حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ طَلْقِ بْنِ مُعَاوِيَةَ،
النَّخَعِيِّ أَبِي غِيَاثٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ جَاءَتِ امْرَأَةٌ
إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِابْنٍ لَهَا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُ يَشْتَكِي وَإِنِّي أَخَافُ
عَلَيْهِ قَدْ دَفَنْتُ ثَلاَثَةً . قَالَ " لَقَدِ احْتَظَرْتِ بِحِظَارٍ شَدِيدٍ مِنَ النَّارِ " . قَالَ زُهَيْرٌ عَنْ
طَلْقٍ . وَلَمْ يَذْكُرِ الْكُنْيَةَ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir ayol oʻzining oʻgʻli bilan Nabiy ﷺ huzuriga keldi va: «Yo Rasululloh! Bu kasal, men uning (oʻlishidan) qoʻrqaman. Men allaqachon uchta (farzandni) koʻmganman», dedi. (Rasululloh ﷺ): «Sen oʻzingni doʻzaxdan mustahkam toʻsiq bilan toʻsib oldingki», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир аёл ўзининг ўғли билан Набий ﷺ ҳузурига келди ва: «Ё Расулуллоҳ! Бу касал, мен унинг (ўлишидан) қўрқаман. Мен аллақачон учта (фарзандни) кўмганман», деди. (Расулуллоҳ ﷺ): «Сен ўзингни дўзахдан мустаҳкам тўсиқ билан тўсиб олдингки», дедилар.
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ سُهَيْلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ
قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ اللَّهَ إِذَا أَحَبَّ عَبْدًا دَعَا جِبْرِيلَ فَقَالَ إِنِّي أُحِبُّ
فُلاَنًا فَأَحِبَّهُ - قَالَ - فَيُحِبُّهُ جِبْرِيلُ ثُمَّ يُنَادِي فِي السَّمَاءِ فَيَقُولُ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ فُلاَنًا
فَأَحِبُّوهُ . فَيُحِبُّهُ أَهْلُ السَّمَاءِ - قَالَ - ثُمَّ يُوضَعُ لَهُ الْقَبُولُ فِي الأَرْضِ . وَإِذَا أَبْغَضَ
عَبْدًا دَعَا جِبْرِيلَ فَيَقُولُ إِنِّي أُبْغِضُ فُلاَنًا فَأَبْغِضْهُ - قَالَ - فَيُبْغِضُهُ جِبْرِيلُ ثُمَّ يُنَادِي
فِي أَهْلِ السَّمَاءِ إِنَّ اللَّهَ يُبْغِضُ فُلاَنًا فَأَبْغِضُوهُ - قَالَ - فَيُبْغِضُونَهُ ثُمَّ تُوضَعُ لَهُ الْبَغْضَاءُ
فِي الأَرْضِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Alloh bir bandasini sevsa, Jibrilni chaqirib: ‹Men falonchini sevaman, sen ham uni sevgin›, deydi. Shunda Jibril uni sevadi. Soʻng u osmonda nido qilib: ‹Alloh falonchini sevadi, siz ham uni seving›, deydi. Shunda osmon ahli uni sevadi. Soʻng unga yer yuzida qabul (yaʼni xalqning maqbulligi) qoʻyiladi. Agar (Alloh) bir bandaga gʻazab qilsa, Jibrilni chaqirib: ‹Men falonchini yomon koʻraman, sen ham uni yomon koʻrgin›, deydi. Shunda Jibril uni yomon koʻradi. Soʻng u osmon ahli ichida: ‹Alloh falonchini yomon koʻradi, siz ham uni yomon koʻring›, deb nido qiladi. Shunda ular uni yomon koʻradilar. Soʻng unga yer yuzida nafrat qoʻyiladi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Аллоҳ бир бандасини севса, Жибрилни чақириб: ‹Мен фалончини севаман, сен ҳам уни севгин›, дейди. Шунда Жибрил уни севади. Сўнг у осмонда нидо қилиб: ‹Аллоҳ фалончини севади, сиз ҳам уни севинг›, дейди. Шунда осмон аҳли уни севади. Сўнг унга ер юзида қабул (яъни халқнинг мақбуллиги) қўйилади. Агар (Аллоҳ) бир бандага ғазаб қилса, Жибрилни чақириб: ‹Мен фалончини ёмон кўраман, сен ҳам уни ёмон кўргин›, дейди. Шунда Жибрил уни ёмон кўради. Сўнг у осмон аҳли ичида: ‹Аллоҳ фалончини ёмон кўради, сиз ҳам уни ёмон кўринг›, деб нидо қилади. Шунда улар уни ёмон кўрадилар. Сўнг унга ер юзида нафрат қўйилади».
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، - يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ - عَنْ سُهَيْلٍ، عَنْ
أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الأَرْوَاحُ جُنُودٌ مُجَنَّدَةٌ
فَمَا تَعَارَفَ مِنْهَا ائْتَلَفَ وَمَا تَنَاكَرَ مِنْهَا اخْتَلَفَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Ruhlar toʻplangan qoʻshinlardir. Ulardan (avval) bir-birini taniganlari (dunyoda) ittifoq boʻladi, bir-birini tanimaganlari esa ixtilof qiladi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Руҳлар тўпланган қўшинлардир. Улардан (аввал) бир-бирини таниганлари (дунёда) иттифоқ бўлади, бир-бирини танимаганлари эса ихтилоф қилади».
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا كَثِيرُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ بُرْقَانَ، حَدَّثَنَا
يَزِيدُ بْنُ الأَصَمِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، بِحَدِيثٍ يَرْفَعُهُ قَالَ " النَّاسُ مَعَادِنُ كَمَعَادِنِ الْفِضَّةِ وَالذَّهَبِ
خِيَارُهُمْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ خِيَارُهُمْ فِي الإِسْلاَمِ إِذَا فَقُهُوا وَالأَرْوَاحُ جُنُودٌ مُجَنَّدَةٌ فَمَا تَعَارَفَ
مِنْهَا ائْتَلَفَ وَمَا تَنَاكَرَ مِنْهَا اخْتَلَفَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dedilar: «Odamlar konlardir — kumush va oltin konlari kabi. Johiliyatda ularning yaxshilari, agar (dinni) yaxshi anglasalar, Islomda ham yaxshilaridir. Ruhlar toʻplangan qoʻshinlardir: ulardan (avval) bir-birini taniganlari (dunyoda) ittifoq boʻladi, bir-birini tanimaganlari esa ixtilof qiladi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дедилар: «Одамлар конлардир — кумуш ва олтин конлари каби. Жоҳилиятда уларнинг яхшилари, агар (динни) яхши англасалар, Исломда ҳам яхшиларидир. Руҳлар тўпланган қўшинлардир: улардан (аввал) бир-бирини таниганлари (дунёда) иттифоқ бўлади, бир-бирини танимаганлари эса ихтилоф қилади».
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، - يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ - عَنِ الْعَلاَءِ، عَنْ
أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ الرَّجُلَ لَيَعْمَلُ الزَّمَنَ
الطَّوِيلَ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ ثُمَّ يُخْتَمُ لَهُ عَمَلُهُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيَعْمَلُ الزَّمَنَ الطَّوِيلَ
بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ ثُمَّ يُخْتَمُ لَهُ عَمَلُهُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, bir kishi uzoq vaqt jannat ahlining amalini qiladi, soʻng uning amali doʻzax ahlining ameli bilan tugaydi. Yana bir kishi uzoq vaqt doʻzax ahlining amalini qiladi, soʻng uning amali jannat ahlining amali bilan tugaydi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, бир киши узоқ вақт жаннат аҳлининг амалини қилади, сўнг унинг амали дўзах аҳлининг амели билан тугайди. Яна бир киши узоқ вақт дўзах аҳлининг амалини қилади, сўнг унинг амали жаннат аҳлининг амали билан тугайди», — дедилар.
