боласини онасига қўшдилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا أَخْبَرَنِي عَاصِمٌ الْأَحْوَلُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَادِرُوا الصُّبْحَ بِالْوَتْرِ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Vitrni subhdan (bomdoddan) oldin ado etishga shoshilinglar», — dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Витрни субҳдан (бомдоддан) олдин адо этишга шошилинглар», — дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَأَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْمَدِينَةِ عَشْرَ سِنِينَ يُضَحِّي

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ Madinada oʻn yil turib, (har yili) qurbonlik qildilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ Мадинада ўн йил туриб, (ҳар йили) қурбонлик қилдилар.

حَدَّثَنَا قُرَّانُ بْنُ تَمَّامٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنِ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي عَلَى رَاحِلَتِهِ حَيْثُ تَوَجَّهَتْ بِهِ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ulovlari qaysi tomonga yuzlansa, oʻsha (tomonga qarab) ulovlari ustida namoz oʻqir edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ уловлари қайси томонга юзланса, ўша (томонга қараб) уловлари устида намоз ўқир эдилар.

حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْفَزَارِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ جَرِيرٍ عَنْ قَزَعَةَ قَالَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ وَأَرْسَلَنِي فِي حَاجَةٍ لَهُ فَقَالَ تَعَالَ حَتَّى أُوَدِّعَكَ كَمَا وَدَّعَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَرْسَلَنِي فِي حَاجَةٍ لَهُ فَأَخَذَ بِيَدِي فَقَالَ أَسْتَوْدِعُ اللَّهَ دِينَكَ وَأَمَانَتَكَ وَخَوَاتِيمَ عَمَلِكَ

Qazaa (rahimahulloh) aytdi: Abdulloh ibn Umar meni bir yumush bilan yubordi va: «Beri kel, Rasululloh ﷺ meni qanday kuzatgan boʻlsalar, men ham seni shunday kuzatay — u zot ham meni bir yumush bilan yuborgan edilar, qoʻlimdan ushlab: ‹Diningni, omonatingni va amallaringning oxirini Allohga topshiraman›, degan edilar», dedi.Қазаа (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Абдуллоҳ ибн Умар мени бир юмуш билан юборди ва: «Бери кел, Расулуллоҳ ﷺ мени қандай кузатган бўлсалар, мен ҳам сени шундай кузатай — у зот ҳам мени бир юмуш билан юборган эдилар, қўлимдан ушлаб: ‹Динингни, омонатингни ва амалларингнинг охирини Аллоҳга топшираман›, деган эдилар», деди.

حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ أَبُو مُحَمَّدٍ الْكِلَابِيُّ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَفَ عَلَى قَلِيبِ بَدْرٍ فَقَالَ هَلْ وَجَدْتُمْ مَا وَعَدَكُمْ رَبُّكُمْ حَقًّا ثُمَّ قَالَ إِنَّهُمْ لَيَسْمَعُونَ مَا أَقُولُفَذُكِرَ ذَلِكَ لِعَائِشَةَ فَقَالَتْ وَهِلَ يَعْنِي ابْنَ عُمَرَ إِنَّمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُمْ الْآنَ لَيَعْلَمُونَ أَنَّ الَّذِي كُنْتُ أَقُولُ لَهُمْ لَهُوَ الْحَقُّ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ Badr qudugʻi ustida turib: «Rabbingiz vaʼda qilgan narsani haq deb topdingizmi?» dedilar. Soʻng: «Ular hozir men aytayotgan gapni eshitmoqdalar», dedilar. Bu haqda Oishaga eslatilganida, u: «Ibn Umar adashibdi. Rasululloh ﷺ faqat: ‹Endi ular men ularga aytib yurgan narsam haq ekanini bilishadi›, deganlar», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ Бадр қудуғи устида туриб: «Раббингиз ваъда қилган нарсани ҳақ деб топдингизми?» дедилар. Сўнг: «Улар ҳозир мен айтаётган гапни эшитмоқдалар», дедилар. Бу ҳақда Оишага эслатилганида, у: «Ибн Умар адашибди. Расулуллоҳ ﷺ фақат: ‹Энди улар мен уларга айтиб юрган нарсам ҳақ эканини билишади›, деганлар», деди.

