حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ قَالَ سَمِعْتُ الْأَعْمَشَ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْنُ الْآخِرُونَ السَّابِقُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ بَيْدَ أَنَّهُمْ أُوتُوا الْكِتَابَ مِنْ قَبْلِنَا وَأُوتِينَاهُ مِنْ بَعْدِهِمْ وَهُوَ الْيَوْمُ الَّذِي أُمِرُوا بِهِ فَاخْتَلَفُوا فِيهِ فَجَعَلَهُ اللَّهُ لَنَا عِيدًا فَالْيَوْمَ لَنَا وَغَدًا لِلْيَهُودِ وَبَعْدَ غَدٍ لِلنَّصَارَى
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biz (dunyoga) keyin kelgan, qiyomat kunida (hammadan) oldinda boʻlguvchimiz. Faqat ularga Kitob bizdan oldin berilgan, bizga esa undan keyin berildi. Mana shu ular buyurilgan kun edi, ular u haqda ixtilof qildilar. Bas, Alloh uni bizga hayit qilib berdi: bu kun bizniki, ertasi yahudiylarniki va indini nasroniylarnikidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Биз (дунёга) кейин келган, қиёмат кунида (ҳаммадан) олдинда бўлгувчимиз. Фақат уларга Китоб биздан олдин берилган, бизга эса ундан кейин берилди. Мана шу улар буюрилган кун эди, улар у ҳақда ихтилоф қилдилар. Бас, Аллоҳ уни бизга ҳайит қилиб берди: бу кун бизники, эртаси яҳудийларники ва индини насронийларникидир», дедилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَكْمَلُ الْمُؤْمِنِينَ إِيمَانًا أَحْسَنُهُمْ خُلُقًا وَخِيَارُهُمْ خِيَارُهُمْ لِنِسَائِهِمْ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U: «Rasululloh ﷺ: ‹Iymoni eng kamol topgan moʻminlar axloqi eng goʻzal boʻlganlaridir; ularning yaxshisi esa ayollariga yaxshi boʻlganlaridir›, dedilar» dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У: «Расулуллоҳ ﷺ: ‹Иймони энг камол топган мўминлар ахлоқи энг гўзал бўлганларидир; уларнинг яхшиси эса аёлларига яхши бўлганларидир›, дедилар» деди.
حَدَّثَنَا عَبْدَةُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُوتِيتُ جَوَامِعَ الْكَلِمِ وَجُعِلَتْ لِي الْأَرْضُ مَسْجِدًا وَطَهُورًا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Menga javomiʼul-kalim (qisqa, lekin maʼnosi keng soʻzlar) berildi va yer menga masjid hamda poklovchi qilindi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Менга жавомиъул-калим (қисқа, лекин маъноси кенг сўзлар) берилди ва ер менга масжид ҳамда покловчи қилинди», дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ أَبِي عُثْمَانَ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الثَّيِّبُ تُسْتَأْمَرُ فِي نَفْسِهَا وَالْبِكْرُ تُسْتَأْذَنُ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ إِذْنُهَا قَالَ أَنْ تَسْكُتَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Tul ayoldan oʻzi haqida maslahat soʻraladi, bokira qizdan esa ruxsat soʻraladi», dedilar. «Ey Allohning Rasuli, uning ruxsati qanday boʻladi?» deyishdi. U zot: «Jim turishidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Тул аёлдан ўзи ҳақида маслаҳат сўралади, бокира қиздан эса рухсат сўралади», дедилар. «Эй Аллоҳнинг Расули, унинг рухсати қандай бўлади?» дейишди. У зот: «Жим туришидир», дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنِي الْقَاسِمُ بْنُ مِهْرَانَ عَنْ أَبِي رَافِعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى نُخَامَةً فِي قِبْلَةِ الْمَسْجِدِ فَأَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ فَقَالَ مَا بَالُ أَحَدِكُمْ يَقُومُ مُسْتَقْبِلَ رَبِّهِ فَيَتَنَخَّعُ أَمَامَهُ أَيُحِبُّ أَحَدُكُمْ أَنْ يُسْتَقْبَلَ فَيُتَنَخَّعَ فِي وَجْهِهِ إِذَا تَنَخَّعَ أَحَدُكُمْ فَلْيَتَنَخَّعْ عَنْ يَسَارِهِ أَوْ تَحْتَ قَدَمِهِ فَإِنْ لَمْ يَجِدْ فَلْيَتْفُلْ هَكَذَا فِي ثَوْبِهِفَوَصَفَ الْقَاسِمُ فَتَفَلَ فِي ثَوْبِهِ ثُمَّ مَسْحَ بَعْضَهُ بِبَعْضٍ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ masjidning qiblasida balgʻam koʻrib qoldilar-da, odamlarga yuzlanib: «Biringizga nima boʻldiki, Robbisiga roʻbaroʻ turib, Uning oldiga balgʻam tashlaydi? Biringiz oʻziga roʻbaroʻ turilib, yuziga balgʻam tashlanishini yaxshi koʻradimi? Bas, biringiz balgʻam tashlamoqchi boʻlsa, chap tomoniga yoki oyogʻining ostiga tashlasin. Agar (joy) topmasa, kiyimiga mana shunday tupursin», — dedilar. Qosim (buni shunday) taʼrifladi: u oʻz kiyimiga tupurdi, soʻng uning bir qismini bir qismiga ishqaladi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ масжиднинг қибласида балғам кўриб қолдилар-да, одамларга юзланиб: «Бирингизга нима бўлдики, Роббисига рўбарў туриб, Унинг олдига балғам ташлайди? Бирингиз ўзига рўбарў турилиб, юзига балғам ташланишини яхши кўрадими? Бас, бирингиз балғам ташламоқчи бўлса, чап томонига ёки оёғининг остига ташласин. Агар (жой) топмаса, кийимига мана шундай тупурсин», — дедилар. Қосим (буни шундай) таърифлади: у ўз кийимига тупурди, сўнг унинг бир қисмини бир қисмига ишқалади.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي الْعَلَاءُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْقُوبَ أَنَّ أَبَا السَّائِبِ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ صَلَّى صَلَاةً لَمْ يَقْرَأْ فِيهَا بِأُمِّ الْكِتَابِ فَهِيَ خِدَاجٌ غَيْرُ تَمَامٍقُلْتُ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ إِنِّي أَكُونُ أَحْيَانًا وَرَاءَ الْإِمَامِ فَغَمَزَ ذِرَاعِي وَقَالَ يَا فَارِسِيُّ اقْرَأْهَا فِي نَفْسِكَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)ning shunday deganini eshitdi: Rasululloh ﷺ dedilar: «Kim bir namozni oʻqib, unda Ummul-Kitobni oʻqimasa, u noqis, tugal emasdir». Men: «Ey Abu Hurayra, men baʼzan imomning orqasida boʻlaman», dedim. U bilagimni qisib: «Ey forsiy, uni ichingda oʻqi», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деганини эшитди: Расулуллоҳ ﷺ дедилар: «Ким бир намозни ўқиб, унда Уммул-Китобни ўқимаса, у ноқис, тугал эмасдир». Мен: «Эй Абу Ҳурайра, мен баъзан имомнинг орқасида бўламан», дедим. У билагимни қисиб: «Эй форсий, уни ичингда ўқи», деди.
حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الصَّدَقَةِ أَفْضَلُ قَالَ لَتُنَبَّأَنَّ أَنْ تَتَصَدَّقَ وَأَنْتَ صَحِيحٌ شَحِيحٌ تَأْمُلُ الْبَقَاءَ وَتَخَافُ الْفَقْرَ وَلَا تَمَهَّلْ حَتَّى إِذَا بَلَغَتْ الْحُلْقُومَ قُلْتَ لِفُلَانٍ كَذَا وَلِفُلَانٍ كَذَا أَلَا وَقَدْ كَانَ لِفُلَانٍ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U dedi: Rasululloh ﷺdan: «Qaysi sadaqa afzalroq?» deb soʻraldi. U zot: «Albatta senga xabar beriladi: soppa-sogʻ, ziqna, umr koʻrishni umid qilib, kambagʻallikdan qoʻrqib turgan holingda sadaqa qilishingdir. (Jon) halqumga yetib, ‹Falonchiga buncha, falonchiga buncha› deydigan holatga kelguningcha kechiktirma — ogoh boʻl, u endi falonchining (moli) boʻlib boʻlgan», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У деди: Расулуллоҳ ﷺдан: «Қайси садақа афзалроқ?» деб сўралди. У зот: «Албатта сенга хабар берилади: соппа-соғ, зиқна, умр кўришни умид қилиб, камбағалликдан қўрқиб турган ҳолингда садақа қилишингдир. (Жон) ҳалқумга етиб, ‹Фалончига бунча, фалончига бунча› дейдиган ҳолатга келгунингча кечиктирма — огоҳ бўл, у энди фалончининг (моли) бўлиб бўлган», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ سُفْيَانَ قَالَ حَدَّثَنِي سَلْمُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَكْرَهُ الشِّكَالَ مِنْ الْخَيْلِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ otlardan shikol boʻlganini yoqtirmas edilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ отлардан шикол бўлганини ёқтирмас эдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَجْلَانَ حَدَّثَنِي الْقَعْقَاعُ بْنُ حَكِيمٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا أَنَا لَكُمْ مِثْلُ الْوَالِدِ أُعَلِّمُكُمْ فَإِذَا أَتَى أَحَدُكُمْ الْخَلَاءَ فَلَا تَسْتَقْبِلُوهَا وَلَا تَسْتَدْبِرُوهَا وَلَا يَسْتَنْجِي بِيَمِينِهِ وَكَانَ يَأْمُرُ بِثَلَاثَةِ أَحْجَارٍ وَيَنْهَى عَنْ الرَّوْثِ وَالرِّمَّةِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men sizlarga xuddi ota kabiman, sizlarni oʻrgataman. Bas, biringiz hojatxonaga borsa, unga (qiblaga) yuzlanmasin va orqasini ham oʻgirmasin, hamda oʻng qoʻli bilan istinjo qilmasin», dedilar. U zot uch dona tosh (bilan istinjo qilish)ga buyurar, tezak va chirigan suyakdan qaytarar edilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен сизларга худди ота кабиман, сизларни ўргатаман. Бас, бирингиз ҳожатхонага борса, унга (қиблага) юзланмасин ва орқасини ҳам ўгирмасин, ҳамда ўнг қўли билан истинжо қилмасин», дедилар. У зот уч дона тош (билан истинжо қилиш)га буюрар, тезак ва чириган суякдан қайтарар эдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنِ ابْنِ عَجْلَانَ حَدَّثَنِي الْقَعْقَاعُ بْنُ حَكِيمٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَحِمَ اللَّهُ رَجُلًا قَامَ مِنْ اللَّيْلِ فَصَلَّى وَأَيْقَظَ امْرَأَتَهُ فَصَلَّتْ فَإِنْ أَبَتْ نَضَحَ فِي وَجْهِهَا الْمَاءَ وَرَحِمَ اللَّهُ امْرَأَةً قَامَتْ مِنْ اللَّيْلِ فَصَلَّتْ وَأَيْقَظَتْ زَوْجَهَا فَصَلَّى فَإِنْ أَبَى نَضَحَتْ فِي وَجْهِهِ الْمَاءَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh kechasi turib namoz oʻqib, soʻng xotinini uygʻotgan va u ham namoz oʻqigan, agar xotini bosh tortsa, yuziga suv sepgan kishiga rahm qilsin. Yana Alloh kechasi turib namoz oʻqib, soʻng erini uygʻotgan va u ham namoz oʻqigan, agar eri bosh tortsa, yuziga suv sepgan ayolga rahm qilsin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ кечаси туриб намоз ўқиб, сўнг хотинини уйғотган ва у ҳам намоз ўқиган, агар хотини бош тортса, юзига сув сепган кишига раҳм қилсин. Яна Аллоҳ кечаси туриб намоз ўқиб, сўнг эрини уйғотган ва у ҳам намоз ўқиган, агар эри бош тортса, юзига сув сепган аёлга раҳм қилсин», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا الْعَبْدُ أَدَّى حَقَّ اللَّهِ وَحَقَّ مَوَالِيهِ كَانَ لَهُ أَجْرَانِقَالَ فَحَدَّثْتُهُمَا كَعْبًا قَالَ كَعْبٌ لَيْسَ عَلَيْهِ حِسَابٌ وَلَا عَلَى مُؤْمِنٍ مُزْهِدٍ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qul Allohning haqqini va xojalarining haqqini ado