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ دِينَارِ، وَابْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ، وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ،
الضَّبِّيُّ جَمِيعًا عَنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ، - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ حَاتِمٍ وَابْنِ دِينَارٍ - قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ،
عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرٍو، عَنْ طَاوُسٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه
وسلم " احْتَجَّ آدَمُ وَمُوسَى فَقَالَ مُوسَى يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُونَا خَيَّبْتَنَا وَأَخْرَجْتَنَا مِنَ الْجَنَّةِ
فَقَالَ لَهُ آدَمُ أَنْتَ مُوسَى اصْطَفَاكَ اللَّهُ بِكَلاَمِهِ وَخَطَّ لَكَ بِيَدِهِ أَتَلُومُنِي عَلَى أَمْرٍ قَدَّرَهُ اللَّهُ
عَلَىَّ قَبْلَ أَنْ يَخْلُقَنِي بِأَرْبَعِينَ سَنَةً " . فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى
فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى " . وَفِي حَدِيثِ ابْنِ أَبِي عُمَرَ وَابْنِ عَبْدَةَ قَالَ أَحَدُهُمَا خَطَّ . وَقَالَ الآخَرُ
كَتَبَ لَكَ التَّوْرَاةَ بِيَدِهِ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Odam bilan Muso bahslashdi. Muso: ‹Ey Odam! Sen otamizsan, bizni noumid qilding va bizni jannatdan chiqarib yubording›, — dedi. Shunda Odam unga: ‹Sen Mususan, Alloh seni Oʻz kalomi bilan tanlab oldi va sen uchun Oʻz qoʻli bilan (Tavrotni) bitdi. Alloh meni yaratishidan qirq yil avval menga taqdir qilib qoʻygan ish uchun meni malomat qilasanmi?› — dedi», — dedilar. Nabiy ﷺ: «Shunday qilib, Odam Musodan ustun keldi, Odam Musodan ustun keldi», — dedilar. Ibn Abu Umar bilan Ibn Abdaning rivoyatida: ularning biri «bitdi» dedi, ikkinchisi «sen uchun Tavrotni Oʻz qoʻli bilan yozdi» dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Одам билан Мусо баҳслашди. Мусо: ‹Эй Одам! Сен отамизсан, бизни ноумид қилдинг ва бизни жаннатдан чиқариб юбординг›, — деди. Шунда Одам унга: ‹Сен Мусусан, Аллоҳ сени Ўз каломи билан танлаб олди ва сен учун Ўз қўли билан (Тавротни) битди. Аллоҳ мени яратишидан қирқ йил аввал менга тақдир қилиб қўйган иш учун мени маломат қиласанми?› — деди», — дедилар. Набий ﷺ: «Шундай қилиб, Одам Мусодан устун келди, Одам Мусодан устун келди», — дедилар. Ибн Абу Умар билан Ибн Абданинг ривоятида: уларнинг бири «битди» деди, иккинчиси «сен учун Тавротни Ўз қўли билан ёзди» деди.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ، فِيمَا قُرِئَ عَلَيْهِ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ
الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " تَحَاجَّ آدَمُ وَمُوسَى
فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى فَقَالَ لَهُ مُوسَى أَنْتَ آدَمُ الَّذِي أَغْوَيْتَ النَّاسَ وَأَخْرَجْتَهُمْ مِنَ الْجَنَّةِ فَقَالَ
آدَمُ أَنْتَ الَّذِي أَعْطَاهُ اللَّهُ عِلْمَ كُلِّ شَىْءٍ وَاصْطَفَاهُ عَلَى النَّاسِ بِرِسَالَتِهِ قَالَ نَعَمْ . قَالَ
فَتَلُومُنِي عَلَى أَمْرٍ قُدِّرَ عَلَىَّ قَبْلَ أَنْ أُخْلَقَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Odam bilan Muso bahslashdilar, Odam Musodan ustun keldi. Muso unga: ‹Sen odamlarni adashtirgan va ularni jannatdan chiqargan Odammisan?› — dedi. Odam: ‹Sen Alloh har bir narsaning ilmini bergan va elchiligi bilan odamlardan ustun qilib tanlagan kishimisan?› — dedi. (Muso): ‹Ha›, — dedi. (Odam): ‹Unda men yaratilishimdan avval menga taqdir qilingan ish uchun meni malomat qilasanmi?› — dedi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Одам билан Мусо баҳслашдилар, Одам Мусодан устун келди. Мусо унга: ‹Сен одамларни адаштирган ва уларни жаннатдан чиқарган Одаммисан?› — деди. Одам: ‹Сен Аллоҳ ҳар бир нарсанинг илмини берган ва элчилиги билан одамлардан устун қилиб танлаган кишимисан?› — деди. (Мусо): ‹Ҳа›, — деди. (Одам): ‹Унда мен яратилишимдан аввал менга тақдир қилинган иш учун мени маломат қиласанми?› — деди», — дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مُوسَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُوسَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ الأَنْصَارِيُّ،
حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ عِيَاضٍ، حَدَّثَنِي الْحَارِثُ بْنُ أَبِي ذُبَابٍ، عَنْ يَزِيدَ، - وَهُوَ ابْنُ هُرْمُزَ - وَعَبْدِ
الرَّحْمَنِ الأَعْرَجِ قَالاَ سَمِعْنَا أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " احْتَجَّ
آدَمُ وَمُوسَى عَلَيْهِمَا السَّلاَمُ عِنْدَ رَبِّهِمَا فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى قَالَ مُوسَى أَنْتَ آدَمُ الَّذِي خَلَقَكَ
اللَّهُ بِيَدِهِ وَنَفَخَ فِيكَ مِنْ رُوحِهِ وَأَسْجَدَ لَكَ مَلاَئِكَتَهُ وَأَسْكَنَكَ فِي جَنَّتِهِ ثُمَّ أَهْبَطْتَ النَّاسَ
بِخَطِيئَتِكَ إِلَى الأَرْضِ فَقَالَ آدَمُ أَنْتَ مُوسَى الَّذِي اصْطَفَاكَ اللَّهُ بِرِسَالَتِهِ وَبِكَلاَمِهِ وَأَعْطَاكَ
الأَلْوَاحَ فِيهَا تِبْيَانُ كُلِّ شَىْءٍ وَقَرَّبَكَ نَجِيًّا فَبِكَمْ وَجَدْتَ اللَّهَ كَتَبَ التَّوْرَاةَ قَبْلَ أَنْ أُخْلَقَ
قَالَ مُوسَى بِأَرْبَعِينَ عَامًا . قَالَ آدَمُ فَهَلْ وَجَدْتَ فِيهَا { وَعَصَى آدَمُ رَبَّهُ فَغَوَى} قَالَ
نَعَمْ . قَالَ أَفَتَلُومُنِي عَلَى أَنْ عَمِلْتُ عَمَلاً كَتَبَهُ اللَّهُ عَلَىَّ أَنْ أَعْمَلَهُ قَبْلَ أَنْ يَخْلُقَنِي بِأَرْبَعِينَ
سَنَةً قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Odam bilan Muso (alayhimassalom) Robblari huzurida bahslashdilar, Odam Musodan ustun keldi. Muso: ‹Sen Alloh Oʻz qoʻli bilan yaratgan, senga Oʻz ruhidan puflagan, farishtalarini senga sajda qildirgan va seni Oʻz jannatiga joylashtirgan Odammisan? Soʻng sen xatoing sababli odamlarni yerga tushirib yubording›, — dedi. Odam: ‹Sen Alloh Oʻz elchiligi va kalomi bilan tanlagan, senga har bir narsaning bayoni boʻlgan lavhalarni bergan va seni (Oʻziga) sirdosh qilib yaqin olgan Mususan. (Ayt-chi), Allohni Tavrotni meni yaratishidan necha (yil) avval yozgan deb topding?› — dedi. Muso: ‹Qirq yil avval›, — dedi. Odam: ‹Unda sen unda {Odam Robbisiga osiy boʻldi va yoʻldan ozdi} (degan oyatni) topdingmi?› — dedi. (Muso): ‹Ha›, — dedi. (Odam): ‹Unda Alloh meni yaratishidan qirq yil avval qilishimni menga yozib qoʻygan ishni qilganim uchun meni malomat qilasanmi?› — dedi», — dedilar. Rasululloh ﷺ: «Shunday qilib, Odam Musodan ustun keldi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Одам билан Мусо (алайҳимассалом) Робблари ҳузурида баҳслашдилар, Одам Мусодан устун келди. Мусо: ‹Сен Аллоҳ Ўз қўли билан яратган, сенга Ўз руҳидан пуфлаган, фаришталарини сенга сажда қилдирган ва сени Ўз жаннатига жойлаштирган Одаммисан? Сўнг сен хатоинг сабабли одамларни ерга тушириб юбординг›, — деди. Одам: ‹Сен Аллоҳ Ўз элчилиги ва каломи билан танлаган, сенга ҳар бир нарсанинг баёни бўлган лавҳаларни берган ва сени (Ўзига) сирдош қилиб яқин олган Мусусан. (Айт-чи), Аллоҳни Тавротни мени яратишидан неча (йил) аввал ёзган деб топдинг?› — деди. Мусо: ‹Қирқ йил аввал›, — деди. Одам: ‹Унда сен унда {Одам Роббисига осий бўлди ва йўлдан озди} (деган оятни) топдингми?› — деди. (Мусо): ‹Ҳа›, — деди. (Одам): ‹Унда Аллоҳ мени яратишидан қирқ йил аввал қилишимни менга ёзиб қўйган ишни қилганим учун мени маломат қиласанми?› — деди», — дедилар. Расулуллоҳ ﷺ: «Шундай қилиб, Одам Мусодан устун келди», — дедилар.