حَدَّثَنَا عَبْدَةُ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِفَذُكِرَ ذَلِكَ لِعَائِشَةَ فَقَالَتْ وَهِلَ يَعْنِي ابْنَ عُمَرَ إِنَّمَا مَرَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى قَبْرٍ فَقَالَ إِنَّ صَاحِبَ هَذَا لَيُعَذَّبُ وَأَهْلُهُ يَبْكُونَ عَلَيْهِ ثُمَّ قَرَأَتْ هَذِهِ الْآيَةَ {وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى}

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladiki, u zot: «Albatta, mayyit ahlining unga yigʻlashi sababli azoblanadi», dedilar. Bu Oishaga zikr qilinganda, u: «Ibn Umar adashibdi. Rasululloh ﷺ bir qabr yonidan oʻtib: ‹Albatta, bu (qabr) sohibi azoblanmoqda, ahli esa unga yigʻlamoqda›, deganlar, xolos», dedi. Soʻng u: {Hech bir koʻtaruvchi (jon) boshqasining yukini koʻtarmas} oyatini oʻqidi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, у Набий ﷺдан ривоят қиладики, у зот: «Албатта, маййит аҳлининг унга йиғлаши сабабли азобланади», дедилар. Бу Оишага зикр қилинганда, у: «Ибн Умар адашибди. Расулуллоҳ ﷺ бир қабр ёнидан ўтиб: ‹Албатта, бу (қабр) соҳиби азобланмоқда, аҳли эса унга йиғламоқда›, деганлар, холос», деди. Сўнг у: {Ҳеч бир кўтарувчи (жон) бошқасининг юкини кўтармас} оятини ўқиди.

حَدَّثَنَا عَبْدَةُ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا قَفَلَ مِنْ الْجُيُوشِ وَالسَّرَايَا أَوْ الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ فَإِذَا أَوْفَى عَلَى أُرْبِيَّةٍ كَبَّرَ ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ آيِبُونَ تَائِبُونَ عَابِدُونَ سَاجِدُونَ لِرَبِّنَا حَامِدُونَ صَدَقَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ qoʻshinlardan yoki sariyalardan (kichik harbiy guruhlardan) yoki hajdan yoxud umradan qaytayotganlarida, biror dovon yoki balandlikka chiqib yetganlarida, uch marta takbir aytar, soʻng: «Yagona Allohdan oʻzga iloh yoʻq, Uning sherigi yoʻq, mulk Unikidir, hamd Unikidir va U har narsaga qodirdir. (Biz) qaytguvchimiz, tavba qilguvchimiz, ibodat qilguvchimiz, sajda qilguvchimiz, Robbimizga hamd aytguvchimiz. Alloh vaʼdasini rost qildi, bandasiga nusrat berdi va (dushman) lashkarlarini yolgʻiz Oʻzi tor-mor qildi», — derdilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ қўшинлардан ёки сариялардан (кичик ҳарбий гуруҳлардан) ёки ҳаждан ёхуд умрадан қайтаётганларида, бирор довон ёки баландликка чиқиб етганларида, уч марта такбир айтар, сўнг: «Ягона Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ, Унинг шериги йўқ, мулк Уникидир, ҳамд Уникидир ва У ҳар нарсага қодирдир. (Биз) қайтгувчимиз, тавба қилгувчимиз, ибодат қилгувчимиз, сажда қилгувчимиз, Роббимизга ҳамд айтгувчимиз. Аллоҳ ваъдасини рост қилди, бандасига нусрат берди ва (душман) лашкарларини ёлғиз Ўзи тор-мор қилди», — дердилар.

حَدَّثَنَا عَبْدَةُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُسْأَلُ عَنْ الْمَاءِ يَكُونُ بِأَرْضِ الْفَلَاةِ وَمَا يَنُوبُهُ مِنْ الدَّوَابِّ وَالسِّبَاعِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كَانَ الْمَاءُ قَدْرَ قُلَّتَيْنِ لَمْ يَحْمِلْ الْخَبَثَ

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Nabiy ﷺdan choʻlda boʻladigan va unga hayvonlar hamda yirtqichlar kelib turadigan suv haqida soʻralganini eshitdim. Shunda Nabiy ﷺ: «Suv ikki qulla miqdorida boʻlsa, nopoklikni koʻtarmaydi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Набий ﷺдан чўлда бўладиган ва унга ҳайвонлар ҳамда йиртқичлар келиб турадиган сув ҳақида сўралганини эшитдим. Шунда Набий ﷺ: «Сув икки қулла миқдорида бўлса, нопокликни кўтармайди», дедилар.