أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ أَخْبَرَنِي أَنَسٌ، عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ صَامَ يَوْمًا فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ زَحْزَحَ اللَّهُ وَجْهَهُ عَنِ النَّارِ بِذَلِكَ الْيَوْمِ سَبْعِينَ خَرِيفًا " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Alloh azza va jalla yoʻlida bir kun roʻza tutsa, Alloh oʻsha kun sababli uning yuzini oʻsha oʻlchovda yetmish kuzlik masofada doʻzaxdan uzoqlashtiradi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Аллоҳ азза ва жалла йўлида бир кун рўза тутса, Аллоҳ ўша кун сабабли унинг юзини ўша ўлчовда етмиш кузлик масофада дўзахдан узоқлаштиради», дедилар.
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ يَعْقُوبَ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ أَخْبَرَنِي سُهَيْلٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ صَامَ يَوْمًا فِي سَبِيلِ اللَّهِ بَاعَدَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَجْهَهُ عَنِ النَّارِ سَبْعِينَ خَرِيفًا " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Alloh yoʻlida bir kun roʻza tutsa, Alloh azza va jalla uning yuzini doʻzaxdan yetmish kuzlik masofada uzoqlashtiradi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Аллоҳ йўлида бир кун рўза тутса, Аллоҳ азза ва жалла унинг юзини дўзахдан етмиш кузлик масофада узоқлаштиради», дедилар.
أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ سَلاَّمٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ أُتِيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِطَعَامٍ بِمَرِّ الظَّهْرَانِ فَقَالَ لأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ " أَدْنِيَا فَكُلاَ " . فَقَالاَ إِنَّا صَائِمَانِ . فَقَالَ " ارْحَلُوا لِصَاحِبَيْكُمُ اعْمَلُوا لِصَاحِبَيْكُمْ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ga Marraz-Zahronda taom keltirildi. U zot Abu Bakr va Umarga: «Yaqinlashinglar va yenglar», dedilar. Ular ikkovi: «Biz roʻzadormiz», dedilar. Shunda u zot: «Sheriklaringiz uchun ulov tayyorlanglar, sheriklaringiz uchun ishlanglar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ га Марраз-Заҳронда таом келтирилди. У зот Абу Бакр ва Умарга: «Яқинлашинглар ва енглар», дедилар. Улар иккови: «Биз рўзадормиз», дедилар. Шунда у зот: «Шерикларингиз учун улов тайёрланглар, шерикларингиз учун ишланглар», дедилар.
أَخْبَرَنَا زَكَرِيَّا بْنُ يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ بَهْدَلَةَ، عَنْ رَجُلٍ، عَنِ الأَسْوَدِ بْنِ هِلاَلٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ أَمَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِرَكْعَتَىِ الضُّحَى وَأَنْ لاَ أَنَامَ إِلاَّ عَلَى وِتْرٍ وَصِيَامِ ثَلاَثَةِ أَيَّامٍ مِنَ الشَّهْرِ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ menga ikki rakat zuho namozini oʻqishni, faqat vitr oʻqib boʻlgach uxlashni va har oy uch kun roʻza tutishni buyurdilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ менга икки ракат зуҳо намозини ўқишни, фақат витр ўқиб бўлгач ухлашни ва ҳар ой уч кун рўза тутишни буюрдилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْحَسَنِ، قَالَ سَمِعْتُ أَبِي قَالَ، أَنْبَأَنَا أَبُو حَمْزَةَ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنِ الأَسْوَدِ بْنِ هِلاَلٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ أَمَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِثَلاَثٍ بِنَوْمٍ عَلَى وِتْرٍ وَالْغُسْلِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَصَوْمِ ثَلاَثَةِ أَيَّامٍ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u shunday dedi: Rasululloh ﷺ menga uch narsani buyurdilar: vitrni oʻqib uxlashni, juma kuni gʻusl qilishni va har oyda uch kun roʻza tutishni.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ менга уч нарсани буюрдилар: витрни ўқиб ухлашни, жума куни ғусл қилишни ва ҳар ойда уч кун рўза тутишни.
أَخْبَرَنَا زَكَرِيَّا بْنُ يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ بَهْدَلَةَ، عَنْ رَجُلٍ، عَنِ الأَسْوَدِ بْنِ هِلاَلٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ أَمَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِرَكْعَتَىِ الضُّحَى وَأَنْ لاَ أَنَامَ إِلاَّ عَلَى وِتْرٍ وَصِيَامِ ثَلاَثَةِ أَيَّامٍ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u shunday dedi: Rasululloh ﷺ menga chosht namozining ikki rakatini, faqat vitr oʻqiganimdan keyingina uxlashimni va har oyda uch kun roʻza tutishni buyurdilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ менга чошт намозининг икки ракатини, фақат витр ўқиганимдан кейингина ухлашимни ва ҳар ойда уч кун рўза тутишни буюрдилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنِ الأَسْوَدِ بْنِ هِلاَلٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، رضى الله عنه قَالَ أَمَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِنَوْمٍ عَلَى وِتْرٍ وَالْغُسْلِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَصِيَامِ ثَلاَثَةِ أَيَّامٍ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u shunday dedi: Rasululloh ﷺ menga vitrni oʻqib uxlashni, juma kuni gʻusl qilishni va har oyda uch kun roʻza tutishni buyurdilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ менга витрни ўқиб ухлашни, жума куни ғусл қилишни ва ҳар ойда уч кун рўза тутишни буюрдилар.
أَخْبَرَنَا زَكَرِيَّا بْنُ يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَبِي عُثْمَانَ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " شَهْرُ الصَّبْرِ وَثَلاَثَةُ أَيَّامٍ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ صَوْمُ الدَّهْرِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u shunday dedi: Rasululloh ﷺ: «Sabr oyi (Ramazon) va har oydan uch kun umr boʻyi roʻza tutgan kabidir», deganlarini eshitdim.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Сабр ойи (Рамазон) ва ҳар ойдан уч кун умр бўйи рўза тутган кабидир», деганларини эшитдим.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَعْمَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَبَّانُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ جَاءَ أَعْرَابِيٌّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِأَرْنَبٍ قَدْ شَوَاهَا فَوَضَعَهَا بَيْنَ يَدَيْهِ فَأَمْسَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمْ يَأْكُلْ وَأَمَرَ الْقَوْمَ أَنْ يَأْكُلُوا وَأَمْسَكَ الأَعْرَابِيُّ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَا يَمْنَعُكَ أَنْ تَأْكُلَ " . قَالَ إِنِّي أَصُومُ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ مِنَ الشَّهْرِ . قَالَ " إِنْ كُنْتَ صَائِمًا فَصُمِ الْغُرَّ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir aʼrobiy Rasululloh ﷺ huzuriga qovurilgan quyon olib kelib, uni u zotning oldiga qoʻydi. Rasululloh ﷺ tiyilib, undan yemadilar va qavmga yeyishni buyurdilar. Aʼrobiy ham tiyilib turdi. Shunda Nabiy ﷺ unga: «Seni yeyishdan nima toʻsib turibdi?» dedilar. U: «Men har oyda uch kun roʻza tutaman», dedi. U zot: «Agar roʻzador boʻlsang, oq kunlarni roʻza tut», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир аъробий Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига қовурилган қуён олиб келиб, уни у зотнинг олдига қўйди. Расулуллоҳ ﷺ тийилиб, ундан емадилар ва қавмга ейишни буюрдилар. Аъробий ҳам тийилиб турди. Шунда Набий ﷺ унга: «Сени ейишдан нима тўсиб турибди?» дедилар. У: «Мен ҳар ойда уч кун рўза тутаман», деди. У зот: «Агар рўзадор бўлсанг, оқ кунларни рўза тут», дедилар.
أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ بْنِ سَعِيدِ بْنِ كَثِيرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ شُعَيْبٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " مَنْ أَنْفَقَ زَوْجَيْنِ مِنْ شَىْءٍ مِنَ الأَشْيَاءِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ دُعِيَ مِنْ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ يَا عَبْدَ اللَّهِ هَذَا خَيْرٌ لَكَ وَلِلْجَنَّةِ أَبْوَابٌ فَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الصَّلاَةِ دُعِيَ مِنْ بَابِ الصَّلاَةِ وَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الْجِهَادِ دُعِيَ مِنْ بَابِ الْجِهَادِ وَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الصَّدَقَةِ دُعِيَ مِنْ بَابِ الصَّدَقَةِ وَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الصِّيَامِ دُعِيَ مِنْ بَابِ الرَّيَّانِ " . قَالَ أَبُو بَكْرٍ هَلْ عَلَى مَنْ يُدْعَى مِنْ تِلْكَ الأَبْوَابِ مِنْ ضَرُورَةٍ فَهَلْ يُدْعَى مِنْهَا كُلِّهَا أَحَدٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " نَعَمْ وَإِنِّي أَرْجُو أَنْ تَكُونَ مِنْهُمْ " . يَعْنِي أَبَا بَكْرٍ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kimki Alloh yoʻlida biror narsadan bir juftini infoq qilsa, jannat eshiklaridan: ‹Ey Allohning bandasi, mana bu sen uchun yaxshidir›, deb chaqiriladi. Jannatning (bir necha) eshiklari bor. Kim namoz ahlidan boʻlsa, namoz eshigidan chaqiriladi. Kim jihod ahlidan boʻlsa, jihod eshigidan chaqiriladi. Kim sadaqa ahlidan boʻlsa, sadaqa eshigidan chaqiriladi. Kim roʻza ahlidan boʻlsa, Rayyon eshigidan chaqiriladi», dedilar. Abu Bakr: «Ey Allohning Rasuli, u eshiklardan chaqirilgan kishiga ziyon yoʻqdir. Bironta odam ularning barchasidan chaqiriladimi?» dedi. U zot: «Ha, men seni ana shulardan boʻlishingni umid qilaman», dedilar — Abu Bakrni nazarda tutdilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кимки Аллоҳ йўлида бирор нарсадан бир жуфтини инфоқ қилса, жаннат эшикларидан: ‹Эй Аллоҳнинг бандаси, мана бу сен учун яхшидир›, деб чақирилади. Жаннатнинг (бир неча) эшиклари бор. Ким намоз аҳлидан бўлса, намоз эшигидан чақирилади. Ким жиҳод аҳлидан бўлса, жиҳод эшигидан чақирилади. Ким садақа аҳлидан бўлса, садақа эшигидан чақирилади. Ким рўза аҳлидан бўлса, Райён эшигидан чақирилади», дедилар. Абу Бакр: «Эй Аллоҳнинг Расули, у эшиклардан чақирилган кишига зиён йўқдир. Биронта одам уларнинг барчасидан чақириладими?» деди. У зот: «Ҳа, мен сени ана шулардан бўлишингни умид қиламан», дедилар — Абу Бакрни назарда тутдилар.
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ أَبِي عَمْرٍو الْغُدَانِيِّ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " أَيُّمَا رَجُلٍ كَانَتْ لَهُ إِبِلٌ لاَ يُعْطِي حَقَّهَا فِي نَجْدَتِهَا وَرِسْلِهَا " . قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَجْدَتُهَا وَرِسْلُهَا قَالَ " فِي عُسْرِهَا وَيُسْرِهَا فَإِنَّهَا تَأْتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ كَأَغَذِّ مَا كَانَتْ وَأَسْمَنِهِ وَآشَرِهِ يُبْطَحُ لَهَا بِقَاعٍ قَرْقَرٍ فَتَطَؤُهُ بِأَخْفَافِهَا إِذَا جَاءَتْ أُخْرَاهَا أُعِيدَتْ عَلَيْهِ أُولاَهَا فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ حَتَّى يُقْضَى بَيْنَ النَّاسِ فَيَرَى سَبِيلَهُ وَأَيُّمَا رَجُلٍ كَانَتْ لَهُ بَقَرٌ لاَ يُعْطِي حَقَّهَا فِي نَجْدَتِهَا وَرِسْلِهَا فَإِنَّهَا تَأْتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَغَذَّ مَا كَانَتْ وَأَسْمَنَهُ وَآشَرَهُ يُبْطَحُ لَهَا بِقَاعٍ قَرْقَرٍ فَتَنْطَحُهُ كُلُّ ذَاتِ قَرْنٍ بِقَرْنِهَا وَتَطَؤُهُ كُلُّ ذَاتِ ظِلْفٍ بِظِلْفِهَا إِذَا جَاوَزَتْهُ أُخْرَاهَا أُعِيدَتْ عَلَيْهِ أُولاَهَا فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ حَتَّى يُقْضَى بَيْنَ النَّاسِ فَيَرَى سَبِيلَهُ وَأَيُّمَا رَجُلٍ كَانَتْ لَهُ غَنَمٌ لاَ يُعْطِي حَقَّهَا فِي نَجْدَتِهَا وَرِسْلِهَا فَإِنَّهَا تَأْتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ كَأَغَذِّ مَا كَانَتْ وَأَكْثَرِهِ وَأَسْمَنِهِ وَآشَرِهِ ثُمَّ يُبْطَحُ لَهَا بِقَاعٍ قَرْقَرٍ فَتَطَؤُهُ كُلُّ ذَاتِ ظِلْفٍ بِظِلْفِهَا وَتَنْطَحُهُ كُلُّ ذَاتِ قَرْنٍ بِقَرْنِهَا لَيْسَ فِيهَا عَقْصَاءُ وَلاَ عَضْبَاءُ إِذَا جَاوَزَتْهُ أُخْرَاهَا أُعِيدَتْ عَلَيْهِ أُولاَهَا فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ حَتَّى يُقْضَى بَيْنَ النَّاسِ فَيَرَى سَبِيلَهُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qaysi bir kishining tuyasi boʻlsa-yu, uning najdati va rislidagi haqqini bermasa...», dedilar. Sahobalar: «Ey Allohning Rasuli, uning najdati va risli nima?» deb soʻradilar. U zot: «Qiyinchilik va yengillik paytidagidir. Zero, u tuya qiyomat kuni eng semiz, eng baquvvat va eng zoʻr holida keladi; egasi keng, tekis maydonga yuztuban yotqiziladi va tuyalar uni tuyoqlari bilan bosadi. Oxirgisi oʻtgach, birinchisi yana qaytariladi — muddati ellik ming yil boʻlgan bir kunda, toki odamlar orasida hukm chiqarilib, u oʻz yoʻlini koʻrguncha. Qaysi bir kishining qoramoli boʻlsa-yu, uning