أَخْبَرَنَا وَاصِلُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي زُرْعَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " التَّمْرُ بِالتَّمْرِ وَالْحِنْطَةُ بِالْحِنْطَةِ وَالشَّعِيرُ بِالشَّعِيرِ وَالْمِلْحُ بِالْمِلْحِ يَدًا بِيَدٍ فَمَنْ زَادَ أَوِ ازْدَادَ فَقَدْ أَرْبَى إِلاَّ مَا اخْتَلَفَتْ أَلْوَانُهُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Xurmo xurmoga, bugʻdoy bugʻdoyga, arpa arpaga, tuz tuzga qoʻlma-qoʻl almashtiriladi. Kim ziyoda bersa yoki ziyoda olsa, ribo qilibdi — ammo turlari har xil boʻlsa, bundan mustasno», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Хурмо хурмога, буғдой буғдойга, арпа арпага, туз тузга қўлма-қўл алмаштирилади. Ким зиёда берса ёки зиёда олса, рибо қилибди — аммо турлари ҳар хил бўлса, бундан мустасно», дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ مُوسَى بْنِ أَبِي تَمِيمٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الدِّينَارُ بِالدِّينَارِ وَالدِّرْهَمُ بِالدِّرْهَمِ لاَ فَضْلَ بَيْنَهُمَا " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Dinor dinorga, dirham dirhamga (sotiladi); ular orasida ortiqchalik yoʻq», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Динор динорга, дирҳам дирҳамга (сотилади); улар орасида ортиқчалик йўқ», дедилар.
أَخْبَرَنَا وَاصِلُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ أَبِي نُعْمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الذَّهَبُ بِالذَّهَبِ وَزْنًا بِوَزْنٍ مِثْلاً بِمِثْلٍ وَالْفِضَّةُ بِالْفِضَّةِ وَزْنًا بِوَزْنٍ مِثْلاً بِمِثْلٍ فَمَنْ زَادَ أَوِ ازْدَادَ فَقَدْ أَرْبَى " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Oltin oltinga vaznma-vazn, misli-misliga; kumush kumushga vaznma-vazn, misli-misliga (sotiladi). Bas, kim ziyoda qilsa yoki ziyoda olsa, batahqiq ribo qildi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Олтин олтинга вазнма-вазн, мисли-мислига; кумуш кумушга вазнма-вазн, мисли-мислига (сотилади). Бас, ким зиёда қилса ёки зиёда олса, батаҳқиқ рибо қилди», дедилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ كَانَ لِرَجُلٍ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم سِنٌّ مِنَ الإِبِلِ فَجَاءَ يَتَقَاضَاهُ فَقَالَ " أَعْطُوهُ " . فَلَمْ يَجِدُوا إِلاَّ سِنًّا فَوْقَ سِنِّهِ قَالَ " أَعْطُوهُ " . فَقَالَ أَوْفَيْتَنِي . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ خِيَارَكُمْ أَحْسَنُكُمْ قَضَاءً " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishining Nabiy ﷺ zimmalarida maʼlum yoshdagi tuya haqi bor edi. U qarzini talab qilib keldi. Shunda u zot: «Unga bering», dedilar. Ammo ular haligi tuyaning yoshidan kattaroq tuyani topdilar. U zot: «Oʻshani bering», dedilar. Haligi kishi: «Menga toʻliq ado etding», dedi. Rasululloh ﷺ: «Albatta, sizlarning eng yaxshingiz qarzni chiroyli ado etuvchingizdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир кишининг Набий ﷺ зиммаларида маълум ёшдаги туя ҳақи бор эди. У қарзини талаб қилиб келди. Шунда у зот: «Унга беринг», дедилар. Аммо улар ҳалиги туянинг ёшидан каттароқ туяни топдилар. У зот: «Ўшани беринг», дедилар. Ҳалиги киши: «Менга тўлиқ адо этдинг», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, сизларнинг энг яхшингиз қарзни чиройли адо этувчингиздир», дедилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، وَيَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالُوا حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ بَيْعَتَيْنِ فِي بَيْعَةٍ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir savdoda ikki savdo qilishni taqiqladilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир савдода икки савдо қилишни тақиқладилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، عَنْ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْمُغِيرَةِ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ أَبِي نُعْمٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ كَسْبِ الْحَجَّامِ وَعَنْ ثَمَنِ الْكَلْبِ وَعَنْ عَسْبِ الْفَحْلِ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ hajjom (qon oluvchi)ning kasbidan, it bahosidan va aygʻir chatishtirish (naslchilik) haqidan qaytardilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳажжом (қон олувчи)нинг касбидан, ит баҳосидан ва айғир чатиштириш (наслчилик) ҳақидан қайтардилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ حَزْمٍ، عَنْ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ، عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَيُّمَا امْرِئٍ أَفْلَسَ ثُمَّ وَجَدَ رَجُلٌ عِنْدَهُ سِلْعَتَهُ بِعَيْنِهَا فَهُوَ أَوْلَى بِهِ مِنْ غَيْرِهِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qaysi bir kishi kambagʻal boʻlib qolsa-yu, soʻng bir odam oʻz molini uning huzurida aynan oʻzligicha topsa, u molga boshqalardan koʻra haqliroqdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси бир киши камбағал бўлиб қолса-ю, сўнг бир одам ўз молини унинг ҳузурида айнан ўзлигича топса, у молга бошқалардан кўра ҳақлироқдир», дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا أُتْبِعَ أَحَدُكُمْ عَلَى مَلِيءٍ فَلْيَتْبَعْ وَالظُّلْمُ مَطْلُ الْغَنِيِّ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Biringizning qarzi boy odamga havola qilinsa, uni qabul qilsin. Boy kishining qarzni toʻlashni choʻzishi zulmdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Бирингизнинг қарзи бой одамга ҳавола қилинса, уни қабул қилсин. Бой кишининг қарзни тўлашни чўзиши зулмдир», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، وَاللَّفْظُ، لَهُ عَنِ ابْنِ الْقَاسِمِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَطْلُ الْغَنِيِّ ظُلْمٌ وَإِذَا أُتْبِعَ أَحَدُكُمْ عَلَى مَلِيءٍ فَلْيَتْبَعْ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Boy kishining qarzni toʻlashni choʻzishi zulmdir. Biringizning qarzi boy odamga havola qilinsa, uni qabul qilsin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бой кишининг қарзни тўлашни чўзиши зулмдир. Бирингизнинг қарзи бой одамга ҳавола қилинса, уни қабул қилсин», дедилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ وَكِيعٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ صَالِحٍ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " خِيَارُكُمْ أَحْسَنُكُمْ قَضَاءً " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlarning eng yaxshingiz qarzni toʻlashda eng chiroylisidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизларнинг энг яхшингиз қарзни тўлашда энг чиройлисидир», дедилар.
أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ حَمَّادٍ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ رَجُلاً لَمْ يَعْمَلْ خَيْرًا قَطُّ وَكَانَ يُدَايِنُ النَّاسَ فَيَقُولُ لِرَسُولِهِ خُذْ مَا تَيَسَّرَ وَاتْرُكْ مَا عَسُرَ وَتَجَاوَزْ لَعَلَّ اللَّهَ تَعَالَى أَنْ يَتَجَاوَزَ عَنَّا فَلَمَّا هَلَكَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ قَالَ لاَ إِلاَّ أَنَّهُ كَانَ لِي غُلاَمٌ وَكُنْتُ أُدَايِنُ النَّاسَ فَإِذَا بَعَثْتُهُ لِيَتَقَاضَى قُلْتُ لَهُ خُذْ مَا تَيَسَّرَ وَاتْرُكْ مَا عَسُرَ وَتَجَاوَزْ لَعَلَّ اللَّهَ يَتَجَاوَزُ عَنَّا . قَالَ اللَّهُ تَعَالَى قَدْ تَجَاوَزْتُ عَنْكَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir kishi hech qachon yaxshi amal qilmagan edi, u odamlarga qarz berar edi. U oʻz elchisiga: ‹Osonlik bilan toʻlanadiganini ol, qiynalib toʻlanadiganini qoldir va kechir, shoyad Alloh taolo bizni kechirsa›, der edi. U vafot etganida, Aziz va Jalil boʻlgan Alloh unga: ‹Sen biror yaxshi amal qilganmiding?› dedi. U: ‹Yoʻq, faqat menda bir xizmatkorim bor edi va men odamlarga qarz berardim. Uni qarz undirishga yuborganimda, unga: Osonlik bilan toʻlanadiganini ol, qiynalib toʻlanadiganini qoldir va kechir, shoyad Alloh bizni kechirsa, der edim›, dedi. Alloh taolo: ‹Men seni kechirdim›, dedi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир киши ҳеч қачон яхши амал қилмаган эди, у одамларга қарз берар эди. У ўз элчисига: ‹Осонлик билан тўланадиганини ол, қийналиб тўланадиганини қолдир ва кечир, шояд Аллоҳ таоло бизни кечирса›, дер эди. У вафот этганида, Азиз ва Жалил бўлган Аллоҳ унга: ‹Сен бирор яхши амал қилганмидинг?› деди. У: ‹Йўқ, фақат менда бир хизматкорим бор эди ва мен одамларга қарз берардим. Уни қарз ундиришга юборганимда, унга: Осонлик билан тўланадиганини ол, қийналиб тўланадиганини қолдир ва кечир, шояд Аллоҳ бизни кечирса, дер эдим›, деди. Аллоҳ таоло: ‹Мен сени кечирдим›, деди», дедилар.
أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا الزُّبَيْدِيُّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " كَانَ رَجُلٌ يُدَايِنُ النَّاسَ وَكَانَ إِذَا رَأَى إِعْسَارَ الْمُعْسِرِ قَالَ لِفَتَاهُ تَجَاوَزْ عَنْهُ لَعَلَّ اللَّهَ تَعَالَى يَتَجَاوَزُ عَنَّا . فَلَقِيَ اللَّهَ فَتَجَاوَزَ عَنْهُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Bir kishi odamlarga qarz berar edi. Qarzdorning qiyinchilikda ekanini koʻrsa, xizmatkoriga: ‹Uni kechir, shoyad Alloh taolo bizni kechirsa›, der edi. Soʻng u Allohga roʻbaroʻ boʻldi, Alloh uni kechirdi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Бир киши одамларга қарз берар эди. Қарздорнинг қийинчиликда эканини кўрса, хизматкорига: ‹Уни кечир, шояд Аллоҳ таоло бизни кечирса›, дер эди. Сўнг у Аллоҳга рўбарў бўлди, Аллоҳ уни кечирди», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، وَأَحْمَدُ بْنُ حَرْبٍ، - وَاللَّفْظُ لأَحْمَدَ - قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قُتِلَ رَجُلٌ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَرُفِعَ الْقَاتِلُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَدَفَعَهُ إِلَى وَلِيِّ الْمَقْتُولِ فَقَالَ الْقَاتِلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لاَ وَاللَّهِ مَا أَرَدْتُ قَتْلَهُ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِوَلِيِّ الْمَقْتُولِ " أَمَا إِنَّهُ إِنْ كَانَ صَادِقًا ثُمَّ قَتَلْتَهُ دَخَلْتَ النَّارَ " . فَخَلَّى سَبِيلَهُ . قَالَ وَكَانَ مَكْتُوفًا بِنِسْعَةٍ فَخَرَجَ يَجُرُّ نِسْعَتَهُ فَسُمِّيَ ذَا النِّسْعَةِ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ zamonlarida bir kishi oʻldirildi. Qotil Nabiy ﷺ huzurlariga keltirildi. U zot uni maqtulning valiysiga topshirdilar. Qotil: «Ey Rasululloh, Ollohga qasamki, men uni oʻldirishni istamagan edim», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ maqtulning valiysiga: «Agar bu rost soʻzlayotgan boʻlsa-yu, sen uni oʻldirsang, doʻzaxga kirasan», dedilar. Shunda u qotilni qoʻyib yubordi. U tasma bilan bogʻlangan edi, tasmasini sudrab chiqib ketdi. Shu sababdan u tasmali deb nom oldi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ замонларида бир киши ўлдирилди. Қотил Набий ﷺ ҳузурларига келтирилди. У зот уни мақтулнинг валийсига топширдилар. Қотил: «Эй Расулуллоҳ, Оллоҳга қасамки, мен уни ўлдиришни истамаган эдим», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ мақтулнинг валийсига: «Агар бу рост сўзлаётган бўлса-ю, сен уни ўлдирсанг, дўзахга кирасан», дедилар. Шунда у қотилни қўйиб юборди. У тасма билан боғланган эди, тасмасини судраб чиқиб кетди. Шу сабабдан у тасмали деб ном олди.
أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ مَيْمُونٍ، قَالَ حَدَّثَنِي الْقَعْنَبِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ هِلاَلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ كُنَّا نَقْعُدُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْمَسْجِدِ فَإِذَا قَامَ قُمْنَا فَقَامَ يَوْمًا وَقُمْنَا مَعَهُ حَتَّى لَمَّا بَلَغَ وَسَطَ الْمَسْجِدِ أَدْرَكَهُ رَجُلٌ فَجَبَذَ بِرِدَائِهِ مِنْ وَرَائِهِ - وَكَانَ رِدَاؤُهُ خَشِنًا - فَحَمَّرَ رَقَبَتَهُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ احْمِلْ لِي عَلَى بَعِيرَىَّ هَذَيْنِ فَإِنَّكَ لاَ تَحْمِلُ مِنْ مَالِكَ وَلاَ مِنْ مَالِ أَبِيكَ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ وَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ لاَ أَحْمِلُ لَكَ حَتَّى تُقِيدَنِي مِمَّا جَبَذْتَ بِرَقَبَتِي " . فَقَالَ الأَعْرَابِيُّ لاَ وَاللَّهِ لاَ أُقِيدُكَ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَلِكَ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ كُلُّ ذَلِكَ يَقُولُ لاَ وَاللَّهِ لاَ أُقِيدُكَ . فَلَمَّا سَمِعْنَا قَوْلَ الأَعْرَابِيِّ أَقْبَلْنَا إِلَيْهِ سِرَاعًا فَالْتَفَتَ إِلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " عَزَمْتُ عَلَى مَنْ سَمِعَ كَلاَمِي أَنْ لاَ يَبْرَحَ مَقَامَهُ حَتَّى آذَنَ لَهُ " . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِرَجُلٍ مِنَ الْقَوْمِ " يَا فُلاَنُ احْمِلْ لَهُ عَلَى بَعِيرٍ شَعِيرًا وَعَلَى بَعِيرٍ تَمْرًا " . ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " انْصَرِفُوا " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Biz masjidda Rasululloh ﷺ bilan oʻtirar edik. U zot turganlarida, biz ham turardik. Bir kuni u zot turdilar, biz ham u zot bilan turdik. U zot masjidning oʻrtasiga yetganlarida, bir kishi u zotga yetib olib, ortidan ridolarini tortdi — ridolari dagʻal edi — shuning uchun boʻyinlarida qizil iz qoldi. Soʻng u: ‹Ey Muhammad! Mana bu ikki tuyamga (yuk) ortib ber, chunki sen buni oʻz molingdan ham, otangning molidan ham bermaysan›, dedi. Rasululloh ﷺ: «Yoʻq — Allohdan magʻfirat soʻrayman — boʻynimni tortganing uchun mendan qasos olishga imkon bermaguningcha, senga ortib bermayman», dedilar. Aʼrobiy: ‹Yoʻq, Allohga qasam, senga qasos olishga imkon bermayman›, dedi. Rasululloh ﷺ buni uch marta aytdilar, aʼrobiy har safar: ‹Yoʻq, Allohga qasam, senga qasos olishga imkon bermayman›, deb turdi. Aʼrobiyning bu soʻzini eshitganimizda, biz shoshib u tomon yoʻnaldik. Rasululloh ﷺ bizga oʻgirilib: «Mening soʻzimni eshitgan kishi men unga ijozat bermaguncha oʻz joyidan qimirlamasligini buyuraman», dedilar. Soʻng Rasululloh ﷺ qavmdan bir kishiga: «Ey falonchi, unga bir tuyaga arpa, bir tuyaga xurmo ortib ber», dedilar. Keyin Rasululloh ﷺ: «Endi tarqalinglar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Биз масжидда Расулуллоҳ ﷺ билан ўтирар эдик. У зот турганларида, биз ҳам турардик. Бир куни у зот турдилар, биз ҳам у зот билан турдик. У зот масжиднинг ўртасига етганларида, бир киши у зотга етиб олиб, ортидан ридоларини тортди — ридолари дағал эди — шунинг учун бўйинларида қизил из қолди. Сўнг у: ‹Эй Муҳаммад! Мана бу икки туямга (юк) ортиб бер, чунки сен буни ўз молингдан ҳам, отангнинг молидан ҳам бермайсан›, деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Йўқ — Аллоҳдан мағфират сўрайман — бўйнимни тортганинг учун мендан қасос олишга имкон бермагунингча, сенга ортиб бермайман», дедилар. Аъробий: ‹Йўқ, Аллоҳга қасам, сенга қасос олишга имкон бермайман›, деди. Расулуллоҳ ﷺ буни уч марта айтдилар, аъробий ҳар сафар: ‹Йўқ, Аллоҳга қасам, сенга қасос олишга имкон бермайман›, деб турди. Аъробийнинг бу сўзини эшитганимизда, биз шошиб у томон йўналдик. Расулуллоҳ ﷺ бизга ўгирилиб: «Менинг сўзимни эшитган киши мен унга ижозат бермагунча ўз жойидан қимирламаслигини буюраман», дедилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ қавмдан бир кишига: «Эй фалончи, унга бир туяга арпа, бир туяга хурмо ортиб бер», дедилар. Кейин Расулуллоҳ ﷺ: «Энди тарқалинглар», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَشْعَثَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُسْهِرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَمَاعَةَ - قَالَ أَنْبَأَنَا الأَوْزَاعِيُّ، قَالَ أَخْبَرَنِي يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ قُتِلَ لَهُ قَتِيلٌ فَهُوَ بِخَيْرِ النَّظَرَيْنِ إِمَّا أَنْ يُقَادَ وَإِمَّا أَنْ يُفْدَى " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kimning yaqini oʻldirilsa, u ikki narsaning yaxshirogʻini ixtiyor qiladi: yo qasos oladi, yo tovon (diyat) oladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кимнинг яқини ўлдирилса, у икки нарсанинг яхшироғини ихтиёр қилади: ё қасос олади, ё товон (дият) олади», дедилар.
أَخْبَرَنَا الْعَبَّاسُ بْنُ الْوَلِيدِ بْنِ مَزْيَدَ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي قَالَ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ قُتِلَ لَهُ قَتِيلٌ فَهُوَ بِخَيْرِ النَّظَرَيْنِ إِمَّا أَنْ يُقَادَ وَإِمَّا أَنْ يُفْدَى " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kimning yaqini oʻldirilsa, u ikki narsaning yaxshirogʻini ixtiyor qiladi: yo qasos oladi, yo tovon (diyat) oladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кимнинг яқини ўлдирилса, у икки нарсанинг яхшироғини ихтиёр қилади: ё қасос олади, ё товон (дият) олади», дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي جَنِينِ امْرَأَةٍ مِنْ بَنِي لِحْيَانَ سَقَطَ مَيِّتًا بِغُرَّةٍ عَبْدٍ أَوْ أَمَةٍ ثُمَّ إِنَّ الْمَرْأَةَ الَّتِي قَضَى عَلَيْهَا بِالْغُرَّةِ تُوُفِّيَتْ فَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِأَنَّ مِيرَاثَهَا لِبَنِيهَا وَزَوْجِهَا وَأَنَّ الْعَقْلَ عَلَى عَصَبَتِهَا .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Banu Lihyondan boʻlgan bir ayolning oʻlik tushgan homilasi uchun bir qul yoki choiri (diyat) qilishga hukm qildilar. Soʻng oʻzi haqiga qul (diyat) hukm qilingan ayol vafot etdi. Shunda Rasululloh ﷺ uning merosi bolalari va eriga tegishli ekaniga, diyati esa uning asobasi (ota tomonidan qarindoshlari) zimmasida ekaniga hukm qildilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Бану Лиҳёндан бўлган бир аёлнинг ўлик тушган ҳомиласи учун бир қул ёки чоири (дият) қилишга ҳукм қилдилар. Сўнг ўзи ҳақига қул (дият) ҳукм қилинган аёл вафот этди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унинг мероси болалари ва эрига тегишли эканига, дияти эса унинг асобаси (ота томонидан қариндошлари) зиммасида эканига ҳукм қилдилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، وَسَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّهُ قَالَ اقْتَتَلَتِ امْرَأَتَانِ مِنْ هُذَيْلٍ فَرَمَتْ إِحْدَاهُمَا الأُخْرَى بِحَجَرٍ وَذَكَرَ كَلِمَةً مَعْنَاهَا فَقَتَلَتْهَا وَمَا فِي بَطْنِهَا فَاخْتَصَمُوا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّ دِيَةَ جَنِينِهَا غُرَّةٌ عَبْدٌ أَوْ وَلِيدَةٌ وَقَضَى بِدِيَةِ الْمَرْأَةِ عَلَى عَاقِلَتِهَا وَوَرَّثَهَا وَلَدَهَا وَمَنْ مَعَهُمْ . فَقَالَ حَمَلُ بْنُ مَالِكِ بْنِ النَّابِغَةِ الْهُذَلِيُّ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ أُغَرَّمُ مَنْ لاَ شَرِبَ وَلاَ أَكَلْ وَلاَ نَطَقَ وَلاَ اسْتَهَلّ فَمِثْلُ ذَلِكَ يُطَلّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّمَا هَذَا مِنْ إِخْوَانِ الْكُهَّانِ " . مِنْ أَجْلِ سَجْعِهِ الَّذِي سَجَعَ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Huzayl qabilasidan boʻlgan ikki ayol janjallashib qoldi. Ulardan biri ikkinchisiga tosh otib, uni qornidagi homilasi bilan birga oʻldirib qoʻydi. Shunda ular Rasululloh ﷺ huzurida daʼvolashdilar. Rasululloh ﷺ homilaning diyati bir qul yoxud choʻri (berilishi) haqida, ayolning diyati esa uning oqilasi (ota tomonidan boʻlgan erkak qarindoshlari) zimmasida boʻlishi haqida hukm qildilar hamda uning merosini bolasi va ular bilan birga boʻlganlarga (qarindoshlarga) berdilar. Shunda Hamal ibn Molik ibn an-Nobigʻa al-Huzaliy: «Ey Rasululloh, na ichgan, na yegan, na gapirgan, na (tugʻilib) ovoz chiqargan kimsaning diyatini qanday toʻlayman? Bunday narsa esa bekor ketishi kerak», dedi. Rasululloh ﷺ uning qofiyalab gapirgani sababli: «Bu — kohinlarning birodarlaridan biridir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Ҳузайл қабиласидан бўлган икки аёл жанжаллашиб қолди. Улардан бири иккинчисига тош отиб, уни қорнидаги ҳомиласи билан бирга ўлдириб қўйди. Шунда улар Расулуллоҳ ﷺ ҳузурида даъволашдилар. Расулуллоҳ ﷺ ҳомиланинг дияти бир қул ёхуд чўри (берилиши) ҳақида, аёлнинг дияти эса унинг оқиласи (ота томонидан бўлган эркак қариндошлари) зиммасида бўлиши ҳақида ҳукм қилдилар ҳамда унинг меросини боласи ва улар билан бирга бўлганларга (қариндошларга) бердилар. Шунда Ҳамал ибн Молик ибн ан-Нобиға ал-Ҳузалий: «Эй Расулуллоҳ, на ичган, на еган, на гапирган, на (туғилиб) овоз чиқарган кимсанинг диятини қандай тўлайман? Бундай нарса эса бекор кетиши керак», деди. Расулуллоҳ ﷺ унинг қофиялаб гапиргани сабабли: «Бу — коҳинларнинг биродарларидан биридир», дедилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ امْرَأَتَيْنِ، مِنْ هُذَيْلٍ فِي زَمَانِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَمَتْ إِحْدَاهُمَا الأُخْرَى فَطَرَحَتْ جَنِينَهَا فَقَضَى فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِغُرَّةٍ عَبْدٍ أَوْ وَلِيدَةٍ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ zamonlarida Huzayl qabilasidan boʻlgan ikki ayoldan biri ikkinchisiga (biror narsa) otib, uning homilasini tushirib yubordi. Shunda Rasululloh ﷺ bu haqda bir qul yoxud choʻri (diyat berilishi) haqida hukm qildilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ замонларида Ҳузайл қабиласидан бўлган икки аёлдан бири иккинчисига (бирор нарса) отиб, унинг ҳомиласини тушириб юборди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ бу ҳақда бир қул ёхуд чўри (дият берилиши) ҳақида ҳукм қилдилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ بَشِيرِ بْنِ نَهِيكٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنِ اطَّلَعَ فِي بَيْتِ قَوْمٍ بِغَيْرِ إِذْنِهِمْ فَفَقَئُوا عَيْنَهُ فَلاَ دِيَةَ لَهُ وَلاَ قِصَاصَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Kim bir qavmning uyiga ularning ruxsatisiz moʻralasa-yu, ular uning koʻzini oʻyib qoʻysalar, unga na diyat, na qasos bor», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Ким бир қавмнинг уйига уларнинг рухсатисиз мўраласа-ю, улар унинг кўзини ўйиб қўйсалар, унга на дият, на қасос бор», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لَوْ أَنَّ امْرَأً اطَّلَعَ عَلَيْكَ بِغَيْرِ إِذْنٍ فَخَذَفْتَهُ فَفَقَأْتَ عَيْنَهُ مَا كَانَ عَلَيْكَ حَرَجٌ " . وَقَالَ مَرَّةً أُخْرَى " جُنَاحٌ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Agar bir kishi senga ruxsatsiz moʻralasa-yu, sen unga tosh otib, koʻzini oʻyib qoʻysang, senga hech qanday gunoh boʻlmaydi», dedilar. Boshqa bir marta esa: «Ayb boʻlmaydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Агар бир киши сенга рухсатсиз мўраласа-ю, сен унга тош отиб, кўзини ўйиб қўйсанг, сенга ҳеч қандай гуноҳ бўлмайди», дедилар. Бошқа бир марта эса: «Айб бўлмайди», дедилар.
أَخْبَرَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ اللَّيْثِ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنِ الْقَعْقَاعِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يَزْنِي الزَّانِي حِينَ يَزْنِي وَهُوَ مُؤْمِنٌ وَلاَ يَسْرِقُ السَّارِقُ حِينَ يَسْرِقُ وَهُوَ مُؤْمِنٌ وَلاَ يَشْرَبُ الْخَمْرَ حِينَ يَشْرَبُهَا وَهُوَ مُؤْمِنٌ وَلاَ يَنْتَهِبُ نُهْبَةً ذَاتَ شَرَفٍ يَرْفَعُ النَّاسُ إِلَيْهَا أَبْصَارَهُمْ وَهُوَ مُؤْمِنٌ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Zinokor zino qilayotgan paytida moʻmin holida boʻlmaydi, oʻgʻri oʻgʻirlik qilayotgan paytida moʻmin holida boʻlmaydi, may ichuvchi mayni ichayotgan paytida moʻmin holida boʻlmaydi va kishilar koʻzlarini tikib turgan qimmatbaho narsani talon-taroj qilayotgan kishi moʻmin holida boʻlmaydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Зинокор зино қилаётган пайтида мўмин ҳолида бўлмайди, ўғри ўғирлик қилаётган пайтида мўмин ҳолида бўлмайди, май ичувчи майни ичаётган пайтида мўмин ҳолида бўлмайди ва кишилар кўзларини тикиб турган қимматбаҳо нарсани талон-тарож қилаётган киши мўмин ҳолида бўлмайди», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ، ح وَأَنْبَأَنَا أَحْمَدُ بْنُ سَيَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُثْمَانَ، عَنْ أَبِي حَمْزَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ أَحْمَدُ فِي حَدِيثِهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ يَزْنِي الزَّانِي حِينَ يَزْنِي وَهُوَ مُؤْمِنٌ وَلاَ يَسْرِقُ حِينَ يَسْرِقُ وَهُوَ مُؤْمِنٌ وَلاَ يَشْرَبُ الْخَمْرَ حِينَ يَشْرَبُ وَهُوَ مُؤْمِنٌ ثُمَّ التَّوْبَةُ مَعْرُوضَةٌ بَعْدُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Zinokor zino qilayotgan paytida moʻmin holida boʻlmaydi, oʻgʻri oʻgʻirlik qilayotgan paytida moʻmin holida boʻlmaydi, may ichuvchi mayni ichayotgan paytida moʻmin holida boʻlmaydi. Ammo bulardan keyin tavba yoʻli ochiqdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Зинокор зино қилаётган пайтида мўмин ҳолида бўлмайди, ўғри ўғирлик қилаётган пайтида мўмин ҳолида бўлмайди, май ичувчи майни ичаётган пайтида мўмин ҳолида бўлмайди. Аммо булардан кейин тавба йўли очиқдир», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى الْمَرْوَزِيُّ أَبُو عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُثْمَانَ، عَنْ أَبِي حَمْزَةَ، عَنْ يَزِيدَ، - وَهُوَ ابْنُ أَبِي زِيَادٍ - عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ لاَ يَزْنِي الزَّانِي حِينَ يَزْنِي وَهُوَ مُؤْمِنٌ وَلاَ يَسْرِقُ وَهُوَ مُؤْمِنٌ وَلاَ يَشْرَبُ الْخَمْرَ وَهُوَ مُؤْمِنٌ وَذَكَرَ رَابِعَةً فَنَسِيتُهَا فَإِذَا فَعَلَ ذَلِكَ خَلَعَ رِبْقَةَ الإِسْلاَمِ مِنْ عُنُقِهِ فَإِنْ تَابَ تَابَ اللَّهُ عَلَيْهِ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Zinokor zino qilayotgan paytida moʻmin holida boʻlmaydi, oʻgʻirlik qilayotgan paytida moʻmin holida boʻlmaydi va may ichayotgan paytida moʻmin holida boʻlmaydi. U toʻrtinchisini ham zikr qildi, ammo men uni unutdim. Kishi buni qilsa, Islom ipini boʻynidan yechib tashlagan boʻladi. Agar tavba qilsa, Alloh uning tavbasini qabul qiladi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Зинокор зино қилаётган пайтида мўмин ҳолида бўлмайди, ўғирлик қилаётган пайтида мўмин ҳолида бўлмайди ва май ичаётган пайтида мўмин ҳолида бўлмайди. У тўртинчисини ҳам зикр қилди, аммо мен уни унутдим. Киши буни қилса, Ислом ипини бўйнидан ечиб ташлаган бўлади. Агар тавба қилса, Аллоҳ унинг тавбасини қабул қилади».
