وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: كَانَتِ الْكِلَابُ تُقْبِلُ وَتُدْبِرُ فِي الْمَسْجِدِ فِي زَمَانِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ يَكُونُوا يَرُشُّونَ شَيْئا من ذَلِك. رَوَاهُ البُخَارِيّ
Hamza ibn Abdulloh (otasi Ibn Umardan) rivoyat qiladi: Otam dedi: «Rasululloh ﷺ ning zamonlarida itlar masjidlarga kirib-chiqib, (baʼzan) bavl qilar edi; shunga qaramay, (sahobalar) uning ustiga suv sepmas edilar».Ҳамза ибн Абдуллоҳ (отаси Ибн Умардан) ривоят қилади: Отам деди: «Расулуллоҳ ﷺ нинг замонларида итлар масжидларга кириб-чиқиб, (баъзан) бавл қилар эди; шунга қарамай, (саҳобалар) унинг устига сув сепмас эдилар».
عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا جَاءَ أَحَدُكُمُ الْجُمُعَةَ فَلْيَغْتَسِلْ»
Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan biringiz masjidga kelsa, oʻtirishidan oldin ikki rakat (namoz) oʻqisin», dedilar. (Abu Iso) aytdi: Bu bobda Jobir, Abu Umoma, Abu Hurayra, Abu Zar va Kaʼb ibn Molikdan ham (rivoyatlar bor). Abu Iso aytdi: Abu Qatodaning hadisi hasan sahih hadisdir. Bu hadisni Muhammad ibn Ajlon va boshqalar Omir ibn Abdulloh ibn az-Zubayrdan Molik ibn Anasning rivoyatiga oʻxshash rivoyat qilganlar. Suhayl ibn Abu Solih bu hadisni Omir ibn Abdulloh ibn az-Zubayrdan, u Amr ibn Sulaym az-Zuraqiydan, u Jobir ibn Abdullohdan, u Nabiy ﷺdan (deb) rivoyat qilgan. Bu mahfuz boʻlmagan (sahih sanalmaydigan) hadisdir, sahihi esa Abu Qatodaning hadisidir. Bizning ashoblarimiz (shofiiylar) huzurida amal shu hadisga muvofiqdir — ular kishi masjidga kirganda uzri boʻlmasa, ikki rakat (namoz) oʻqigunicha oʻtirmasligini mustahab koʻrganlar. Ali ibn al-Madiniy aytdi: «Suhayl ibn Abu Solihning hadisi xatodir». Buni menga Ishoq ibn Ibrohim Ali ibn al-Madiniydan (rivoyat qilib) xabar berdi.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирингиз масжидга келса, ўтиришидан олдин икки ракат (намоз) ўқисин», дедилар. (Абу Исо) айтди: Бу бобда Жобир, Абу Умома, Абу Ҳурайра, Абу Зар ва Каъб ибн Моликдан ҳам (ривоятлар бор). Абу Исо айтди: Абу Қатоданинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Бу ҳадисни Муҳаммад ибн Ажлон ва бошқалар Омир ибн Абдуллоҳ ибн аз-Зубайрдан Молик ибн Анаснинг ривоятига ўхшаш ривоят қилганлар. Суҳайл ибн Абу Солиҳ бу ҳадисни Омир ибн Абдуллоҳ ибн аз-Зубайрдан, у Амр ибн Сулайм аз-Зурақийдан, у Жобир ибн Абдуллоҳдан, у Набий ﷺдан (деб) ривоят қилган. Бу маҳфуз бўлмаган (саҳиҳ саналмайдиган) ҳадисдир, саҳиҳи эса Абу Қатоданинг ҳадисидир. Бизнинг ашобларимиз (шофиийлар) ҳузурида амал шу ҳадисга мувофиқдир — улар киши масжидга кирганда узри бўлмаса, икки ракат (намоз) ўқигунича ўтирмаслигини мустаҳаб кўрганлар. Али ибн ал-Мадиний айтди: «Суҳайл ибн Абу Солиҳнинг ҳадиси хатодир». Буни менга Ишоқ ибн Иброҳим Али ибн ал-Мадинийдан (ривоят қилиб) хабар берди.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «الَّذِي تَفُوتُهُ صَلَاةُ الْعَصْرِ فَكَأَنَّمَا وُتِرَ أَهْلَهُ وَمَالَهُ»
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kimning asr namozi qazo boʻlsa, goʻyo u ahli va molidan judo boʻlgandek boʻladi», dedilar. Buxoriy va Muslim rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кимнинг аср намози қазо бўлса, гўё у аҳли ва молидан жудо бўлгандек бўлади», дедилар. Бухорий ва Муслим ривоят қилган.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «الْوَقْتُ الْأَوَّلُ مِنَ الصَّلَاةِ رِضْوَانُ اللَّهِ وَالْوَقْتُ الْآخَرُ عَفْوُ اللَّهِ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Namozning avvalgi vaqti — Allohning rizosi, oxirgi vaqti esa — Allohning afvidir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu gʻarib hadisdir. Ibn Abbos ham Nabiy ﷺdan shunga oʻxshashini rivoyat qilgan. (Abu Iso) aytdi: Bu bobda Ali, Ibn Umar, Oisha va Ibn Masʼuddan (ham hadislar) bor. Abu Iso aytdi: Ummu Farvaning hadisi faqat Abdulloh ibn Umar al-Umariyning hadisi orqaligina rivoyat qilinadi, u esa hadis ahli nazdida kuchli (rovi) emas, bu hadisda undan (rivoyatni) chalkash keltirganlar, garchi u sodiq boʻlsa-da; Yahyo ibn Said uning hifzi (yodlash quvvati) toʻgʻrisida (tanqidiy) gapirgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Намознинг аввалги вақти — Аллоҳнинг ризоси, охирги вақти эса — Аллоҳнинг афвидир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ғариб ҳадисдир. Ибн Аббос ҳам Набий ﷺдан шунга ўхшашини ривоят қилган. (Абу Исо) айтди: Бу бобда Али, Ибн Умар, Оиша ва Ибн Масъуддан (ҳам ҳадислар) бор. Абу Исо айтди: Умму Фарванинг ҳадиси фақат Абдуллоҳ ибн Умар ал-Умарийнинг ҳадиси орқалигина ривоят қилинади, у эса ҳадис аҳли наздида кучли (рови) эмас, бу ҳадисда ундан (ривоятни) чалкаш келтирганлар, гарчи у содиқ бўлса-да; Яҳё ибн Саид унинг ҳифзи (ёдлаш қуввати) тўғрисида (танқидий) гапирган.
وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ: مَكَثْنَا ذَاتَ لَيْلَةٍ نَنْتَظِرُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِصَلَاةِ الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ فَخَرَجَ إِلَيْنَا حِينَ ذَهَبَ ثُلُثُ اللَّيْلِ أَوْ بَعْدَهُ فَلَا نَدْرِي أَشَيْءٌ شَغَلَهُ فِي أَهْلِهِ أَوْ غَيْرُ ذَلِكَ فَقَالَ حِينَ خَرَجَ: «إِنَّكُمْ لَتَنْتَظِرُونِ صَلَاةً مَا يَنْتَظِرُهَا أَهْلُ دِينٍ غَيْرُكُمْ وَلَوْلَا أَنْ يَثْقُلَ عَلَى أُمَّتِي لَصَلَّيْتُ بِهِمْ هَذِهِ السَّاعَةَ» ثُمَّ أَمَرَ الْمُؤَذِّنَ فَأَقَامَ الصَّلَاة وَصلى. رَوَاهُ مُسلم
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Biz bir tun oxirgi xufton namozi uchun Rasululloh ﷺ ni kutib turdik. U zot bizning oldimizga tunning uchdan biri oʻtganida yoki undan keyin chiqdilar. Biz uni oilasidagi biror ish band qildimi yoki boshqa narsami — bilmaymiz. Chiqqanlarida shunday dedilar: ‹Albatta, siz shunday namozni kutyapsizki, uni sizdan boshqa hech bir din ahli kutmaydi. Agar ummatimga ogʻir boʻlmasligini (bilganimda), ularga bu namozni mana shu soatda oʻqib berardim›». Soʻng muazzinga buyurdilar, u takbir aytdi va (u zot) namoz oʻqitdilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Биз бир тун охирги хуфтон намози учун Расулуллоҳ ﷺ ни кутиб турдик. У зот бизнинг олдимизга туннинг учдан бири ўтганида ёки ундан кейин чиқдилар. Биз уни оиласидаги бирор иш банд қилдими ёки бошқа нарсами — билмаймиз. Чиққанларида шундай дедилар: ‹Албатта, сиз шундай намозни кутяпсизки, уни сиздан бошқа ҳеч бир дин аҳли кутмайди. Агар умматимга оғир бўлмаслигини (билганимда), уларга бу намозни мана шу соатда ўқиб берардим›». Сўнг муаззинга буюрдилар, у такбир айтди ва (у зот) намоз ўқитдилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا يَغْلِبَنَّكُمُ الْأَعْرَابُ على اسْم صَلَاتكُمْ الْمغرب» . قَالَ: «وَتقول الْأَعْرَاب هِيَ الْعشَاء»
وَقَالَ: " لَا يَغْلِبَنَّكُمُ الْأَعْرَابُ عَلَى اسْمِ صَلَاتِكُمُ الْعِشَاءِ فَإِنَّهَا فِي كِتَابِ اللَّهِ الْعِشَاءُ فَإِنَّهَا تعتم بحلاب الْإِبِل. رَوَاهُ مُسلم
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Aʼrobiylar (sahroyilar) namozingizning — xufton namozining nomi borasida sizlarni yengib qoʻymasinlar, chunki u Allohning Kitobida ‹al-ishoʼ› (deb atalgan)dir. Ular esa tuyalarini (kech) sogʻishlari sababli uni ‹atama› deydilar».Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Аъробийлар (саҳройилар) намозингизнинг — хуфтон намозининг номи борасида сизларни енгиб қўймасинлар, чунки у Аллоҳнинг Китобида ‹ал-ишў› (деб аталган)дир. Улар эса туяларини (кеч) соғишлари сабабли уни ‹атама› дейдилар».
عَن ابْن عمر قَالَ: كَانَ الْأَذَانُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ وَالْإِقَامَةُ مَرَّةً مَرَّةً غَيْرَ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ: قَدْ قَامَتِ الصَّلَاةُ قَدْ قَامَتِ الصَّلَاةُ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد وَالنَّسَائِيّ والدارمي
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytadi: Rasululloh ﷺ davrlarida azon ikki marta, ikki marta (juft) aytilar, iqomat esa bir marta, bir marta (toq) aytilar edi, faqat «Qad qomatis-salah, qad qomatis-salah» (degani ikki marta aytilar) edi. Biz iqomatni eshitsak, taharat qilib, soʻng namozga chiqar edik. Shuʼba aytadi: Men Abu Jaʼfardan bu hadisdan boshqasini eshitmaganman.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтади: Расулуллоҳ ﷺ даврларида азон икки марта, икки марта (жуфт) айтилар, иқомат эса бир марта, бир марта (тоқ) айтилар эди, фақат «Қад қоматис-салаҳ, қад қоматис-салаҳ» (дегани икки марта айтилар) эди. Биз иқоматни эшитсак, таҳарат қилиб, сўнг намозга чиқар эдик. Шуъба айтади: Мен Абу Жаъфардан бу ҳадисдан бошқасини эшитмаганман.
عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: كَانَ الْمُسْلِمُونَ حِينَ قدمُوا الْمَدِينَة يَجْتَمعُونَ فيتحينون الصَّلَاة لَيْسَ يُنَادِي بِهَا أَحَدٌ فَتَكَلَّمُوا يَوْمًا فِي ذَلِكَ فَقَالَ بَعْضُهُمُ: اتَّخِذُوا مِثْلَ نَاقُوسِ النَّصَارَى وَقَالَ بَعْضُهُمْ: قَرْنًا مِثْلَ قَرْنِ الْيَهُودِ فَقَالَ عُمَرُ أَوَلَا تَبْعَثُونَ رَجُلًا يُنَادِي بِالصَّلَاةِ؟ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «يَا بِلَالُ قُم فَنَادِ بِالصَّلَاةِ»
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Musulmonlar Madinaga kelganlarida, namozga yigʻilar va uning vaqtini taxmin qilar edi; oʻsha kunlarda hali namozga azon (odati) joriy qilinmagan edi. Bir kuni ular azon masalasini muhokama qildi. Baʼzilar nasroniylardek qoʻngʻiroq ishlatishni, baʼzilar yahudiylarning shoxidek karnay (ishlatishni) taklif qildi; lekin Umar birinchi boʻlib bir kishi namozga (odamlarni) chaqirsin deb taklif qildi. Shunda Rasululloh ﷺ Bilolga turib namozga azon aytishni buyurdilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мусулмонлар Мадинага келганларида, намозга йиғилар ва унинг вақтини тахмин қилар эди; ўша кунларда ҳали намозга азон (одати) жорий қилинмаган эди. Бир куни улар азон масаласини муҳокама қилди. Баъзилар насронийлардек қўнғироқ ишлатишни, баъзилар яҳудийларнинг шохидек карнай (ишлатишни) таклиф қилди; лекин Умар биринчи бўлиб бир киши намозга (одамларни) чақирсин деб таклиф қилди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ Билолга туриб намозга азон айтишни буюрдилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «ثَلَاثَةٌ عَلَى كُثْبَانِ الْمِسْكِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَبَدٌ أَدَّى حَقَّ اللَّهِ وَحَقَّ مَوْلَاهُ وَرَجُلٌ أَمَّ قَوْمًا وَهُمْ بِهِ راضون وَرجل يُنَادي بالصلوات الْخمس فِي كُلَّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَقَالَ: هَذَا حَدِيث غَرِيب
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Uch (toifa kishi) misk uyumlari ustida boʻladi — gumonimcha, qiyomat kunida dedilar: Allohning haqqini va xojalarining haqqini ado etgan qul, bir qavmga imom boʻlib, ular undan rozi boʻlgan kishi va har kuni-yu har tunda besh vaqt namozga azon aytadigan kishi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir, uni Sufyon as-Savriyning Abul-Yaqzondan (qilgan) hadisidan faqat Vakiʼning hadisi orqali bilamiz. Abul-Yaqzonning ismi Usmon ibn Qaysdir, Ibn Umayr ham deyiladi, bu mashhurroqdir.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Уч (тоифа киши) миск уюмлари устида бўлади — гумонимча, қиёмат кунида дедилар: Аллоҳнинг ҳаққини ва хожаларининг ҳаққини адо этган қул, бир қавмга имом бўлиб, улар ундан рози бўлган киши ва ҳар куни-ю ҳар тунда беш вақт намозга азон айтадиган киши», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир, уни Суфён ас-Саврийнинг Абул-Яқзондан (қилган) ҳадисидан фақат Вакиънинг ҳадиси орқали биламиз. Абул-Яқзоннинг исми Усмон ибн Қайсдир, Ибн Умайр ҳам дейилади, бу машҳурроқдир.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مَنْ أَذَّنَ ثِنْتَيْ عَشْرَةَ سَنَةً وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ وَكُتِبَ لَهُ بِتَأْذِينِهِ فِي كُلِّ يَوْمٍ سِتُّونَ حَسَنَةً وَلِكُلِّ إِقَامَة ثَلَاثُونَ حَسَنَة» . رَوَاهُ ابْن مَاجَه
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim oʻn ikki yil azon aytsa, unga jannat vojib boʻladi va azon aytgani uchun har kuni oltmish yaxshilik, har bir iqoma uchun esa oʻttiz yaxshilik yoziladi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким ўн икки йил азон айтса, унга жаннат вожиб бўлади ва азон айтгани учун ҳар куни олтмиш яхшилик, ҳар бир иқома учун эса ўттиз яхшилик ёзилади», дедилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم: «إِن بِلَالًا يُؤذن بِلَيْلٍ فَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يُنَادِيَ ابْنُ أُمِّ مَكْتُوم» ثمَّ قَالَ: وَكَانَ رَجُلًا أَعْمَى لَا يُنَادِي حَتَّى يُقَالَ لَهُ: أَصبَحت أَصبَحت
Solim ibn Abdulloh (otasidan) rivoyat qiladi: Otam aytdiki, Rasululloh ﷺ: «Bilol kechasi azon aytadi; shuning uchun Ibn Ummu Maktum azon aytguncha yeb-ichaveringlar (saharlik qilinglar)», — dedilar. Solim qoʻshimcha qildi: «U (Ibn Ummu Maktum) koʻr kishi edi; unga tong otdi deyilmaguncha azon aytmas edi».Солим ибн Абдуллоҳ (отасидан) ривоят қилади: Отам айтдики, Расулуллоҳ ﷺ: «Билол кечаси азон айтади; шунинг учун Ибн Умму Мактум азон айтгунча еб-ичаверинглар (саҳарлик қилинглар)», — дедилар. Солим қўшимча қилди: «У (Ибн Умму Мактум) кўр киши эди; унга тонг отди дейилмагунча азон айтмас эди».
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " خَصْلَتَانِ مُعَلَّقَتَانِ فِي أَعْنَاقِ الْمُؤَذِّنِينَ لِلْمُسْلِمِينَ: صِيَامُهُمْ وَصَلَاتُهُمْ ". رَوَاهُ ابْنُ مَاجَه
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Muazzinlarning boʻyinlariga musulmonlar uchun ikki narsa osilgandir: ularning namozlari va roʻzalari», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Муаззинларнинг бўйинларига мусулмонлар учун икки нарса осилгандир: уларнинг намозлари ва рўзалари», дедилар.
وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دخل الْكَعْبَة وَأُسَامَة بن زيد وبلال وَعُثْمَان بن طَلْحَة الحَجبي فَأَغْلَقَهَا عَلَيْهِ وَمَكَثَ فِيهَا فَسَأَلْتُ بِلَالًا حِينَ خَرَجَ مَاذَا صَنَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: جعل عمودا عَن يَسَارِهِ وَعَمُودَيْنِ عَنْ يَمِينِهِ وَثَلَاثَةَ أَعْمِدَةٍ وَرَاءَهُ وَكَانَ الْبَيْتُ يَوْمَئِذٍ عَلَى سِتَّةِ أَعْمِدَةِ ثُمَّ صلى
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Kaʼbaga kirdilar, u zot bilan birga Usoma ibn Zayd, Usmon ibn Talha al-Hajabiy va Bilol ham kirdilar. Soʻng u (Bilol Kaʼba)ning eshigini berkitdi va u zot uning ichida turdilar. Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytadi: Men Bilol chiqqanida undan: «Rasululloh ﷺ (u yerda) nima qildilar?» deb soʻradim. U: «U zot bir ustunni chap tomonlariga, ikki ustunni oʻng tomonlariga va uch ustunni orqalariga olib — oʻsha kunlari Uy (Kaʼba) olti ustun ustida edi — soʻng namoz oʻqidilar», dedi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Каъбага кирдилар, у зот билан бирга Усома ибн Зайд, Усмон ибн Талҳа ал-Ҳажабий ва Билол ҳам кирдилар. Сўнг у (Билол Каъба)нинг эшигини беркитди ва у зот унинг ичида турдилар. Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтади: Мен Билол чиққанида ундан: «Расулуллоҳ ﷺ (у ерда) нима қилдилар?» деб сўрадим. У: «У зот бир устунни чап томонларига, икки устунни ўнг томонларига ва уч устунни орқаларига олиб — ўша кунлари Уй (Каъба) олти устун устида эди — сўнг намоз ўқидилар», деди.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْتِي مَسْجِدَ قبَاء كل سبت مَا شيا وراكبا فَيصَلي فِيهِ رَكْعَتَيْنِ
Abdulloh ibn Dinor (Ibn Umardan) rivoyat qiladi: Ibn Umar: «Paygʻambar ﷺ har shanba (kuni) Qubo masjidiga — (baʼzan) piyoda va (baʼzan) mingan holda — borar edilar», — dedi. Abdulloh (ibn Umar) ham shunday qilar edi.Абдуллоҳ ибн Динор (Ибн Умардан) ривоят қилади: Ибн Умар: «Пайғамбар ﷺ ҳар шанба (куни) Қубо масжидига — (баъзан) пиёда ва (баъзан) минган ҳолда — борар эдилар», — деди. Абдуллоҳ (ибн Умар) ҳам шундай қилар эди.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «اجْعَلُوا فِي بُيُوتِكُمْ مِنْ صَلَاتِكُمْ وَلَا تَتَّخِذُوهَا قُبُورًا»
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Namozlaringizning baʼzisini uyingizda oʻqing va ularni (yaʼni uylaringizni) qabristonga aylantirmanglar», — dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Намозларингизнинг баъзисини уйингизда ўқинг ва уларни (яъни уйларингизни) қабристонга айлантирманглар», — дедилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُصَلَّى فِي سَبْعَةِ مَوَاطِنَ: فِي الْمَزْبَلَةِ وَالْمَجْزَرَةِ وَالْمَقْبَرَةِ وَقَارِعَةِ الطَّرِيقِ وَفِي الْحَمَّامِ وَفِي مَعَاطِنِ الْإِبِلِ وَفَوْقَ ظَهْرِ بَيْتِ اللَّهِ ". رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَابْنُ مَاجَهْ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ yetti joyda namoz oʻqishdan nahy qildilar (qaytardilar): axlatxonada, soʻyishxonada (qassobxonada), qabristonda, yoʻl oʻrtasida, hammomda, tuyalarning qoʻrasida va Allohning Uyi (Kaʼba) ustida.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ етти жойда намоз ўқишдан наҳй қилдилар (қайтардилар): ахлатхонада, сўйишхонада (қассобхонада), қабристонда, йўл ўртасида, ҳаммомда, туяларнинг қўрасида ва Аллоҳнинг Уйи (Каъба) устида.
عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَغْدُو إِلَى الْمُصَلَّى وَالْعَنَزَةُ بَيْنَ يَدَيْهِ تُحْمَلُ وَتُنْصَبُ بِالْمُصَلَّى بَيْنَ يَدَيْهِ فَيصَلي إِلَيْهَا. رَوَاهُ البُخَارِيّ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ joynamozga (iydgohga) chiqar edilar; u zot oldida anaza (nayzali tayoq) koʻtarib borilar va joynamozda u zot oldiga sanchilar edi; u zot unga qarab (sutra qilib) namoz oʻqir edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ жойнамозга (ийдгоҳга) чиқар эдилар; у зот олдида аназа (найзали таёқ) кўтариб борилар ва жойнамозда у зот олдига санчилар эди; у зот унга қараб (сутра қилиб) намоз ўқир эдилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَرْفَعُ يَدَيْهِ حَذْوَ مَنْكِبَيْهِ إِذَا افْتَتَحَ الصَّلَاةَ وَإِذَا كَبَّرَ لِلرُّكُوعِ وَإِذَا رَفَعَ رَأْسَهُ مِنَ الرُّكُوعِ رَفَعَهُمَا كَذَلِكَ وَقَالَ: سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ وَكَانَ لَا يَفْعَلُ ذَلِكَ فِي السُّجُودِ
Solim ibn Abdulloh (otasidan) rivoyat qiladi: Otam dedi: «Rasululloh ﷺ namozni boshlayotganda va rukuʼ uchun takbir aytganda ikki qoʻllarini yelkalari barobarigacha koʻtarar edilar. Rukuʼdan boshini koʻtarganda ham shunday qilar va: ‹Samiʼalloohu liman hamidah, Robbana va lakal-hamd›, — der edilar. Sajdalarda esa buni (qoʻl koʻtarishni) qilmas edilar».Солим ибн Абдуллоҳ (отасидан) ривоят қилади: Отам деди: «Расулуллоҳ ﷺ намозни бошлаётганда ва рукуъ учун такбир айтганда икки қўлларини елкалари баробаригача кўтарар эдилар. Рукуъдан бошини кўтарганда ҳам шундай қилар ва: ‹Самиъаллооҳу лиман ҳамидаҳ, Роббана ва лакал-ҳамд›, — дер эдилар. Саждаларда эса буни (қўл кўтаришни) қилмас эдилар».
عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَعَدَ فِي التَّشَهُّدِ وَضَعَ يَدَهُ الْيُسْرَى عَلَى رُكْبَتِهِ الْيُسْرَى وَوَضَعَ يَدَهُ الْيُمْنَى عَلَى رُكْبَتِهِ الْيُمْنَى وَعَقَدَ ثَلَاثًا وَخمسين وَأَشَارَ بالسبابة
وَفِي رِوَايَةٍ: كَانَ إِذَا جَلَسَ فِي الصَّلَاةِ وَضَعَ يَدَيْهِ عَلَى رُكْبَتَيْهِ وَرَفَعَ أُصْبُعَهُ الْيُمْنَى الَّتِي تلِي الْإِبْهَام يَدْعُو بِهَا وَيَدَهُ الْيُسْرَى عَلَى رُكْبَتِهِ بَاسِطَهَا عَلَيْهَا. رَوَاهُ مُسلم
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ tashahhudda oʻtirganlarida, chap qoʻllarini chap tizzalari ustiga, oʻng qoʻllarini oʻng tizzalari ustiga qoʻyar, (barmoqlarini) ellik uch (shaklida) tugar va koʻrsatkich barmoq bilan ishora qilar edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ташаҳҳудда ўтирганларида, чап қўлларини чап тиззалари устига, ўнг қўлларини ўнг тиззалари устига қўяр, (бармоқларини) эллик уч (шаклида) тугар ва кўрсаткич бармоқ билан ишора қилар эдилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَجْلِسَ الرَّجُلُ فِي الصَّلَاةِ وَهُوَ مُعْتَمِدٌ عَلَى يَدِهِ. رَوَاهُ أَحْمد وَأَبُو دَاوُد
وَفِي رِوَايَةٍ لَهُ: نَهَى أَنْ يَعْتَمِدَ الرَّجُلُ عَلَى يَدَيْهِ إِذا نَهَضَ فِي الصَّلَاة
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ man qildilar. Ahmad ibn Hanbal: «Kishi namozda qoʻliga suyanib oʻtirishidan (man qildilar)», dedi. Ibn Shabbuya: «Kishi namozda qoʻliga suyanishidan man qildilar», dedi. Ibn Rofeʼ: «Kishi qoʻliga suyangan holda namoz oʻqishidan man qildilar», dedi va buni «Sajdadan bosh koʻtarish» bobida zikr qildi. Ibn Abdulmalik esa: «Kishi namozda (oʻrnidan) turayotganda ikki qoʻliga suyanishidan man qildilar», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ман қилдилар. Аҳмад ибн Ҳанбал: «Киши намозда қўлига суяниб ўтиришидан (ман қилдилар)», деди. Ибн Шаббуя: «Киши намозда қўлига суянишидан ман қилдилар», деди. Ибн Рофеъ: «Киши қўлига суянган ҳолда намоз ўқишидан ман қилдилар», деди ва буни «Саждадан бош кўтариш» бобида зикр қилди. Ибн Абдулмалик эса: «Киши намозда (ўрнидан) тураётганда икки қўлига суянишидан ман қилдилар», деди.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «الِاخْتِصَارُ فِي الصَّلَاةِ رَاحَةُ أَهْلِ النَّارِ» . رَوَاهُ فِي شرح السّنة
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Namozda ixtisor — qoʻlni belga qoʻyish doʻzax ahlining istirohatidir», dedilar. ‹Sharhus-sunna›da rivoyat qilingan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Намозда ихтисор — қўлни белга қўйиш дўзах аҳлининг истироҳатидир», дедилар. ‹Шарҳус-сунна›да ривоят қилинган.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ (السَّجْدَةَ)
وَنَحْنُ عِنْدَهُ فَيَسْجُدُ وَنَسْجُدُ مَعَهُ فَنَزْدَحِمُ حَتَّى مَا يَجِدُ أَحَدُنَا لِجَبْهَتِهِ مَوْضِعًا يَسْجُدُ عَلَيْهِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ Sajda surasini oʻqiganlarida — biz u zot bilan birga edik — u zot sajda qilar, biz ham u zot bilan sajda qilar edik; baʼzilarimiz (tigʻiz olomon tufayli) sajda qilish uchun (peshanamizga) joy topa olmas edi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ Сажда сурасини ўқиганларида — биз у зот билан бирга эдик — у зот сажда қилар, биз ҳам у зот билан сажда қилар эдик; баъзиларимиз (тиғиз оломон туфайли) сажда қилиш учун (пешанамизга) жой топа олмас эди.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ: أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَجَدَ فِي صَلَاةِ الظُّهْرِ ثُمَّ قَامَ فَرَكَعَ فَرَأَوْا أَنَّهُ قَرَأَ تَنْزِيلَ السَّجْدَةَ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ peshin namozida sajda qildilar, soʻng turib ruku qildilar, shunda biz u zot «Tanziylus-Sajda» (Sajda surasi)ni oʻqiganlar, deb angladik. Ibn Iso aytdi: Umayyani Muʼtamirdan boshqa hech kim zikr qilmagan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ пешин намозида сажда қилдилар, сўнг туриб руку қилдилар, шунда биз у зот «Танзийлус-Сажда» (Сажда сураси)ни ўқиганлар, деб англадик. Ибн Исо айтди: Умайяни Муътамирдан бошқа ҳеч ким зикр қилмаган.
عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا يَتَحَرَّى أَحَدُكُمْ فَيُصَلِّيَ عِنْدَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَلَا عِنْدَ غُرُوبِهَا»
وَفِي رِوَايَةٍ قَالَ: «إِذَا طَلَعَ حَاجِبُ الشَّمْسِ فدعوا الصَّلَاة حَتَّى تبرز. فَإِذا غَابَ حَاجِبُ الشَّمْسِ فَدَعُوا الصَّلَاةَ حَتَّى تَغِيبَ وَلَا تَحَيَّنُوا بِصَلَاتِكُمْ طُلُوعَ الشَّمْسِ وَلَا غُرُوبَهَا فَإِنَّهَا تطلع بَين قَرْني الشَّيْطَان»
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Quyoshning (yuqori) chekkasi (ertalab) paydo boʻlganda, — to quyosh toʻliq chiqquncha — namoz oʻqimanglar; va quyoshning pastki chekkasi botganda, — to u toʻliq botguncha — namoz oʻqimanglar. Quyosh chiqishi yoki botishi (payti)da namoz oʻqishga intilmanglar — chunki quyosh shaytonning boshining ikki tomoni orasidan chiqadi», — dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Қуёшнинг (юқори) чеккаси (эрталаб) пайдо бўлганда, — то қуёш тўлиқ чиққунча — намоз ўқиманглар; ва қуёшнинг пастки чеккаси ботганда, — то у тўлиқ ботгунча — намоз ўқиманглар. Қуёш чиқиши ёки ботиши (пайти)да намоз ўқишга интилманглар — чунки қуёш шайтоннинг бошининг икки томони орасидан чиқади», — деди.
عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «صَلَاةُ الْجَمَاعَةِ تَفْضُلُ صَلَاة الْفَذ بِسبع وَعشْرين دَرَجَة»
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi, u dedi: Rasululloh ﷺ: «Jamoat namozi yolgʻiz kishining namozidan yigirma yetti daraja afzaldir», dedilar. U (Abu Iso) dedi: Bu bobda Abdulloh ibn Masʼud, Ubay ibn Kaʼb, Muoz ibn Jabal, Abu Said, Abu Hurayra va Anas ibn Molikdan ham (hadislar) bor. Abu Iso aytdi: Ibn Umarning hadisi hasan sahihdir. Nofiʼ ham Ibn Umardan, u Nabiy ﷺdan shunday rivoyat qilgan: u zot: «Jamoat namozi yolgʻiz kishining namozidan yigirma yetti daraja afzaldir», dedilar. Abu Iso aytdi: Nabiy ﷺdan rivoyat qilganlarning aksariyati «yigirma besh» deganlar; faqat Ibn Umargina «yigirma yetti» degan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади, у деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Жамоат намози ёлғиз кишининг намозидан йигирма етти даража афзалдир», дедилар. У (Абу Исо) деди: Бу бобда Абдуллоҳ ибн Масъуд, Убай ибн Каъб, Муоз ибн Жабал, Абу Саид, Абу Ҳурайра ва Анас ибн Моликдан ҳам (ҳадислар) бор. Абу Исо айтди: Ибн Умарнинг ҳадиси ҳасан саҳиҳдир. Нофиъ ҳам Ибн Умардан, у Набий ﷺдан шундай ривоят қилган: у зот: «Жамоат намози ёлғиз кишининг намозидан йигирма етти даража афзалдир», дедилар. Абу Исо айтди: Набий ﷺдан ривоят қилганларнинг аксарияти «йигирма беш» деганлар; фақат Ибн Умаргина «йигирма етти» деган.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا اسْتَأْذَنَتِ امْرَأَة أحدكُم إِلَى الْمَسْجِد فَلَا يمْنَعهَا»
(Solim, otasi (Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo))dan, Paygʻambar ﷺdan rivoyat qildi)ki, u zot: «Birortangizning xotini masjidga (borishga) izn soʻrasa, uni toʻ smasin», dedilar.(Солим, отаси (Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо))дан, Пайғамбар ﷺдан ривоят қилди)ки, у зот: «Бирортангизнинг хотини масжидга (боришга) изн сўраса, уни тў смасин», дедилар.
عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا تَمْنَعُوا نِسَاءَكُمُ الْمَسَاجِدَ وَبُيُوتُهُنَّ خَيْرٌ لَهُنَّ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Ayollaringizni masjidlardan toʻsmanglar, (lekin) ularning uylari ular uchun yaxshiroqdir.»Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Аёлларингизни масжидлардан тўсманглар, (лекин) уларнинг уйлари улар учун яхшироқдир.»
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَقِيمُوا الصُّفُوفَ وَحَاذُوا بَين المنكاكب وَسُدُّوا الْخَلَلَ وَلِينُوا بِأَيْدِي إِخْوَانِكُمْ وَلَا تَذَرُوا فرجات للشَّيْطَان وَمَنْ وَصَلَ صَفًّا وَصَلَهُ اللَّهُ وَمَنْ قَطَعَهُ قطعه الله» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد وَالنَّسَائِيّ مِنْهُ قَوْلَهُ: «وَمَنْ وَصَلَ صَفًّا» . إِلَى آخِرِهِ
Iso ibn Ibrohim al-Gʻofiqiy bizga aytdi: Ibn Vahb bizga aytdi. (Boshqa sanad bilan) Qutayba ibn Said ham bizga aytdi: al-Lays bizga aytdi — Ibn Vahbning hadisi toʻliqroq — Muoviya ibn Solihdan, u Abuz-Zohiriyyadan, u Kasir ibn Murradan, u Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qiladi. Qutayba esa: Abuz-Zohiriyyadan, u Abu Shajaradan dedi va Ibn Umarni zikr qilmadi. (Rivoyat qilinishicha,) Rasululloh ﷺ: «Saflarni togʻrilanglar, yelkalarni bir tekisda tutinglar, boʻshliqlarni toʻldiringlar, birodarlaringizning qoʻllariga muloyim boʻlinglar, — Iso ‹birodarlaringizning qoʻllariga› demadi — shaytonga (qoldirib) boʻshliqlar qoldirmanglar. Kim bir safni ulasa, Alloh uni (oʻz rahmatiga) ulaydi, kim bir safni uzsa, Alloh uni (rahmatidan) uzadi», dedilar. Abu Dovud aytdi: Abu Shajara — bu Kasir ibn Murradir. Abu Dovud aytdi: «Birodarlaringizning qoʻllariga muloyim boʻlinglar» degan soʻzning maʼnosi shuki, bir kishi safga kelib unga kirmoqchi boʻlsa, har bir kishi u safga kirib olguncha unga yelkalarini muloyimlik bilan boʻshatib berishi lozim.Исо ибн Иброҳим ал-Ғофиқий бизга айтди: Ибн Ваҳб бизга айтди. (Бошқа санад билан) Қутайба ибн Саид ҳам бизга айтди: ал-Лайс бизга айтди — Ибн Ваҳбнинг ҳадиси тўлиқроқ — Муовия ибн Солиҳдан, у Абуз-Зоҳирийядан, у Касир ибн Муррадан, у Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилади. Қутайба эса: Абуз-Зоҳирийядан, у Абу Шажарадан деди ва Ибн Умарни зикр қилмади. (Ривоят қилинишича,) Расулуллоҳ ﷺ: «Сафларни тоғриланглар, елкаларни бир текисда тутинглар, бўшлиқларни тўлдиринглар, биродарларингизнинг қўлларига мулойим бўлинглар, — Исо ‹биродарларингизнинг қўлларига› демади — шайтонга (қолдириб) бўшлиқлар қолдирманглар. Ким бир сафни уласа, Аллоҳ уни (ўз раҳматига) улайди, ким бир сафни узса, Аллоҳ уни (раҳматидан) узади», дедилар. Абу Довуд айтди: Абу Шажара — бу Касир ибн Муррадир. Абу Довуд айтди: «Биродарларингизнинг қўлларига мулойим бўлинглар» деган сўзнинг маъноси шуки, бир киши сафга келиб унга кирмоқчи бўлса, ҳар бир киши у сафга кириб олгунча унга елкаларини мулойимлик билан бўшатиб бериши лозим.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " ثَلَاثَةٌ لَا تُقْبَلُ مِنْهُمْ صَلَاتُهُمْ: مَنْ تَقَدَّمَ قَوْمًا وَهُمْ لَهُ كَارِهُونَ وَرَجُلٌ أَتَى الصَّلَاةَ دِبَارًا وَالدِّبَارُ: أَنْ يَأْتِيَهَا بَعْدَ أَنْ تَفُوتَهُ وَرَجُلٌ اعْتَبَدَ مُحَرَّرَةً ". رَوَاهُ أَبُو دَاوُد وَابْن مَاجَه
Abdulloh ibn Amr (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ (shunday) der edilar: «Uch toifa kishining namozini Alloh ulardan qabul qilmaydi: oʻzini yoqtirmaydigan qavmga imomlik qilgan kishi va namozga dibor (kechikib) kelgan kishi» — dibor uning vaqti oʻtib ketganidan keyin kelishidir — «va ozod qilgan (qulini) qaytadan qul qilib olgan kishi».Абдуллоҳ ибн Амр (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ (шундай) дер эдилар: «Уч тоифа кишининг намозини Аллоҳ улардан қабул қилмайди: ўзини ёқтирмайдиган қавмга имомлик қилган киши ва намозга дибор (кечикиб) келган киши» — дибор унинг вақти ўтиб кетганидан кейин келишидир — «ва озод қилган (қулини) қайтадан қул қилиб олган киши».