haqqini bermasa, u qiyomat kuni eng semiz, eng baquvvat va eng zoʻr holida keladi; egasi keng, tekis maydonga yuztuban yotqiziladi va har bir shoxli uni shoxi bilan suzadi, har bir tuyoqli uni tuyogʻi bilan bosadi. Oxirgisi oʻtib ketgach, birinchisi yana qaytariladi — muddati ellik ming yil boʻlgan bir kunda, toki odamlar orasida hukm chiqarilib, u oʻz yoʻlini koʻrguncha. Qaysi bir kishining qoʻyi boʻlsa-yu, uning haqqini bermasa, u qiyomat kuni eng semiz, eng koʻp va eng zoʻr holida keladi; keng, tekis maydonga yotqiziladi va har bir tuyoqli uni tuyogʻi bilan bosadi, har bir shoxli uni shoxi bilan suzadi — ularda egri shoxli ham, shoxsiz ham boʻlmaydi. Oxirgisi oʻtib ketgach, birinchisi yana qaytariladi — muddati ellik ming yil boʻlgan bir kunda, toki odamlar orasida hukm chiqarilib, u oʻz yoʻlini koʻrguncha», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси бир кишининг туяси бўлса-ю, унинг наждати ва рислидаги ҳаққини бермаса...», дедилар. Саҳобалар: «Эй Аллоҳнинг Расули, унинг наждати ва рисли нима?» деб сўрадилар. У зот: «Қийинчилик ва енгиллик пайтидагидир. Зеро, у туя қиёмат куни энг семиз, энг бақувват ва энг зўр ҳолида келади; эгаси кенг, текис майдонга юзтубан ётқизилади ва туялар уни туёқлари билан босади. Охиргиси ўтгач, биринчиси яна қайтарилади — муддати эллик минг йил бўлган бир кунда, токи одамлар орасида ҳукм чиқарилиб, у ўз йўлини кўргунча. Қайси бир кишининг қорамоли бўлса-ю, унинг ҳаққини бермаса, у қиёмат куни энг семиз, энг бақувват ва энг зўр ҳолида келади; эгаси кенг, текис майдонга юзтубан ётқизилади ва ҳар бир шохли уни шохи билан сузади, ҳар бир туёқли уни туёғи билан босади. Охиргиси ўтиб кетгач, биринчиси яна қайтарилади — муддати эллик минг йил бўлган бир кунда, токи одамлар орасида ҳукм чиқарилиб, у ўз йўлини кўргунча. Қайси бир кишининг қўйи бўлса-ю, унинг ҳаққини бермаса, у қиёмат куни энг семиз, энг кўп ва энг зўр ҳолида келади; кенг, текис майдонга ётқизилади ва ҳар бир туёқли уни туёғи билан босади, ҳар бир шохли уни шохи билан сузади — уларда эгри шохли ҳам, шохсиз ҳам бўлмайди. Охиргиси ўтиб кетгач, биринчиси яна қайтарилади — муддати эллик минг йил бўлган бир кунда, токи одамлар орасида ҳукм чиқарилиб, у ўз йўлини кўргунча», дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ بَعْدَهُ وَكَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنَ الْعَرَبِ قَالَ عُمَرُ لأَبِي بَكْرٍ كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلاَّ بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ " . فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ رضى الله عنه لأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الصَّلاَةِ وَالزَّكَاةِ فَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عِقَالاً كَانُوا يُؤَدُّونَهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهِ . قَالَ عُمَرُ رضى الله عنه فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلاَّ أَنْ رَأَيْتُ اللَّهَ شَرَحَ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ لِلْقِتَالِ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ vafot etib, ulardan soʻng Abu Bakr xalifa qilinganida hamda arablardan kufrga qaytganlar qaytganida, Umar Abu Bakrga: «Rasululloh ﷺ: ‹Men odamlar ‹Lo ilaha illalloh› deguncha ular bilan urushishga buyurildim. Kim ‹Lo ilaha illalloh› desa, moli va joni mendan himoyalanadi, magar uning haqqi bilan boʻlsa (bundan mustasno); hisobi esa Allohning zimmasidadir›, deganlar. Sen odamlar bilan qanday urushasan?» dedi. Abu Bakr (roziyallohu anhu): «Namoz bilan zakotning orasini ajratganlar bilan albatta urushaman, zero zakot molning haqqidir. Allohga qasamki, Rasululloh ﷺ ga berib turgan bir bogʻich (uloqni) mendan berishdan tiyilsalar ham, uni bermaganlari uchun ular bilan urushaman», dedi. Umar (roziyallohu anhu): «Allohga qasamki, Alloh Abu Bakrning koʻksini urushga ochib qoʻyganini koʻrganimdan boshqa hech narsa emas edi, shunda men bu haqligini bildim», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ вафот этиб, улардан сўнг Абу Бакр халифа қилинганида ҳамда араблардан куфрга қайтганлар қайтганида, Умар Абу Бакрга: «Расулуллоҳ ﷺ: ‹Мен одамлар ‹Ло илаҳа иллаллоҳ› дегунча улар билан урушишга буюрилдим. Ким ‹Ло илаҳа иллаллоҳ› деса, моли ва жони мендан ҳимояланади, магар унинг ҳаққи билан бўлса (бундан мустасно); ҳисоби эса Аллоҳнинг зиммасидадир›, деганлар. Сен одамлар билан қандай урушасан?» деди. Абу Бакр (розияллоҳу анҳу): «Намоз билан закотнинг орасини ажратганлар билан албатта урушаман, зеро закот молнинг ҳаққидир. Аллоҳга қасамки, Расулуллоҳ ﷺ га бериб турган бир боғич (улоқни) мендан беришдан тийилсалар ҳам, уни бермаганлари учун улар билан урушаман», деди. Умар (розияллоҳу анҳу): «Аллоҳга қасамки, Аллоҳ Абу Бакрнинг кўксини урушга очиб қўйганини кўрганимдан бошқа ҳеч нарса эмас эди, шунда мен бу ҳақлигини билдим», деди.
