عَن ابنِ عمَرَ قَالَ: كُنَّا نَأْكُلُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ نَمْشِي وَنَشْرَبُ وَنَحْنُ قِيَامٌ. رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَابْنُ مَاجَهْ وَالدَّارِمِيُّ وَقَالَ التِّرْمِذِيُّ: هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytadi: Biz Rasululloh ﷺ zamonlarida yurgan holimizda yer edik va tik turgan holimizda ichar edik. Abu Iso aytdi: Bu hadis Ubaydulloh ibn Umardan, Nofeʼdan, Ibn Umardan (kelgan) rivoyat sifatida sahih gʻaribdir. Bu hadisni Imron ibn Hudayr ham Abul-Bazariydan, u Ibn Umardan rivoyat qilgan. Abul-Bazariyning ismi Yazid ibn Utoriddir.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтади: Биз Расулуллоҳ ﷺ замонларида юрган ҳолимизда ер эдик ва тик турган ҳолимизда ичар эдик. Абу Исо айтди: Бу ҳадис Убайдуллоҳ ибн Умардан, Нофеъдан, Ибн Умардан (келган) ривоят сифатида саҳиҳ ғарибдир. Бу ҳадисни Имрон ибн Ҳудайр ҳам Абул-Базарийдан, у Ибн Умардан ривоят қилган. Абул-Базарийнинг исми Язид ибн Уториддир.
عَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مَنْ شَرِبَ فِي إِنَاءِ ذَهَبٍ أَوْ فِضَّةٍ أَوْ إِنَاءٍ فِيهِ شَيْءٌ مِنْ ذَلِكَ فَإِنَّمَا يُجَرْجِرُ فِي بَطْنِهِ نَارَ جهنمَ» . رَوَاهُ الدَّارَقُطْنِيّ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim oltin yoki kumush idishda, yoxud tarkibida shulardan bir narsa boʻlgan idishda (nimadir) ichsa, u faqat qorniga jahannam olovini quyib ichayotgan boʻladi», dedilar. Doraqutniy rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким олтин ёки кумуш идишда, ёхуд таркибида шулардан бир нарса бўлган идишда (нимадир) ичса, у фақат қорнига жаҳаннам оловини қуйиб ичаётган бўлади», дедилар. Дорақутний ривоят қилган.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نهى عَن الدُّبَّاء والحنتم والمرفت وَالنَّقِيرِ وَأَمَرَ أَنْ يُنْبَذَ فِي أَسْقِيَةِ الْأَدَمِ. رَوَاهُ مُسلم
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dubbo (qovoq idish), hantam (yashil koʻza), muzaffat (smola surtilgan idish) va naqir (oʻyilgan xurmo tanasi)dan (foydalanishni) qaytardilar hamda (ichimlik) teri meshlarda tayyorlanishiga buyurdilar. Muslim rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дуббо (қовоқ идиш), ҳантам (яшил кўза), музаффат (смола суртилган идиш) ва нақир (ўйилган хурмо танаси)дан (фойдаланишни) қайтардилар ҳамда (ичимлик) тери мешларда тайёрланишига буюрдилар. Муслим ривоят қилган.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «لَا تَتْرُكُوا النَّارَ فِي بُيُوتِكُمْ حِينَ تنامون»
(Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) otasidan, u Paygʻambar ﷺdan rivoyat qiladi:) U zot: «Uxlayotgan vaqtingizda uylaringizda olovni (yoqilgan holda) qoldirmanglar», dedilar.(Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) отасидан, у Пайғамбар ﷺдан ривоят қилади:) У зот: «Ухлаётган вақтингизда уйларингизда оловни (ёқилган ҳолда) қолдирманглар», дедилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مَنْ جَرَّ ثَوْبَهُ خُيَلَاءَ لَمْ يَنْظُرِ اللَّهُ إِلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ»
(Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) rivoyat qildi)ki, Paygʻambar ﷺ: «Kim kiyimini kibr-havo bilan sudrasa, Alloh qiyomat kuni unga (rahmat nazari bilan) boqmaydi» dedilar. Abu Bakr (roziyallohu anhu): «Yo Rasululloh, agar men (izorimni) ushlab turmasam, uning bir tomoni osilib (tushib) ketadi» dedi. Paygʻambar ﷺ: «Sen buni kibr-havo bilan qiladiganlardan emassan» dedilar.(Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) ривоят қилди)ки, Пайғамбар ﷺ: «Ким кийимини кибр-ҳаво билан судраса, Аллоҳ қиёмат куни унга (раҳмат назари билан) боқмайди» дедилар. Абу Бакр (розияллоҳу анҳу): «Ё Расулуллоҳ, агар мен (изоримни) ушлаб турмасам, унинг бир томони осилиб (тушиб) кетади» деди. Пайғамбар ﷺ: «Сен буни кибр-ҳаво билан қиладиганлардан эмассан» дедилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّمَا يَلْبَسُ الْحَرِيرَ فِي الدُّنْيَا مَنْ لَا خَلَاقَ لَهُ فِي الْآخِرَة»
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U: «Umar Atorid at-Tamimiyning bozorda ipak chiziqli bir hulla (kiyim)ni sotuvga qoʻyganini koʻrdi — u podshohlar huzuriga borib turadigan va ulardan (sovgʻa) oladigan kishi edi — shunda Umar: ‹Yo Rasululloh! Men Atoridning bozorda ipak chiziqli bir hulla sotuvga qoʻyganini koʻrdim. Uni sotib olib, sizning huzuringizga arab elchilari kelganda kiysangiz (yaxshi boʻlardi)›, dedi» — (rivoyatchi) deydi: Menimcha, u: «Va uni juma kuni kiysangiz», ham dedi — «shunda Rasululloh ﷺ unga: ‹Bu dunyoda ipakni faqat oxiratda nasibasi yoʻq kishi kiyadi›, dedilar. Shundan keyin Rasululloh ﷺ ga ipak chiziqli hullalar keltirildi. U zot Umarga bir hulla, Usoma ibn Zaydga bir hulla yubordilar va Ali ibn Abu Tolibga ham bir hulla berib: ‹Buni boʻlak-boʻlak qilib, ayollaringga roʻmol qilib ber›, dedilar. (Rivoyatchi) deydi: Umar hullasini koʻtarib kelib: ‹Yo Rasululloh! Kecha Atorid hullasi haqida shularni aytgan boʻla turib, buni menga yuboribsiz›, dedi. U zot: ‹Men buni senga kiyishing uchun yuborgan emasman, balki uni sotib (foyda) olishing uchun yuborganman›, dedilar. Usomaga kelsak, u hullasini kiyib chiqdi. Rasululloh ﷺ unga shunday bir nazar bilan qaradilarki, u (Usoma) Rasululloh ﷺ qilgan ishini maʼqul koʻrmaganlarini fahmladi-da: ‹Yo Rasululloh! Nega menga bunday qarayapsiz? Axir buni menga oʻzingiz yuborgan edingiz-ku›, dedi. U zot: ‹Men buni senga kiyishing uchun yuborgan emasman, balki uni boʻlak-boʻlak qilib ayollaringga roʻmol qilib berishing uchun yuborganman›, dedilar», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У: «Умар Аторид ат-Тамимийнинг бозорда ипак чизиқли бир ҳулла (кийим)ни сотувга