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: لَمَّا قَدِمَ الْمُهَاجِرُونَ الْأَوَّلُونَ الْمَدِينَةَ كَانَ يَؤُمُّهُمْ سَالِمٌ مَوْلَى أَبِي حُذَيْفَةَ وَفِيهِمْ عُمَرُ وَأَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الْأسد. رَوَاهُ البُخَارِيّ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Dastlabki muhojirlar Madinaga kelganlarida, ularga Abu Huzayfaning ozod qilingan quli Solim imomlik qilar edi. Ularning orasida Umar va Abu Salama ibn Abdulasad ham bor edi. Buxoriy rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Дастлабки муҳожирлар Мадинага келганларида, уларга Абу Ҳузайфанинг озод қилинган қули Солим имомлик қилар эди. Уларнинг орасида Умар ва Абу Салама ибн Абдуласад ҳам бор эди. Бухорий ривоят қилган.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُنَا بِالتَّخْفِيفِ وَيَؤُمُّنَا ب (الصافات)
رَوَاهُ النَّسَائِيّ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizni (namozni) yengil qilishga buyurar, oʻzlari esa bizga imom boʻlib (Soffot) surasini oʻqir edilar. Nasoiy rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизни (намозни) енгил қилишга буюрар, ўзлари эса бизга имом бўлиб (Соффот) сурасини ўқир эдилар. Насоий ривоят қилган.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا: أَنَّ رَجُلًا سَأَلَهُ فَقَالَ: إِنِّي أُصَلِّي فِي بَيْتِي ثُمَّ أُدْرِكُ الصَّلَاةَ فِي الْمَسْجِدِ مَعَ الْإِمَامِ أَفَأُصَلِّي مَعَهُ؟ قَالَ لَهُ: نَعَمْ قَالَ الرجل: أَيَّتهمَا أجعَل صَلَاتي؟ قَالَ عُمَرَ: وَذَلِكَ إِلَيْكَ؟ إِنَّمَا ذَلِكَ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ يَجْعَلُ أَيَّتَهُمَا شَاءَ. رَوَاهُ مَالِكٌ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi undan soʻrab: «Men uyimda namoz oʻqiyman, soʻngra masjidda imom bilan namozga ulgurib qolaman. U bilan (yana) oʻqiyveraymi?» dedi. U: «Ha», dedi. Haligi kishi: «Qay birini (asosiy) namozim deb hisoblay?» dedi. Ibn Umar: «Bu sening ixtiyoringdami? Bu faqat Alloh azza va jallaning ixtiyorida; U qay birini xohlasa, (asosiy) qilib qoʻyadi», dedi. Molik rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир киши ундан сўраб: «Мен уйимда намоз ўқийман, сўнгра масжидда имом билан намозга улгуриб қоламан. У билан (яна) ўқийверайми?» деди. У: «Ҳа», деди. Ҳалиги киши: «Қай бирини (асосий) намозим деб ҳисоблай?» деди. Ибн Умар: «Бу сенинг ихтиёрингдами? Бу фақат Аллоҳ азза ва жалланинг ихтиёрида; У қай бирини хоҳласа, (асосий) қилиб қўяди», деди. Молик ривоят қилган.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: صَلَّيْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَكْعَتَيْنِ قَبْلَ الظُّهْرِ وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَهَا وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْمَغْرِبِ فِي بَيْتِهِ وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعِشَاءِ فِي بَيْتِهِ قَالَ: وَحَدَّثَتْنِي حَفْصَةُ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ حِينَ يَطْلُعُ الْفَجْرُ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men Paygʻambar ﷺ dan oʻn rakat nafl (namoz)ni yodda saqlayman: peshindan oldin ikki rakat va undan keyin ikki rakat; shom namozidan keyin u zotning uyida ikki rakat; xufton namozidan keyin u zotning uyida ikki rakat; va bomdod namozidan oldin ikki rakat — oʻsha paytda hech kim Paygʻambar ﷺ ning uyiga kirmas edi. Hafsa menga — Paygʻambar ﷺ azon aytuvchi azon aytgandan va tong otgandan keyin ikki rakat oʻqir edilar, deb — aytdi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен Пайғамбар ﷺ дан ўн ракат нафл (намоз)ни ёдда сақлайман: пешиндан олдин икки ракат ва ундан кейин икки ракат; шом намозидан кейин у зотнинг уйида икки ракат; хуфтон намозидан кейин у зотнинг уйида икки ракат; ва бомдод намозидан олдин икки ракат — ўша пайтда ҳеч ким Пайғамбар ﷺ нинг уйига кирмас эди. Ҳафса менга — Пайғамбар ﷺ азон айтувчи азон айтгандан ва тонг отгандан кейин икки ракат ўқир эдилар, деб — айтди.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «رَحِمَ اللَّهُ امْرَءًا صَلَّى قَبْلَ الْعَصْرِ أَرْبَعًا» . رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالتِّرْمِذِيُّ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Asrdan oldin toʻrt rakat (namoz) oʻqigan kishiga Alloh rahm qilsin!» dedilar. Ahmad va Termiziy rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Асрдан олдин тўрт ракат (намоз) ўқиган кишига Аллоҳ раҳм қилсин!» дедилар. Аҳмад ва Термизий ривоят қилган.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ أَبَاهُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ كَانَ يُصَلِّي مِنَ اللَّيْلِ مَا شَاءَ اللَّهُ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ أَيْقَظَ أَهْلَهُ لِلصَّلَاةِ يَقُولُ لَهُمْ: الصَّلَاةُ ثُمَّ يَتْلُو هَذِهِ الْآيَةَ: (وَأْمُرْ أَهْلَكَ بِالصَّلَاةِ وَاصْطَبِرْ عَلَيْهَا لَا نَسْأَلُكَ رِزْقًا نَحن نرزقك وَالْعَاقبَة للتقوى)
رَوَاهُ مَالك
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Otasi Umar ibn Xattob (roziyallohu anhu) tunda Alloh xohlagancha namoz oʻqir, kechaning oxiri boʻlganda esa ahlini namozga uygʻotib, ularga: «Namoz!» der, soʻng bu oyatni tilovat qilar edi: {Ahlingni namozga buyur va oʻzing ham unga sabr qil. Biz sendan rizq soʻramaymiz, (aksincha) Biz seni rizqlantiramiz. Oqibat (yaxshi natija) taqvo (egalari) uchundir} (Toha 132). Molik rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Отаси Умар ибн Хаттоб (розияллоҳу анҳу) тунда Аллоҳ хоҳлаганча намоз ўқир, кечанинг охири бўлганда эса аҳлини намозга уйғотиб, уларга: «Намоз!» дер, сўнг бу оятни тиловат қилар эди: {Аҳлингни намозга буюр ва ўзинг ҳам унга сабр қил. Биз сендан ризқ сўрамаймиз, (аксинча) Биз сени ризқлантирамиз. Оқибат (яхши натижа) тақво (эгалари) учундир} (Тоҳа 132). Молик ривоят қилган.
عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «صَلَاةُ اللَّيْلِ مَثْنَى مَثْنَى فَإِذَا خَشِيَ أَحَدُكُمُ الصُّبْحَ صَلَّى رَكْعَةً وَاحِدَة توتر لَهُ مَا قد صلى»
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kuni bir kishi Rasululloh ﷺ dan tungi namoz haqida soʻradi. Rasululloh ﷺ: «Tungi namoz ikki rakat, (yana) ikki rakat (tarzda) oʻqiladi; agar biringiz tong (bomdod namozi) yaqinlashishidan qoʻrqsa, bir rakat oʻqisin — bu u oʻqigan barcha (juft) rakatlar uchun vitr (toq) boʻladi», — dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир куни бир киши Расулуллоҳ ﷺ дан тунги намоз ҳақида сўради. Расулуллоҳ ﷺ: «Тунги намоз икки ракат, (яна) икки ракат (тарзда) ўқилади; агар бирингиз тонг (бомдод намози) яқинлашишидан қўрқса, бир ракат ўқисин — бу у ўқиган барча (жуфт) ракатлар учун витр (тоқ) бўлади», — дедилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «اجْعَلُوا آخِرَ صَلَاتِكُمْ بِاللَّيْلِ وترا» . رَوَاهُ مُسلم
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Tungi namozingizning oxirini vitr qilinglar», — dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Тунги намозингизнинг охирини витр қилинглар», — дедилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي فِي السَّفَرِ عَلَى رَاحِلَتِهِ حَيْثُ تَوَجَّهَتْ بِهِ يُومِئُ إِيمَاءً صَلَاةَ اللَّيْلِ إِلَّا الْفَرَائِضَ وَيُوتِرُ على رَاحِلَته
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ oʻz ulovida (rohilasida) — uning yoʻnalishiga qarab imo bilan — (nafl) namozlar oʻqir edilar, lekin farz namozni (emas). U zot vitrni ham oʻz ulovida oʻqir edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ ўз уловида (роҳиласида) — унинг йўналишига қараб имо билан — (нафл) намозлар ўқир эдилар, лекин фарз намозни (эмас). У зот витрни ҳам ўз уловида ўқир эдилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: صَلَّيْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الظُّهْرَ فِي السَّفَرِ رَكْعَتَيْنِ وَبَعْدَهَا رَكْعَتَيْنِ وَفِي رِوَايَةٍ قَالَ: صَلَّيْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْحَضَرِ وَالسَّفَرِ فَصَلَّيْتُ مَعَهُ فِي الْحَضَرِ الظُّهْرَ أَرْبَعًا وَبَعْدَهَا رَكْعَتَيْنِ وَصَلَّيْتُ مَعَهُ فِي السَّفَرِ الظُّهْرَ رَكْعَتَيْنِ وَبَعْدَهَا رَكْعَتَيْنِ وَالْعَصْرَ رَكْعَتَيْنِ وَلَمْ يُصَلِّ بَعْدَهَا شَيْئًا وَالْمَغْرِبُ فِي الْحَضَرِ وَالسَّفَرِ سَوَاءٌ ثَلَاثُ رَكَعَاتٍ وَلَا يَنْقُصُ فِي حَضَرٍ وَلَا سَفَرٍ وَهِيَ وِتْرُ النَّهَارِ وَبَعْدَهَا رَكْعَتَيْنِ. رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U: «Men Nabiy ﷺ bilan ham muqim holatda, ham safarda namoz oʻqidim. U zot bilan muqim holatda peshinni toʻrt rakaat va undan keyin ikki rakaat oʻqidim. U zot bilan safarda peshinni ikki rakaat va undan keyin ikki rakaat, asrni ikki rakaat oʻqidim, undan keyin esa u zot hech narsa oʻqimadilar. Shomni muqim holatda ham, safarda ham bir xil uch rakaat (oʻqidik), u na muqimlikda, na safarda kamaytirilmaydi, u kunduzning vitridir, undan keyin ikki rakaat (oʻqidik)», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir. Men Muhammadning: «Ibn Abu Laylo bundan koʻra menga manzurroq hadis rivoyat qilmagan, lekin men undan hech narsa rivoyat qilmayman», deganini eshitdim.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У: «Мен Набий ﷺ билан ҳам муқим ҳолатда, ҳам сафарда намоз ўқидим. У зот билан муқим ҳолатда пешинни тўрт ракаат ва ундан кейин икки ракаат ўқидим. У зот билан сафарда пешинни икки ракаат ва ундан кейин икки ракаат, асрни икки ракаат ўқидим, ундан кейин эса у зот ҳеч нарса ўқимадилар. Шомни муқим ҳолатда ҳам, сафарда ҳам бир хил уч ракаат (ўқидик), у на муқимликда, на сафарда камайтирилмайди, у кундузнинг витридир, ундан кейин икки ракаат (ўқидик)», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир. Мен Муҳаммаднинг: «Ибн Абу Лайло бундан кўра менга манзурроқ ҳадис ривоят қилмаган, лекин мен ундан ҳеч нарса ривоят қилмайман», деганини эшитдим.
عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بمنى رَكْعَتَيْنِ وَأَبُو بَكْرٍ بَعْدَهُ وَعُمَرُ بَعْدَ أَبِي بَكْرٍ وَعُثْمَانُ صَدَرًا مِنْ خِلَافَتِهِ ثُمَّ إِنَّ عُثْمَانَ صَلَّى بَعْدُ أَرْبَعًا فَكَانَ ابْنُ عُمَرَ إِذَا صَلَّى مَعَ الْإِمَامِ صَلَّى أَرْبَعًا وَإِذَا صلاهَا وَحده صلى رَكْعَتَيْنِ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ Minoda ikki rakaat oʻqidilar, undan keyin Abu Bakr, Abu Bakrdan keyin Umar va Usmon ham xalifaligining boshlarida (shunday oʻqidi). Soʻng Usmon keyinroq toʻrt rakaat oʻqidi». Ibn Umar imom bilan oʻqiganida toʻrt rakaat oʻqir, yolgʻiz oʻqiganida esa ikki rakaat oʻqir edi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ Минода икки ракаат ўқидилар, ундан кейин Абу Бакр, Абу Бакрдан кейин Умар ва Усмон ҳам халифалигининг бошларида (шундай ўқиди). Сўнг Усмон кейинроқ тўрт ракаат ўқиди». Ибн Умар имом билан ўқиганида тўрт ракаат ўқир, ёлғиз ўқиганида эса икки ракаат ўқир эди.