etsa, unga ikki ajr boʻladi», dedilar. (Abu Hurayra) dedi: Men bu ikkisini Kaʼbga aytib berdim. Kaʼb: «Uning zimmasida hisob-kitob yoʻq, dunyodan voz kechgan moʻminning zimmasida ham yoʻq», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қул Аллоҳнинг ҳаққини ва хожаларининг ҳаққини адо этса, унга икки ажр бўлади», дедилар. (Абу Ҳурайра) деди: Мен бу иккисини Каъбга айтиб бердим. Каъб: «Унинг зиммасида ҳисоб-китоб йўқ, дунёдан воз кечган мўминнинг зиммасида ҳам йўқ», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَفْضَلَ الصَّدَقَةِ مَا تَرَكَ غِنًىتَقُولُ امْرَأَتُكَ أَطْعِمْنِي وَإِلَّا طَلِّقْنِي وَيَقُولُ خَادِمُكَ أَطْعِمْنِي وَإِلَّا فَبِعْنِي وَيَقُولُ وَلَدُكَ إِلَى مَنْ تَكِلُنِي قَالُوا يَا أَبَا هُرَيْرَةَ هَذَا شَيْءٌ قَالَهُ رَسُولُ اللَّهِ أَمْ هَذَا مِنْ كِيسِكَ قَالَ بَلْ هَذَا مِنْ كِيسِي
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, sadaqaning afzali (oʻz egasidan keyin) boylik qoldirganidir», dedilar. Xotining: «Meni boq, boʻlmasa qoʻyib yubor», deydi; xizmatkoring: «Meni boq, boʻlmasa meni sot», deydi; farzanding: «Meni kimga tashlab ketasan?» deydi. «Ey Abu Hurayra, bu Rasululloh ﷺ aytgan narsami yoki oʻzingning hamyoningdanmi?» deyishdi. U: «Yoʻq, bu oʻzimning hamyonimdan», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, садақанинг афзали (ўз эгасидан кейин) бойлик қолдирганидир», дедилар. Хотининг: «Мени боқ, бўлмаса қўйиб юбор», дейди; хизматкоринг: «Мени боқ, бўлмаса мени сот», дейди; фарзандинг: «Мени кимга ташлаб кетасан?» дейди. «Эй Абу Ҳурайра, бу Расулуллоҳ ﷺ айтган нарсами ёки ўзингнинг ҳамёнингданми?» дейишди. У: «Йўқ, бу ўзимнинг ҳамёнимдан», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةُ الرَّجُلِ فِي جَمَاعَةٍ تَزِيدُ عَنْ صَلَاتِهِ فِي بَيْتِهِ وَصَلَاتِهِ فِي سُوقِهِ بِضْعًا وَعِشْرِينَ دَرَجَةً وَذَلِكَ أَنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا تَوَضَّأَ فَأَحْسَنَ الْوُضُوءَ ثُمَّ أَتَى الْمَسْجِدَ لَا يُرِيدُ إِلَّا الصَّلَاةَ لَا يَنْهَزُهُ إِلَّا الصَّلَاةُ لَمْ يَخْطُ خَطْوَةً إِلَّا رُفِعَ لَهُ بِهَا دَرَجَةٌ وَحُطَّ بِهَا عَنْهُ خَطِيئَةٌ حَتَّى يَدْخُلَ الْمَسْجِدَ فَإِذَا دَخَلَ الْمَسْجِدَ كَانَ فِي صَلَاةٍ مَا كَانَتْ الصَّلَاةُ هِيَ تَحْبِسُهُ وَالْمَلَائِكَةُ يُصَلُّونَ عَلَى أَحَدِهِمْ مَا دَامَ فِي مَجْلِسِهِ الَّذِي صَلَّى فِيهِ يَقُولُونَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَهُ اللَّهُمَّ ارْحَمْهُ اللَّهُمَّ تُبْ عَلَيْهِ مَا لَمْ يُؤْذِ فِيهِ مَا لَمْ يُحْدِثْ فِيهِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Kishining jamoat bilan oʻqigan namozi uning uyida oʻqigan namozidan va bozorida oʻqigan namozidan yigirma nechta daraja ortiqroqdir. Bu shu sababdandirki, biringiz taharat qilib, uni chiroyli qilib bajarsa, soʻng masjidga faqat namozni koʻzlab kelsa va uni namozdan boshqa narsa harakatga keltirmasa, masjidga kirgunicha tashlagan har bir qadami uchun unga bir daraja koʻtariladi va undan bir xato (gunoh) toʻkiladi. Masjidga kirsa, namoz uni ushlab turgan ekan, u namozda boʻladi. U namoz oʻqigan joyida oʻtirgan ekan, hech kimga ozor bermasa yoki taharatini buzmasa, farishtalar unga: ‹Allohim, uni magʻfirat qilgin, Allohim, unga rahm qilgin, Allohim, uning tavbasini qabul qilgin›, deb duo qilib turadilar.»Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Кишининг жамоат билан ўқиган намози унинг уйида ўқиган намозидан ва бозорида ўқиган намозидан йигирма нечта даража ортиқроқдир. Бу шу сабабдандирки, бирингиз таҳарат қилиб, уни чиройли қилиб бажарса, сўнг масжидга фақат намозни кўзлаб келса ва уни намоздан бошқа нарса ҳаракатга келтирмаса, масжидга киргунича ташлаган ҳар бир қадами учун унга бир даража кўтарилади ва ундан бир хато (гуноҳ) тўкилади. Масжидга кирса, намоз уни ушлаб турган экан, у намозда бўлади. У намоз ўқиган жойида ўтирган экан, ҳеч кимга озор бермаса ёки таҳаратини бузмаса, фаришталар унга: ‹Аллоҳим, уни мағфират қилгин, Аллоҳим, унга раҳм қилгин, Аллоҳим, унинг тавбасини қабул қилгин›, деб дуо қилиб турадилар.»
حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ حَدَّثَنَا حَفْصٌ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَقَالَ عَثْرَةً أَقَالَهُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Kim (birovning) xato-kamchiligini kechirsa, Alloh qiyomat kunida uni kechiradi.»Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Ким (бировнинг) хато-камчилигини кечирса, Аллоҳ қиёмат кунида уни кечиради.»
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَيَعْلَى قَالَا حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَاكُمْ أَهْلُ الْيَمَنِ هُمْ أَلْيَنُ قُلُوبًا وَأَرَقُّ أَفْئِدَةً الْإِيمَانُ يَمَانٍ وَالْحِكْمَةُ يَمَانِيَةٌ قَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ يَعْنِي فِي حَدِيثِهِ رَأْسُ الْكُفْرِ قِبَلَ الْمَشْرِقِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlarning oldingizga Yaman ahli keldi. Ular qalbi eng yumshoq va koʻngli eng nozik kishilardir. Iymon yamanlikdir, hikmat ham yamanlikdir», dedilar. Abu Muoviya oʻz hadisida: «Kufrning boshi esa mashriq tomondadir», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизларнинг олдингизга Яман аҳли келди. Улар қалби энг юмшоқ ва кўнгли энг нозик кишилардир. Иймон яманликдир, ҳикмат ҳам яманликдир», дедилар. Абу Муовия ўз ҳадисида: «Куфрнинг боши эса машриқ томондадир», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ تَحِلَّ الْغَنَائِمُ لِقَوْمٍ سُودِ الرُّءُوسِ قَبْلَكُمْ كَانَتْ تَنْزِلُ النَّارُ مِنْ السَّمَاءِ فَتَأْكُلُهَا كَانَ يَوْمَ بَدْرٍ أَسْرَعَ النَّاسُ فِي الْغَنَائِمِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ {لَوْلَا كِتَابٌ مِنْ اللَّهِ سَبَقَ لَمَسَّكُمْ فِيمَا أَخَذْتُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ فَكُلُوا مِمَّا غَنِمْتُمْ حَلَالًا طَيِّبًا}
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan oldingi bosh qora (odam)lardan hech bir qavmga gʻanimatlar halol boʻlmagan edi; osmondan olov tushib, ularni yeb yuborar edi», dedilar. Badr kuni odamlar gʻanimatlarga shoshildilar. Shunda Alloh azza va jalla: {Agar Allohdan oldin oʻtgan bir yozuv boʻlmaganida, olgan narsangiz sababli sizlarga ulkan azob yetgan boʻlar edi. Bas, gʻanimat qilib olgan narsalaringizdan halol-pok holda yenglar} (oyatini) nozil qildi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан олдинги бош қора (одам)лардан ҳеч бир қавмга ғаниматлар ҳалол бўлмаган эди; осмондан олов тушиб, уларни еб юборар эди», дедилар. Бадр куни одамлар ғаниматларга шошилдилар. Шунда Аллоҳ азза ва жалла: {Агар Аллоҳдан олдин ўтган бир ёзув бўлмаганида, олган нарсангиз сабабли сизларга улкан азоб етган бўлар эди. Бас, ғанимат қилиб олган нарсаларингиздан ҳалол-пок ҳолда енглар} (оятини) нозил қилди.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ قَالَا حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَطَاعَنِي فَقَدْ أَطَاعَ اللَّهَ وَمَنْ عَصَانِي فَقَدْ عَصَى اللَّهَ وَمَنْ أَطَاعَ الْأَمِيرَ وَقَالَ وَكِيعٌ الْإِمَامَ فَقَدْ أَطَاعَنِي وَمَنْ عَصَى الْأَمِيرَ فَقَدْ عَصَانِي وَقَالَ وَكِيعٌ الْإِمَامَ فَقَدْ عَصَانِي
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim menga itoat qilsa, Allohga itoat qilibdi; kim menga osiy boʻlsa, Allohga osiy boʻlibdi. Kim amirga itoat qilsa, menga itoat qilibdi; kim amirga osiy boʻlsa, menga osiy boʻlibdi», dedilar. Vakiʼ (ikki oʻrinda ham): «imomga», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким менга итоат қилса, Аллоҳга итоат қилибди; ким менга осий бўлса, Аллоҳга осий бўлибди. Ким амирга итоат қилса, менга итоат қилибди; ким амирга осий бўлса, менга осий бўлибди», дедилар. Вакиъ (икки ўринда ҳам): «имомга», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَّلُ زُمْرَةٍ تَدْخُلُ الْجَنَّةَ مِنْ أُمَّتِي عَلَى صُورَةِ الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ عَلَى أَشَدِّ نَجْمٍ فِي السَّمَاءِ إِضَاءَةً ثُمَّ هُمْ بَعْدَ ذَلِكَ مَنَازِلُ لَا يَتَغَوَّطُونَ وَلَا يَبُولُونَ وَلَا يَتَمَخَّطُونَ وَلَا يَبْزُقُونَ أَمْشَاطُهُمْ الذَّهَبُ وَرَشْحُهُمْ الْمِسْكُ وَمَجَامِرُهُمْ الْأَلُوَّةُ أَخْلَاقُهُمْ عَلَى خَلْقِ رَجُلٍ وَاحِدٍ عَلَى طُولِ أَبِيهِمْ سِتِّينَ ذِرَاعًا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Mening ummatimdan jannatga birinchi kiradigan guruh toʻlin oqshomidagi oy suratida boʻladi, soʻng ulardan keyingilari osmondagi eng yorqin yulduz porlashida boʻladi. Soʻng ular bundan keyin (turli) darajalarda boʻladilar. Ular najas qilmaydilar, siydik chiqarmaydilar, burunlarini qoqmaydilar va tupurmaydilar. Tarogʻlari oltindan, terlari mushk, isiriqdonlari aluvva (xushboʻy yogʻoch)dan boʻladi. Axloqlari yagona bir kishining axloqidek, otalarining boʻyida — oltmish ziroʻ boʻladi.»Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Менинг умматимдан жаннатга биринчи кирадиган гуруҳ тўлин оқшомидаги ой суратида бўлади, сўнг улардан кейингилари осмондаги энг ёрқин юлдуз порлашида бўлади. Сўнг улар бундан кейин (турли) даражаларда бўладилар. Улар нажас қилмайдилар, сийдик чиқармайдилар, бурунларини қоқмайдилар ва тупурмайдилар. Тароғлари олтиндан, терлари мушк, исириқдонлари алувва (хушбўй ёғоч)дан бўлади. Ахлоқлари ягона бир кишининг ахлоқидек, оталарининг бўйида — олтмиш зирў бўлади.»
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَعَنَ اللَّهُ السَّارِقَ يَسْرِقُ الْبَيْضَةَ فَتُقْطَعُ يَدُهُ وَيَسْرِقُ الْحَبْلَ فَتُقْطَعُ يَدُهُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh tuxum oʻgʻirlab, qoʻli kesiladigan va arqon oʻgʻirlab, qoʻli kesiladigan oʻgʻrini laʼnatlasin», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ тухум ўғирлаб, қўли кесиладиган ва арқон ўғирлаб, қўли кесиладиган ўғрини лаънатласин», — дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَوَاصَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَهَاهُمْ وَقَالَ إِنِّي لَسْتُ مِثْلَكُمْ إِنِّي أَظَلُّ عِنْدَ رَبِّي فَيُطْعِمُنِي وَيَسْقِينِي
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ visol (kechani ham ulab) roʻza tutdilar va (odamlarni) undan qaytarib: «Men sizlarga oʻxshamayman. Men Robbimning huzurida tunayman, U meni yedirar va ichirar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ висол (кечани ҳам улаб) рўза тутдилар ва (одамларни) ундан қайтариб: «Мен сизларга ўхшамайман. Мен Роббимнинг ҳузурида тунайман, У мени едирар ва ичирар», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ اللَّيْلِ فَلَا يُدْخِلْ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ حَتَّى يَغْسِلَهَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ فَإِنَّهُ لَا يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُقَالَ وَقَالَ وَكِيعٌ عَنْ أَبِي صَالِحٍ وَأَبِي رَزِينٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ يَرْفَعُهُ ثَلَاثًا حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا زَائِدَةُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ حَتَّى يَغْسِلَهَا مَرَّةً أَوْ مَرَّتَيْنِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz kechasi uyqudan uygʻonsa, qoʻlini uch marta yuvmaguncha idishga solmasin; chunki u qoʻli qayerda tunaganini bilmaydi», dedilar. (Roviy) aytdi: Vakiʼ ham Abu Solih va Abu Razindan, ular Abu Hurayradan marfuʼ holda: «uch marta», deb (rivoyat qildi). Zoida esa Aʼmashdan, u Abu Solihdan, u Abu Hurayradan, u Nabiy ﷺdan: «uni bir yoki ikki marta yuvmaguncha», deb (rivoyat qildi).Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз кечаси уйқудан уйғонса, қўлини уч марта ювмагунча идишга солмасин; чунки у қўли қаерда тунаганини билмайди», дедилар. (Ровий) айтди: Вакиъ ҳам Абу Солиҳ ва Абу Разиндан, улар Абу Ҳурайрадан марфуъ ҳолда: «уч марта», деб (ривоят қилди). Зоида эса Аъмашдан, у Абу Солиҳдан, у Абу Ҳурайрадан, у Набий ﷺдан: «уни бир ёки икки марта ювмагунча», деб (ривоят қилди).
