Abdulloh ibn Umar ibn al-Xattob

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ الزُّهْرِيُّ عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ حَسَدَ إِلاَّ فِي اثْنَتَيْنِ رَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ الْقُرْآنَ فَهْوَ يَتْلُوهُ آنَاءَ اللَّيْلِ وَآنَاءَ النَّهَارِ، وَرَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ مَالاً فَهْوَ يُنْفِقُهُ آنَاءَ اللَّيْلِ وَآنَاءَ النَّهَارِ ‏"‏‏.‏ سَمِعْتُ سُفْيَانَ مِرَارًا لَمْ أَسْمَعْهُ يَذْكُرُ الْخَبَرَ وَهْوَ مِنْ صَحِيحِ حَدِيثِهِ‏.‏

(Solimning otasi (Ibn Umar) (roziyallohu anhumo) Paygʻambar ﷺdan (rivoyat qildiki,) U zot: «Hasad — faqat ikki (xislat)da (joiz)dir: bir kishiki, Alloh unga Qurʼon bergan, bas, u uni kechasi (turli) soatlarida va kunduzi (turli) soatlarida tilovat qiladi; va bir kishiki, Alloh unga mol bergan, bas, u uni kechasi (turli) soatlarida va kunduzi (turli) soatlarida infoq qiladi», dedilar.) (Ali ibn Abdulloh aytdi: Men Sufyondan bir necha marta (eshitdim); uning ‹axbarana› (deb) xabar zikr qilganini eshitmadim — holbuki u (bu hadis) uning sahih hadisidandir.)(Солимнинг отаси (Ибн Умар) (розияллоҳу анҳумо) Пайғамбар ﷺдан (ривоят қилдики,) У зот: «Ҳасад — фақат икки (хислат)да (жоиз)дир: бир кишики, Аллоҳ унга Қуръон берган, бас, у уни кечаси (турли) соатларида ва кундузи (турли) соатларида тиловат қилади; ва бир кишики, Аллоҳ унга мол берган, бас, у уни кечаси (турли) соатларида ва кундузи (турли) соатларида инфоқ қилади», дедилар.) (Али ибн Абдуллоҳ айтди: Мен Суфёндан бир неча марта (эшитдим); унинг ‹ахбарана› (деб) хабар зикр қилганини эшитмадим — ҳолбуки у (бу ҳадис) унинг саҳиҳ ҳадисидандир.)

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي سَالِمٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ إِنَّمَا بَقَاؤُكُمْ فِيمَنْ سَلَفَ مِنَ الأُمَمِ كَمَا بَيْنَ صَلاَةِ الْعَصْرِ إِلَى غُرُوبِ الشَّمْسِ، أُوتِيَ أَهْلُ التَّوْرَاةِ التَّوْرَاةَ فَعَمِلُوا بِهَا حَتَّى انْتَصَفَ النَّهَارُ، ثُمَّ عَجَزُوا فَأُعْطُوا قِيرَاطًا قِيرَاطًا، ثُمَّ أُوتِيَ أَهْلُ الإِنْجِيلِ الإِنْجِيلَ فَعَمِلُوا بِهِ حَتَّى صُلِّيَتِ الْعَصْرُ، ثُمَّ عَجَزُوا فَأُعْطُوا قِيرَاطًا قِيرَاطًا، ثُمَّ أُوتِيتُمُ الْقُرْآنَ فَعَمِلْتُمْ بِهِ حَتَّى غَرَبَتِ الشَّمْسُ، فَأُعْطِيتُمْ قِيرَاطَيْنِ قِيرَاطَيْنِ، فَقَالَ أَهْلُ الْكِتَابِ هَؤُلاَءِ أَقَلُّ مِنَّا عَمَلاً وَأَكْثَرُ أَجْرًا‏.‏ قَالَ اللَّهُ هَلْ ظَلَمْتُكُمْ مِنْ حَقِّكُمْ شَيْئًا قَالُوا لاَ‏.‏ قَالَ فَهْوَ فَضْلِي أُوتِيهِ مَنْ أَشَاءُ ‏"‏‏.‏