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ الْمُخَرِّمِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، ح وَأَنْبَأَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَرْبٍ، عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، رضى الله عنه قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَعَنَ اللَّهُ السَّارِقَ يَسْرِقُ الْبَيْضَةَ فَتُقْطَعُ يَدُهُ وَيَسْرِقُ الْحَبْلَ فَتُقْطَعُ يَدُهُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh tuxum oʻgʻirlab, qoʻli kesiladigan va arqon oʻgʻirlab, qoʻli kesiladigan oʻgʻriga laʼnat qildi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ тухум ўғирлаб, қўли кесиладиган ва арқон ўғирлаб, қўли кесиладиган ўғрига лаънат қилди», дедилар.
أَخْبَرَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ عِيسَى بْنِ يَزِيدَ، قَالَ حَدَّثَنِي جَرِيرُ بْنُ يَزِيدَ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا زُرْعَةَ بْنَ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ، يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " حَدٌّ يُعْمَلُ فِي الأَرْضِ خَيْرٌ لأَهْلِ الأَرْضِ مِنْ أَنْ يُمْطَرُوا ثَلاَثِينَ صَبَاحًا " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Yerda joriy qilingan bir had yer ahli uchun oʻttiz kun yomgʻir yogʻishidan yaxshiroqdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ерда жорий қилинган бир ҳад ер аҳли учун ўттиз кун ёмғир ёғишидан яхшироқдир», дедилар.
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُدْرِكٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ عُمَرَ، - وَهُوَ ابْنُ أَبِي سَلَمَةَ - عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا سَرَقَ الْعَبْدُ فَبِعْهُ وَلَوْ بِنَشٍّ " . قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ عُمَرُ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ لَيْسَ بِالْقَوِيِّ فِي الْحَدِيثِ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Qul oʻgʻirlik qilsa, uni nashsh (bir miqdor pul)ga boʻlsa ham soting», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Қул ўғирлик қилса, уни нашш (бир миқдор пул)га бўлса ҳам сотинг», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَحْمَدُ بْنُ شُعَيْبٍ - مِنْ لَفْظِهِ - قَالَ أَنْبَأَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سُئِلَ أَىُّ الأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ " الإِيمَانُ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺdan: «Qaysi amal afzal?» deb soʻralganda, u zot: «Allohga va Uning Rasuliga imon keltirish», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺдан: «Қайси амал афзал?» деб сўралганда, у зот: «Аллоҳга ва Унинг Расулига имон келтириш», дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنِ الْقَعْقَاعِ بْنِ حَكِيمٍ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ النَّاسُ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ وَالْمُؤْمِنُ مَنْ أَمِنَهُ النَّاسُ عَلَى دِمَائِهِمْ وَأَمْوَالِهِمْ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Musulmon — odamlar uning tili va qoʻlidan salomat boʻlgan kishidir. Moʻmin esa — odamlar oʻz jonlari va mollari borasida undan xotirjam boʻlgan kishidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мусулмон — одамлар унинг тили ва қўлидан саломат бўлган кишидир. Мўмин эса — одамлар ўз жонлари ва моллари борасида ундан хотиржам бўлган кишидир», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ، - وَهُوَ ابْنُ بِلاَلٍ - عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ شُعْبَةً وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنَ الإِيمَانِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Iymon yetmish nechta shoʻʼbadir, hayo esa iymondan bir shoʻʼbadir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Иймон етмиш нечта шўъбадир, ҳаё эса иймондан бир шўъбадир», дедилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، عَنْ سُفْيَانَ، قَالَ وَحَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ سُهَيْلٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ شُعْبَةً أَفْضَلُهَا لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَوْضَعُهَا إِمَاطَةُ الأَذَى عَنِ الطَّرِيقِ وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنَ الإِيمَانِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Iymon yetmish nechta shoʻʼbadir, ularning eng afzali ‹La ilaha illalloh› soʻzi, eng pasti esa yoʻldan ozorni olib tashlashdir. Hayo ham iymondan bir shoʻʼbadir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Иймон етмиш нечта шўъбадир, уларнинг энг афзали ‹Ла илаҳа иллаллоҳ› сўзи, энг пасти эса йўлдан озорни олиб ташлашдир. Ҳаё ҳам иймондан бир шўъбадир», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبِ بْنِ عَرَبِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، - يَعْنِي ابْنَ الْحَارِثِ - عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنَ الإِيمَانِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Hayo iymondan bir shoʻʼbadir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ҳаё иймондан бир шўъбадир», дедилар.
