حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، - يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ ح وَحَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ مُوسَى الأَنْصَارِيُّ، حَدَّثَنَا مَعْنٌ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ، جَمِيعًا عَنِ الْعَلاَءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَرَجَ إِلَى الْمَقْبُرَةِ فَقَالَ " السَّلاَمُ عَلَيْكُمْ دَارَ قَوْمٍ مُؤْمِنِينَ وَإِنَّا إِنْ شَاءَ اللَّهُ بِكُمْ لاَحِقُونَ " . بِمِثْلِ حَدِيثِ إِسْمَاعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ غَيْرَ أَنَّ حَدِيثَ مَالِكٍ " فَلَيُذَادَنَّ رِجَالٌ عَنْ حَوْضِي " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ qabristonga chiqib: «Assalomu alaykum, ey moʻmin qavmning diyori! Albatta biz ham — Alloh xohlasa — sizlarga qoʻshilamiz» dedilar — Ismoil ibn Jaʼfarning hadisi misli (kabi) —; faqat Molikning hadisida: «Bas, albatta (baʼzi) kishilar mening havzimdan toʻsiladi» (deyilgan).Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ қабристонга чиқиб: «Ассалому алайкум, эй мўмин қавмнинг диёри! Албатта биз ҳам — Аллоҳ хоҳласа — сизларга қўшиламиз» дедилар — Исмоил ибн Жаъфарнинг ҳадиси мисли (каби) —; фақат Моликнинг ҳадисида: «Бас, албатта (баъзи) кишилар менинг ҳавзимдан тўсилади» (дейилган).
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، وَقُتَيْبَةُ، وَابْنُ، حُجْرٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ، - قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - أَخْبَرَنِي الْعَلاَءُ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَلاَ أَدُلُّكُمْ عَلَى مَا يَمْحُو اللَّهُ بِهِ الْخَطَايَا وَيَرْفَعُ بِهِ الدَّرَجَاتِ " . قَالُوا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ . قَالَ " إِسْبَاغُ الْوُضُوءِ عَلَى الْمَكَارِهِ وَكَثْرَةُ الْخُطَا إِلَى الْمَسَاجِدِ وَانْتِظَارُ الصَّلاَةِ بَعْدَ الصَّلاَةِ فَذَلِكُمُ الرِّبَاطُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Sizlarga Alloh u (sabab)li xatolarni (gunohlarni) oʻchiradigan va u (sabab)li darajalarni koʻtaradigan narsani koʻrsatmaymi?» dedilar. Ular: «Ha (koʻrsating), ey Allohning Rasuli» dedilar. (Paygʻambar): «Mashaqqatlarga (qaramay) tahoratni mukammal (asbagʻ) qilish, masjidlar tomon (qoʻyiladigan) qadamlarning koʻpligi va (bir) namozdan keyin (yana boshqa) namozni kutish — ana shu — ribot (sarhadda navbatchilik kabi savobli amal)dir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Сизларга Аллоҳ у (сабаб)ли хатоларни (гуноҳларни) ўчирадиган ва у (сабаб)ли даражаларни кўтарадиган нарсани кўрсатмайми?» дедилар. Улар: «Ҳа (кўрсатинг), эй Аллоҳнинг Расули» дедилар. (Пайғамбар): «Машаққатларга (қарамай) таҳоратни мукаммал (асбағ) қилиш, масжидлар томон (қўйиладиган) қадамларнинг кўплиги ва (бир) намоздан кейин (яна бошқа) намозни кутиш — ана шу — рибот (сарҳадда навбатчилик каби савобли амал)дир», дедилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَعَمْرٌو النَّاقِدُ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لَوْلاَ أَنْ أَشُقَّ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ - وَفِي حَدِيثِ زُهَيْرٍ عَلَى أُمَّتِي - لأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلاَةٍ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, u Paygʻambar ﷺ dan rivoyat qiladi. (Paygʻambar): «Agar moʻminlarga — Zuhayrning hadisida: ‹ummatimga› — mashaqqat boʻladigan boʻlmaganida, albatta men ularni har bir namoz oldida misvok (ishlatish)ga buyurar edim», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, у Пайғамбар ﷺ дан ривоят қилади. (Пайғамбар): «Агар мўминларга — Зуҳайрнинг ҳадисида: ‹умматимга› — машаққат бўладиган бўлмаганида, албатта мен уларни ҳар бир намоз олдида мисвок (ишлатиш)га буюрар эдим», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَمْرٌو النَّاقِدُ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، جَمِيعًا عَنْ سُفْيَانَ، - قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، - عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الْفِطْرَةُ خَمْسٌ - أَوْ خَمْسٌ مِنَ الْفِطْرَةِ - الْخِتَانُ وَالاِسْتِحْدَادُ وَتَقْلِيمُ الأَظْفَارِ وَنَتْفُ الإِبْطِ وَقَصُّ الشَّارِبِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Fitrat — beshtadir — yoki: fitratdan beshtadir —: xatna (sunnat) qilish, (uyat joy tukini) olish (ozodalik), tirnoqlarni olish, qoʻltiq tukini yulish va moʻylovni qisqartirish (qirqish)», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Фитрат — бештадир — ёки: фитратдан бештадир —: хатна (суннат) қилиш, (уят жой тукини) олиш (озодалик), тирноқларни олиш, қўлтиқ тукини юлиш ва мўйловни қисқартириш (қирқиш)», дедилар.