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَابْنُ، حَاتِمٍ قَالاَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا أَبِي،
عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله
عليه وسلم " احْتَجَّ آدَمُ وَمُوسَى فَقَالَ لَهُ مُوسَى أَنْتَ آدَمُ الَّذِي أَخْرَجَتْكَ خَطِيئَتُكَ مِنَ الْجَنَّةِ
فَقَالَ لَهُ آدَمُ أَنْتَ مُوسَى الَّذِي اصْطَفَاكَ اللَّهُ بِرِسَالَتِهِ وَبِكَلاَمِهِ ثُمَّ تَلُومُنِي عَلَى أَمْرٍ قَدْ قُدِّرَ
عَلَىَّ قَبْلَ أَنْ أُخْلَقَ فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Odam bilan Muso bahslashdilar. Muso unga: ‹Sen xatoing seni jannatdan chiqargan Odammisan?› — dedi. Odam unga: ‹Sen Alloh Oʻz elchiligi va kalomi bilan tanlagan Mususan, soʻng meni yaratilishimdan avval menga taqdir qilingan ish uchun malomat qilasanmi?› — dedi. Shunday qilib, Odam Musodan ustun keldi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Одам билан Мусо баҳслашдилар. Мусо унга: ‹Сен хатоинг сени жаннатдан чиқарган Одаммисан?› — деди. Одам унга: ‹Сен Аллоҳ Ўз элчилиги ва каломи билан танлаган Мусусан, сўнг мени яратилишимдан аввал менга тақдир қилинган иш учун маломат қиласанми?› — деди. Шундай қилиб, Одам Мусодан устун келди», — дедилар.
حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ بْنُ النَّجَّارِ الْيَمَامِيُّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ،
عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ح
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan Nabiy ﷺ dan shunga oʻxshash rivoyat qilinadi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан Набий ﷺ дан шунга ўхшаш ривоят қилинади.
وَحَدَّثَنَا ابْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ، عَنْ أَبِي،
هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمَعْنَى حَدِيثِهِمْ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan Nabiy ﷺ dan ularning hadisi maʼnosida rivoyat qilinadi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан Набий ﷺ дан уларнинг ҳадиси маъносида ривоят қилинади.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِنْهَالٍ الضَّرِيرُ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ حَسَّانَ،
عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَحْوَ حَدِيثِهِمْ
.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan Rasululloh ﷺ dan ularning hadisiga oʻxshash rivoyat qilinadi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан Расулуллоҳ ﷺ дан уларнинг ҳадисига ўхшаш ривоят қилинади.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ زِيَادِ،
بْنِ إِسْمَاعِيلَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبَّادِ بْنِ جَعْفَرٍ الْمَخْزُومِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ جَاءَ مُشْرِكُو
قُرَيْشٍ يُخَاصِمُونَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْقَدَرِ فَنَزَلَتْ { يَوْمَ يُسْحَبُونَ فِي
النَّارِ عَلَى وُجُوهِهِمْ ذُوقُوا مَسَّ سَقَرَ* إِنَّا كُلَّ شَىْءٍ خَلَقْنَاهُ بِقَدَرٍ}
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Qurayshning mushriklari Rasululloh ﷺ huzuriga kelib, qadar haqida baxslashdilar. Shunda: {Yuzlari bilan oʻtga sudralayotgan kunlarida ‹jahannam azobini totib koʻringlar!› (deyiladi). Albatta, Biz har bir narsani qadar bilan yaratganmiz} (Qamar 48–49) (oyatlari) nozil boʻldi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Қурайшнинг мушриклари Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига келиб, қадар ҳақида бахслашдилар. Шунда: {Юзлари билан ўтга судралаётган кунларида ‹жаҳаннам азобини тотиб кўринглар!› (дейилади). Албатта, Биз ҳар бир нарсани қадар билан яратганмиз} (Қамар 48–49) (оятлари) нозил бўлди.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، - وَاللَّفْظُ لإِسْحَاقَ - قَالاَ أَخْبَرَنَا
عَبْدُ الرَّزَّاقِ، حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ ابْنِ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ مَا رَأَيْتُ شَيْئًا
أَشْبَهَ بِاللَّمَمِ مِمَّا قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ اللَّهَ كَتَبَ عَلَى
ابْنِ آدَمَ حَظَّهُ مِنَ الزِّنَى أَدْرَكَ ذَلِكَ لاَ مَحَالَةَ فَزِنَى الْعَيْنَيْنِ النَّظَرُ وَزِنَى اللِّسَانِ النُّطْقُ وَالنَّفْسُ
تَمَنَّى وَتَشْتَهِي وَالْفَرْجُ يُصَدِّقُ ذَلِكَ أَوْ يُكَذِّبُهُ " . قَالَ عَبْدٌ فِي رِوَايَتِهِ ابْنِ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ
سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shunday dedilar: «Albatta, Alloh Odam bolasiga zinodan nasibasini yozib qoʻygandir, u buni shaksiz topadi: koʻzlarning zinosi qarashdir, tilning zinosi (yomon) gapirishdir, nafs orzu qiladi va istaydi, jinsiy aʼzo esa buni tasdiqlaydi yoki yolgʻonga chiqaradi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шундай дедилар: «Албатта, Аллоҳ Одам боласига зинодан насибасини ёзиб қўйгандир, у буни шаксиз топади: кўзларнинг зиноси қарашдир, тилнинг зиноси (ёмон) гапиришдир, нафс орзу қилади ва истайди, жинсий аъзо эса буни тасдиқлайди ёки ёлғонга чиқаради».
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، أَخْبَرَنَا أَبُو هِشَامٍ الْمَخْزُومِيُّ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا
سُهَيْلُ بْنُ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ "
كُتِبَ عَلَى ابْنِ آدَمَ نَصِيبُهُ مِنَ الزِّنَى مُدْرِكٌ ذَلِكَ لاَ مَحَالَةَ فَالْعَيْنَانِ زِنَاهُمَا النَّظَرُ وَالأُذُنَانِ
زِنَاهُمَا الاِسْتِمَاعُ وَاللِّسَانُ زِنَاهُ الْكَلاَمُ وَالْيَدُ زِنَاهَا الْبَطْشُ وَالرِّجْلُ زِنَاهَا الْخُطَا وَالْقَلْبُ
يَهْوَى وَيَتَمَنَّى وَيُصَدِّقُ ذَلِكَ الْفَرْجُ وَيُكَذِّبُهُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan Nabiy ﷺ dan rivoyat qilinadi. (Nabiy ﷺ) dedilar: «Odam bolasiga zinodan uning nasibasi yozib qoʻyilgandir, u buni shaksiz topadi: koʻzlarning zinosi qarashdir, quloqlarning zinosi (man etilgan narsani) tinglashdir, tilning zinosi (yomon) gapirishdir, qoʻlning zinosi (man etilganni) ushlashdir, oyoqning zinosi (zinoga) qadam tashlashdir, qalb esa istaydi va orzu qiladi, jinsiy aʼzo buni tasdiqlaydi yoki yolgʻonga chiqaradi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан Набий ﷺ дан ривоят қилинади. (Набий ﷺ) дедилар: «Одам боласига зинодан унинг насибаси ёзиб қўйилгандир, у буни шаксиз топади: кўзларнинг зиноси қарашдир, қулоқларнинг зиноси (ман этилган нарсани) тинглашдир, тилнинг зиноси (ёмон) гапиришдир, қўлнинг зиноси (ман этилганни) ушлашдир, оёқнинг зиноси (зинога) қадам ташлашдир, қалб эса истайди ва орзу қилади, жинсий аъзо буни тасдиқлайди ёки ёлғонга чиқаради».
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، وَأَحْمَدُ بْنُ عِيسَى، قَالاَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ بْنُ،
يَزِيِدَ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ أَبَا سَلَمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ
اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَا مِنْ مَوْلُودٍ إِلاَّ يُولَدُ عَلَى الْفِطْرَةِ " . ثُمَّ يَقُولُ اقْرَءُوا { فِطْرَةَ
اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا لاَ تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذَلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ}
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ aytdilar: «Har bir chaqaloq fitrat ustida tugʻiladi». Soʻng (Abu Hurayra): «{Allohning fitratiki, U odamlarni shu (fitrat) ustida yaratdi; Allohning yaratganini oʻzgartirish (mumkin) emas; mana shu toʻgʻri dindir} (Rum 30) (oyatini) oʻqinglar», — derdi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ айтдилар: «Ҳар бир чақалоқ фитрат устида туғилади». Сўнг (Абу Ҳурайра): «{Аллоҳнинг фитратики, У одамларни шу (фитрат) устида яратди; Аллоҳнинг яратганини ўзгартириш (мумкин) эмас; мана шу тўғри диндир} (Рум 30) (оятини) ўқинглар», — дерди.