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَافِيَةُ رَأْسِ أَحَدِكُمْ حَبْلٌ فِيهِ ثَلَاثُ عُقَدٍ فَإِذَا اسْتَيْقَظَ فَذَكَرَ اللَّهَ انْحَلَّتْ عُقْدَةٌ فَإِذَا قَامَ فَتَوَضَّأَ انْحَلَّتْ عُقْدَةٌ فَإِذَا قَامَ إِلَى الصَّلَاةِ انْحَلَّتْ عُقَدُهُ كُلُّهَا قَالَ فَيُصْبِحُ نَشِيطًا طَيِّبَ النَّفْسِ قَدْ أَصَابَ خَيْرًا وَإِنْ لَمْ يَفْعَلْ أَصْبَحَ كَسْلَانَ خَبِيثَ النَّفْسِ لَمْ يُصِبْ خَيْرًا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringizning boshining ensasida uchta tuguni bor arqon (bogʻlanadi). Agar u uygʻonib Allohni zikr qilsa, bir tugun yechiladi; turib taharat qilsa, yana bir tugun yechiladi; namozga tursa, uning barcha tugunlari yechiladi», dedilar. (U zot) dedilar: «Shunda u tetik, koʻngli xush holda tongni qarshi oladi, yaxshilikka erishgan boʻladi. Agar shunday qilmasa, dangasa va koʻngli buzuq holda tongni qarshi oladi, yaxshilikka erishmagan boʻladi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингизнинг бошининг энсасида учта тугуни бор арқон (боғланади). Агар у уйғониб Аллоҳни зикр қилса, бир тугун ечилади; туриб таҳарат қилса, яна бир тугун ечилади; намозга турса, унинг барча тугунлари ечилади», дедилар. (У зот) дедилар: «Шунда у тетик, кўнгли хуш ҳолда тонгни қарши олади, яхшиликка эришган бўлади. Агар шундай қилмаса, дангаса ва кўнгли бузуқ ҳолда тонгни қарши олади, яхшиликка эришмаган бўлади».
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثَةٌ لَا يُكَلِّمُهُمْ اللَّهُ وَلَا يَنْظُرُ إِلَيْهِمْ وَلَا يُزَكِّيهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ رَجُلٌ عَلَى فَضْلِ مَاءٍ بِالْفَلَاةِ يَمْنَعُهُ مِنْ ابْنِ السَّبِيلِ وَرَجُلٌ بَايَعَ الْإِمَامَ لَا يُبَايِعُهُ إِلَّا لِدُنْيَا فَإِنْ أَعْطَاهُ مِنْهَا وَفَى لَهُ وَإِنْ لَمْ يُعْطِهِ لَمْ يَفِ لَهُ قَالَ وَرَجُلٌ بَايَعَ رَجُلًا سِلْعَةً بَعْدَ الْعَصْرِ فَحَلَفَ لَهُ بِاللَّهِ لَأَخَذَهَا بِكَذَا وَكَذَا فَصَدَّقَهُ وَهُوَ عَلَى غَيْرِ ذَلِكَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Uch toifa odam bilan Alloh gaplashmaydi, ularga nazar solmaydi va ularni poklamaydi, hamda ularga alamli azob bordir: sahroda ortiqcha suvi boʻla turib, uni yoʻlovchidan ayagan kishi; imomga faqat dunyo uchun bayʼat qilgan kishi — agar imom unga dunyodan bersa, ahdiga vafo qiladi, bermasa vafo qilmaydi; va asrdan keyin bir kishiga mol sotib, uni falon-falon pulga olganiga Alloh nomi bilan qasam ichgan, holbuki ish unday emas, xaridor esa uni tasdiqlagan kishi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Уч тоифа одам билан Аллоҳ гаплашмайди, уларга назар солмайди ва уларни покламайди, ҳамда уларга аламли азоб бордир: саҳрода ортиқча суви бўла туриб, уни йўловчидан аяган киши; имомга фақат дунё учун байъат қилган киши — агар имом унга дунёдан берса, аҳдига вафо қилади, бермаса вафо қилмайди; ва асрдан кейин бир кишига мол сотиб, уни фалон-фалон пулга олганига Аллоҳ номи билан қасам ичган, ҳолбуки иш ундай эмас, харидор эса уни тасдиқлаган киши», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ وَمُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ وَابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ مَوْلُودٌ يُولَدُ إِلَّا عَلَى هَذِهِ الْمِلَّةِ وَقَالَ وَكِيعٌ مَرَّةً عَلَى الْمِلَّةِحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ شَقِيقٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي عَنْ أَبِي حَمْزَةَ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُولَدُ مَوْلُودٌ إِلَّا عَلَى هَذِهِ الْمِلَّةِ فَأَبَوَاهُ يُهَوِّدَانِهِ وَيُنَصِّرَانِهِ فَذَكَرَ نَحْوَهُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Har bir chaqaloq faqat shu millat (dini) ustida tugʻiladi», dedilar. Vakiʼ bir marta: «millat ustida», dedi. Boshqa yoʻl bilan ham Abu Hurayradan, u Nabiy ﷺdan: «Har bir chaqaloq faqat shu millat ustida tugʻiladi, soʻng ota-onasi uni yahudiy qiladi va nasroniy qiladi», deb rivoyat qilindi va u shunga oʻxshashini zikr qildi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар бир чақалоқ фақат шу миллат (дини) устида туғилади», дедилар. Вакиъ бир марта: «миллат устида», деди. Бошқа йўл билан ҳам Абу Ҳурайрадан, у Набий ﷺдан: «Ҳар бир чақалоқ фақат шу миллат устида туғилади, сўнг ота-онаси уни яҳудий қилади ва насроний қилади», деб ривоят қилинди ва у шунга ўхшашини зикр қилди.