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، قَالاَ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " الْفِطْرَةُ خَمْسٌ الاِخْتِتَانُ وَالاِسْتِحْدَادُ وَقَصُّ الشَّارِبِ وَتَقْلِيمُ الأَظْفَارِ وَنَتْفُ الإِبْطِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Fitrat — beshtadir: xatna qilish, (uyat joy tukini) olish, moʻylovni qisqartirish, tirnoqlarni olish va qoʻltiq tukini yulish», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Фитрат — бештадир: хатна қилиш, (уят жой тукини) олиш, мўйловни қисқартириш, тирноқларни олиш ва қўлтиқ тукини юлиш», дедилар.
حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَاقَ، أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، أَخْبَرَنِي الْعَلاَءُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْقُوبَ، مَوْلَى الْحُرَقَةِ عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " جُزُّوا الشَّوَارِبَ وَأَرْخُوا اللِّحَى خَالِفُوا الْمَجُوسَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Moʻylovlarni qirqinglar va soqollarni qoʻyib (uzaytirib) yuboringlar; majusiy (oʻtparast)larga muxolif boʻlinglar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мўйловларни қирқинглар ва соқолларни қўйиб (узайтириб) юборинглар; мажусий (ўтпараст)ларга мухолиф бўлинглар», дедилар.
وَحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ خِرَاشٍ، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ، - يَعْنِي ابْنَ زُرَيْعٍ - حَدَّثَنَا رَوْحٌ، عَنْ سُهَيْلٍ، عَنِ الْقَعْقَاعِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا جَلَسَ أَحَدُكُمْ عَلَى حَاجَتِهِ فَلاَ يَسْتَقْبِلِ الْقِبْلَةَ وَلاَ يَسْتَدْبِرْهَا " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz oʻz hojatiga oʻtirganda, qiblaga yuzlanmasin va unga orqa (ham) qilmasin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз ўз ҳожатига ўтирганда, қиблага юзланмасин ва унга орқа (ҳам) қилмасин», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، وَقُتَيْبَةُ، وَابْنُ، حُجْرٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ، - قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - أَخْبَرَنِي الْعَلاَءُ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " اتَّقُوا اللَّعَّانَيْنِ " . قَالُوا وَمَا اللَّعَّانَانِ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " الَّذِي يَتَخَلَّى فِي طَرِيقِ النَّاسِ أَوْ فِي ظِلِّهِمْ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ikki laʼnatlovchidan saqlaninglar!» dedilar. Ular: «Ikki laʼnatlovchi nima, ey Allohning Rasuli?» dedilar. (Paygʻambar): «Odamlarning yoʻliga yoki ularning soyasiga qazoyi hojat qiladigan (kishi)dir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Икки лаънатловчидан сақланинглар!» дедилар. Улар: «Икки лаънатловчи нима, эй Аллоҳнинг Расули?» дедилар. (Пайғамбар): «Одамларнинг йўлига ёки уларнинг соясига қазойи ҳожат қиладиган (киши)дир», дедилар.
وَحَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ، وَحَامِدُ بْنُ عُمَرَ الْبَكْرَاوِيُّ، قَالاَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ، عَنْ خَالِدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ نَوْمِهِ فَلاَ يَغْمِسْ يَدَهُ فِي الإِنَاءِ حَتَّى يَغْسِلَهَا ثَلاَثًا فَإِنَّهُ لاَ يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Biringiz uyqusidan uygʻonganda, qoʻlini — uni uch marta yuvmaguncha — idishga botirmasin; chunki u qoʻli (kechasi) qayerda tunaganini bilmaydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Бирингиз уйқусидан уйғонганда, қўлини — уни уч марта ювмагунча — идишга ботирмасин; чунки у қўли (кечаси) қаерда тунаганини билмайди», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، وَأَبُو سَعِيدٍ الأَشَجُّ قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، كِلاَهُمَا عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي رَزِينٍ، وَأَبِي، صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، فِي حَدِيثِ أَبِي مُعَاوِيَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . وَفِي حَدِيثِ وَكِيعٍ قَالَ يَرْفَعُهُ بِمِثْلِهِ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: shuning misli (rivoyat qilingan).Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: шунинг мисли (ривоят қилинган).
وَحَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ، حَدَّثَنَا مَعْقِلٌ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ فَلْيُفْرِغْ عَلَى يَدِهِ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ قَبْلَ أَنْ يُدْخِلَ يَدَهُ فِي إِنَائِهِ فَإِنَّهُ لاَ يَدْرِي فِيمَ بَاتَتْ يَدُهُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Biringiz uygʻonganda, qoʻlini idishiga kiritishdan oldin, uni uch marta yuvsin (suv quyib tozalasin); chunki u qoʻli (kechasi) nimaning ichida tunaganini bilmaydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Бирингиз уйғонганда, қўлини идишига киритишдан олдин, уни уч марта ювсин (сув қуйиб тозаласин); чунки у қўли (кечаси) ниманинг ичида тунаганини билмайди», дедилар.
وَحَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، أَخْبَرَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ أَبِي رَزِينٍ، وَأَبِي، صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا وَلَغَ الْكَلْبُ فِي إِنَاءِ أَحَدِكُمْ فَلْيُرِقْهُ ثُمَّ لْيَغْسِلْهُ سَبْعَ مِرَارٍ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «It biringizning idishida (ogʻiz tegizib) yalaganda, uni (idishdagini) toʻkib tashlasin, soʻng uni yetti marta yuvsin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ит бирингизнинг идишида (оғиз тегизиб) ялаганда, уни (идишдагини) тўкиб ташласин, сўнг уни етти марта ювсин», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا شَرِبَ الْكَلْبُ فِي إِنَاءِ أَحَدِكُمْ فَلْيَغْسِلْهُ سَبْعَ مَرَّاتٍ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «It biringizning idishidan ichganda, uni yetti marta yuvsin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ит бирингизнинг идишидан ичганда, уни етти марта ювсин», дедилар.
وَحَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " طُهُورُ إِنَاءِ أَحَدِكُمْ إِذَا وَلَغَ فِيهِ الْكَلْبُ أَنْ يَغْسِلَهُ سَبْعَ مَرَّاتٍ أُولاَهُنَّ بِالتُّرَابِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringizning idishini — it unda yalaganda — pok qilish, uni yetti marta yuvishdir; ularning birinchisi tuproq bilan (boʻladi)», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингизнинг идишини — ит унда ялаганда — пок қилиш, уни етти марта ювишдир; уларнинг биринчиси тупроқ билан (бўлади)», дедилар.
وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ هِشَامٍ، عَنِ ابْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يَبُولَنَّ أَحَدُكُمْ فِي الْمَاءِ الدَّائِمِ ثُمَّ يَغْتَسِلُ مِنْهُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Biringiz turgan (doimiy) suvga kichik hojat (bavl) qilib, soʻng undan gʻusl qilmasin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Бирингиз турган (доимий) сувга кичик ҳожат (бавл) қилиб, сўнг ундан ғусл қилмасин», дедилар.
وَحَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الأَيْلِيُّ، وَأَبُو الطَّاهِرِ، وَأَحْمَدُ بْنُ عِيسَى، جَمِيعًا عَنِ ابْنِ وَهْبٍ، - قَالَ هَارُونُ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، - أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ، عَنْ بُكَيْرِ بْنِ الأَشَجِّ، أَنَّ أَبَا السَّائِبِ، مَوْلَى هِشَامِ بْنِ زُهْرَةَ حَدَّثَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ يَغْتَسِلُ أَحَدُكُمْ فِي الْمَاءِ الدَّائِمِ وَهُوَ جُنُبٌ " . فَقَالَ كَيْفَ يَفْعَلُ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ يَتَنَاوَلُهُ تَنَاوُلاً .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz turgan suvda — junub (gʻuslga hojatmand) holda — gʻusl qilmasin», dedilar. Shunda (kimdir): «Qanday qiladi (nima qilsa boʻladi), ey Abu Hurayra?» dedi. U: «Uni (suvni) hovuchlab (idishga) olib (gʻusl qiladi)», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз турган сувда — жунуб (ғуслга ҳожатманд) ҳолда — ғусл қилмасин», дедилар. Шунда (кимдир): «Қандай қилади (нима қилса бўлади), эй Абу Ҳурайра?» деди. У: «Уни (сувни) ҳовучлаб (идишга) олиб (ғусл қилади)», деди.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ الْمُثَنَّى - قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ، بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ بَشِيرِ بْنِ نَهِيكٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ فِي الْمَمْلُوكِ بَيْنَ الرَّجُلَيْنِ فَيُعْتِقُ أَحَدُهُمَا قَالَ " يَضْمَنُ" .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: (Rasululloh ﷺ) ikki kishi oʻrtasida (umumiy) boʻlgan qul haqida, ulardan biri (oʻz ulushini) ozod qilsa: «(U qolgan bahoni) zimmasiga oladi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: (Расулуллоҳ ﷺ) икки киши ўртасида (умумий) бўлган қул ҳақида, улардан бири (ўз улушини) озод қилса: «(У қолган баҳони) зиммасига олади», — дедилар.
وَحَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ ابْنِ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ بَشِيرِ بْنِ نَهِيكٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ أَعْتَقَ شِقْصًا لَهُ فِي عَبْدٍ فَخَلاَصُهُ فِي مَالِهِ إِنْ كَانَ لَهُ مَالٌ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ مَالٌ اسْتُسْعِيَ الْعَبْدُ غَيْرَ مَشْقُوقٍ عَلَيْهِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: (Rasululloh ﷺ): «Kim bir quldagi oʻz ulushini ozod qilsa, agar uning moli boʻlsa, (qulning) ozod boʻlishi uning molidan (taʼminlanadi); agar moli boʻlmasa, qulga ortiqcha ogʻirlik qilinmagan holda (qolgan baho uchun) ishlatiladi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: (Расулуллоҳ ﷺ): «Ким бир қулдаги ўз улушини озод қилса, агар унинг моли бўлса, (қулнинг) озод бўлиши унинг молидан (таъминланади); агар моли бўлмаса, қулга ортиқча оғирлик қилинмаган ҳолда (қолган баҳо учун) ишлатилади», — дедилар.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بِلاَلٍ، حَدَّثَنِي سُهَيْلُ بْنُ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ أَرَادَتْ عَائِشَةُ أَنْ تَشْتَرِيَ، جَارِيَةً تُعْتِقُهَا فَأَبَى أَهْلُهَا إِلاَّ أَنْ يَكُونَ لَهُمُ الْوَلاَءُ فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " لاَ يَمْنَعُكِ ذَلِكِ فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Oisha bir choʻrini sotib olib, uni ozod qilmoqchi boʻldi, biroq (choʻrining) egalari valoʼ oʻzlariga tegishli boʻlishidan boshqa shartga koʻnmadilar. Oisha buni Rasululloh ﷺ ga aytdi. U zot: «Bu seni (undan) toʻsmasin, zero valoʼ faqat ozod qilgan kishiga tegishlidir», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Оиша бир чўрини сотиб олиб, уни озод қилмоқчи бўлди, бироқ (чўрининг) эгалари валў ўзларига тегишли бўлишидан бошқа шартга кўнмадилар. Оиша буни Расулуллоҳ ﷺ га айтди. У зот: «Бу сени (ундан) тўсмасин, зеро валў фақат озод қилган кишига тегишлидир», — дедилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، - يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيَّ - عَنْ سُهَيْلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ تَوَلَّى قَوْمًا بِغَيْرِ إِذْنِ مَوَالِيهِ فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلاَئِكَةِ لاَ يُقْبَلُ مِنْهُ عَدْلٌ وَلاَ صَرْفٌ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Kim oʻz xojalarining iznisiz boshqa bir qavmni oʻziga xoja qilib olsa, unga Allohning, farishtalarning laʼnati boʻlsin; undan (qiyomat kuni) na farz, na nafl (amali) qabul qilinmaydi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Ким ўз хожаларининг изнисиз бошқа бир қавмни ўзига хожа қилиб олса, унга Аллоҳнинг, фаришталарнинг лаънати бўлсин; ундан (қиёмат куни) на фарз, на нафл (амали) қабул қилинмайди».
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ الْجُعْفِيُّ، عَنْ زَائِدَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ تَوَلَّى قَوْمًا بِغَيْرِ إِذْنِ مَوَالِيهِ فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلاَئِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ لاَ يُقْبَلُ مِنْهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَدْلٌ وَلاَ صَرْفٌ " .