أَخْبَرَنَا عِمْرَانُ بْنُ بَكَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو الزِّنَادِ، مِمَّا حَدَّثَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ الأَعْرَجُ، مِمَّا ذَكَرَ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، يُحَدِّثُ بِهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " تَأْتِي الإِبِلُ عَلَى رَبِّهَا عَلَى خَيْرِ مَا كَانَتْ إِذَا هِيَ لَمْ يُعْطِ فِيهَا حَقَّهَا تَطَؤُهُ بِأَخْفَافِهَا وَتَأْتِي الْغَنَمُ عَلَى رَبِّهَا عَلَى خَيْرِ مَا كَانَتْ إِذَا لَمْ يُعْطِ فِيهَا حَقَّهَا تَطَؤُهُ بِأَظْلاَفِهَا وَتَنْطَحُهُ بِقُرُونِهَا - قَالَ - وَمِنْ حَقِّهَا أَنْ تُحْلَبَ عَلَى الْمَاءِ أَلاَ لاَ يَأْتِيَنَّ أَحَدُكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِبَعِيرٍ يَحْمِلُهُ عَلَى رَقَبَتِهِ لَهُ رُغَاءٌ فَيَقُولُ يَا مُحَمَّدُ . فَأَقُولُ لاَ أَمْلِكُ لَكَ شَيْئًا قَدْ بَلَّغْتُ . أَلاَ لاَ يَأْتِيَنَّ أَحَدُكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِشَاةٍ يَحْمِلُهَا عَلَى رَقَبَتِهِ لَهَا يُعَارٌ فَيَقُولُ يَا مُحَمَّدُ . فَأَقُولُ لاَ أَمْلِكُ لَكَ شَيْئًا قَدْ بَلَّغْتُ - قَالَ - وَيَكُونُ كَنْزُ أَحَدِهِمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ شُجَاعًا أَقْرَعَ يَفِرُّ مِنْهُ صَاحِبُهُ وَيَطْلُبُهُ أَنَا كَنْزُكَ فَلاَ يَزَالُ حَتَّى يُلْقِمَهُ أُصْبُعَهُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Tuyalar egasi ularning haqqini bermagan boʻlsa, qiyomat kuni ular eng yaxshi holatlarida egasining oldiga kelib, uni tuyoqlari bilan bosadilar. Qoʻylar ham egasi ularning haqqini bermagan boʻlsa, eng yaxshi holatlarida egasining oldiga kelib, uni tuyoqlari bilan bosadilar va shoxlari bilan suzadilar», dedilar. U zot: «Ularning haqqidan biri ular suv boshida sogʻilishidir. Ogoh boʻlinglar, qiyomat kuni biringiz boʻyniga boʻkirayotgan tuyani koʻtargan holda kelib: ‹Ey Muhammad!› demasin. Men esa: ‹Sen uchun hech narsaga ega emasman, men (dinni) yetkazdim›, deyman. Ogoh boʻlinglar, qiyomat kuni biringiz boʻyniga maʼrayotgan qoʻyni koʻtargan holda kelib: ‹Ey Muhammad!› demasin. Men esa: ‹Sen uchun hech narsaga ega emasman, men yetkazdim›, deyman», dedilar. U zot: «Ularning birortasining xazinasi qiyomat kuni yalongʻoch boshli ilon boʻladi; egasi undan qochadi, u esa: ‹Men sening xazinangman›, deb uni quvlaydi va toki barmogʻini ogʻziga solguncha (undan) qutulmaydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Туялар эгаси уларнинг ҳаққини бермаган бўлса, қиёмат куни улар энг яхши ҳолатларида эгасининг олдига келиб, уни туёқлари билан босадилар. Қўйлар ҳам эгаси уларнинг ҳаққини бермаган бўлса, энг яхши ҳолатларида эгасининг олдига келиб, уни туёқлари билан босадилар ва шохлари билан сузадилар», дедилар. У зот: «Уларнинг ҳаққидан бири улар сув бошида соғилишидир. Огоҳ бўлинглар, қиёмат куни бирингиз бўйнига бўкираётган туяни кўтарган ҳолда келиб: ‹Эй Муҳаммад!› демасин. Мен эса: ‹Сен учун ҳеч нарсага эга эмасман, мен (динни) етказдим›, дейман. Огоҳ бўлинглар, қиёмат куни бирингиз бўйнига маъраётган қўйни кўтарган ҳолда келиб: ‹Эй Муҳаммад!› демасин. Мен эса: ‹Сен учун ҳеч нарсага эга эмасман, мен етказдим›, дейман», дедилар. У зот: «Уларнинг бирортасининг хазинаси қиёмат куни ялонғоч бошли илон бўлади; эгаси ундан қочади, у эса: ‹Мен сенинг хазинангман›, деб уни қувлайди ва токи бармоғини оғзига солгунча (ундан) қутулмайди», дедилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَفْصٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ، قَالَ حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ طَهْمَانَ، عَنْ مُوسَى، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو الزِّنَادِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ أَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِصَدَقَةٍ مِثْلَهُ سَوَاءً .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ sadaqa (yigʻishga) buyurdilar. Yuqoridagi kabi (hadis rivoyat qilindi).Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ садақа (йиғишга) буюрдилар. Юқоридаги каби (ҳадис ривоят қилинди).
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ حَرْبٍ الْمَرْوَزِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحْرِزُ بْنُ الْوَضَّاحِ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ، - وَهُوَ ابْنُ أُمَيَّةَ - عَنْ مَكْحُولٍ، عَنْ عِرَاكِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ زَكَاةَ عَلَى الرَّجُلِ الْمُسْلِمِ فِي عَبْدِهِ وَلاَ فَرَسِهِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Musulmon kishiga oʻz quli va oti uchun zakot yoʻqdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мусулмон кишига ўз қули ва оти учун закот йўқдир», дедилар.
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ خُثَيْمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لَيْسَ عَلَى الْمَرْءِ فِي فَرَسِهِ وَلاَ فِي مَمْلُوكِهِ صَدَقَةٌ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kishiga oʻz oti va quli uchun sadaqa (zakot) yoʻqdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Кишига ўз оти ва қули учун садақа (закот) йўқдир», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - عَنِ ابْنِ الْقَاسِمِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ عِرَاكِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لَيْسَ عَلَى الْمُسْلِمِ فِي عَبْدِهِ وَلاَ فِي فَرَسِهِ صَدَقَةٌ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Musulmon kishiga oʻz quli va oti uchun sadaqa (zakot) yoʻqdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мусулмон кишига ўз қули ва оти учун садақа (закот) йўқдир», дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ خُثَيْمِ بْنِ عِرَاكِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لَيْسَ عَلَى الْمُسْلِمِ صَدَقَةٌ فِي غُلاَمِهِ وَلاَ فِي فَرَسِهِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Musulmon kishiga oʻz quli va oti uchun sadaqa (zakot) yoʻqdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Мусулмон кишига ўз қули ва оти учун садақа (закот) йўқдир», дедилар.