қўйганини кўрди — у подшоҳлар ҳузурига бориб турадиган ва улардан (совға) оладиган киши эди — шунда Умар: ‹Ё Расулуллоҳ! Мен Аториднинг бозорда ипак чизиқли бир ҳулла сотувга қўйганини кўрдим. Уни сотиб олиб, сизнинг ҳузурингизга араб элчилари келганда кийсангиз (яхши бўларди)›, деди» — (ривоятчи) дейди: Менимча, у: «Ва уни жума куни кийсангиз», ҳам деди — «шунда Расулуллоҳ ﷺ унга: ‹Бу дунёда ипакни фақат охиратда насибаси йўқ киши кияди›, дедилар. Шундан кейин Расулуллоҳ ﷺ га ипак чизиқли ҳуллалар келтирилди. У зот Умарга бир ҳулла, Усома ибн Зайдга бир ҳулла юбордилар ва Али ибн Абу Толибга ҳам бир ҳулла бериб: ‹Буни бўлак-бўлак қилиб, аёлларингга рўмол қилиб бер›, дедилар. (Ривоятчи) дейди: Умар ҳулласини кўтариб келиб: ‹Ё Расулуллоҳ! Кеча Аторид ҳулласи ҳақида шуларни айтган бўла туриб, буни менга юборибсиз›, деди. У зот: ‹Мен буни сенга кийишинг учун юборган эмасман, балки уни сотиб (фойда) олишинг учун юборганман›, дедилар. Усомага келсак, у ҳулласини кийиб чиқди. Расулуллоҳ ﷺ унга шундай бир назар билан қарадиларки, у (Усома) Расулуллоҳ ﷺ қилган ишини маъқул кўрмаганларини фаҳмлади-да: ‹Ё Расулуллоҳ! Нега менга бундай қараяпсиз? Ахир буни менга ўзингиз юборган эдингиз-ку›, деди. У зот: ‹Мен буни сенга кийишинг учун юборган эмасман, балки уни бўлак-бўлак қилиб аёлларингга рўмол қилиб беришинг учун юборганман›, дедилар», деди.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا اعْتَمَّ سَدَلَ عِمَامَتَهُ بَيْنَ كَتِفَيْهِ. رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَقَالَ: هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Nabiy ﷺ salla oʻraganlarida, sallaning (uchini) ikki yelkalari orasiga osiltirib qoʻyar edilar. Nofiʼ aytdi: Ibn Umar ham sallasini ikki yelkasi orasiga osiltirib qoʻyar edi. Ubaydulloh aytdi: Men Qosim va Solimni ham shunday qilayotganlarini koʻrdim. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir. Bu bobda Alidan ham (rivoyat) bor, ammo Alining bu haqdagi hadisi isnodi tomonidan sahih emas.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Набий ﷺ салла ўраганларида, салланинг (учини) икки елкалари орасига осилтириб қўяр эдилар. Нофиъ айтди: Ибн Умар ҳам салласини икки елкаси орасига осилтириб қўяр эди. Убайдуллоҳ айтди: Мен Қосим ва Солимни ҳам шундай қилаётганларини кўрдим. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир. Бу бобда Алидан ҳам (ривоят) бор, аммо Алининг бу ҳақдаги ҳадиси исноди томонидан саҳиҳ эмас.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ لَبِسَ ثَوْبَ شهرةٍ منَ الدُّنْيَا أَلْبَسَهُ اللَّهُ ثَوْبَ مَذَلَّةٍ يَوْمَ الْقِيَامَةِ» . رَوَاهُ أَحْمد وَأَبُو دَاوُد وَابْن مَاجَه
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim shuhrat kiyimini kiysa, Alloh unga qiyomat kuni xorlik kiyimini kiydiradi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким шуҳрат кийимини кийса, Аллоҳ унга қиёмат куни хорлик кийимини кийдиради», дедилар.
عَن ابنِ عمَرِ قَالَ: مَرَرْتُ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِي إِزَارِي اسْتِرْخَاءٌ فَقَالَ: «يَا عَبْدَ اللَّهِ ارْفَعْ إِزَارَكَ» فَرَفَعْتُهُ ثُمَّ قَالَ: «زِدْ» فَزِدْتُ فَمَا زِلْتُ أَتَحَرَّاهَا بَعْدُ فَقَالَ: بَعْضُ الْقَوْمِ: إِلَى أَيْنَ؟ قَالَ: «إِلَى أَنْصَافِ السَّاقَيْنِ» . رَوَاهُ مُسلم
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men izorimda osilib turgan holatda (uni yerga sudrab) Rasululloh ﷺ ning yonidan oʻtdim. Shunda u zot: «Ey Abdulloh, izoringni koʻtar!» dedilar. Men uni koʻtardim. Soʻng: «Yana (koʻtar)!» dedilar. Men yana koʻtardim. Shundan keyin men doimo shunga rioya qiladigan boʻldim. (Hozir boʻlganlardan) baʼzilar: «Qayergacha?» deb soʻradi. (Ibn Umar): «Boldirlarning oʻrtasigacha», dedi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен изоримда осилиб турган ҳолатда (уни ерга судраб) Расулуллоҳ ﷺ нинг ёнидан ўтдим. Шунда у зот: «Эй Абдуллоҳ, изорингни кўтар!» дедилар. Мен уни кўтардим. Сўнг: «Яна (кўтар)!» дедилар. Мен яна кўтардим. Шундан кейин мен доимо шунга риоя қиладиган бўлдим. (Ҳозир бўлганлардан) баъзилар: «Қаергача?» деб сўради. (Ибн Умар): «Болдирларнинг ўртасигача», деди.
عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ: اتَّخَذَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَاتَمًا مِنْ ذَهَبٍ وَفِي رِوَايَةٍ: وَجَعَلَهُ فِي يَدِهِ الْيُمْنَى ثُمَّ أَلْقَاهُ ثُمَّ اتَّخَذَ خَاتَمًا مِنْ الْوَرق نُقِشَ فِيهِ: مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ وَقَالَ: «لَا يَنْقُشَنَّ أَحَدٌ عَلَى نَقْشِ خَاتَمِي هَذَا» . وَكَانَ إِذَا لَبِسَهُ جَعَلَ فَصَّهُ مِمَّا يَلِي بَطْنَ كَفه
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ oltindan uzuk yasattirdilar, soʻng uni tashlab yubordilar, soʻng kumushdan uzuk yasattirib, unga «Muhammad Rasululloh» deb naqsh oʻydirdilar va: «Hech kim mening bu uzugimning naqshiga oʻxshatib (naqsh) oʻymasin», dedilar. U zot uni taqqanlarida koʻzini kaftlarining ichki tomoniga qaratib qoʻyar edilar. U (uzuk) Muayqibning (qoʻlidan) Aris qudugʻiga tushib ketgan (uzuk)dir.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ олтиндан узук ясаттирдилар, сўнг уни ташлаб юбордилар, сўнг кумушдан узук ясаттириб, унга «Муҳаммад Расулуллоҳ» деб нақш ўйдирдилар ва: «Ҳеч ким менинг бу узугимнинг нақшига ўхшатиб (нақш) ўймасин», дедилар. У зот уни таққанларида кўзини кафтларининг ички томонига қаратиб қўяр эдилар. У (узук) Муайқибнинг (қўлидан) Арис қудуғига тушиб кетган (узук)дир.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يتختم فِي يسَاره. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ chap qoʻllariga uzuk taqar edilar. Abu Dovud rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ чап қўлларига узук тақар эдилар. Абу Довуд ривоят қилган.
عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَلْبَسُ النِّعَالَ الَّتِي ليسَ فِيهَا شعرٌ. رَوَاهُ البُخَارِيّ
(Ubayd ibn Jurayj Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)ga aytdi:) «Men seni toʻrt (xil) ish qilayotganingni koʻrdim, ularni doʻstlaringdan (sahobalardan) birortasi qilayotganini koʻrmadim». (Abdulloh:) «Ular nima, ey Ibn Jurayj?» dedi. U: «Men seni (Kaʼbaning) ruknlaridan faqat ikki yamaniy (burchak)nigina ushlayotganingni koʻrdim; seni sibtiy kavush kiyayotganingni koʻrdim; seni sariq (boʻyoq, sufra) bilan boʻyayotganingni koʻrdim; va men seni Makkada ekaningda — odamlar hilolni koʻrganlarida ehromga kirar edilar, sen esa Tarviya kunigacha ehromga kirmas eding — (shuni) koʻrdim» dedi. Shunda Abdulloh ibn Umar unga (shunday) dedi: «Ruknlarga (kelsak) — men Rasululloh ﷺni faqat ikki yamaniy (burchak)ni ushlaganlarini koʻrganman. Sibtiy kavushga (kelsak) — men Rasululloh ﷺ tuksiz kavushlar kiyib, ularda tahorat olganlarini koʻrganman; shuning uchun men ham ularni kiyishni yaxshi koʻraman. Sufra (sariq boʻyoq)ga (kelsak) — men Rasululloh ﷺ u bilan (soch-soqollarini) boʻyaganlarini koʻrganman, shuning uchun men ham u bilan boʻyashni yaxshi koʻraman. Ehromga (kelsak) — men Rasululloh ﷺni ulovlari oʻzlari bilan (yoʻlga) qoʻzgʻalmaguncha ehromga kirganlarini koʻrmaganman».(Убайд ибн Журайж Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)га айтди:) «Мен сени тўрт (хил) иш қилаётганингни кўрдим, уларни дўстларингдан (саҳобалардан) бирортаси қилаётганини кўрмадим». (Абдуллоҳ:) «Улар нима, эй Ибн Журайж?» деди. У: «Мен сени (Каъбанинг) рукнларидан фақат икки яманий (бурчак)нигина ушлаётганингни кўрдим; сени сибтий кавуш кияётганингни кўрдим; сени сариқ (бўёқ, суфра) билан бўяётганингни кўрдим; ва мен сени Маккада эканингда — одамлар ҳилолни кўрганларида эҳромга кирар эдилар, сен эса Тарвия кунигача эҳромга кирмас эдинг — (шуни) кўрдим» деди. Шунда Абдуллоҳ ибн Умар унга (шундай) деди: «Рукнларга (келсак) — мен Расулуллоҳ ﷺни фақат икки яманий (бурчак)ни ушлаганларини кўрганман. Сибтий кавушга (келсак) — мен Расулуллоҳ ﷺ туксиз кавушлар кийиб, уларда таҳорат олганларини кўрганман; шунинг учун мен ҳам уларни кийишни яхши кўраман. Суфра (сариқ бўёқ)га (келсак) — мен Расулуллоҳ ﷺ у билан (соч-соқолларини) бўяганларини кўрганман, шунинг учун мен ҳам у билан бўяшни яхши кўраман. Эҳромга (келсак) — мен Расулуллоҳ ﷺни уловлари ўзлари билан (йўлга) қўзғалмагунча эҳромга кирганларини кўрмаганман».
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " خَالِفُوا الْمُشْرِكِينَ: أَوْفِرُوا اللِّحَى وَأَحْفُوا الشَّوَارِبَ ". وَفِي رِوَايَةٍ: «أنهكوا الشَّوَارِب وأعفوا اللحى»
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Mushriklarga muxolif boʻlinglar: moʻylovlarni qisqartiringlar va soqollarni qoʻyib yuboringlar», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мушрикларга мухолиф бўлинглар: мўйловларни қисқартиринглар ва соқолларни қўйиб юборинглар», дедилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ: أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى صَبِيًّا قَدْ حُلِقَ بَعْضُ رَأْسِهِ وَتُرِكَ بَعْضُهُ فَنَهَاهُمْ عَنْ ذَلِكَ وَقَالَ: «احْلِقُوا كُلَّهُ أَوِ اتْرُكُوا كُلَّهُ» . رَوَاهُ مُسْلِمٌ
Ahmad ibn Hanbal bizga Abdurazzoqdan, u Maʼmardan, u Ayyubdan, u Nofiʼdan, u Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilib aytdi: Paygʻambar ﷺ sochining bir qismi qirilgan-u, bir qismi qoldirilgan bir bolani koʻrdilar. Shunda ularni bundan qaytardilar va: «Uni butunlay qiringlar yoki butunlay qoldiringlar», dedilar.Аҳмад ибн Ҳанбал бизга Абдураззоқдан, у Маъмардан, у Айюбдан, у Нофиъдан, у Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилиб айтди: Пайғамбар ﷺ сочининг бир қисми қирилган-у, бир қисми қолдирилган бир болани кўрдилар. Шунда уларни бундан қайтардилар ва: «Уни бутунлай қиринглар ёки бутунлай қолдиринглар», дедилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «لَعَنَ اللَّهُ الْوَاصِلَةَ وَالْمُسْتَوْصِلَةَ والواشمة والمستوشمة»
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Alloh soch ulaydigan va soch ulatadigan ayolni hamda tatu chizadigan va tatu chizdiradigan ayolni laʼnatladi», dedilar. Nofeʼ: «Tatu (chizish) milkda boʻlardi», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Bu bobda Oisha, Ibn Masʼud, Asmo bint Abu Bakr, Ibn Abbos, Maʼqil ibn Yasor va Muoviyadan ham (rivoyat) bor.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Аллоҳ соч улайдиган ва соч улатадиган аёлни ҳамда тату чизадиган ва тату чиздирадиган аёлни лаънатлади», дедилар. Нофеъ: «Тату (чизиш) милкда бўларди», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Бу бобда Оиша, Ибн Масъуд, Асмо бинт Абу Бакр, Ибн Аббос, Маъқил ибн Ясор ва Муовиядан ҳам (ривоят) бор.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: لَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُلَبِّدًا. رَوَاهُ البُخَارِيّ
Umar (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men Rasululloh ﷺ qorinlarini toʻldirishga sifatsiz xurmodan ham topolmay, ochlik azobidan buralib qolganlarini koʻrdim.»Умар (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен Расулуллоҳ ﷺ қоринларини тўлдиришга сифатсиз хурмодан ҳам тополмай, очлик азобидан буралиб қолганларини кўрдим.»