وَحَدَّثَنِيهِ إِبْرَاهِيمُ بْنُ دِينَارٍ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ " وَمَنْ وَالَى غَيْرَ مَوَالِيهِ بِغَيْرِ إِذْنِهِمْ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺ dan rivoyat qiladi. U zot: «Kim oʻz xojalarining iznisiz boshqa bir qavmni oʻziga xoja qilib olsa, unga Allohning, farishtalarning va barcha odamlarning laʼnati boʻlsin; undan qiyomat kuni na farz, na nafl (amali) qabul qilinmaydi», — dedilar. Boshqa rivoyatda esa: «Va kim oʻz xojalaridan boshqasini ularning iznisiz oʻziga xoja qilib olsa», — deyilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺ дан ривоят қилади. У зот: «Ким ўз хожаларининг изнисиз бошқа бир қавмни ўзига хожа қилиб олса, унга Аллоҳнинг, фаришталарнинг ва барча одамларнинг лаънати бўлсин; ундан қиёмат куни на фарз, на нафл (амали) қабул қилинмайди», — дедилар. Бошқа ривоятда эса: «Ва ким ўз хожаларидан бошқасини уларнинг изнисиз ўзига хожа қилиб олса», — дейилган.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعِيدٍ، - وَهُوَ ابْنُ أَبِي هِنْدٍ - حَدَّثَنِي إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي حَكِيمٍ، عَنْ سَعِيدِ ابْنِ مَرْجَانَةَ، عَنْ أَبِي، هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ أَعْتَقَ رَقَبَةً مُؤْمِنَةً أَعْتَقَ اللَّهُ بِكُلِّ إِرْبٍ مِنْهَا إِرْبًا مِنْهُ مِنَ النَّارِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺ dan rivoyat qiladi. U zot: «Kim bir moʻmin (qul)ni ozod qilsa, Alloh uning (qulning) har bir aʼzosi evaziga (ozod qilgan kishining) bir aʼzosini doʻzaxdan ozod qiladi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺ дан ривоят қилади. У зот: «Ким бир мўмин (қул)ни озод қилса, Аллоҳ унинг (қулнинг) ҳар бир аъзоси эвазига (озод қилган кишининг) бир аъзосини дўзахдан озод қилади», — дедилар.
وَحَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ رُشَيْدٍ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُطَرِّفٍ أَبِي غَسَّانَ، الْمَدَنِيِّ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ، عَنْ سَعِيدِ ابْنِ مَرْجَانَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ أَعْتَقَ رَقَبَةً أَعْتَقَ اللَّهُ بِكُلِّ عُضْوٍ مِنْهَا عُضْوًا مِنْ أَعْضَائِهِ مِنَ النَّارِ حَتَّى فَرْجَهُ بِفَرْجِهِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, u Rasululloh ﷺ dan rivoyat qiladi. U zot: «Kim bir qulni ozod qilsa, Alloh uning (qulning) har bir aʼzosi evaziga (ozod qilgan kishining) aʼzolaridan bir aʼzosini doʻzaxdan ozod qiladi, hatto uning avratini (qulning) avrati evaziga (ozod qiladi)», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, у Расулуллоҳ ﷺ дан ривоят қилади. У зот: «Ким бир қулни озод қилса, Аллоҳ унинг (қулнинг) ҳар бир аъзоси эвазига (озод қилган кишининг) аъзоларидан бир аъзосини дўзахдан озод қилади, ҳатто унинг авратини (қулнинг) аврати эвазига (озод қилади)», — дедилар.
وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنِ ابْنِ الْهَادِ، عَنْ عُمَرَ بْنِ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ، عَنْ سَعِيدِ ابْنِ مَرْجَانَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " مَنْ أَعْتَقَ رَقَبَةً مُؤْمِنَةً أَعْتَقَ اللَّهُ بِكُلِّ عُضْوٍ مِنْهُ عُضْوًا مِنَ النَّارِ حَتَّى يُعْتِقَ فَرْجَهُ بِفَرْجِهِ" .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ni shunday deganlarini eshitdim: «Kim bir moʻmin (qul)ni ozod qilsa, Alloh uning (qulning) har bir aʼzosi evaziga (ozod qilgan kishining) bir aʼzosini doʻzaxdan ozod qiladi, hatto uning avratini (qulning) avrati evaziga ozod qiladi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ни шундай деганларини эшитдим: «Ким бир мўмин (қул)ни озод қилса, Аллоҳ унинг (қулнинг) ҳар бир аъзоси эвазига (озод қилган кишининг) бир аъзосини дўзахдан озод қилади, ҳатто унинг авратини (қулнинг) аврати эвазига озод қилади».