أَخْبَرَنَا الْفَضْلُ بْنُ سَهْلٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى الأَشْيَبُ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ الْمَدَنِيُّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ آتَاهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ مَالاً فَلَمْ يُؤَدِّ زَكَاتَهُ مُثِّلَ لَهُ مَالُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ شُجَاعًا أَقْرَعَ لَهُ زَبِيبَتَانِ يَأْخُذُ بِلِهْزِمَتَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيَقُولُ أَنَا مَالُكَ أَنَا كَنْزُكَ " . ثُمَّ تَلاَ هَذِهِ الآيَةَ { وَلاَ يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ يَبْخَلُونَ بِمَا آتَاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ } الآيَةَ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Alloh azza va jalla kimga mol bergan boʻlsa-yu, u uning zakotini ado etmasa, qiyomat kunida moli boshi taqir, koʻzi ustida ikkita nuqtasi bor ilon shaklida namoyon boʻladi. U qiyomat kunida uning jagʻ ikki chetidan ushlab: ‹Men sening molingman, men sening xazinangman›, deydi», dedilar. Soʻng bu oyatni tilovat qildilar: {Alloh oʻz fazlidan bergan narsani baxillik bilan berkitganlar buni oʻzlari uchun yaxshi deb hisoblamasinlar} (Oli Imron 180).Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Аллоҳ азза ва жалла кимга мол берган бўлса-ю, у унинг закотини адо этмаса, қиёмат кунида моли боши тақир, кўзи устида иккита нуқтаси бор илон шаклида намоён бўлади. У қиёмат кунида унинг жағ икки четидан ушлаб: ‹Мен сенинг молингман, мен сенинг хазинангман›, дейди», дедилар. Сўнг бу оятни тиловат қилдилар: {Аллоҳ ўз фазлидан берган нарсани бахиллик билан беркитганлар буни ўзлари учун яхши деб ҳисобламасинлар} (Оли Имрон 180).
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ح وَأَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدٍ، وَأَبِي، سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الْعَجْمَاءُ جَرْحُهَا جُبَارٌ وَالْبِئْرُ جُبَارٌ وَالْمَعْدِنُ جُبَارٌ وَفِي الرِّكَازِ الْخُمْسُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Hayvon yetkazgan jarohat behuda (tovon yoʻq), quduq behuda, kon behuda va koʻmilgan xazinada beshdan bir bor», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ҳайвон етказган жароҳат беҳуда (товон йўқ), қудуқ беҳуда, кон беҳуда ва кўмилган хазинада бешдан бир бор», дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَعِيدٍ، وَأَبِي، سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " جَرْحُ الْعَجْمَاءِ جُبَارٌ وَالْبِئْرُ جُبَارٌ وَالْمَعْدِنُ جُبَارٌ وَفِي الرِّكَازِ الْخُمْسُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Hayvonning jarohati behuda (tovon yoʻq), quduq behuda, kon behuda va koʻmilgan xazinada beshdan bir bor», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳайвоннинг жароҳати беҳуда (товон йўқ), қудуқ беҳуда, кон беҳуда ва кўмилган хазинада бешдан бир бор», дедилар.
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَنْبَأَنَا مَنْصُورٌ، وَهِشَامٌ، عَنِ ابْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، رضى الله عنه قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الْبِئْرُ جُبَارٌ وَالْعَجْمَاءُ جُبَارٌ وَالْمَعْدِنُ جُبَارٌ وَفِي الرِّكَازِ الْخُمْسُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Quduq behuda (tovon yoʻq), hayvon behuda, kon behuda va koʻmilgan xazinada beshdan bir bor», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қудуқ беҳуда (товон йўқ), ҳайвон беҳуда, кон беҳуда ва кўмилган хазинада бешдан бир бор», дедилар.
أَخْبَرَنَا عِمْرَانُ بْنُ بَكَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو الزِّنَادِ، مِمَّا حَدَّثَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ الأَعْرَجُ، مِمَّا ذَكَرَ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، يُحَدِّثُ بِهِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ " قَالَ رَجُلٌ لأَتَصَدَّقَنَّ بِصَدَقَةٍ فَخَرَجَ بِصَدَقَتِهِ فَوَضَعَهَا فِي يَدِ سَارِقٍ فَأَصْبَحُوا يَتَحَدَّثُونَ تُصُدِّقَ عَلَى سَارِقٍ فَقَالَ اللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ عَلَى سَارِقٍ لأَتَصَدَّقَنَّ بِصَدَقَةٍ فَخَرَجَ بِصَدَقَتِهِ فَوَضَعَهَا فِي يَدِ زَانِيَةٍ فَأَصْبَحُوا يَتَحَدَّثُونَ تُصُدِّقَ اللَّيْلَةَ عَلَى زَانِيَةٍ فَقَالَ اللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ عَلَى زَانِيَةٍ لأَتَصَدَّقَنَّ بِصَدَقَةٍ فَخَرَجَ بِصَدَقَتِهِ فَوَضَعَهَا فِي يَدِ غَنِيٍّ فَأَصْبَحُوا يَتَحَدَّثُونَ تُصُدِّقَ عَلَى غَنِيٍّ قَالَ اللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ عَلَى زَانِيَةٍ وَعَلَى سَارِقٍ وَعَلَى غَنِيٍّ فَأُتِيَ فَقِيلَ لَهُ أَمَّا صَدَقَتُكَ فَقَدْ تُقُبِّلَتْ أَمَّا الزَّانِيَةُ فَلَعَلَّهَا أَنْ تَسْتَعِفَّ بِهِ مِنْ زِنَاهَا وَلَعَلَّ السَّارِقَ أَنْ يَسْتَعِفَّ بِهِ عَنْ سَرِقَتِهِ وَلَعَلَّ الْغَنِيَّ أَنْ يَعْتَبِرَ فَيُنْفِقَ مِمَّا أَعْطَاهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir kishi: ‹Albatta bir sadaqa beraman›, dedi. Soʻng sadaqasini olib chiqib, uni oʻgʻrining qoʻliga qoʻydi. Ertalab odamlar: ‹Oʻgʻriga sadaqa berilibdi›, deb gaplashishdi. U: ‹Ey Alloh, oʻgʻriga (sadaqa berganim) uchun ham Senga hamd boʻlsin. Albatta yana bir sadaqa beraman›, dedi. Soʻng sadaqasini olib chiqib, uni zinokor ayolning qoʻliga qoʻydi. Ertalab odamlar: ‹Bu kecha zinokor ayolga sadaqa berilibdi›, deb gaplashishdi. U: ‹Ey Alloh, zinokor ayolga (bergani) uchun ham Senga hamd boʻlsin. Albatta yana bir sadaqa beraman›, dedi. Soʻng sadaqasini olib chiqib, uni boy kishining qoʻliga qoʻydi. Ertalab odamlar: ‹Boyga sadaqa berilibdi›, deb gaplashishdi. U: ‹Ey Alloh, zinokor ayolga, oʻgʻriga va boyga (bergani) uchun