أَخْبَرَنَا عِمْرَانُ بْنُ بَكَّارٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ مِمَّا حَدَّثَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ هُرْمُزَ مِمَّا ذُكِرَ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يُحَدِّثُ بِهِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَلَدِهِ وَوَالِدِهِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Jonim Uning qoʻlida boʻlgan Zot bilan qasamki, sizlardan biringiz men unga oʻz farzandidan va otasidan koʻra sevimliroq boʻlmagunimcha, imon keltirgan boʻlmaydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жоним Унинг қўлида бўлган Зот билан қасамки, сизлардан бирингиз мен унга ўз фарзандидан ва отасидан кўра севимлироқ бўлмагунимча, имон келтирган бўлмайди», дедилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو سُهَيْلٍ نَافِعُ بْنُ مَالِكِ بْنِ أَبِي عَامِرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ آيَةُ النِّفَاقِ ثَلَاثٌ إِذَا حَدَّثَ كَذَبَ وَإِذَا وَعَدَ أَخْلَفَ وَإِذَا اؤْتُمِنَ خَانَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Nifoqning alomati uchtadir: gapirsa yolgʻon soʻzlaydi, vaʼda bersa vaʼdasiga xilof qiladi va omonat qoʻyilsa xiyonat qiladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Нифоқнинг аломати учтадир: гапирса ёлғон сўзлайди, ваъда берса ваъдасига хилоф қилади ва омонат қўйилса хиёнат қилади», дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ قَامَ شَهْرَ رَمَضَانَ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim imon bilan va savobini Allohdan umid qilib, Ramazon oyida qiyom qilsa (kechalari namoz oʻqisa), uning oldingi gunohlari kechiriladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким имон билан ва савобини Аллоҳдан умид қилиб, Рамазон ойида қиём қилса (кечалари намоз ўқиса), унинг олдинги гуноҳлари кечирилади», дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ ح وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ عَنْ ابْنِ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ قَامَ رَمَضَانَ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim imon bilan va savobini Allohdan umid qilib, Ramazonda qiyom qilsa, uning oldingi gunohlari kechiriladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким имон билан ва савобини Аллоҳдан умид қилиб, Рамазонда қиём қилса, унинг олдинги гуноҳлари кечирилади», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْمَاءَ قَالَ حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ عَنْ مَالِكٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ قَامَ رَمَضَانَ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim imon bilan va savobini Allohdan umid qilib, Ramazonda qiyom qilsa, uning oldingi gunohlari kechiriladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким имон билан ва савобини Аллоҳдан умид қилиб, Рамазонда қиём қилса, унинг олдинги гуноҳлари кечирилади», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو الْأَشْعَثِ قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ الْحَارِثِ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ قَامَ رَمَضَانَ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَمَنْ قَامَ لَيْلَةَ الْقَدْرِ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim iymon bilan va ajrni umid qilib Ramazon kechalarida qoim boʻlsa (namoz oʻqisa), oʻtgan gunohlari kechiriladi. Kim iymon bilan va ajrni umid qilib Laylatul-qadrni namoz bilan oʻtkazsa, oʻtgan gunohlari kechiriladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким иймон билан ва ажрни умид қилиб Рамазон кечаларида қоим бўлса (намоз ўқиса), ўтган гуноҳлари кечирилади. Ким иймон билан ва ажрни умид қилиб Лайлатул-қадрни намоз билан ўтказса, ўтган гуноҳлари кечирилади», дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ مِينَاءَ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ انْتَدَبَ اللَّهُ لِمَنْ يَخْرُجُ فِي سَبِيلِهِ لَا يُخْرِجُهُ إِلَّا الْإِيمَانُ بِي وَالْجِهَادُ فِي سَبِيلِي أَنَّهُ ضَامِنٌ حَتَّى أُدْخِلَهُ الْجَنَّةَ بِأَيِّهِمَا كَانَ إِمَّا بِقَتْلٍ وَإِمَّا وَفَاةٍ أَوْ أَنْ يَرُدَّهُ إِلَى مَسْكَنِهِ الَّذِي خَرَجَ مِنْهُ يَنَالُ مَا نَالَ مِنْ أَجْرٍ أَوْ غَنِيمَةٍ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Alloh oʻz yoʻlida jihodga chiquvchi kishiga — uni faqat Menga boʻlgan iymon va Mening yoʻlimda jihod chiqargan boʻlsa — uni jannatga kiritishni oʻz zimmasiga oldi. U yo oʻldirilib, yo vafot etib jannatga kiradi, yoxud u chiqqan uyiga oʻzi erishgan ajr yoki gʻanimat bilan qaytariladi», deydilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Аллоҳ ўз йўлида жиҳодга чиқувчи кишига — уни фақат Менга бўлган иймон ва Менинг йўлимда жиҳод чиқарган бўлса — уни жаннатга киритишни ўз зиммасига олди. У ё ўлдирилиб, ё вафот этиб жаннатга киради, ёхуд у чиққан уйига ўзи эришган ажр ёки ғанимат билан қайтарилади», дейдилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قُدَامَةَ قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَضَمَّنَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِمَنْ خَرَجَ فِي سَبِيلِهِ لَا يُخْرِجُهُ إِلَّا الْجِهَادُ فِي سَبِيلِي وَإِيمَانٌ بِي وَتَصْدِيقٌ بِرُسُلِي فَهُوَ ضَامِنٌ أَنْ أُدْخِلَهُ الْجَنَّةَ أَوْ أُرْجِعَهُ إِلَى مَسْكَنِهِ الَّذِي خَرَجَ مِنْهُ نَالَ مَا نَالَ مِنْ أَجْرٍ أَوْ غَنِيمَةٍ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh azza va jalla oʻz yoʻlida chiquvchi kishiga — uni faqat Mening yoʻlimda jihod, Menga iymon va paygʻambarlarimni tasdiqlash chiqargan boʻlsa — uni jannatga kiritishni yoki u chiqqan uyiga oʻzi erishgan ajr yoki gʻanimat bilan qaytarishni oʻz zimmasiga oldi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ азза ва жалла ўз йўлида чиқувчи кишига — уни фақат Менинг йўлимда жиҳод, Менга иймон ва пайғамбарларимни тасдиқлаш чиқарган бўлса — уни жаннатга киритишни ёки у чиққан уйига ўзи эришган ажр ёки ғанимат билан қайтаришни ўз зиммасига олди», дедилар.