وَحَدَّثَنِي حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ، حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ، حَدَّثَنَا عَاصِمٌ، - وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ الْعُمَرِيُّ - حَدَّثَنَا وَاقِدٌ، - يَعْنِي أَخَاهُ - حَدَّثَنِي سَعِيدُ ابْنُ مَرْجَانَةَ، - صَاحِبُ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ - قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَيُّمَا امْرِئٍ مُسْلِمٍ أَعْتَقَ امْرَأً مُسْلِمًا اسْتَنْقَذَ اللَّهُ بِكُلِّ عُضْوٍ مِنْهُ عُضْوًا مِنْهُ مِنَ النَّارِ " . قَالَ فَانْطَلَقْتُ حِينَ سَمِعْتُ الْحَدِيثَ مِنْ أَبِي هُرَيْرَةَ فَذَكَرْتُهُ لِعَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ فَأَعْتَقَ عَبْدًا لَهُ قَدْ أَعْطَاهُ بِهِ ابْنُ جَعْفَرٍ عَشْرَةَ آلاَفِ دِرْهَمٍ أَوْ أَلْفَ دِينَارٍ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qaysi bir musulmon kishi bir musulmon kishini ozod qilsa, Alloh uning (qulning) har bir aʼzosi evaziga (ozod qilgan kishining) bir aʼzosini doʻzaxdan qutqaradi», — dedilar. (Said ibn Marjona) dedi: Bu hadisni Abu Hurayradan eshitganimda yoʻlga chiqib, uni Ali ibn Husaynga aytdim. Shunda u oʻzining bir qulini ozod qildi — uni Ibn Jaʼfar oʻn ming dirham yoki ming dinorga (sotib olishni taklif qilib) bergan edi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси бир мусулмон киши бир мусулмон кишини озод қилса, Аллоҳ унинг (қулнинг) ҳар бир аъзоси эвазига (озод қилган кишининг) бир аъзосини дўзахдан қутқаради», — дедилар. (Саид ибн Маржона) деди: Бу ҳадисни Абу Ҳурайрадан эшитганимда йўлга чиқиб, уни Али ибн Ҳусайнга айтдим. Шунда у ўзининг бир қулини озод қилди — уни Ибн Жаъфар ўн минг дирҳам ёки минг динорга (сотиб олишни таклиф қилиб) берган эди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ سُهَيْلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ يَجْزِي وَلَدٌ وَالِدًا إِلاَّ أَنْ يَجِدَهُ مَمْلُوكًا فَيَشْتَرِيَهُ فَيُعْتِقَهُ " . وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ أَبِي شَيْبَةَ " وَلَدٌ وَالِدَهُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Farzand otasi (qilgan yaxshilik)ning evazini qaytara olmaydi; magar uni qul holatida topib, sotib olib, soʻng ozod qilsagina (qaytargan boʻladi)». Boshqa rivoyatda esa: «farzand oʻz otasini», (deb keladi).Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Фарзанд отаси (қилган яхшилик)нинг эвазини қайтара олмайди; магар уни қул ҳолатида топиб, сотиб олиб, сўнг озод қилсагина (қайтарган бўлади)». Бошқа ривоятда эса: «фарзанд ўз отасини», (деб келади).
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ، حَبَّانَ عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الْمُلاَمَسَةِ وَالْمُنَابَذَةِ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ mulomasa va munobaza (savdolaridan) qaytardilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ муломаса ва мунобаза (савдоларидан) қайтардилар.
وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، وَابْنُ أَبِي عُمَرَ، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِثْلَهُ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺ dan shuningdek (yuqoridagiga oʻxshash hadis) rivoyat qilinadi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺ дан шунингдек (юқоридагига ўхшаш ҳадис) ривоят қилинади.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، وَأَبُو أُسَامَةَ ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ، بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح، وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، كُلُّهُمْ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِهِ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺ dan shuningdek (yuqoridagiga oʻxshash hadis) rivoyat qilinadi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺ дан шунингдек (юқоридагига ўхшаш ҳадис) ривоят қилинади.
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي عَمْرُو، بْنُ دِينَارٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ مِينَاءَ، أَنَّهُ سَمِعَهُ يُحَدِّثُ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّهُ قَالَ نُهِيَ عَنْ بَيْعَتَيْنِ، الْمُلاَمَسَةِ وَالْمُنَابَذَةِ . أَمَّا الْمُلاَمَسَةُ فَأَنْ يَلْمِسَ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا ثَوْبَ صَاحِبِهِ بِغَيْرِ تَأَمُّلٍ وَالْمُنَابَذَةُ أَنْ يَنْبِذَ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا ثَوْبَهُ إِلَى الآخَرِ وَلَمْ يَنْظُرْ وَاحِدٌ مِنْهُمَا إِلَى ثَوْبِ صَاحِبِهِ.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: ikki xil savdodan — mulomasa va munobazadan qaytarildi. Mulomasa shuki, har biri (savdolashuvchilar) yaxshilab koʻrib chiqmasdan boshqasining matosiga (qoʻlini) tegizadi; munobaza esa, har biri oʻz matosini boshqasiga uloqtiradi va ularning hech biri boshqasining matosiga qaramaydi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: икки хил савдодан — муломаса ва мунобазадан қайтарилди. Муломаса шуки, ҳар бири (савдолашувчилар) яхшилаб кўриб чиқмасдан бошқасининг матосига (қўлини) тегизади; мунобаза эса, ҳар бири ўз матосини бошқасига улоқтиради ва уларнинг ҳеч бири бошқасининг матосига қарамайди.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ، وَيَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، وَأَبُو أُسَامَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، ح وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنِي أَبُو الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ بَيْعِ الْحَصَاةِ وَعَنْ بَيْعِ الْغَرَرِ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ hasoh savdosidan (tosh uloqtirib hal qilinadigan savdodan) va gʻarar savdosidan (nomaʼlumlik bor savdodan) qaytardilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳасоҳ савдосидан (тош улоқтириб ҳал қилинадиган савдодан) ва ғарар савдосидан (номаълумлик бор савдодан) қайтардилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَابْنُ، حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ - عَنِ الْعَلاَءِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يَسُمِ الْمُسْلِمُ عَلَى سَوْمِ أَخِيهِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Musulmon kishi birodarining narxlashuvi ustiga narxlashmasin», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Мусулмон киши биродарининг нархлашуви устига нархлашмасин», — дедилар.