ham Senga hamd boʻlsin›, dedi. Soʻng unga kelinib: ‹Sadaqangga kelsak, u qabul qilindi. Zinokor ayol boʻlsa, u shu sabab zinosidan tiyilar. Oʻgʻri boʻlsa, u shu sabab oʻgʻriligidan tiyilar. Boy boʻlsa, u ibrat olib, Alloh azza va jalla unga bergan narsadan infoq qilar›, deyildi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир киши: ‹Албатта бир садақа бераман›, деди. Сўнг садақасини олиб чиқиб, уни ўғрининг қўлига қўйди. Эрталаб одамлар: ‹Ўғрига садақа берилибди›, деб гаплашишди. У: ‹Эй Аллоҳ, ўғрига (садақа берганим) учун ҳам Сенга ҳамд бўлсин. Албатта яна бир садақа бераман›, деди. Сўнг садақасини олиб чиқиб, уни зинокор аёлнинг қўлига қўйди. Эрталаб одамлар: ‹Бу кеча зинокор аёлга садақа берилибди›, деб гаплашишди. У: ‹Эй Аллоҳ, зинокор аёлга (бергани) учун ҳам Сенга ҳамд бўлсин. Албатта яна бир садақа бераман›, деди. Сўнг садақасини олиб чиқиб, уни бой кишининг қўлига қўйди. Эрталаб одамлар: ‹Бойга садақа берилибди›, деб гаплашишди. У: ‹Эй Аллоҳ, зинокор аёлга, ўғрига ва бойга (бергани) учун ҳам Сенга ҳамд бўлсин›, деди. Сўнг унга келиниб: ‹Садақангга келсак, у қабул қилинди. Зинокор аёл бўлса, у шу сабаб зиносидан тийилар. Ўғри бўлса, у шу сабаб ўғрилигидан тийилар. Бой бўлса, у ибрат олиб, Аллоҳ азза ва жалла унга берган нарсадан инфоқ қилар›, дейилди», дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ، وَالْقَعْقَاعِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " سَبَقَ دِرْهَمٌ مِائَةَ أَلْفِ دِرْهَمٍ " . قَالُوا وَكَيْفَ قَالَ " كَانَ لِرَجُلٍ دِرْهَمَانِ تَصَدَّقَ بِأَحَدِهِمَا وَانْطَلَقَ رَجُلٌ إِلَى عُرْضِ مَالِهِ فَأَخَذَ مِنْهُ مِائَةَ أَلْفِ دِرْهَمٍ فَتَصَدَّقَ بِهَا " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir dirham yuz ming dirhamdan oʻzib ketdi», dedilar. Ular: «Bu qanday boʻladi?» deyishdi. U zot: «Bir kishining ikki dirhami bor edi, u shundan bittasini sadaqa qildi. Boshqa bir kishi esa oʻz molidan yuz ming dirhamni olib, uni sadaqa qildi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир дирҳам юз минг дирҳамдан ўзиб кетди», дедилар. Улар: «Бу қандай бўлади?» дейишди. У зот: «Бир кишининг икки дирҳами бор эди, у шундан биттасини садақа қилди. Бошқа бир киши эса ўз молидан юз минг дирҳамни олиб, уни садақа қилди», дедилар.
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا صَفْوَانُ بْنُ عِيسَى، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عَجْلاَنَ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " سَبَقَ دِرْهَمٌ مِائَةَ أَلْفٍ " . قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَكَيْفَ قَالَ " رَجُلٌ لَهُ دِرْهَمَانِ فَأَخَذَ أَحَدَهُمَا فَتَصَدَّقَ بِهِ وَرَجُلٌ لَهُ مَالٌ كَثِيرٌ فَأَخَذَ مِنْ عُرْضِ مَالِهِ مِائَةَ أَلْفٍ فَتَصَدَّقَ بِهَا " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir dirham yuz mingdan oʻzib ketdi», dedilar. Ular: «Ey Allohning Rasuli, bu qanday boʻladi?» deyishdi. U zot: «Bir kishining ikki dirhami bor edi, u shundan bittasini olib sadaqa qildi. Yana bir kishining koʻp moli bor edi, u oʻz molidan yuz mingni olib, uni sadaqa qildi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир дирҳам юз мингдан ўзиб кетди», дедилар. Улар: «Эй Аллоҳнинг Расули, бу қандай бўлади?» дейишди. У зот: «Бир кишининг икки дирҳами бор эди, у шундан биттасини олиб садақа қилди. Яна бир кишининг кўп моли бор эди, у ўз молидан юз мингни олиб, уни садақа қилди», дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا بَكْرٌ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " خَيْرُ الصَّدَقَةِ مَا كَانَ عَنْ ظَهْرِ غِنًى وَالْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى وَابْدَأْ بِمَنْ تَعُولُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sadaqaning eng yaxshisi boylik ortidan berilganidir. Yuqoridagi qoʻl pastdagi qoʻldan yaxshiroqdir. Va nafaqangni birinchi navbatda oʻzing boquvchi kishilardan boshla», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Садақанинг энг яхшиси бойлик ортидан берилганидир. Юқоридаги қўл пастдаги қўлдан яхшироқдир. Ва нафақангни биринчи навбатда ўзинг боқувчи кишилардан бошла», дедилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالاَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " تَصَدَّقُوا " . فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ عِنْدِي دِينَارٌ . قَالَ " تَصَدَّقْ بِهِ عَلَى نَفْسِكَ " . قَالَ عِنْدِي آخَرُ . قَالَ " تَصَدَّقْ بِهِ عَلَى زَوْجَتِكَ " . قَالَ عِنْدِي آخَرُ . قَالَ " تَصَدَّقْ بِهِ عَلَى وَلَدِكَ " . قَالَ عِنْدِي آخَرُ . قَالَ " تَصَدَّقْ بِهِ عَلَى خَادِمِكَ " . قَالَ عِنْدِي آخَرُ . قَالَ " أَنْتَ أَبْصَرُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sadaqa qilinglar», dedilar. Bir kishi: «Yo Rasululloh, menda bir dinor bor», dedi. U zot: «Uni oʻzingga sarfla», dedilar. U: «Menda yana bittasi bor», dedi. U zot: «Uni xotoningga sarfla», dedilar. U: «Menda yana bittasi bor», dedi. U zot: «Uni bolangga sarfla», dedilar. U: «Menda yana bittasi bor», dedi. U zot: «Uni xizmatkoringga sarfla», dedilar. U: «Menda yana bittasi bor», dedi. U zot: «Uni qayerga sarflashni oʻzing yaxshiroq bilasan», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Садақа қилинглар», дедилар. Бир киши: «Ё Расулуллоҳ, менда бир динор бор», деди. У зот: «Уни ўзингга сарфла», дедилар. У: «Менда яна биттаси бор», деди. У зот: «Уни хотонингга сарфла», дедилар. У: «Менда яна биттаси бор», деди. У зот: «Уни болангга сарфла», дедилар. У: «Менда яна биттаси бор», деди. У зот: «Уни хизматкорингга сарфла», дедилар. У: «Менда яна биттаси бор», деди. У зот: «Уни қаерга сарфлашни ўзинг яхшироқ биласан», дедилар.
أَخْبَرَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، قَالَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ الْقَعْقَاعِ، عَنْ أَبِي زُرْعَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَىُّ الصَّدَقَةِ أَفْضَلُ قَالَ " أَنْ تَصَدَّقَ وَأَنْتَ صَحِيحٌ شَحِيحٌ تَأْمُلُ الْعَيْشَ وَتَخْشَى الْفَقْرَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi: «Yo Rasululloh, qaysi sadaqa afzalroq?» dedi. U zot: «Sogʻ-salomat, mol-mulkka qiziqqan, tirikchilikni orzu qilib, faqirlikdan qoʻrqib turganingda sadaqa qilishingdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши: «Ё Расулуллоҳ, қайси садақа афзалроқ?» деди. У зот: «Соғ-саломат, мол-мулкка қизиққан, тирикчиликни орзу қилиб, фақирликдан қўрқиб турганингда садақа қилишингдир», дедилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ سَوَّادِ بْنِ الأَسْوَدِ بْنِ عَمْرٍو، عَنِ ابْنِ وَهْبٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " خَيْرُ الصَّدَقَةِ مَا كَانَ عَنْ ظَهْرِ غِنًى وَابْدَأْ بِمَنْ تَعُولُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sadaqaning eng yaxshisi boylik ortidan berilganidir. Va nafaqangni birinchi navbatda oʻzing boquvchi kishilardan boshla», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Садақанинг энг яхшиси бойлик ортидан берилганидир. Ва нафақангни биринчи навбатда ўзинг боқувчи кишилардан бошла», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ طَاوُسٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ، ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ مَثَلَ الْمُنْفِقِ الْمُتَصَدِّقِ وَالْبَخِيلِ كَمَثَلِ رَجُلَيْنِ عَلَيْهِمَا جُبَّتَانِ أَوْ جُنَّتَانِ مِنْ حَدِيدٍ مِنْ لَدُنْ ثُدِيِّهِمَا إِلَى تَرَاقِيهِمَا فَإِذَا أَرَادَ الْمُنْفِقُ أَنْ يُنْفِقَ اتَّسَعَتْ عَلَيْهِ الدِّرْعُ أَوْ مَرَّتْ حَتَّى تُجِنَّ بَنَانَهُ وَتَعْفُوَ أَثَرَهُ وَإِذَا أَرَادَ الْبَخِيلُ أَنْ يُنْفِقَ قَلَصَتْ وَلَزِمَتْ كُلُّ حَلْقَةٍ مَوْضِعَهَا حَتَّى أَخَذَتْهُ بِتَرْقُوَتِهِ أَوْ بِرَقَبَتِهِ " . يَقُولُ أَبُو هُرَيْرَةَ أَشْهَدُ أَنَّهُ رَأَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُوَسِّعُهَا فَلاَ تَتَّسِعُ . قَالَ طَاوُسٌ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يُشِيرُ بِيَدِهِ وَهُوَ يُوَسِّعُهَا وَلاَ تَتَوَسَّعُ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sadaqa berib, ehson qiluvchi bilan baxil kishining misoli xuddi ikki kishiga oʻxshaydi. Ular egnida temirdan boʻlgan ikkita sovut boʻlib, u koʻkraklaridan boʻgʻizlarigacha yopgan. Ehson qiluvchi kishi ehson qilmoqchi boʻlsa, sovut kengayib, hatto barmoq uchlarini yopib, izlarini oʻchirib yuboradi. Baxil esa ehson qilmoqchi boʻlsa, sovut siqilib, har bir halqa oʻz oʻrnida qotib qoladi, hatto uni boʻgʻzidan yoki boʻynidan tutib oladi», dedilar. Abu Hurayra (roziyallohu anhu): «Rasululloh ﷺ uni kengaytirmoqchi boʻlishlariyu, u kengaymaganini oʻz koʻzim bilan koʻrganimga guvohlik beraman», derdi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Садақа бериб, эҳсон қилувчи билан бахил кишининг мисоли худди икки кишига ўхшайди. Улар эгнида темирдан бўлган иккита совут бўлиб, у кўкракларидан бўғизларигача ёпган. Эҳсон қилувчи киши эҳсон қилмоқчи бўлса, совут кенгайиб, ҳатто бармоқ учларини ёпиб, изларини ўчириб юборади. Бахил эса эҳсон қилмоқчи бўлса, совут сиқилиб, ҳар бир ҳалқа ўз ўрнида қотиб қолади, ҳатто уни бўғзидан ёки бўйнидан тутиб олади», дедилар. Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу): «Расулуллоҳ ﷺ уни кенгайтирмоқчи бўлишларию, у кенгаймаганини ўз кўзим билан кўрганимга гувоҳлик бераман», дерди.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ، قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَثَلُ الْبَخِيلِ وَالْمُتَصَدِّقِ مَثَلُ رَجُلَيْنِ عَلَيْهِمَا جُنَّتَانِ مِنْ حَدِيدٍ قَدِ اضْطَرَّتْ أَيْدِيَهُمَا إِلَى تَرَاقِيهِمَا فَكُلَّمَا هَمَّ الْمُتَصَدِّقُ بِصَدَقَةٍ اتَّسَعَتْ عَلَيْهِ حَتَّى تُعَفِّيَ أَثَرَهُ وَكُلَّمَا هَمَّ الْبَخِيلُ بِصَدَقَةٍ تَقَبَّضَتْ كُلُّ حَلْقَةٍ إِلَى صَاحِبَتِهَا وَتَقَلَّصَتْ عَلَيْهِ وَانْضَمَّتْ يَدَاهُ إِلَى تَرَاقِيهِ " . وَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " فَيَجْتَهِدُ أَنْ يُوَسِّعَهَا فَلاَ تَتَّسِعُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Baxil bilan sadaqa qiluvchining misoli egnida temirdan sovut kiygan, qoʻllari boʻgʻizlariga bogʻlangan ikki kishiga oʻxshaydi. Sadaqa qiluvchi har safar sadaqa qilishni niyat qilsa, sovut kengayib, hatto izlarini oʻchirib yuboradi. Baxil esa har safar sadaqa qilishni niyat qilsa, har bir halqa yon halqasiga qisilib, ustiga tortilib qoladi va qoʻllari boʻgʻiziga bogʻlanib qoladi», dedilar. Yana Rasululloh ﷺning: «U uni kengaytirishga urinadi, ammo u kengaymaydi», deganlarini eshitdim.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Бахил билан садақа қилувчининг мисоли эгнида темирдан совут кийган, қўллари бўғизларига боғланган икки кишига ўхшайди. Садақа қилувчи ҳар сафар садақа қилишни ният қилса, совут кенгайиб, ҳатто изларини ўчириб юборади. Бахил эса ҳар сафар садақа қилишни ният қилса, ҳар бир ҳалқа ён ҳалқасига қисилиб, устига тортилиб қолади ва қўллари бўғизига боғланиб қолади», дедилар. Яна Расулуллоҳ ﷺнинг: «У уни кенгайтиришга уринади, аммо у кенгаймайди», деганларини эшитдим.