(Ibn Umar (roziyallohu anhumo) (rivoyat qildiki,) Rasululloh ﷺ: «Albatta, sizlarning (umringiz) boqiyligi — oʻtgan ummatlarga nisbatan — xuddi asr namozidan quyosh botguncha (boʻlgan vaqt) kabidir. Tavrot ahliga Tavrot berildi; ular u bilan amal qildilar — toki kunduz yarimlaguncha; soʻng ojiz qoldilar; bas, ularga bir qiyrotdan berildi. Soʻng Injil ahliga Injil berildi; ular u bilan amal qildilar — toki asr (namozi) oʻqilguncha; soʻng ojiz qoldilar; bas, ularga bir qiyrotdan berildi. Soʻng sizlarga Qurʼon berildi; sizlar u bilan amal qildingiz — toki quyosh botguncha; bas, sizlarga ikki qiyrotdan berildi. Shunda ahli kitob: ‹Mana bular — bizdan amali kamroq, ajri koʻproq?!› dedi. (Alloh): ‹Men sizlarga haqqingizdan biror narsani zulm qildimmi?› dedi. Ular: ‹Yoʻq›, dedilar. (Alloh): ‹Bas, u — Mening fazlim; uni istagan kishimga beraman›, dedi», dedilar.)(Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) (ривоят қилдики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, сизларнинг (умрингиз) боқийлиги — ўтган умматларга нисбатан — худди аср намозидан қуёш ботгунча (бўлган вақт) кабидир. Таврот аҳлига Таврот берилди; улар у билан амал қилдилар — токи кундуз яримлагунча; сўнг ожиз қолдилар; бас, уларга бир қийротдан берилди. Сўнг Инжил аҳлига Инжил берилди; улар у билан амал қилдилар — токи аср (намози) ўқилгунча; сўнг ожиз қолдилар; бас, уларга бир қийротдан берилди. Сўнг сизларга Қуръон берилди; сизлар у билан амал қилдингиз — токи қуёш ботгунча; бас, сизларга икки қийротдан берилди. Шунда аҳли китоб: ‹Мана булар — биздан амали камроқ, ажри кўпроқ?!› деди. (Аллоҳ): ‹Мен сизларга ҳаққингиздан бирор нарсани зулм қилдимми?› деди. Улар: ‹Йўқ›, дедилар. (Аллоҳ): ‹Бас, у — Менинг фазлим; уни истаган кишимга бераман›, деди», дедилар.)

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ أُتِيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِرَجُلٍ وَامْرَأَةٍ مِنَ الْيَهُودِ قَدْ زَنَيَا فَقَالَ لِلْيَهُودِ ‏"‏ مَا تَصْنَعُونَ بِهِمَا ‏"‏‏.‏ قَالُوا نُسَخِّمُ وُجُوهَهُمَا وَنُخْزِيهِمَا‏.‏ قَالَ ‏"‏ ‏[quran sura="3" aya_start="93" aya_end="93"]{‏فَأْتُوا بِالتَّوْرَاةِ فَاتْلُوهَا إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ‏}‏ ‏"‏‏.‏ فَجَاءُوا فَقَالُوا لِرَجُلٍ مِمَّنْ يَرْضَوْنَ يَا أَعْوَرُ اقْرَأْ‏.‏ فَقَرَأَ حَتَّى انْتَهَى عَلَى مَوْضِعٍ مِنْهَا فَوَضَعَ يَدَهُ عَلَيْهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ ارْفَعْ يَدَكَ ‏"‏‏.‏ فَرَفَعَ يَدَهُ فَإِذَا فِيهِ آيَةُ الرَّجْمِ تَلُوحُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ إِنَّ عَلَيْهِمَا الرَّجْمَ‏.‏ وَلَكِنَّا نُكَاتِمُهُ بَيْنَنَا‏.‏ فَأَمَرَ بِهِمَا فَرُجِمَا، فَرَأَيْتُهُ يُجَانِئُ عَلَيْهَا الْحِجَارَةَ‏.‏

(Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi:) Paygʻambar ﷺning oldilariga yahudiylardan zino qilgan bir erkak va bir ayol keltirildi. Bas, U zot yahudiylarga: «Sizlar bu ikkovini nima qilasizlar?» dedilar. Ular: «Biz ularning yuzlarini qoraytiramiz va ularni sharmanda qilamiz», dedilar. U zot: «‹Bas, agar rost soʻzlovchi boʻlsangiz, Tavrotni keltirib, uni tilovat qilinglar› (Oli Imron surasi, 93-oyat)», dedilar. Bas, ular (Tavrotni) keltirib, oʻzlari rozi boʻlgan kishilardan biriga: «Ey koʻr (bir koʻzli), oʻqi!» dedilar. Bas, u oʻqidi — toki undagi bir joyga yetganida, qoʻlini uning ustiga qoʻydi. U zot: «Qoʻlingni koʻtar!» dedilar. Bas, u qoʻlini koʻtardi — mana, unda rajm oyati yarqirab turardi. Shunda u (qori): «Ey Muhammad, albatta ular ikkoviga rajm (toshboʻron) bor; lekin biz uni oʻzaro yashirar edik», dedi. Bas, U zot ular ikkoviga (rajmni) buyurdilar; ular toshboʻron qilindi. Bas, men uni (erkakni) — (ayolning) ustiga (egilib) toshlardan (himoya qilib) panalaganini — koʻrdim.(Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди:) Пайғамбар ﷺнинг олдиларига яҳудийлардан зино қилган бир эркак ва бир аёл келтирилди. Бас, У зот яҳудийларга: «Сизлар бу икковини нима қиласизлар?» дедилар. Улар: «Биз уларнинг юзларини қорайтирамиз ва уларни шарманда қиламиз», дедилар. У зот: «‹Бас, агар рост сўзловчи бўлсангиз, Тавротни келтириб, уни тиловат қилинглар› (Оли Имрон сураси, 93-оят)», дедилар. Бас, улар (Тавротни) келтириб, ўзлари рози бўлган кишилардан бирига: «Эй кўр (бир кўзли), ўқи!» дедилар. Бас, у ўқиди — токи ундаги бир жойга етганида, қўлини унинг устига қўйди. У зот: «Қўлингни кўтар!» дедилар. Бас, у қўлини кўтарди — мана, унда ражм ояти ярқираб турарди. Шунда у (қори): «Эй Муҳаммад, албатта улар икковига ражм (тошбўрон) бор; лекин биз уни ўзаро яширар эдик», деди. Бас, У зот улар икковига (ражмни) буюрдилар; улар тошбўрон қилинди. Бас, мен уни (эркакни) — (аёлнинг) устига (эгилиб) тошлардан (ҳимоя қилиб) паналаганини — кўрдим.

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ أَصْحَابَ هَذِهِ الصُّوَرِ يُعَذَّبُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، وَيُقَالُ لَهُمْ أَحْيُوا مَا خَلَقْتُمْ ‏"‏‏.‏

(Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi:) Paygʻambar ﷺ: «Albatta, mana shu suratlar(ni yasagan) egalari Qiyomat kuni azoblanadilar; ularga: ‹Oʻzlaringiz yaratgan (suratlar)ga jon beringlar!› deyiladi», dedilar.(Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди:) Пайғамбар ﷺ: «Албатта, мана шу суратлар(ни ясаган) эгалари Қиёмат куни азобланадилар; уларга: ‹Ўзларингиз яратган (суратлар)га жон беринглар!› дейилади», дедилар.