وَحَدَّثَنِيهِ أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ، حَدَّثَنِي عَبْدُ الصَّمَدِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْعَلاَءِ، وَسُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِمَا، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ح.
وَحَدَّثَنَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي، صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ح.
وَحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَدِيٍّ، - وَهُوَ ابْنُ ثَابِتٍ - عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى أَنْ يَسْتَامَ الرَّجُلُ عَلَى سَوْمِ أَخِيهِ . وَفِي رِوَايَةِ الدَّوْرَقِيِّ عَلَى سِيمَةِ أَخِيهِ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ kishining birodarining narxlashuvi ustiga narxlashishidan qaytardilar. Ad-Davraqiyning rivoyatida «birodarining narxi ustiga» (deyilgan).Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ кишининг биродарининг нархлашуви устига нархлашишидан қайтардилар. Ад-Даврақийнинг ривоятида «биродарининг нархи устига» (дейилган).
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يُتَلَقَّى الرُّكْبَانُ لِبَيْعٍ وَلاَ يَبِعْ بَعْضُكُمْ عَلَى بَيْعِ بَعْضٍ وَلاَ تَنَاجَشُوا وَلاَ يَبِعْ حَاضِرٌ لِبَادٍ وَلاَ تُصَرُّوا الإِبِلَ وَالْغَنَمَ فَمَنِ ابْتَاعَهَا بَعْدَ ذَلِكَ فَهُوَ بِخَيْرِ النَّظَرَيْنِ بَعْدَ أَنْ يَحْلُبَهَا فَإِنْ رَضِيَهَا أَمْسَكَهَا وَإِنْ سَخِطَهَا رَدَّهَا وَصَاعًا مِنْ تَمْرٍ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «(Mol olib kelayotgan) ulovlilarni (savdo qilish uchun yoʻlda) qarshilab chiqmanglar, biringiz boshqangizning savdosi ustiga savdo qilmasin, najsh qilmanglar (sotib olmoqchi boʻlmagani holda narxni koʻtarish uchun savdolashmanglar), shaharlik kishi sahroyilik uchun sotmasin, tuya va qoʻylarning yelinida sutni toʻplab qoʻymanglar. Kim shundan keyin (yelini toʻldirilgan hayvonni) sotib olsa, uni sogʻib koʻrgach, ikki yoʻldan eng yaxshisini ixtiyor qiladi: agar rozi boʻlsa, uni saqlab qoladi, agar rozi boʻlmasa, bir soʼ xurmo bilan qaytaradi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «(Мол олиб келаётган) уловлиларни (савдо қилиш учун йўлда) қаршилаб чиқманглар, бирингиз бошқангизнинг савдоси устига савдо қилмасин, нажш қилманглар (сотиб олмоқчи бўлмагани ҳолда нархни кўтариш учун савдолашманглар), шаҳарлик киши саҳройилик учун сотмасин, туя ва қўйларнинг елинида сутни тўплаб қўйманглар. Ким шундан кейин (елини тўлдирилган ҳайвонни) сотиб олса, уни соғиб кўргач, икки йўлдан энг яхшисини ихтиёр қилади: агар рози бўлса, уни сақлаб қолади, агар рози бўлмаса, бир сў хурмо билан қайтаради», — дедилар.