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لَيْسَ الْمِسْكِينُ الَّذِي تَرُدُّهُ التَّمْرَةُ وَالتَّمْرَتَانِ وَاللُّقْمَةُ وَاللُّقْمَتَانِ إِنَّ الْمِسْكِينَ الْمُتَعَفِّفُ اقْرَءُوا إِنْ شِئْتُمْ { لاَ يَسْأَلُونَ النَّاسَ إِلْحَافًا } " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Miskin bir yoki ikki dona xurmo, bir yoki ikki luqma bilan qaytib ketadigan kishi emas. Balki miskin — soʻrashdan oʻzini tiyadigan kishidir. Xohlasangiz shuni oʻqinglar: {Ular odamlardan yopishib olib soʻramaydilar}», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мискин бир ёки икки дона хурмо, бир ёки икки луқма билан қайтиб кетадиган киши эмас. Балки мискин — сўрашдан ўзини тиядиган кишидир. Хоҳласангиз шуни ўқинглар: {Улар одамлардан ёпишиб олиб сўрамайдилар}», дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لَيْسَ الْمِسْكِينُ بِهَذَا الطَّوَّافِ الَّذِي يَطُوفُ عَلَى النَّاسِ تَرُدُّهُ اللُّقْمَةُ وَاللُّقْمَتَانِ وَالتَّمْرَةُ وَالتَّمْرَتَانِ " . قَالُوا فَمَا الْمِسْكِينُ قَالَ " الَّذِي لاَ يَجِدُ غِنًى يُغْنِيهِ وَلاَ يُفْطَنُ لَهُ فَيُتَصَدَّقَ عَلَيْهِ وَلاَ يَقُومُ فَيَسْأَلَ النَّاسَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Miskin — odamlarni aylanib yurib soʻraydigan, bir yoki ikki luqma, bir yoki ikki dona xurmo bilan qaytib ketadigan kishi emas», dedilar. Ular: «Unda miskin kim?» dedilar. U zot: «Oʻzini boy qiladigan narsani topa olmaydigan, sadaqa berilishi uchun oʻ haqida bilinmaydigan va odamlar oldida turib soʻramaydigan kishi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мискин — одамларни айланиб юриб сўрайдиган, бир ёки икки луқма, бир ёки икки дона хурмо билан қайтиб кетадиган киши эмас», дедилар. Улар: «Унда мискин ким?» дедилар. У зот: «Ўзини бой қиладиган нарсани топа олмайдиган, садақа берилиши учун ў ҳақида билинмайдиган ва одамлар олдида туриб сўрамайдиган киши», дедилар.
أَخْبَرَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لَيْسَ الْمِسْكِينُ الَّذِي تَرُدُّهُ الأُكْلَةُ وَالأُكْلَتَانِ وَالتَّمْرَةُ وَالتَّمْرَتَانِ " . قَالُوا فَمَا الْمِسْكِينُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " الَّذِي لاَ يَجِدُ غِنًى وَلاَ يَعْلَمُ النَّاسُ حَاجَتَهُ فَيُتَصَدَّقَ عَلَيْهِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Miskin bir yoki ikki luqma, bir yoki ikki dona xurmo bilan qaytib ketadigan kishi emas», dedilar. Ular: «Unda miskin kim, ey Allohning Rasuli?» dedilar. U zot: «Oʻzini boy qiladigan narsani topa olmaydigan va odamlar uning ehtiyojini bilmaydigan, shu sabab unga sadaqa berilmaydigan kishi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мискин бир ёки икки луқма, бир ёки икки дона хурмо билан қайтиб кетадиган киши эмас», дедилар. Улар: «Унда мискин ким, эй Аллоҳнинг Расули?» дедилар. У зот: «Ўзини бой қиладиган нарсани топа олмайдиган ва одамлар унинг эҳтиёжини билмайдиган, шу сабаб унга садақа берилмайдиган киши», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " ثَلاَثَةٌ لاَ يُكَلِّمُهُمُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ الشَّيْخُ الزَّانِي وَالْعَائِلُ الْمَزْهُوُّ وَالإِمَامُ الْكَذَّابُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Uch toifa odam bilan Alloh azza va jalla qiyomat kunida gaplashmaydi: zino qilgan qari chol, kibrlangan kambagʻal va yolgʻonchi imom», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Уч тоифа одам билан Аллоҳ азза ва жалла қиёмат кунида гаплашмайди: зино қилган қари чол, кибрланган камбағал ва ёлғончи имом», дедилар.
أَخْبَرَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَارِمٌ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَرْبَعَةٌ يُبْغِضُهُمُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ الْبَيَّاعُ الْحَلاَّفُ وَالْفَقِيرُ الْمُخْتَالُ وَالشَّيْخُ الزَّانِي وَالإِمَامُ الْجَائِرُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Toʻrt toifa odamni Alloh azza va jalla yomon koʻradi: koʻp qasam ichib sotadigan sotuvchi, kibrlangan kambagʻal, zino qilgan qari chol va zolim imom», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Тўрт тоифа одамни Аллоҳ азза ва жалла ёмон кўради: кўп қасам ичиб сотадиган сотувчи, кибрланган камбағал, зино қилган қари чол ва золим имом», дедилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ ثَوْرِ بْنِ زَيْدٍ الدِّيلِيِّ، عَنْ أَبِي الْغَيْثِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " السَّاعِي عَلَى الأَرْمَلَةِ وَالْمِسْكِينِ كَالْمُجَاهِدِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Beva va miskin uchun harakat qiluvchi kishi Alloh azza va jalla yoʻlida jihod qiluvchi mujohid kabidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бева ва мискин учун ҳаракат қилувчи киши Аллоҳ азза ва жалла йўлида жиҳод қилувчи мужоҳид кабидир», дедилар.
أَخْبَرَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ أَبَا عُبَيْدٍ، مَوْلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَزْهَرَ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لأَنْ يَحْتَزِمَ أَحَدُكُمْ حُزْمَةَ حَطَبٍ عَلَى ظَهْرِهِ فَيَبِيعَهَا خَيْرٌ مِنْ أَنْ يَسْأَلَ رَجُلاً فَيُعْطِيَهُ أَوْ يَمْنَعَهُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz bir bogʻ oʻtinni yelkasiga ortib olib, uni sotsa, bu bir kishidan soʻrab, u unga berishi yoki bermasligidan koʻra yaxshiroqdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз бир боғ ўтинни елкасига ортиб олиб, уни сотса, бу бир кишидан сўраб, у унга бериши ёки бермаслигидан кўра яхшироқдир», дедилар.
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ شُعَيْبٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا مَعْنٌ، قَالَ أَنْبَأَنَا مَالِكٌ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لأَنْ يَأْخُذَ أَحَدُكُمْ حَبْلَهُ فَيَحْتَطِبَ عَلَى ظَهْرِهِ خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَأْتِيَ رَجُلاً أَعْطَاهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ مِنْ فَضْلِهِ فَيَسْأَلَهُ أَعْطَاهُ أَوْ مَنَعَهُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Jonim qoʻlida boʻlgan Zot bilan qasamki, biringiz arqonini olib, orqasida oʻtin koʻtarib kelishi, Alloh azza va jalla oʻz fazlidan bergan bir kishining oldiga borib, undan soʻrashidan yaxshiroqdir. U kishi unga berishi ham, bermasligi ham mumkin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жоним қўлида бўлган Зот билан қасамки, бирингиз арқонини олиб, орқасида ўтин кўтариб келиши, Аллоҳ азза ва жалла ўз фазлидан берган бир кишининг олдига бориб, ундан сўрашидан яхшироқдир. У киши унга бериши ҳам, бермаслиги ҳам мумкин», дедилар.
أَخْبَرَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، عَنْ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ أَبِي حَصِينٍ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ تَحِلُّ الصَّدَقَةُ لِغَنِيٍّ وَلاَ لِذِي مِرَّةٍ سَوِيٍّ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sadaqa boy kishiga ham, kuch-quvvatga toʻla sogʻlom kishiga ham halol boʻlmaydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Садақа бой кишига ҳам, куч-қувватга тўла соғлом кишига ҳам ҳалол бўлмайди», дедилар.