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ،
قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَا مِنْ مَوْلُودٍ إِلاَّ يُلِدَ عَلَى الْفِطْرَةِ فَأَبَوَاهُ يُهَوِّدَانِهِ
وَيُنَصِّرَانِهِ وَيُشَرِّكَانِهِ " . فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ لَوْ مَاتَ قَبْلَ ذَلِكَ قَالَ " اللَّهُ
أَعْلَمُ بِمَا كَانُوا عَامِلِينَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ aytdilar: «Har bir chaqaloq fitrat ustida tugʻiladi, soʻng ota-onasi uni yahudiy qiladi, nasroniy qiladi yoki mushrik qiladi». Shunda bir kishi: «Yo Rasululloh! Agar u shundan oldin oʻlib qolsa, qanday boʻladi?» — dedi. (U zot): «Alloh ularning nima qiluvchi boʻlganlarini yaxshiroq biluvchidir», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ айтдилар: «Ҳар бир чақалоқ фитрат устида туғилади, сўнг ота-онаси уни яҳудий қилади, насроний қилади ёки мушрик қилади». Шунда бир киши: «Ё Расулуллоҳ! Агар у шундан олдин ўлиб қолса, қандай бўлади?» — деди. (У зот): «Аллоҳ уларнинг нима қилувчи бўлганларини яхшироқ билувчидир», — дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ، قَالَ
هَذَا مَا حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . فَذَكَرَ أَحَادِيثَ مِنْهَا وَقَالَ
رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ يُولَدُ يُولَدُ عَلَى هَذِهِ الْفِطْرَةِ فَأَبَوَاهُ يُهَوِّدَانِهِ وَيُنَصِّرَانِهِ
كَمَا تَنْتِجُونَ الإِبِلَ فَهَلْ تَجِدُونَ فِيهَا جَدْعَاءَ حَتَّى تَكُونُوا أَنْتُمْ تَجْدَعُونَهَا " . قَالُوا يَا
رَسُولَ اللَّهِ أَفَرَأَيْتَ مَنْ يَمُوتُ صَغِيرًا قَالَ " اللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا كَانُوا عَامِلِينَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ aytdilar: «Tugʻilgan har bir kishi shu fitrat ustida tugʻiladi, soʻng ota-onasi uni yahudiy qiladi, nasroniy qiladi — xuddi siz tuyalarni (sogʻ holida) tugʻdirib olganingizdek; ularning ichida qulogʻi kesilganini topasizmi, toki oʻzingiz uning qulogʻini kesmaguningizcha?» (Sahobalar): «Yo Rasululloh! Kichikligida oʻlib ketadiganlar haqida nima deysiz?» — dedilar. (U zot): «Alloh ularning nima qiluvchi boʻlganlarini yaxshiroq biluvchidir», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ айтдилар: «Туғилган ҳар бир киши шу фитрат устида туғилади, сўнг ота-онаси уни яҳудий қилади, насроний қилади — худди сиз туяларни (соғ ҳолида) туғдириб олганингиздек; уларнинг ичида қулоғи кесилганини топасизми, токи ўзингиз унинг қулоғини кесмагунингизча?» (Саҳобалар): «Ё Расулуллоҳ! Кичиклигида ўлиб кетадиганлар ҳақида нима дейсиз?» — дедилар. (У зот): «Аллоҳ уларнинг нима қилувчи бўлганларини яхшироқ билувчидир», — дедилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، - يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ - عَنِ الْعَلاَءِ، عَنْ
أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " كُلُّ إِنْسَانٍ تَلِدُهُ أُمُّهُ عَلَى
الْفِطْرَةِ وَأَبَوَاهُ بَعْدُ يُهَوِّدَانِهِ وَيُنَصِّرَانِهِ وَيُمَجِّسَانِهِ فَإِنْ كَانَا مُسْلِمَيْنِ فَمُسْلِمٌ كُلُّ إِنْسَانٍ
تَلِدُهُ أُمُّهُ يَلْكُزُهُ الشَّيْطَانُ فِي حِضْنَيْهِ إِلاَّ مَرْيَمَ وَابْنَهَا " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Onasi har bir insonni fitrat ustida tugʻadi, soʻng ota-onasi uni yahudiy qiladi, nasroniy qiladi yoki majusiy qiladi. Agar (ota-onasi) musulmon boʻlsalar, u ham musulmon (boʻladi). Onasi tugʻgan har bir insonni shayton ikki biqinidan turtadi, faqat Maryam va uning oʻgʻli (Iso) bundan mustasno».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Онаси ҳар бир инсонни фитрат устида туғади, сўнг ота-онаси уни яҳудий қилади, насроний қилади ёки мажусий қилади. Агар (ота-онаси) мусулмон бўлсалар, у ҳам мусулмон (бўлади). Онаси туғган ҳар бир инсонни шайтон икки биқинидан туртади, фақат Марям ва унинг ўғли (Исо) бундан мустасно».
حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، وَيُونُسُ، عَنِ ابْنِ،
شِهَابٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سُئِلَ عَنْ
أَوْلاَدِ الْمُشْرِكِينَ فَقَالَ " اللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا كَانُوا عَامِلِينَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dan mushriklarning bolalari haqida soʻralganda, (u zot): «Alloh ularning nima qiluvchi boʻlganlarini yaxshiroq biluvchidir», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дан мушрикларнинг болалари ҳақида сўралганда, (у зот): «Аллоҳ уларнинг нима қилувчи бўлганларини яхшироқ билувчидир», — дедилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ،
قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ أَطْفَالِ الْمُشْرِكِينَ مَنْ يَمُوتُ مِنْهُمْ صَغِيرًا
فَقَالَ " اللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا كَانُوا عَامِلِينَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dan mushriklarning bolalari — yoshligida vafot etadiganlari haqida soʻralganda, u zot: «Alloh ularning nima qiluvchi boʻlganliklarini yaxshiroq biluvchidir», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дан мушрикларнинг болалари — ёшлигида вафот этадиганлари ҳақида сўралганда, у зот: «Аллоҳ уларнинг нима қилувчи бўлганликларини яхшироқ билувчидир», — дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَابْنُ، نُمَيْرٍ قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ، عَنْ
رَبِيعَةَ بْنِ عُثْمَانَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ
رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الْمُؤْمِنُ الْقَوِيُّ خَيْرٌ وَأَحَبُّ إِلَى اللَّهِ مِنَ الْمُؤْمِنِ الضَّعِيفِ
وَفِي كُلٍّ خَيْرٌ احْرِصْ عَلَى مَا يَنْفَعُكَ وَاسْتَعِنْ بِاللَّهِ وَلاَ تَعْجِزْ وَإِنْ أَصَابَكَ شَىْءٌ فَلاَ تَقُلْ
لَوْ أَنِّي فَعَلْتُ كَانَ كَذَا وَكَذَا . وَلَكِنْ قُلْ قَدَرُ اللَّهِ وَمَا شَاءَ فَعَلَ فَإِنَّ لَوْ تَفْتَحُ عَمَلَ الشَّيْطَانِ
" .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kuchli moʻmin Alloh nazdida zaif moʻmindan yaxshiroq va sevimliroqdir; (lekin) har birida yaxshilik bor. Senga foyda beradigan narsaga harislik qil, Allohdan yordam sora va ojizlik qilma. Agar senga biror (koʻngilsiz) narsa yetsa: ‹Agar men shunday qilganimda, bunday-bunday boʻlardi›, dema. Balki: ‹Allohning taqdiri (shunday edi); U xohlaganini qildi›, degin. Zero, ‹agar›(deyish) shaytonning amalini ochib beradi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кучли мўмин Аллоҳ наздида заиф мўминдан яхшироқ ва севимлироқдир; (лекин) ҳар бирида яхшилик бор. Сенга фойда берадиган нарсага ҳарислик қил, Аллоҳдан ёрдам сора ва ожизлик қилма. Агар сенга бирор (кўнгилсиз) нарса етса: ‹Агар мен шундай қилганимда, бундай-бундай бўларди›, дема. Балки: ‹Аллоҳнинг тақдири (шундай эди); У хоҳлаганини қилди›, дегин. Зеро, ‹агар›(дейиш) шайтоннинг амалини очиб беради», — дедилар.