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَدِيٍّ، - وَهُوَ ابْنُ ثَابِتٍ - عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ التَّلَقِّي لِلرُّكْبَانِ وَأَنْ يَبِيعَ حَاضِرٌ لِبَادٍ وَأَنْ تَسْأَلَ الْمَرْأَةُ طَلاَقَ أُخْتِهَا وَعَنِ النَّجْشِ وَالتَّصْرِيَةِ وَأَنْ يَسْتَامَ الرَّجُلُ عَلَى سَوْمِ أَخِيهِ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ulovlilarni (yoʻlda) qarshilab chiqishdan, shaharlik kishi sahroyilik uchun sotishidan, ayol kishi (oʻzi turmushga chiqish uchun) opa-singlisining taloq qilinishini soʻrashidan, najshdan (narxni sunʼiy koʻtarishdan), tasriyadan (yelinda sutni toʻplab qoʻyishdan) va kishi oʻz birodarining savdosi ustiga savdolashishidan man etdilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ уловлиларни (йўлда) қаршилаб чиқишдан, шаҳарлик киши саҳройилик учун сотишидан, аёл киши (ўзи турмушга чиқиш учун) опа-синглисининг талоқ қилинишини сўрашидан, нажшдан (нархни сунъий кўтаришдан), тасриядан (елинда сутни тўплаб қўйишдан) ва киши ўз биродарининг савдоси устига савдолашишидан ман этдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ، عَنْ هِشَامٍ، عَنِ ابْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُتَلَقَّى الْجَلَبُ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ (bozorga) keltirilayotgan molni (yoʻlda) qarshilab chiqishdan man etdilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ (бозорга) келтирилаётган молни (йўлда) қаршилаб чиқишдан ман этдилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي هِشَامٌ، الْقُرْدُوسِيُّ عَنِ ابْنِ سِيرِينَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ تَلَقَّوُا الْجَلَبَ . فَمَنْ تَلَقَّاهُ فَاشْتَرَى مِنْهُ فَإِذَا أَتَى سَيِّدُهُ السُّوقَ فَهُوَ بِالْخِيَارِ" .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «(Bozorga) keltirilayotgan molni (yoʻlda) qarshilab chiqmanglar. Kim uni qarshilab chiqib, undan sotib olsa-yu, soʻng (mol) egasi bozorga kelganida (narxni bilib qolsa), u ixtiyorlidir (savdoni bekor qilishi mumkin)», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «(Бозорга) келтирилаётган молни (йўлда) қаршилаб чиқманглар. Ким уни қаршилаб чиқиб, ундан сотиб олса-ю, сўнг (мол) эгаси бозорга келганида (нархни билиб қолса), у ихтиёрлидир (савдони бекор қилиши мумкин)», — дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَمْرٌو النَّاقِدُ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، يَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يَبِعْ حَاضِرٌ لِبَادٍ " . وَقَالَ زُهَيْرٌ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ نَهَى أَنْ يَبِيعَ حَاضِرٌ لِبَادٍ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: u zot: «Shaharlik kishi sahroyilik uchun sotmasin», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: у зот: «Шаҳарлик киши саҳройилик учун сотмасин», — дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ، حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ قَيْسٍ، عَنْ مُوسَى بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنِ اشْتَرَى شَاةً مُصَرَّاةً فَلْيَنْقَلِبْ بِهَا فَلْيَحْلُبْهَا فَإِنْ رَضِيَ حِلاَبَهَا أَمْسَكَهَا وَإِلاَّ رَدَّهَا وَمَعَهَا صَاعٌ مِنْ تَمْرٍ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim suti yelinida toʻplab qoldirilgan (musarrot) qoʻyni sotib olsa, uni (uyiga) olib borib sogʻsin. Agar uning sutidan rozi boʻlsa, oʻzida olib qolsin; aks holda uni bir soʼ xurmo bilan birga qaytarib bersin», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким сути елинида тўплаб қолдирилган (мусаррот) қўйни сотиб олса, уни (уйига) олиб бориб соғсин. Агар унинг сутидан рози бўлса, ўзида олиб қолсин; акс ҳолда уни бир сў хурмо билан бирга қайтариб берсин», — дедилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، - يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيَّ - عَنْ سُهَيْلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنِ ابْتَاعَ شَاةً مُصَرَّاةً فَهُوَ فِيهَا بِالْخِيَارِ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ إِنْ شَاءَ أَمْسَكَهَا وَإِنْ شَاءَ رَدَّهَا وَرَدَّ مَعَهَا صَاعًا مِنْ تَمْرٍ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim suti yelinida toʻplab qoldirilgan (musarrot) qoʻyni sotib olsa, uch kun davomida tanlash ixtiyoriga ega boʻladi: xohlasa oʻzida olib qoladi, xohlasa uni qaytarib beradi va u bilan birga bir soʼ xurmo qaytaradi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким сути елинида тўплаб қолдирилган (мусаррот) қўйни сотиб олса, уч кун давомида танлаш ихтиёрига эга бўлади: хоҳласа ўзида олиб қолади, хоҳласа уни қайтариб беради ва у билан бирга бир сў хурмо қайтаради», — дедилар.