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَلْبَسُ النِّعَالَ السِّبْتِيَّةَ وَيَصْفِرُّ لِحْيَتَهُ بِالْوَرْسِ وَالزَّعْفَرَانِ وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ يَفْعَلُ ذَلِك. رَوَاهُ النَّسَائِيّ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ tukini olib oshlangan teridan (yasalgan) kavushlarni kiyar va soqollarini vars hamda zaʼfaron bilan sargʻish rangga boʻyar edilar. Ibn Umar ham shunday qilar edi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ тукини олиб ошланган теридан (ясалган) кавушларни кияр ва соқолларини варс ҳамда заъфарон билан сарғиш рангга бўяр эдилар. Ибн Умар ҳам шундай қилар эди.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ: أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنِ الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ وَالْكُوبَةِ والغبيراء. الغبيراء: شَرَابٌ يَعْمَلُهُ الْحَبَشَةُ مِنَ الذُّرَةِ يُقَالُ لَهُ: السكركة. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Abdulloh ibn Amr ibn al-Os (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Allohning Nabiysi ﷺ xamr (may)dan, maysir (qimor)dan, kuba (nogʻora)dan va gʻubayro (joʻxoridan tayyorlangan ichimlik)dan qaytardilar va: «Har bir mast qiluvchi narsa haromdir», dedilar. Abu Dovud aytadi: Ibn Salom Abu Ubayd shunday dedi: Gʻubayro joʻxoridan tayyorlanadigan sukurka boʻlib, uni habashlar tayyorlaydigan bir ichimlikdir.Абдуллоҳ ибн Амр ибн ал-Ос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Аллоҳнинг Набийси ﷺ хамр (май)дан, майсир (қимор)дан, куба (ноғора)дан ва ғубайро (жўхоридан тайёрланган ичимлик)дан қайтардилар ва: «Ҳар бир маст қилувчи нарса ҳаромдир», дедилар. Абу Довуд айтади: Ибн Салом Абу Убайд шундай деди: Ғубайро жўхоридан тайёрланадиган сукурка бўлиб, уни ҳабашлар тайёрлайдиган бир ичимликдир.
وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «مَا أُبَالِي مَا أَتَيْتُ إِنْ أَنَا شَرِبْتُ تِرْيَاقًا أَوْ تَعَلَّقْتُ تَمِيمَةً أَوْ قُلْتُ الشِّعْرَ مِنْ قِبَلِ نَفْسِي» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Abdulloh ibn Amr ibn al-Os (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Agar men tiryoq ichsam yoki tumor osib olsam yoki oʻzimcha sheʼr aytsam, qilgan ishimdan parvo qilmaydigan kishi boʻlib qolaman». Abu Dovud aytdi: Bu Nabiy ﷺga xos boʻlgan, baʼzi qavm esa unga, yaʼni tiryoqqa ruxsat berishgan.Абдуллоҳ ибн Амр ибн ал-Ос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Агар мен тирёқ ичсам ёки тумор осиб олсам ёки ўзимча шеър айтсам, қилган ишимдан парво қилмайдиган киши бўлиб қоламан». Абу Довуд айтди: Бу Набий ﷺга хос бўлган, баъзи қавм эса унга, яъни тирёққа рухсат беришган.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مِنْ أَفْرَى الْفِرَى أَنْ يُرِيَ الرَّجُلُ عَيْنَيْهِ مَا لم تريا» . رَوَاهُ البُخَارِيّ
(Ibn Umar (roziyallohu anhumo) rivoyat qildiki,) Rasululloh ﷺ: «Eng katta yolgʻonlardan (biri) — kishining oʻz koʻzlariga koʻrmagan narsasini (koʻrgandek qilib) koʻrsatishi (yaʼni koʻrmagan tushni daʼvo qilishi)dir», dedilar.(Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) ривоят қилдики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Энг катта ёлғонлардан (бири) — кишининг ўз кўзларига кўрмаган нарсасини (кўргандек қилиб) кўрсатиши (яъни кўрмаган тушни даъво қилиши)дир», дедилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: يُوشِكُ الْمُسْلِمُونَ أَنْ يُحَاصَرُوا إِلَى الْمَدِينَةِ حَتَّى يَكُونَ أَبْعَدَ مَسَالِحِهِمْ سَلَاحٌ وَسَلَاحٌ: قَرِيبٌ مِنْ خَيْبَرَ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Abu Dovud aytadi: Menga Ibn Vahbdan rivoyat qilindi. U: Bizga Jarir ibn Hozim, Ubaydulloh ibn Umardan, u Nofeʼdan, u Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qildi, dedi. Ibn Umar dedi: Rasululloh ﷺ: «Yaqinda musulmonlar Madinaga qadar qamal qilinishadi, hatto ularning eng uzoq chegara qoʻrgʻonlari Saloh boʻlib qoladi», dedilar.Абу Довуд айтади: Менга Ибн Ваҳбдан ривоят қилинди. У: Бизга Жарир ибн Ҳозим, Убайдуллоҳ ибн Умардан, у Нофеъдан, у Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилди, деди. Ибн Умар деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Яқинда мусулмонлар Мадинага қадар қамал қилинишади, ҳатто уларнинг энг узоқ чегара қўрғонлари Салоҳ бўлиб қолади», дедилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ: لَقِيتُهُ وَقَدْ نَفَرَتْ عَيْنُهُ فَقُلْتُ: مَتَى فَعَلَتْ عَيْنُكَ مَا أَرَى؟ قَالَ: لَا أَدْرِي. قُلْتُ: لَا تَدْرِي وَهِيَ فِي رَأْسِكَ؟ قَالَ: إِنْ شَاءَ اللَّهُ خَلَقَهَا فِي عَصَاكَ. قَالَ: فَنَخَرَ كأشد نخير حمَار سَمِعت. رَوَاهُ مُسلم
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men uni (Ibn Sayyodni) uchratdim, koʻzi shishib chiqqan edi. Men: ‹Koʻzing qachondan beri men koʻrayotgan bu holga tushdi?›, dedim. U: ‹Bilmayman›, dedi. Men: ‹Bilmaysanmi, holbuki u boshingda-ku?›, dedim. U: ‹Alloh xohlasa, uni hassangda yaratadi›, dedi. Soʻng u men eshitgan eng qattiq eshak hangrashiday hangradi. Buni Muslim rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен уни (Ибн Сайёдни) учратдим, кўзи шишиб чиққан эди. Мен: ‹Кўзинг қачондан бери мен кўраётган бу ҳолга тушди?›, дедим. У: ‹Билмайман›, деди. Мен: ‹Билмайсанми, ҳолбуки у бошингда-ку?›, дедим. У: ‹Аллоҳ хоҳласа, уни ҳассангда яратади›, деди. Сўнг у мен эшитган энг қаттиқ эшак ҳанграшидай ҳангради. Буни Муслим ривоят қилган.