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، حَدَّثَنِي
حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم
" يَتَقَارَبُ الزَّمَانُ وَيُقْبَضُ الْعِلْمُ وَتَظْهَرُ الْفِتَنُ وَيُلْقَى الشُّحُّ وَيَكْثُرُ الْهَرْجُ " . قَالُوا وَمَا
الْهَرْجُ قَالَ " الْقَتْلُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Zamon (bir-biriga) yaqinlashadi, ilm olib qoʻyiladi, fitnalar zohir boʻladi, baxillik (odamlar qalbiga) solinadi va harj koʻpayadi», dedilar. (Sahobalar): «Harj nima?» dedilar. (U zot): «Qatl (oʻldirish)», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Замон (бир-бирига) яқинлашади, илм олиб қўйилади, фитналар зоҳир бўлади, бахиллик (одамлар қалбига) солинади ва ҳарж кўпаяди», дедилар. (Саҳобалар): «Ҳарж нима?» дедилар. (У зот): «Қатл (ўлдириш)», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ، أَخْبَرَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ
الزُّهْرِيِّ، حَدَّثَنِي حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الزُّهْرِيُّ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى
الله عليه وسلم " يَتَقَارَبُ الزَّمَانُ وَيُقْبَضُ الْعِلْمُ " . ثُمَّ ذَكَرَ مِثْلَهُ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Zamon (bir-biriga) yaqinlashadi va ilm olib qoʻyiladi», dedilar. Soʻng (rovi) shu misli kabi (hadisni) zikr qildi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Замон (бир-бирига) яқинлашади ва илм олиб қўйилади», дедилар. Сўнг (рови) шу мисли каби (ҳадисни) зикр қилди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدٍ،
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " يَتَقَارَبُ الزَّمَانُ وَيَنْقُصُ الْعِلْمُ "
. ثُمَّ ذَكَرَ مِثْلَ حَدِيثِهِمَا .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan Nabiy ﷺ dan rivoyat qilinadi: (U zot): «Zamon (bir-biriga) yaqinlashadi va ilm kamayadi», dedilar. Soʻng (rovi) ularning ikkovining hadisi misli kabi (hadisni) zikr qildi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан Набий ﷺ дан ривоят қилинади: (У зот): «Замон (бир-бирига) яқинлашади ва илм камаяди», дедилар. Сўнг (рови) уларнинг икковининг ҳадиси мисли каби (ҳадисни) зикр қилди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، وَقُتَيْبَةُ، وَابْنُ، حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - يَعْنُونَ ابْنَ
جَعْفَرٍ - عَنِ الْعَلاَءِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، ح
وَحَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، وَأَبُو كُرَيْبٍ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ سُلَيْمَانَ،
عَنْ حَنْظَلَةَ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، ح
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ، عَنْ
أَبِي هُرَيْرَةَ، ح
وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ، عَنْ أَبِي يُونُسَ،
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، كُلُّهُمْ قَالَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . بِمِثْلِ حَدِيثِ الزُّهْرِيِّ عَنْ حُمَيْدٍ
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ غَيْرَ أَنَّهُمْ لَمْ يَذْكُرُوا " وَيُلْقَى الشُّحُّ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan Nabiy ﷺ dan az-Zuhriyning Humayddan, uning Abu Hurayradan (qilgan) hadisi misli kabi rivoyat qilinadi, faqat ular «va baxillik solinadi» (degan jumlani) zikr qilmadilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан Набий ﷺ дан аз-Зуҳрийнинг Ҳумайддан, унинг Абу Ҳурайрадан (қилган) ҳадиси мисли каби ривоят қилинади, фақат улар «ва бахиллик солинади» (деган жумлани) зикр қилмадилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَابْنُ، حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، -
يَعْنُونَ ابْنَ جَعْفَرٍ - عَنِ الْعَلاَءِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه
وسلم قَالَ " مَنْ دَعَا إِلَى هُدًى كَانَ لَهُ مِنَ الأَجْرِ مِثْلُ أُجُورِ مَنْ تَبِعَهُ لاَ يَنْقُصُ ذَلِكَ مِنْ
أُجُورِهِمْ شَيْئًا وَمَنْ دَعَا إِلَى ضَلاَلَةٍ كَانَ عَلَيْهِ مِنَ الإِثْمِ مِثْلُ آثَامِ مَنْ تَبِعَهُ لاَ يَنْقُصُ ذَلِكَ
مِنْ آثَامِهِمْ شَيْئًا " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim hidoyatga chaqirsa, unga oʻziga ergashganlarning ajrlariga oʻxshash ajr boʻladi, bu ularning ajrlaridan hech narsani kamaytirmaydi. Kim zalolatga chaqirsa, unga oʻziga ergashganlarning gunohlariga oʻxshash gunoh boʻladi, bu ularning gunohlaridan hech narsani kamaytirmaydi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким ҳидоятга чақирса, унга ўзига эргашганларнинг ажрларига ўхшаш ажр бўлади, бу уларнинг ажрларидан ҳеч нарсани камайтирмайди. Ким залолатга чақирса, унга ўзига эргашганларнинг гуноҳларига ўхшаш гуноҳ бўлади, бу уларнинг гуноҳларидан ҳеч нарсани камайтирмайди», — дедилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، - وَاللَّفْظُ لِقُتَيْبَةَ - قَالاَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ،
عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم
" يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنَا عِنْدَ ظَنِّ عَبْدِي بِي وَأَنَا مَعَهُ حِينَ يَذْكُرُنِي إِنْ ذَكَرَنِي فِي نَفْسِهِ
ذَكَرْتُهُ فِي نَفْسِي وَإِنْ ذَكَرَنِي فِي مَلإٍ ذَكَرْتُهُ فِي مَلإٍ هُمْ خَيْرٌ مِنْهُمْ وَإِنْ تَقَرَّبَ مِنِّي شِبْرًا
تَقَرَّبْتُ إِلَيْهِ ذِرَاعًا وَإِنْ تَقَرَّبَ إِلَىَّ ذِرَاعًا تَقَرَّبْتُ مِنْهُ بَاعًا وَإِنْ أَتَانِي يَمْشِي أَتَيْتُهُ هَرْوَلَةً
" .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Alloh azza va jalla aytadi: ‹Men bandamning Men haqimdagi gumonida boʻlaman va u Meni eslaganida, Men u bilan birga boʻlaman. Agar u Meni koʻnglida eslasa, Men ham uni koʻnglimda eslayman. Agar u Meni bir jamoada eslasa, Men ham uni ulardan koʻra yaxshiroq jamoada eslayman. Agar u Menga bir qarich yaqinlashsa, Men unga bir tirsak yaqinlashaman; agar u Menga bir tirsak yaqinlashsa, Men unga bir quloch yaqinlashaman; agar u Menga yurib kelsa, Men unga yugurib boraman›».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Аллоҳ азза ва жалла айтади: ‹Мен бандамнинг Мен ҳақимдаги гумонида бўламан ва у Мени эслаганида, Мен у билан бирга бўламан. Агар у Мени кўнглида эсласа, Мен ҳам уни кўнглимда эслайман. Агар у Мени бир жамоада эсласа, Мен ҳам уни улардан кўра яхшироқ жамоада эслайман. Агар у Менга бир қарич яқинлашса, Мен унга бир тирсак яқинлашаман; агар у Менга бир тирсак яқинлашса, Мен унга бир қулоч яқинлашаман; агар у Менга юриб келса, Мен унга югуриб бораман›».
حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ، - يَعْنِي ابْنَ زُرَيْعٍ - حَدَّثَنَا رَوْحُ،
بْنُ الْقَاسِمِ عَنِ الْعَلاَءِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم
يَسِيرُ فِي طَرِيقِ مَكَّةَ فَمَرَّ عَلَى جَبَلٍ يُقَالُ لَهُ جُمْدَانُ فَقَالَ " سِيرُوا هَذَا جُمْدَانُ سَبَقَ الْمُفَرِّدُونَ
" . قَالُوا وَمَا الْمُفَرِّدُونَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " الذَّاكِرُونَ اللَّهَ كَثِيرًا وَالذَّاكِرَاتُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Makka yoʻlida ketayotgan edilar, Jumdon deb ataladigan bir togʻ yonidan oʻtdilar-da: «Yuringlar, mana bu Jumdon. Mufarridlar (Allohni koʻp zikr qiluvchilar) oʻzib ketdilar», — dedilar. (Sahobalar): «Mufarridlar kimlar, yo Rasululloh?» — deyishdi. U zot: «Allohni koʻp zikr qiluvchi erkaklar va zikr qiluvchi ayollardir», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Макка йўлида кетаётган эдилар, Жумдон деб аталадиган бир тоғ ёнидан ўтдилар-да: «Юринглар, мана бу Жумдон. Муфарридлар (Аллоҳни кўп зикр қилувчилар) ўзиб кетдилар», — дедилар. (Саҳобалар): «Муфарридлар кимлар, ё Расулуллоҳ?» — дейишди. У зот: «Аллоҳни кўп зикр қилувчи эркаклар ва зикр қилувчи аёллардир», — дедилар.
حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَابْنُ أَبِي عُمَرَ، جَمِيعًا عَنْ سُفْيَانَ، - وَاللَّفْظُ
لِعَمْرٍو - حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ
صلى الله عليه وسلم قَالَ " لِلَّهِ تِسْعَةٌ وَتِسْعُونَ اسْمًا مَنْ حَفِظَهَا دَخَلَ الْجَنَّةَ وَإِنَّ اللَّهَ وِتْرٌ
يُحِبُّ الْوِتْرَ " . وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ أَبِي عُمَرَ " مَنْ أَحْصَاهَا " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺ dan rivoyat qiladi. U zot dedilar: «Allohning toʻqson toʻqqizta ismi bordir; kim ularni yodda saqlasa, jannatga kiradi. Albatta, Alloh toqdir, toqni sevadi». Ibn Abu Umarning rivoyatida esa: «Kim ularni sanab oʻrgansa» (deyilgan).Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺ дан ривоят қилади. У зот дедилар: «Аллоҳнинг тўқсон тўққизта исми бордир; ким уларни ёдда сақласа, жаннатга киради. Албатта, Аллоҳ тоқдир, тоқни севади». Ибн Абу Умарнинг ривоятида эса: «Ким уларни санаб ўрганса» (дейилган).