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْ مَوْلُودٍ يُولَدُ إِلَّا عَلَى هَذِهِ الْمِلَّةِ حَتَّى يُبِينَ عَنْهُ لِسَانُهُ فَأَبَوَاهُ يُهَوِّدَانِهِ أَوْ يُنَصِّرَانِهِ أَوْ يُشَرِّكَانِهِ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَكَيْفَ مَا كَانَ قَبْلَ ذَلِكَ قَالَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا كَانُوا عَامِلِينَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Har bir chaqaloq tili (soʻzga) ochilgunicha faqat shu millat (dini) ustida tugʻiladi, soʻng ota-onasi uni yahudiy qiladi, nasroniy qiladi yoki mushrik qiladi», dedilar. «Yo Rasululloh, undan oldin (oʻtganlar) qanday boʻladi?» deyishdi. U zot: «Alloh ularning nima qiluvchi boʻlganlarini yaxshiroq biluvchidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар бир чақалоқ тили (сўзга) очилгунича фақат шу миллат (дини) устида туғилади, сўнг ота-онаси уни яҳудий қилади, насроний қилади ёки мушрик қилади», дедилар. «Ё Расулуллоҳ, ундан олдин (ўтганлар) қандай бўлади?» дейишди. У зот: «Аллоҳ уларнинг нима қилувчи бўлганларини яхшироқ билувчидир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا نَفَعَنِي مَالٌ قَطُّ مَا نَفَعَنِي مَالُ أَبِي بَكْرٍ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ وَقَالَ هَلْ أَنَا وَمَالِي إِلَّا لَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Menga hech bir molning foydasi Abu Bakrning moli qadar boʻlmadi», dedilar. Shunda Abu Bakr yigʻlab: «Men ham, molim ham faqat sen uchun emasmi, ey Rasululloh?» dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Менга ҳеч бир молнинг фойдаси Абу Бакрнинг моли қадар бўлмади», дедилар. Шунда Абу Бакр йиғлаб: «Мен ҳам, молим ҳам фақат сен учун эмасми, эй Расулуллоҳ?» деди.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ وَأَبِي رَزِينٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا وَلَغَ الْكَلْبُ فِي إِنَاءِ أَحَدِكُمْ فَلْيَغْسِلْهُ سَبْعَ مَرَّاتٍ وَإِذَا انْقَطَعَ شِسْعُ أَحَدِكُمْ فَلَا يَمْشِي فِي نَعْلِهِ الْأُخْرَى حَتَّى يُصْلِحَهَا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Biringizning idishini it yalasa, uni yetti marta yuvsin. Biringizning kavushining tasmasi uzilsa, uni tuzatmaguncha ikkinchi kavushida yurmasin».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Бирингизнинг идишини ит яласа, уни етти марта ювсин. Бирингизнинг кавушининг тасмаси узилса, уни тузатмагунча иккинчи кавушида юрмасин».
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَتَلَ نَفْسَهُ بِحَدِيدَةٍ فَحَدِيدَتُهُ بِيَدِهِ يَجَأُ بِهَا فِي بَطْنِهِ فِي نَارِ جَهَنَّمَ خَالِدًا مُخَلَّدًا فِيهَا أَبَدًا وَمَنْ قَتَلَ نَفْسَهُ بِسُمٍّ فَسُمُّهُ بِيَدِهِ يَتَحَسَّاهُ فِي نَارِ جَهَنَّمَ خَالِدًا مُخَلَّدًا فِيهَا أَبَدًا وَمَنْ تَرَدَّى مِنْ جَبَلٍ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَهُوَ يُرَدَّى فِي نَارِ جَهَنَّمَ خَالِدًا مُخَلَّدًا فِيهَا أَبَدًا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Kim oʻzini temir (qurol) bilan oʻldirsa, temiri qoʻlida boʻlib, jahannam oʻtida — unda abadiy, mangu (qoluvchi) holda — uni qorniga sanchib turadi; kim zahar ichib, oʻzini oʻldirsa, zahari qoʻlida boʻlib, jahannam oʻtida — unda abadiy, mangu holda — uni hoʻplab turadi; va kim togʻdan oʻzini tashlab, oʻzini oʻldirsa, jahannam oʻtida — unda abadiy, mangu holda — oʻzini tashlab (qulab) turadi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким ўзини темир (қурол) билан ўлдирса, темири қўлида бўлиб, жаҳаннам ўтида — унда абадий, мангу (қолувчи) ҳолда — уни қорнига санчиб туради; ким заҳар ичиб, ўзини ўлдирса, заҳари қўлида бўлиб, жаҳаннам ўтида — унда абадий, мангу ҳолда — уни ҳўплаб туради; ва ким тоғдан ўзини ташлаб, ўзини ўлдирса, жаҳаннам ўтида — унда абадий, мангу ҳолда — ўзини ташлаб (қулаб) туради», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْظُرُوا إِلَى مَنْ هُوَ أَسْفَلَ مِنْكُمْ وَلَا تَنْظُرُوا إِلَى مَنْ هُوَ فَوْقَكُمْ فَإِنَّهُ أَجْدَرُ أَنْ لَا تَزْدَرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ قَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ عَلَيْكُمْ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Oʻzingizdan pastdagilarga qarang, oʻzingizdan yuqoridagilarga qaramang. Zero, bu Allohning neʼmatini kamsitmasligingizga koʻproq loyiqdir», dedilar. Abu Muoviya: «sizlarga», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ўзингиздан пастдагиларга қаранг, ўзингиздан юқоридагиларга қараманг. Зеро, бу Аллоҳнинг неъматини камситмаслигингизга кўпроқ лойиқдир», дедилар. Абу Муовия: «сизларга», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَوْ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ هُوَ شَكَّ يَعْنِي الْأَعْمَشَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ لِلَّهِ عُتَقَاءَ فِي كُلِّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ لِكُلِّ عَبْدٍ مِنْهُمْ دَعْوَةٌ مُسْتَجَابَةٌ
Abu Hurayra yoki Abu Saʼid (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi — bunda Aʼmash shubha qildi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, Allohning har kecha-kunduzda (doʻzaxdan) ozod qiladiganlari bordir; ulardan har bir banda uchun ijobat qilinadigan bir duo bordir», dedilar.Абу Ҳурайра ёки Абу Саъид (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади — бунда Аъмаш шубҳа қилди: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Аллоҳнинг ҳар кеча-кундузда (дўзахдан) озод қиладиганлари бордир; улардан ҳар бир банда учун ижобат қилинадиган бир дуо бордир», дедилар.