وَعَن عبد الله بن عَمْرو قَالَ: قا ل رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " يَطْوِي اللَّهُ السَّمَاوَاتِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ثُمَّ يَأْخُذُهُنَّ بِيَدِهِ الْيُمْنَى ثُمَّ يَقُولُ: أَنَا الْمَلِكُ أَيْنَ الْجَبَّارُونَ؟ أَيْنَ الْمُتَكَبِّرُونَ؟ ثُمَّ يَطْوِي الْأَرَضِينَ بِشِمَالِهِ - وَفِي رِوَايَة: يَأْخُذُهُنَّ بِيَدِهِ الْأُخْرَى - ثُمَّ يَقُولُ: أَنَا الْمَلِكُ أينَ الجبَّارونَ أينَ المتكبِّرونَ؟ ". رَوَاهُ مُسلم
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi. U dedi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Alloh qiyomat kunida osmonlarni oʻraydi, soʻng ularni oʻng qoʻliga oladi, soʻng: ‹Men podshohman. Qani jabbor (zolim)lar? Qani mutakabbirlar?› deydi. Soʻng yerlarni oʻraydi, soʻng ularni oladi», — Ibn al-Aloʼ (rivoyatida): «boshqa qoʻliga (oladi), soʻng: ‹Men podshohman. Qani jabbor (zolim)lar? Qani mutakabbirlar?› deydi» (dedi).Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади. У деди: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Аллоҳ қиёмат кунида осмонларни ўрайди, сўнг уларни ўнг қўлига олади, сўнг: ‹Мен подшоҳман. Қани жаббор (золим)лар? Қани мутакаббирлар?› дейди. Сўнг ерларни ўрайди, сўнг уларни олади», — Ибн ал-Алў (ривоятида): «бошқа қўлига (олади), сўнг: ‹Мен подшоҳман. Қани жаббор (золим)лар? Қани мутакаббирлар?› дейди» (деди).
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ كَأَنَّهُ رَأْيُ عَيْنٍ فليَقرأْ: (إِذا الشَّمسُ كُوِّرَتْ)
و (إِذا السَّماءُ انفطرَتْ)
و (إِذا السَّماءُ انشقَّتْ)
رَوَاهُ أَحْمد وَالتِّرْمِذِيّ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim qiyomat kunini goʻyo koʻz bilan koʻrayotgandek koʻrishni xohlasa, {Quyosh oʻralganda} (Takvir surasi), {Osmon yorilganda} (Infitor surasi) va {Osmon yorilib ketganda} (Inshiqoq surasi)ni oʻqisin», dedilar. Bu hadis hasan gʻaribdir. Hishom ibn Yusuf va boshqalar bu hadisni shu isnod bilan rivoyat qilib: «Kim qiyomat kunini goʻyo koʻz bilan koʻrayotgandek koʻrishni xohlasa, {Quyosh oʻralganda}ni oʻqisin», degan, lekin {Osmon yorilganda} va {Osmon yorilib ketganda}ni zikr qilmagan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким қиёмат кунини гўё кўз билан кўраётгандек кўришни хоҳласа, {Қуёш ўралганда} (Таквир сураси), {Осмон ёрилганда} (Инфитор сураси) ва {Осмон ёрилиб кетганда} (Иншиқоқ сураси)ни ўқисин», дедилар. Бу ҳадис ҳасан ғарибдир. Ҳишом ибн Юсуф ва бошқалар бу ҳадисни шу иснод билан ривоят қилиб: «Ким қиёмат кунини гўё кўз билан кўраётгандек кўришни хоҳласа, {Қуёш ўралганда}ни ўқисин», деган, лекин {Осмон ёрилганда} ва {Осмон ёрилиб кетганда}ни зикр қилмаган.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم: " إِن الله يدني الْمُؤمن فَيَضَع على كَنَفَهُ وَيَسْتُرُهُ فَيَقُولُ: أَتَعْرِفُ ذَنْبَ كَذَا؟ أَتَعْرِفُ ذَنْب كَذَا؟ فَيَقُول: نعم يَا رب حَتَّى قَرَّرَهُ ذنُوبه وَرَأى نَفْسِهِ أَنَّهُ قَدْ هَلَكَ. قَالَ: سَتَرْتُهَا عَلَيْكَ فِي الدُّنْيَا وَأَنَا أَغْفِرُهَا لَكَ الْيَوْمَ فَيُعْطَى كِتَابَ حَسَنَاتِهِ وَأَمَّا الْكُفَّارُ وَالْمُنَافِقُونَ فَيُنَادَى بِهِمْ على رؤوسِ الْخَلَائِقِ: (هَؤُلَاءِ الَّذِينَ كَذَبُوا عَلَى رَبِّهِمْ أَلَا لعنةُ اللَّهِ على الظالمينَ)
مُتَّفق عَلَيْهِ
Safvon ibn Muhriz al-Moziniy (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Men Ibn Umar bilan — uning qoʻlidan ushlab — yurgan paytimda, bir kishi oldimizga kelib: «Sen Allohning Rasuli ﷺ dan najvo (yaʼni Qiyomat kuni Alloh bilan maxfiy soʻzlashuv) haqida nima eshitding?» — deb soʻradi. Ibn Umar: «Men Allohning Rasuli ﷺ ning shunday deganini eshitdim: ‹Alloh moʻminni Oʻziga yaqinlashtirib, uni Oʻz pardasi bilan toʻsadi va undan: «Sen falon-falon gunohlarni qildingmi?» — deb soʻraydi. U: «Ha, Robbim», — deydi. Alloh undan — u barcha gunohlarini iqror qilgunicha va oʻzini halok boʻldi deb oʻylaguncha — soʻrayveradi. (Soʻng) Alloh: «Men dunyoda sening gunohlaringni toʻsgan edim va bugun ularni sen uchun kechiraman», — deydi va unga oʻz yaxshi amallari (yozilgan) kitobi beriladi. Kofirlar va munofiqlarga kelsak, (ularning yomon amallari oshkora qilinadi) va guvohlar: «Mana bular — oʻz Robbiga qarshi yolgʻon soʻzlagan kishilar(dir). Ogoh boʻlinglar! Allohning laʼnati zolimlar ustida(dir)» (Hud, 18), — deydi›», — dedi.Сафвон ибн Муҳриз ал-Мозиний (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Мен Ибн Умар билан — унинг қўлидан ушлаб — юрган пайтимда, бир киши олдимизга келиб: «Сен Аллоҳнинг Расули ﷺ дан нажво (яъни Қиёмат куни Аллоҳ билан махфий сўзлашув) ҳақида нима эшитдинг?» — деб сўради. Ибн Умар: «Мен Аллоҳнинг Расули ﷺ нинг шундай деганини эшитдим: ‹Аллоҳ мўминни Ўзига яқинлаштириб, уни Ўз пардаси билан тўсади ва ундан: «Сен фалон-фалон гуноҳларни қилдингми?» — деб сўрайди. У: «Ҳа, Роббим», — дейди. Аллоҳ ундан — у барча гуноҳларини иқрор қилгунича ва ўзини ҳалок бўлди деб ўйлагунча — сўрайверади. (Сўнг) Аллоҳ: «Мен дунёда сенинг гуноҳларингни тўсган эдим ва бугун уларни сен учун кечираман», — дейди ва унга ўз яхши амаллари (ёзилган) китоби берилади. Кофирлар ва мунофиқларга келсак, (уларнинг ёмон амаллари ошкора қилинади) ва гувоҳлар: «Мана булар — ўз Роббига қарши ёлғон сўзлаган кишилар(дир). Огоҳ бўлинглар! Аллоҳнинг лаънати золимлар устида(дир)» (Ҳуд, 18), — дейди›», — деди.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " إِذَا صَارَ أَهْلُ الْجَنَّةِ إِلَى الْجَنَّةِ وَأَهْلُ النَّارِ إِلَى النَّارِ جِيءَ بِالْمَوْتِ حَتَّى يُجْعَلَ بَيْنَ الْجَنَّةِ وَالنَّارِ ثُمَّ يُذْبَحَ ثُمَّ يُنَادِي مُنَادٍ: يَا أَهْلَ الْجَنَّةِ لَا مَوْتَ وَيَا أَهْلَ النَّارِ لَا مَوْتَ. فَيَزْدَادُ أَهْلُ الْجَنَّةِ فَرَحًا إِلَى فَرَحِهِمْ وَيَزْدَادُ أَهْلُ النَّارِ حُزْنًا إِلَى حزنهمْ ". مُتَّفق عَلَيْهِ
(Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi:) Rasululloh ﷺ: «Jannat ahli jannatga, doʻzax ahli doʻzaxga oʻtgach (kirgach), oʻlim keltirilib, jannat bilan doʻzax orasiga qoʻyiladi, soʻng (qoʻy kabi) soʻyiladi. Soʻng bir munodiy (jarchi): ‹Ey jannat ahli, (endi) oʻlim yoʻq! Ey doʻzax ahli, (endi) oʻlim yoʻq!› deb nido qiladi. Shunda jannat ahlining xursandligi ustiga xursandlik ziyoda boʻladi; doʻzax ahlining qaygʻusi ustiga qaygʻu ziyoda boʻladi», dedilar.(Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ: «Жаннат аҳли жаннатга, дўзах аҳли дўзахга ўтгач (киргач), ўлим келтирилиб, жаннат билан дўзах орасига қўйилади, сўнг (қўй каби) сўйилади. Сўнг бир мунодий (жарчи): ‹Эй жаннат аҳли, (энди) ўлим йўқ! Эй дўзах аҳли, (энди) ўлим йўқ!› деб нидо қилади. Шунда жаннат аҳлининг хурсандлиги устига хурсандлик зиёда бўлади; дўзах аҳлининг қайғуси устига қайғу зиёда бўлади», дедилар.
عَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «إِنَّ أَمَامَكُمْ حَوْضِي مَا بَيْنَ جَنْبَيْهِ كَمَا بَيْنَ جَرْبَاءَ وَأَذْرُحَ» . قَالَ بَعْضُ الرُّوَاةِ: هُمَا قَرْيَتَانِ بِالشَّامِ بَيْنَهُمَا مَسِيرَةُ ثَلَاثِ لَيَالٍ. وَفِي رِوَايَةٍ: «فِيهِ أَبَارِيقُ كَنُجُومِ السَّمَاءِ مَنْ وَرَدَهُ فَشَرِبَ مِنْهُ لَمْ يَظْمَأْ بَعْدَهَا أَبَدًا» . مُتَّفق عَلَيْهِ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, oldingizda Jarbo bilan Azruh orasichalik (keng) bir hovz bordir, unda osmon yulduzlaridek koʻp idishlar bordir. Kim unga kelib, undan ichsa, undan keyin hech qachon chanqamaydi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, олдингизда Жарбо билан Азруҳ орасичалик (кенг) бир ҳовз бордир, унда осмон юлдузларидек кўп идишлар бордир. Ким унга келиб, ундан ичса, ундан кейин ҳеч қачон чанқамайди», дедилар.
عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ أَدْنَى أَهْلِ الْجَنَّةِ مَنْزِلَةً لَمَنْ يَنْظُرُ إِلَى جِنَانِهِ وَأَزْوَاجِهِ وَنَعِيمِهِ وَخَدَمِهِ وَسُرُرِهِ مَسِيرَةَ أَلْفِ سَنَةٍ وَأَكْرَمَهُمْ عَلَى اللَّهِ مَنْ يَنْظُرُ إِلَى وَجْهِهِ غُدْوَةً وَعَشِيَّةً» ثُمَّ قَرَأَ (وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ نَاضِرَةٌ إِلَى ربّها ناظرة)
رَوَاهُ أَحْمد وَالتِّرْمِذِيّ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, jannat ahlining martabasi eng past boʻlgani oʻzining bogʻlariga, juftlariga, neʼmatlariga, xizmatchilariga va soʻrilariga ming yillik masofa (qadar) nazar soluvchidir. Ularning Alloh huzurida eng karomatlisi esa ertayu kech Uning yuziga nazar soluvchidir», dedilar. Soʻng Rasululloh ﷺ: {Oʻsha kunda baʼzi yuzlar yorugʻdir, Rabbiga boquvchidir} (Qiyomat 22-23) oyatini oʻqidilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis Isroildan, u Suvayrdan, u Ibn Umardan marfuʼ (sifatida) bir necha yoʻl bilan rivoyat qilingan. Abdulmalik ibn Abjar uni Suvayrdan, u Ibn Umardan mavquf (sifatida) rivoyat qilgan. Ubaydulloh al-Ashjaʼiy esa Sufyondan, u Suvayrdan, u Mujohiddan, u Ibn Umardan uning soʻzi (sifatida) rivoyat qilgan va uni marfuʼ qilmagan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, жаннат аҳлининг мартабаси энг паст бўлгани ўзининг боғларига, жуфтларига, неъматларига, хизматчиларига ва сўриларига минг йиллик масофа (қадар) назар солувчидир. Уларнинг Аллоҳ ҳузурида энг кароматлиси эса эртаю кеч Унинг юзига назар солувчидир», дедилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ: {Ўша кунда баъзи юзлар ёруғдир, Раббига боқувчидир} (Қиёмат 22-23) оятини ўқидилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис Исроилдан, у Сувайрдан, у Ибн Умардан марфуъ (сифатида) бир неча йўл билан ривоят қилинган. Абдулмалик ибн Абжар уни Сувайрдан, у Ибн Умардан мавқуф (сифатида) ривоят қилган. Убайдуллоҳ ал-Ашжаъий эса Суфёндан, у Сувайрдан, у Мужоҳиддан, у Ибн Умардан унинг сўзи (сифатида) ривоят қилган ва уни марфуъ қилмаган.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ الْكَافِرَ لَيُسْحَبُ لسانُه الفرسَخ والفرسخين يتوطَّؤُه النَّاس» . رَوَاهُ أَحْمد وَالتِّرْمِذِيّ وَقَالَ: هَذَا حَيْثُ غَرِيب
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta kofirning tili bir farsax, ikki farsaxgacha sudraladi, odamlar uni (oyoq ostida) bosib oʻtadilar», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir, biz uni faqat shu yoʻldan bilamiz. Fazl ibn Yazid kufalik boʻlib, undan imomlardan bir nechtasi rivoyat qilgan, Abul-Muxoriq esa (yaxshi) tanilmagan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта кофирнинг тили бир фарсах, икки фарсахгача судралади, одамлар уни (оёқ остида) босиб ўтадилар», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир, биз уни фақат шу йўлдан биламиз. Фазл ибн Язид куфалик бўлиб, ундан имомлардан бир нечтаси ривоят қилган, Абул-Мухориқ эса (яхши) танилмаган.
عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «يَعْظُمُ أَهْلُ النَّارِ فِي النَّارِ حَتَّى إِنَّ بَيْنَ شَحْمَةِ أُذُنِ أَحَدِهِمْ إِلَى عَاتِقِهِ مَسِيرَةَ سبعمائةِ عامٍ وإِنَّ غِلَظَ جلدِه سَبْعُونَ ذراعان وَإِن ضرسه مثل أحد»
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Doʻzax ahli doʻzaxda shunday kattalashadiki, ularning birining qulogʻi yumshogʻidan yelkasigacha yetti yuz yillik masofa boʻladi. Terisining qalinligi yetmish tirsak, ozigʻ tishi esa Uhud togʻidek boʻladi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Дўзах аҳли дўзахда шундай катталашадики, уларнинг бирининг қулоғи юмшоғидан елкасигача етти юз йиллик масофа бўлади. Терисининг қалинлиги етмиш тирсак, озиғ тиши эса Уҳуд тоғидек бўлади», дедилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَقْبَلَ أَعْرَابِي فَلَمَّا دنا مِنْهُ قَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولَهُ قَالَ وَمَنْ يَشْهَدُ عَلَى مَا تَقُولُ؟ قَالَ: «هَذِهِ السَّلَمَةُ» فَدَعَاهَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ بِشَاطِئِ الْوَادِي فَأَقْبَلَتْ تَخُدُّ الْأَرْضَ حَتَّى قَامَتْ بَيْنَ يَدَيْهِ فَاسْتَشْهِدْهَا ثَلَاثًا فَشَهِدَتْ ثَلَاثًا أَنَّهُ كَمَا قَالَ ثُمَّ رجعتْ إِلى منبتِها. رَوَاهُ الدَّارمِيّ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Biz Nabiy ﷺ bilan bir safarda edik. Shunda bir aʼrobiy yaqinlashdi. U zotga yaqinlashganda, Rasululloh ﷺ unga: «Allohdan boshqa iloh yoʻq, U yolgʻiz, sherigi yoʻq, Muhammad esa Uning bandasi va Rasuli ekaniga guvohlik berasanmi?» dedilar. U: «Aytayotganingga kim guvohlik beradi?» dedi. U zot: «Mana bu salama daraxti», dedilar. Rasululloh ﷺ — u zot vodiy boʻyida edilar — uni chaqirdilar. U yerni yorib kela boshladi, hatto u zotning oldida turdi. U zot undan uch marta guvohlik soʻradilar, u ham uch marta ish u zot aytganidek ekaniga guvohlik berdi. Soʻng u oʻsib chiqqan joyiga qaytdi. Darimiy rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Биз Набий ﷺ билан бир сафарда эдик. Шунда бир аъробий яқинлашди. У зотга яқинлашганда, Расулуллоҳ ﷺ унга: «Аллоҳдан бошқа илоҳ йўқ, У ёлғиз, шериги йўқ, Муҳаммад эса Унинг бандаси ва Расули эканига гувоҳлик берасанми?» дедилар. У: «Айтаётганингга ким гувоҳлик беради?» деди. У зот: «Мана бу салама дарахти», дедилар. Расулуллоҳ ﷺ — у зот водий бўйида эдилар — уни чақирдилар. У ерни ёриб кела бошлади, ҳатто у зотнинг олдида турди. У зот ундан уч марта гувоҳлик сўрадилар, у ҳам уч марта иш у зот айтганидек эканига гувоҳлик берди. Сўнг у ўсиб чиққан жойига қайтди. Даримий ривоят қилган.
وَعَن ابْن عمر أَنَّ عُمَرَ بَعَثَ جَيْشًا وَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ رَجُلًا يُدْعَى سَارِيَةَ فَبَيْنَمَا عُمَرُ يَخْطُبُ فَجَعَلَ يَصِيحُ: يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ لَقِيَنَا عَدُوُّنَا فَهَزَمُونَا فَإِذَا بِصَائِحٍ يَصِيحُ: يَا سَارِيَ الْجَبَلَ. فَأَسْنَدْنَا ظُهُورَنَا إِلَى الْجَبَلِ فَهَزَمَهُمُ اللَّهُ تَعَالَى
رَوَاهُ الْبَيْهَقِيُّ فِي دَلَائِل النُّبُوَّة
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Umar (roziyallohu anhu) bir qoʻshin joʻnatib, ularga Soriya deb ataladigan bir kishini amir qilib tayinladi. Umar xutba oʻqiyotgan payti birdan: «Yo Soriya, togʻ tomon (togʻga suyaninglar)!» deb baqira boshladi. Soʻng bir chopar kelib: «Yo amiral-moʻʼminin, dushmanimizga roʻbaroʻ keldik, ular bizni magʻlub qildilar. Shu payt bir kishi: ‹Yo Soriya, togʻ tomon!› deb baqirdi. Biz orqamizni togʻga suyadik, bas, Alloh taolo ularni magʻlub qildi», dedi. Bayhaqiy «Daloilun-nubuvva»da rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Умар (розияллоҳу анҳу) бир қўшин жўнатиб, уларга Сория деб аталадиган бир кишини амир қилиб тайинлади. Умар хутба ўқиётган пайти бирдан: «Ё Сория, тоғ томон (тоғга суянинглар)!» деб бақира бошлади. Сўнг бир чопар келиб: «Ё амирал-мўъминин, душманимизга рўбарў келдик, улар бизни мағлуб қилдилар. Шу пайт бир киши: ‹Ё Сория, тоғ томон!› деб бақирди. Биз орқамизни тоғга суядик, бас, Аллоҳ таоло уларни мағлуб қилди», деди. Байҳақий «Далоилун-нубувва»да ривоят қилган.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ تَوَضَّأَ عَلَى طُهْرٍ كُتِبَ لَهُ عَشْرُ حَسَنَاتٍ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim poklik holatida (tahorat ustiga) tahorat qilsa, unga oʻnta savob yoziladi», dedilar. Termiziy rivoyat qilgan.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким поклик ҳолатида (таҳорат устига) таҳорат қилса, унга ўнта савоб ёзилади», дедилар. Термизий ривоят қилган.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا تُقْبَلُ صَلَاةُ بِغَيْرِ طُهُورٍ وَلَا صَدَقَةٌ مِنْ غُلُولٍ» . رَوَاهُ مُسلم
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Hadas (bavl, gʻoit yoki shamol chiqarish) qilgan kishining namozi, u tahorat olmaguncha, qabul boʻlmaydi», — dedilar. Hazramavtlik bir kishi Abu Hurayradan: «Hadas nima?» — deb soʻradi. Abu Hurayra: «Hadas — shamol (yel) chiqarishdir», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳадас (бавл, ғоит ёки шамол чиқариш) қилган кишининг намози, у таҳорат олмагунча, қабул бўлмайди», — дедилар. Ҳазрамавтлик бир киши Абу Ҳурайрадан: «Ҳадас нима?» — деб сўради. Абу Ҳурайра: «Ҳадас — шамол (ел) чиқаришдир», — деди.