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنِ ابْنِ سِيرِينَ،
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، وَعَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ
" إِنَّ لِلَّهِ تِسْعَةً وَتِسْعِينَ اسْمًا مِائَةً إِلاَّ وَاحِدًا مَنْ أَحْصَاهَا دَخَلَ الْجَنَّةَ " . وَزَادَ هَمَّامٌ
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم " إِنَّهُ وِتْرٌ يُحِبُّ الْوِتْرَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺ dan rivoyat qiladi. U zot dedilar: «Albatta, Allohning toʻqson toʻqqizta — yuzdan bittasi kam — ismi bordir; kim ularni sanab oʻrgansa, jannatga kiradi». Hammom Abu Hurayradan, u Nabiy ﷺ dan (rivoyat qilib): «Albatta, U toqdir, toqni sevadi», deb (soʻz) qoʻshdi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺ дан ривоят қилади. У зот дедилар: «Албатта, Аллоҳнинг тўқсон тўққизта — юздан биттаси кам — исми бордир; ким уларни санаб ўрганса, жаннатга киради». Ҳаммом Абу Ҳурайрадан, у Набий ﷺ дан (ривоят қилиб): «Албатта, У тоқдир, тоқни севади», деб (сўз) қўшди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، وَقُتَيْبَةُ، وَابْنُ، حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - يَعْنُونَ ابْنَ
جَعْفَرٍ - عَنِ الْعَلاَءِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ
" إِذَا دَعَا أَحَدُكُمْ فَلاَ يَقُلِ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي إِنْ شِئْتَ وَلَكِنْ لِيَعْزِمِ الْمَسْأَلَةَ وَلْيُعَظِّمِ الرَّغْبَةَ
فَإِنَّ اللَّهَ لاَ يَتَعَاظَمُهُ شَىْءٌ أَعْطَاهُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dedilar: «Birortangiz duo qilsa: ‹Yo Alloh, agar xohlasang, meni magʻfirat et› demasin, balki soʻrovini qatʼiy qilsin va istagini ulugʻ tutsin. Chunki Allohga Oʻzi ato etadigan biror narsa ulkanlik qilmaydi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дедилар: «Бирортангиз дуо қилса: ‹Ё Аллоҳ, агар хоҳласанг, мени мағфират эт› демасин, балки сўровини қатъий қилсин ва истагини улуғ тутсин. Чунки Аллоҳга Ўзи ато этадиган бирор нарса улканлик қилмайди».
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مُوسَى الأَنْصَارِيُّ، حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ عِيَاضٍ، حَدَّثَنَا الْحَارِثُ،
- وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي ذُبَابٍ - عَنْ عَطَاءِ بْنِ مِينَاءَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ
النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لاَ يَقُولَنَّ أَحَدُكُمُ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي إِنْ شِئْتَ اللَّهُمَّ ارْحَمْنِي إِنْ
شِئْتَ . لِيَعْزِمْ فِي الدُّعَاءِ فَإِنَّ اللَّهَ صَانِعٌ مَا شَاءَ لاَ مُكْرِهَ لَهُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ dedilar: «Birortangiz: ‹Yo Alloh, agar xohlasang, meni magʻfirat et; yo Alloh, agar xohlasang, menga rahm et› deb aytmasin. Duoda qatʼiyatli boʻlsin, chunki Alloh nimani xohlasa, oʻshani qiluvchidir; Uni majburlovchi yoʻqdir».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ дедилар: «Бирортангиз: ‹Ё Аллоҳ, агар хоҳласанг, мени мағфират эт; ё Аллоҳ, агар хоҳласанг, менга раҳм эт› деб айтмасин. Дуода қатъиятли бўлсин, чунки Аллоҳ нимани хоҳласа, ўшани қилувчидир; Уни мажбурловчи йўқдир».
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَمْرٍو الأَشْعَثِيُّ، أَخْبَرَنَا عَبْثَرٌ، عَنْ مُطَرِّفٍ، عَنْ عَامِرٍ، عَنْ شُرَيْحِ،
بْنِ هَانِئٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ أَحَبَّ لِقَاءَ اللَّهِ
أَحَبَّ اللَّهُ لِقَاءَهُ وَمَنْ كَرِهَ لِقَاءَ اللَّهِ كَرِهَ اللَّهُ لِقَاءَهُ " . قَالَ فَأَتَيْتُ عَائِشَةَ فَقُلْتُ يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ
سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَذْكُرُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَدِيثًا إِنْ كَانَ كَذَلِكَ فَقَدْ
هَلَكْنَا . فَقَالَتْ إِنَّ الْهَالِكَ مَنْ هَلَكَ بِقَوْلِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمَا ذَاكَ قَالَ
قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ أَحَبَّ لِقَاءَ اللَّهِ أَحَبَّ اللَّهُ لِقَاءَهُ وَمَنْ كَرِهَ لِقَاءَ
اللَّهِ كَرِهَ اللَّهُ لِقَاءَهُ " . وَلَيْسَ مِنَّا أَحَدٌ إِلاَّ وَهُوَ يَكْرَهُ الْمَوْتَ . فَقَالَتْ قَدْ قَالَهُ رَسُولُ اللَّهِ
صلى الله عليه وسلم وَلَيْسَ بِالَّذِي تَذْهَبُ إِلَيْهِ وَلَكِنْ إِذَا شَخَصَ الْبَصَرُ وَحَشْرَجَ الصَّدْرُ
وَاقْشَعَرَّ الْجِلْدُ وَتَشَنَّجَتِ الأَصَابِعُ فَعِنْدَ ذَلِكَ مَنْ أَحَبَّ لِقَاءَ اللَّهِ أَحَبَّ اللَّهُ لِقَاءَهُ وَمَنْ كَرِهَ
لِقَاءَ اللَّهِ كَرِهَ اللَّهُ لِقَاءَهُ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Allohga roʻbaroʻ boʻlishni yoqtirsa, Alloh ham unga roʻbaroʻ boʻlishni yoqtiradi. Kim Allohga roʻbaroʻ boʻlishni yomon koʻrsa, Alloh ham unga roʻbaroʻ boʻlishni yomon koʻradi», — dedilar. (Shurayh) dedi: Soʻng men Oishaning oldiga keldim-da: «Ey moʻminlarning onasi! Men Abu Hurayraning Rasululloh ﷺ dan bir hadis zikr qilayotganini eshitdim. Agar shunday boʻlsa, biz halok boʻlibmiz», — dedim. Shunda u: «Halok boʻladigan kishi Rasululloh ﷺ ning soʻzi sababli halok boʻlgan kishidir. U (hadis) nima ekan?» dedi. (Shurayh) dedi: «Rasululloh ﷺ: ‹Kim Allohga roʻbaroʻ boʻlishni yoqtirsa, Alloh ham unga roʻbaroʻ boʻlishni yoqtiradi. Kim Allohga roʻbaroʻ boʻlishni yomon koʻrsa, Alloh ham unga roʻbaroʻ boʻlishni yomon koʻradi›, — dedilar. Holbuki, ichimizdan oʻlimni yomon koʻrmaydigan birorta ham yoʻq», — dedim. Shunda u: «Buni Rasululloh ﷺ aytganlar, lekin sen tushunayotganday emas. Balki (gap shuki), koʻz tikilib qolsa, koʻkrak xirillasa, teri junjikib gʻalgʻal boʻlsa va barmoqlar tirishsa — ana oʻsha (oʻlim) chogʻida: kim Allohga roʻbaroʻ boʻlishni yoqtirsa, Alloh ham unga roʻbaroʻ boʻlishni yoqtiradi; kim Allohga roʻbaroʻ boʻlishni yomon koʻrsa, Alloh ham unga roʻbaroʻ boʻlishni yomon koʻradi», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Аллоҳга рўбарў бўлишни ёқтирса, Аллоҳ ҳам унга рўбарў бўлишни ёқтиради. Ким Аллоҳга рўбарў бўлишни ёмон кўрса, Аллоҳ ҳам унга рўбарў бўлишни ёмон кўради», — дедилар. (Шурайҳ) деди: Сўнг мен Оишанинг олдига келдим-да: «Эй мўминларнинг онаси! Мен Абу Ҳурайранинг Расулуллоҳ ﷺ дан бир ҳадис зикр қилаётганини эшитдим. Агар шундай бўлса, биз ҳалок бўлибмиз», — дедим. Шунда у: «Ҳалок бўладиган киши Расулуллоҳ ﷺ нинг сўзи сабабли ҳалок бўлган кишидир. У (ҳадис) нима экан?» деди. (Шурайҳ) деди: «Расулуллоҳ ﷺ: ‹Ким Аллоҳга рўбарў бўлишни ёқтирса, Аллоҳ ҳам унга рўбарў бўлишни ёқтиради. Ким Аллоҳга рўбарў бўлишни ёмон кўрса, Аллоҳ ҳам унга рўбарў бўлишни ёмон кўради›, — дедилар. Ҳолбуки, ичимиздан ўлимни ёмон кўрмайдиган бирорта ҳам йўқ», — дедим. Шунда у: «Буни Расулуллоҳ ﷺ айтганлар, лекин сен тушунаётгандай эмас. Балки (гап шуки), кўз тикилиб қолса, кўкрак хирилласа, тери жунжикиб ғалғал бўлса ва бармоқлар тиришса — ана ўша (ўлим) чоғида: ким Аллоҳга рўбарў бўлишни ёқтирса, Аллоҳ ҳам унга рўбарў бўлишни ёқтиради; ким Аллоҳга рўбарў бўлишни ёмон кўрса, Аллоҳ ҳам унга рўбарў бўлишни ёмон кўради», — деди.
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ بُرْقَانَ، عَنْ يَزِيدَ،
بْنِ الأَصَمِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ اللَّهَ يَقُولُ أَنَا
عِنْدَ ظَنِّ عَبْدِي بِي وَأَنَا مَعَهُ إِذَا دَعَانِي " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh aytadi: ‹Men bandamning Men haqimdagi gumonida boʻlaman va u Meni chaqirganda Men u bilan birgaman›», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ айтади: ‹Мен бандамнинг Мен ҳақимдаги гумонида бўламан ва у Мени чақирганда Мен у билан биргаман›», — дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارِ بْنِ عُثْمَانَ الْعَبْدِيُّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، - يَعْنِي ابْنَ سَعِيدٍ - وَابْنُ
أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سُلَيْمَانَ، - وَهُوَ التَّيْمِيُّ - عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ
صلى الله عليه وسلم قَالَ " قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا تَقَرَّبَ عَبْدِي مِنِّي شِبْرًا تَقَرَّبْتُ مِنْهُ ذِرَاعًا
وَإِذَا تَقَرَّبَ مِنِّي ذِرَاعًا تَقَرَّبْتُ مِنْهُ بَاعًا - أَوْ بُوعًا - وَإِذَا أَتَانِي يَمْشِي أَتَيْتُهُ هَرْوَلَةً "
.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Alloh azza va jalla aytdi: ‹Bandam Menga bir qarich yaqinlashsa, Men unga bir tirsak yaqinlashaman. U Menga bir tirsak yaqinlashsa, Men unga bir quloch yaqinlashaman. U Menga yurib kelsa, Men unga shoshib boraman›», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Аллоҳ азза ва жалла айтди: ‹Бандам Менга бир қарич яқинлашса, Мен унга бир тирсак яқинлашаман. У Менга бир тирсак яқинлашса, Мен унга бир қулоч яқинлашаман. У Менга юриб келса, Мен унга шошиб бораман›», — дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ - وَاللَّفْظُ لأَبِي كُرَيْبٍ - قَالاَ حَدَّثَنَا
أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله
عليه وسلم " يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنَا عِنْدَ ظَنِّ عَبْدِي وَأَنَا مَعَهُ حِينَ يَذْكُرُنِي فَإِنْ ذَكَرَنِي
فِي نَفْسِهِ ذَكَرْتُهُ فِي نَفْسِي وَإِنْ ذَكَرَنِي فِي مَلإٍ ذَكَرْتُهُ فِي مَلإٍ خَيْرٍ مِنْهُ وَإِنِ اقْتَرَبَ إِلَىَّ
شِبْرًا تَقَرَّبْتُ إِلَيْهِ ذِرَاعًا وَإِنِ اقْتَرَبَ إِلَىَّ ذِرَاعًا اقْتَرَبْتُ إِلَيْهِ بَاعًا وَإِنْ أَتَانِي يَمْشِي أَتَيْتُهُ
هَرْوَلَةً " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh azza va jalla aytadi: ‹Men bandamning Men haqimdagi gumonida boʻlaman va u Meni zikr qilganida Men u bilan birgaman. Agar u Meni oʻzicha (koʻnglida) zikr qilsa, Men ham uni oʻzimda zikr qilaman. Agar u Meni bir jamoa ichida zikr qilsa, Men uni undan koʻra yaxshiroq bir jamoa ichida zikr qilaman. Agar u Menga bir qarich yaqinlashsa, Men unga bir tirsak yaqinlashaman. Agar u Menga bir tirsak yaqinlashsa, Men unga bir quloch yaqinlashaman. Agar u Menga yurib kelsa, Men unga shoshib boraman›», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ азза ва жалла айтади: ‹Мен бандамнинг Мен ҳақимдаги гумонида бўламан ва у Мени зикр қилганида Мен у билан биргаман. Агар у Мени ўзича (кўнглида) зикр қилса, Мен ҳам уни ўзимда зикр қиламан. Агар у Мени бир жамоа ичида зикр қилса, Мен уни ундан кўра яхшироқ бир жамоа ичида зикр қиламан. Агар у Менга бир қарич яқинлашса, Мен унга бир тирсак яқинлашаман. Агар у Менга бир тирсак яқинлашса, Мен унга бир қулоч яқинлашаман. Агар у Менга юриб келса, Мен унга шошиб бораман›», — дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ، حَدَّثَنَا بَهْزٌ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا سُهَيْلٌ، عَنْ أَبِيهِ،
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ لِلَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى مَلاَئِكَةً سَيَّارَةً
فُضْلاً يَتَبَّعُونَ مَجَالِسَ الذِّكْرِ فَإِذَا وَجَدُوا مَجْلِسًا فِيهِ ذِكْرٌ قَعَدُوا مَعَهُمْ وَحَفَّ بَعْضُهُمْ بَعْضًا
بِأَجْنِحَتِهِمْ حَتَّى يَمْلَئُوا مَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ السَّمَاءِ الدُّنْيَا فَإِذَا تَفَرَّقُوا عَرَجُوا وَصَعِدُوا إِلَى
السَّمَاءِ - قَالَ - فَيَسْأَلُهُمُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَهُوَ أَعْلَمُ بِهِمْ مِنْ أَيْنَ جِئْتُمْ فَيَقُولُونَ جِئْنَا مِنْ
عِنْدِ عِبَادٍ لَكَ فِي الأَرْضِ يُسَبِّحُونَكَ وَيُكَبِّرُونَكَ وَيُهَلِّلُونَكَ وَيَحْمَدُونَكَ وَيَسْأَلُونَكَ . قَالَ
وَمَاذَا يَسْأَلُونِي قَالُوا يَسْأَلُونَكَ جَنَّتَكَ . قَالَ وَهَلْ رَأَوْا جَنَّتِي قَالُوا لاَ أَىْ رَبِّ . قَالَ فَكَيْفَ
لَوْ رَأَوْا جَنَّتِي قَالُوا وَيَسْتَجِيرُونَكَ . قَالَ وَمِمَّ يَسْتَجِيرُونَنِي قَالُوا مِنْ نَارِكَ يَا رَبِّ . قَالَ
وَهَلْ رَأَوْا نَارِي قَالُوا لاَ . قَالَ فَكَيْفَ لَوْ رَأَوْا نَارِي قَالُوا وَيَسْتَغْفِرُونَكَ - قَالَ - فَيَقُولُ
قَدْ غَفَرْتُ لَهُمْ فَأَعْطَيْتُهُمْ مَا سَأَلُوا وَأَجَرْتُهُمْ مِمَّا اسْتَجَارُوا - قَالَ - فَيَقُولُونَ رَبِّ فِيهِمْ
فُلاَنٌ عَبْدٌ خَطَّاءٌ إِنَّمَا مَرَّ فَجَلَسَ مَعَهُمْ قَالَ فَيَقُولُ وَلَهُ غَفَرْتُ هُمُ الْقَوْمُ لاَ يَشْقَى بِهِمْ جَلِيسُهُمْ
" .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ dedilar: «Albatta, Allohu taborak va taoloning (boshqa) ishlardan ortib qolgan, kezib yuruvchi farishtalari bor, ular zikr majlislarini izlab yurishadi. Qachon ichida zikr boʻlgan majlisni topsalar, ular bilan birga oʻtirishadi va bir-birlarini qanotlari bilan oʻrab olishadi, hatto oʻzlari bilan dunyo osmoni orasini toʻldirishadi. Qachon (zikr ahli) tarqalsa, (farishtalar) yuqoriga koʻtarilib, osmonga chiqishadi». (Nabiy ﷺ) dedilar: «Alloh azza va jalla ulardan — vaholanki U ularni yaxshi bilguvchidir — soʻraydi: ‹Qayoqdan keldingiz?› Ular: ‹Yer yuzidagi bandalaringning oldidan keldik, ular Seni poklab yod etishadi (subhanalloh deyishadi), Seni ulugʻlashadi (takbir aytishadi), Seni yagona deb biladilar (tahlil aytishadi), Senga hamd aytishadi va Sendan soʻrashadi›, — deyishadi. (Alloh): ‹Mendan nimani soʻrashadi?› — deydi. Ular: ‹Sendan jannatingni soʻrashadi›, — deyishadi. (Alloh): ‹Ular jannatimni koʻrishganmi?› — deydi. Ular: ‹Yoʻq, ey Robbim›, — deyishadi. (Alloh): ‹Bordi-yu, jannatimni koʻrishsa qanday boʻlardi?!› — deydi. Ular: ‹(Yana) Sendan panoh soʻrashadi›, — deyishadi. (Alloh): ‹Ular Mendan nimadan panoh soʻrashadi?