وَعَن ابْن عُمَرَ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: إِن الْقبْلَة من اللَّمْس فتوضؤوا مِنْهَا
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Umar ibn Xattob (roziyallohu anhu): «Boʻsa tegishdan hisoblanadi, shuning uchun undan tahorat qilinglar», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Умар ибн Хаттоб (розияллоҳу анҳу): «Бўса тегишдан ҳисобланади, шунинг учун ундан таҳорат қилинглар», дедилар.
عَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: " أَرَانِي فِي الْمَنَامِ أَتَسَوَّكُ بِسِوَاكٍ فَجَاءَنِي رَجُلَانِ أَحَدُهُمَا أَكْبَرُ مِنَ الْآخَرِ فَنَاوَلْتُ السِّوَاكَ الْأَصْغَرَ مِنْهُمَا فَقِيلَ لي: كبر فَدَفَعته إِلَى الْأَكْبَر مِنْهُمَا "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Men tushimda misvok bilan tishlarimni tozalayotganimni koʻrdim. Yonimga ikki kishi keldi — biri ikkinchisidan kattaroq edi. Men misvokni kichigiga berdim. Menga: ‹Kattasiga ber›, — deyildi; men ham shunday qildim», — dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Мен тушимда мисвок билан тишларимни тозалаётганимни кўрдим. Ёнимга икки киши келди — бири иккинчисидан каттароқ эди. Мен мисвокни кичигига бердим. Менга: ‹Каттасига бер›, — дейилди; мен ҳам шундай қилдим», — дедилар.
وَعَن عبد الله بن عمر قَالَ كَانَتِ الصَّلَاةُ خَمْسِينَ وَالْغُسْلُ مِنَ الْجَنَابَةِ سبع مرار وَغسل الْبَوْل من الثَّوْب سبع مرار فَلَمْ يَزَلْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُسْأَلُ حَتَّى جعلت الصَّلَاة خمْسا وَالْغسْل من الْجَنَابَة مرّة وَغسل الْبَوْل من الثَّوْب مرّة. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Namoz (avval) ellik (vaqt) edi; janobatdan gʻusl yetti marta, kiyimdan siydikni yuvish (ham) yetti marta (edi). Rasululloh ﷺ (Allohdan) soʻrayveradilar — toki namoz besh (vaqt), janobatdan gʻusl bir marta va kiyimdan siydikni yuvish (ham) bir marta qilingunicha.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Намоз (аввал) эллик (вақт) эди; жанобатдан ғусл етти марта, кийимдан сийдикни ювиш (ҳам) етти марта (эди). Расулуллоҳ ﷺ (Аллоҳдан) сўрайверадилар — токи намоз беш (вақт), жанобатдан ғусл бир марта ва кийимдан сийдикни ювиш (ҳам) бир марта қилингунича.
وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنه قَالَ: ذَكَرَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ تُصِيبُهُ الْجَنَابَةُ مِنَ اللَّيْلِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «تَوَضَّأْ وَاغْسِلْ ذَكَرَكَ ثُمَّ نم»
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Umar ibn al-Xattob Rasululloh ﷺ ga: «Men kechasi junub boʻlib qoldim», — dedi. Rasululloh ﷺ: «Avratlaringni yuvib, tahorat ol, soʻng uxla», — dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Умар ибн ал-Хаттоб Расулуллоҳ ﷺ га: «Мен кечаси жунуб бўлиб қолдим», — деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Авратларингни ювиб, таҳорат ол, сўнг ухла», — дедилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا تَقْرَأُ الْحَائِضُ وَلَا الْجُنُبُ شَيْئًا مِنَ الْقُرْآنِ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Hayzli ayol ham, junub kishi ham Qurʼondan hech narsani oʻqimasin», dedilar. Termiziy rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳайзли аёл ҳам, жунуб киши ҳам Қуръондан ҳеч нарсани ўқимасин», дедилар. Термизий ривоят қилган.
عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنِ الْمَاءِ يَكُونُ فِي الْفَلَاةِ مِنَ الْأَرْضِ وَمَا يَنُوبُهُ مِنَ الدَّوَابّ وَالسِّبَاع فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا كَانَ الْمَاءُ قُلَّتَيْنِ لَمْ يَحْمِلِ الْخَبَثَ» . رَوَاهُ أَحْمد وَأَبُو دَاوُد وَالتِّرْمِذِيّ وَالنَّسَائِيّ والدارمي وَابْنُ مَاجَهْ وَفِي أُخْرَى لِأَبِي دَاوُدَ: «فَإِنَّهُ لَا ينجس»
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: «Men Rasululloh ﷺdan, dasht-yerdagi suv va unga yirtqich hayvonlar hamda chorva mollari kelib (suv ichgani) haqida soʻralayotganini eshitdim. Shunda Rasululloh ﷺ: «Suv ikki qulla boʻlsa, najosatni koʻtarmaydi (najas boʻlmaydi)», dedilar». Abda aytdi: Muhammad ibn Ishoq aytdi: Qulla — bu (katta) kuzalar va suv olinadigan idishdir. Abu Iso aytdi: Bu Shofeʼiy, Ahmad va Ishoqning soʻzidir; ular: ‹Suv ikki qulla boʻlsa, hidi yoki taʼmi oʻzgarmagunicha uni hech narsa najas qilmaydi›, dedilar. Va: ‹U taxminan besh mesh (suv) boʻladi›, dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: «Мен Расулуллоҳ ﷺдан, дашт-ердаги сув ва унга йиртқич ҳайвонлар ҳамда чорва моллари келиб (сув ичгани) ҳақида сўралаётганини эшитдим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Сув икки қулла бўлса, нажосатни кўтармайди (нажас бўлмайди)», дедилар». Абда айтди: Муҳаммад ибн Ишоқ айтди: Қулла — бу (катта) кузалар ва сув олинадиган идишдир. Абу Исо айтди: Бу Шофеъий, Аҳмад ва Ишоқнинг сўзидир; улар: ‹Сув икки қулла бўлса, ҳиди ёки таъми ўзгармагунича уни ҳеч нарса нажас қилмайди›, дедилар. Ва: ‹У тахминан беш меш (сув) бўлади›, дедилар.