› — deydi. Ular: ‹Doʻzaxingdan, ey Robbim›, — deyishadi. (Alloh): ‹Ular doʻzaximni koʻrishganmi?› — deydi. Ular: ‹Yoʻq›, — deyishadi. (Alloh): ‹Bordi-yu, doʻzaximni koʻrishsa qanday boʻlardi?!› — deydi. Ular: ‹(Yana) Sendan magʻfirat soʻrashadi›, — deyishadi». (Nabiy ﷺ) dedilar: «Shunda (Alloh): ‹Men ularni kechirdim, soʻraganlarini ularga berdim va panoh soʻraganlaridan ularga panoh berdim›, — deydi». (Nabiy ﷺ) dedilar: «Shunda ular: ‹Robbim, ular orasida falonchi degan koʻp xato qiluvchi banda ham bor, u faqat oʻtib ketayotib ular bilan oʻtirib qolgan edi›, — deyishadi». (Nabiy ﷺ) dedilar: «Shunda (Alloh): ‹Uni ham kechirdim, ular shunday qavmdirki, ular bilan oʻtirgan kishi badbaxt boʻlmaydi›, — deydi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ дедилар: «Албатта, Аллоҳу таборак ва таолонинг (бошқа) ишлардан ортиб қолган, кезиб юрувчи фаришталари бор, улар зикр мажлисларини излаб юришади. Қачон ичида зикр бўлган мажлисни топсалар, улар билан бирга ўтиришади ва бир-бирларини қанотлари билан ўраб олишади, ҳатто ўзлари билан дунё осмони орасини тўлдиришади. Қачон (зикр аҳли) тарқалса, (фаришталар) юқорига кўтарилиб, осмонга чиқишади». (Набий ﷺ) дедилар: «Аллоҳ азза ва жалла улардан — ваҳоланки У уларни яхши билгувчидир — сўрайди: ‹Қаёқдан келдингиз?› Улар: ‹Ер юзидаги бандаларингнинг олдидан келдик, улар Сени поклаб ёд этишади (субҳаналлоҳ дейишади), Сени улуғлашади (такбир айтишади), Сени ягона деб биладилар (таҳлил айтишади), Сенга ҳамд айтишади ва Сендан сўрашади›, — дейишади. (Аллоҳ): ‹Мендан нимани сўрашади?› — дейди. Улар: ‹Сендан жаннатингни сўрашади›, — дейишади. (Аллоҳ): ‹Улар жаннатимни кўришганми?› — дейди. Улар: ‹Йўқ, эй Роббим›, — дейишади. (Аллоҳ): ‹Борди-ю, жаннатимни кўришса қандай бўларди?!› — дейди. Улар: ‹(Яна) Сендан паноҳ сўрашади›, — дейишади. (Аллоҳ): ‹Улар Мендан нимадан паноҳ сўрашади?› — дейди. Улар: ‹Дўзахингдан, эй Роббим›, — дейишади. (Аллоҳ): ‹Улар дўзахимни кўришганми?› — дейди. Улар: ‹Йўқ›, — дейишади. (Аллоҳ): ‹Борди-ю, дўзахимни кўришса қандай бўларди?!› — дейди. Улар: ‹(Яна) Сендан мағфират сўрашади›, — дейишади». (Набий ﷺ) дедилар: «Шунда (Аллоҳ): ‹Мен уларни кечирдим, сўраганларини уларга бердим ва паноҳ сўраганларидан уларга паноҳ бердим›, — дейди». (Набий ﷺ) дедилар: «Шунда улар: ‹Роббим, улар орасида фалончи деган кўп хато қилувчи банда ҳам бор, у фақат ўтиб кетаётиб улар билан ўтириб қолган эди›, — дейишади». (Набий ﷺ) дедилар: «Шунда (Аллоҳ): ‹Уни ҳам кечирдим, улар шундай қавмдирки, улар билан ўтирган киши бадбахт бўлмайди›, — дейди».
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ سُمَىٍّ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ
أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ
شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ . فِي يَوْمٍ مِائَةَ مَرَّةٍ . كَانَتْ لَهُ عَدْلَ
عَشْرِ رِقَابٍ وَكُتِبَتْ لَهُ مِائَةُ حَسَنَةٍ وَمُحِيَتْ عَنْهُ مِائَةُ سَيِّئَةٍ وَكَانَتْ لَهُ حِرْزًا مِنَ الشَّيْطَانِ
يَوْمَهُ ذَلِكَ حَتَّى يُمْسِيَ وَلَمْ يَأْتِ أَحَدٌ أَفْضَلَ مِمَّا جَاءَ بِهِ إِلاَّ أَحَدٌ عَمِلَ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ . وَمَنْ
قَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ فِي يَوْمٍ مِائَةَ مَرَّةٍ حُطَّتْ خَطَايَاهُ وَلَوْ كَانَتْ مِثْلَ زَبَدِ الْبَحْرِ "
.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim bir kunda yuz marta: ‹Lo ilaha illalloh, vahdahu lo sharika lah, lahul-mulku va lahul-hamdu va huva alo kulli shayʼin qodir (Allohdan oʻzga iloh yoʻq, U yagonadir, Uning sherigi yoʻq, mulk Unikidir, hamd Unikidir va U har narsaga qodirdir)›, — desa, bu unga oʻnta qul ozod qilganga teng boʻladi, unga yuzta yaxshilik yoziladi, undan yuzta yomonlik oʻchiriladi va bu oʻsha kuni kechgacha unga shaytondan saqlovchi (himoya) boʻladi. Hech kim u keltirgan narsadan afzalroq narsa keltira olmaydi, magar bundan koʻproq amal qilgan kishigina (afzalroq keltiradi). Kim bir kunda yuz marta: ‹Subhanallohi va bihamdihi (Allohni poklab yod etaman va Unga hamd aytaman)›, — desa, gunohlari hatto dengiz koʻpigicha boʻlsa ham, oʻchirilib tashlanadi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бир кунда юз марта: ‹Ло илаҳа иллаллоҳ, ваҳдаҳу ло шарика лаҳ, лаҳул-мулку ва лаҳул-ҳамду ва ҳува ало кулли шайъин қодир (Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ, У ягонадир, Унинг шериги йўқ, мулк Уникидир, ҳамд Уникидир ва У ҳар нарсага қодирдир)›, — деса, бу унга ўнта қул озод қилганга тенг бўлади, унга юзта яхшилик ёзилади, ундан юзта ёмонлик ўчирилади ва бу ўша куни кечгача унга шайтондан сақловчи (ҳимоя) бўлади. Ҳеч ким у келтирган нарсадан афзалроқ нарса келтира олмайди, магар бундан кўпроқ амал қилган кишигина (афзалроқ келтиради). Ким бир кунда юз марта: ‹Субҳаналлоҳи ва биҳамдиҳи (Аллоҳни поклаб ёд этаман ва Унга ҳамд айтаман)›, — деса, гуноҳлари ҳатто денгиз кўпигича бўлса ҳам, ўчирилиб ташланади», — дедилар.
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ الأُمَوِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ الْمُخْتَارِ، عَنْ سُهَيْلٍ،
عَنْ سُمَىٍّ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم "
مَنْ قَالَ حِينَ يُصْبِحُ وَحِينَ يُمْسِي سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ مِائَةَ مَرَّةٍ . لَمْ يَأْتِ أَحَدٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
بِأَفْضَلَ مِمَّا جَاءَ بِهِ إِلاَّ أَحَدٌ قَالَ مِثْلَ مَا قَالَ أَوْ زَادَ عَلَيْهِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim tongga chiqqanida va kechqurun yuz marta: ‹Subhanallohi va bihamdihi (Allohni poklab yod etaman va Unga hamd aytaman)›, — desa, qiyomat kuni hech kim u keltirgan narsadan afzalroq narsa keltira olmaydi, magar u aytgandek aytgan yoki undan ziyoda qilgan kishigina (afzalroq keltiradi)», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким тонгга чиққанида ва кечқурун юз марта: ‹Субҳаналлоҳи ва биҳамдиҳи (Аллоҳни поклаб ёд этаман ва Унга ҳамд айтаман)›, — деса, қиёмат куни ҳеч ким у келтирган нарсадан афзалроқ нарса келтира олмайди, магар у айтгандек айтган ёки ундан зиёда қилган кишигина (афзалроқ келтиради)», — дедилар.