حَدَّثَنَا رِبْعِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ أَبِي وَهُوَ أَخُو إِسْمَاعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ قَالَ أَبِي وَكَانَ يُفَضَّلُ عَلَى أَخِيهِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ إِسْحَاقَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَغِمَ أَنْفُ رَجُلٍ ذُكِرْتُ عِنْدَهُ فَلَمْ يُصَلِّ عَلَيَّ وَرَغِمَ أَنْفُ رَجُلٍ دَخَلَ عَلَيْهِ رَمَضَانُ فَانْسَلَخَ قَبْلَ أَنْ يُغْفَرَ لَهُ وَرَغِمَ أَنْفُ رَجُلٍ أَدْرَكَ عِنْدَهُ أَبَوَاهُ الْكِبَرَ فَلَمْ يُدْخِلَاهُ الْجَنَّةَ قَالَ رِبْعِيٌّ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا قَدْ قَالَ أَوْ أَحَدُهُمَا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Huzurida men zikr qilinib, menga salavot aytmagan kishining burni yerga ishqalansin. Ramazon kirib, soʻng magʻfirat qilinmasdan chiqib ketgan kishining burni yerga ishqalansin. Huzurida ota-onasi qariligiga yetgan-u, lekin ular uni jannatga kiritmagan kishining burni yerga ishqalansin», dedilar. Ribʼiy aytdi: Bilishimcha, u: «yoki ulardan biri», deb ham aytdi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳузурида мен зикр қилиниб, менга салавот айтмаган кишининг бурни ерга ишқалансин. Рамазон кириб, сўнг мағфират қилинмасдан чиқиб кетган кишининг бурни ерга ишқалансин. Ҳузурида ота-онаси қарилигига етган-у, лекин улар уни жаннатга киритмаган кишининг бурни ерга ишқалансин», дедилар. Рибъий айтди: Билишимча, у: «ёки улардан бири», деб ҳам айтди.
حَدَّثَنَا رِبْعِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا اسْتَجْمَرَ أَحَدُكُمْ فَلْيُوتِرْ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz tosh bilan istinjo qilsa, toq (adad) qilsin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз тош билан истинжо қилса, тоқ (адад) қилсин», дедилар.
وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَطْلُ ظُلْمُ الْغَنِيِّ وَإِذَا أُتْبِعَ أَحَدُكُمْ عَلَى مَلِيءٍ فَلْيَتْبَعْ
Yana Rasululloh ﷺ: «Boyning (qarzni toʻlashni) choʻzishi zulmdir. Biringiz toʻlovga qodir kishiga havola qilinsa, (oʻsha havolani) qabul qilsin», dedilar.Яна Расулуллоҳ ﷺ: «Бойнинг (қарзни тўлашни) чўзиши зулмдир. Бирингиз тўловга қодир кишига ҳавола қилинса, (ўша ҳаволани) қабул қилсин», дедилар.
حَدَّثَنَا رِبْعِيٌّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى رَجُلًا يَسُوقُ بَدَنَةً قَالَ ارْكَبْهَا وَيْحَكَ قَالَ إِنَّهَا بَدَنَةٌ قَالَ ارْكَبْهَا وَيْحَكَ قَالَ إِنَّهَا بَدَنَةٌ قَالَ ارْكَبْهَا وَيْحَكَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ bir kishini badana (qurbonlik tuyasi) haydab ketayotgan holda koʻrdilar-da: «Unga min, holingga voy!» dedilar. U: «Bu badana-ku», dedi. U zot: «Unga min, holingga voy!» dedilar. U: «Bu badana-ku», dedi. U zot: «Unga min, holingga voy!» dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ бир кишини бадана (қурбонлик туяси) ҳайдаб кетаётган ҳолда кўрдилар-да: «Унга мин, ҳолингга вой!» дедилар. У: «Бу бадана-ку», деди. У зот: «Унга мин, ҳолингга вой!» дедилар. У: «Бу бадана-ку», деди. У зот: «Унга мин, ҳолингга вой!» дедилар.
حَدَّثَنَا رِبْعِيٌّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِسْحَاقَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عِرَاكِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ عَلَى الْمُسْلِمِ صَدَقَةٌ فِي فَرَسِهِ وَلَا عَبْدِهِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: «Musulmon kishiga oʻz oti va quli uchun sadaqa (zakot) yoʻqdir».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади: «Мусулмон кишига ўз оти ва қули учун садақа (закот) йўқдир».
حَدَّثَنَا رِبْعِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِسْحَاقَ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ أَبِي مُسْلِمٍ قَالَرَأَيْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ وَنَحْنُ غِلْمَانٌ تَجِيءُ الْأَعْرَابُ يَقُولُ يَا أَعْرَابِيُّ نَحْنُ نَبِيعُ لَكَ قَالَ دَعُوهُ فَلْيَبِعْ سِلْعَتَهُ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَبِيعَ حَاضِرٌ لِبَادٍ
Muslim ibn Abu Muslim aytdi: Biz bolalar edik, men Abu Hurayra (roziyallohu anhu)ni koʻrdim: aʼrobiylar kelar, (kimdir): «Ey aʼrobiy, biz sening (moling)ni sotib beramiz», der edi. Shunda (Abu Hurayra): «Uni qoʻyinglar, oʻz molini oʻzi sotsin», der edi. Abu Hurayra dedi: Rasululloh ﷺ shaharlik kishining badaviy uchun sotishidan qaytardilar.Муслим ибн Абу Муслим айтди: Биз болалар эдик, мен Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)ни кўрдим: аъробийлар келар, (кимдир): «Эй аъробий, биз сенинг (молинг)ни сотиб берамиз», дер эди. Шунда (Абу Ҳурайра): «Уни қўйинглар, ўз молини ўзи сотсин», дер эди. Абу Ҳурайра деди: Расулуллоҳ ﷺ шаҳарлик кишининг бадавий учун сотишидан қайтардилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي ابْنُ شِهَابٍ عَنِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ وَأَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْعَجْمَاءُ جَرْحُهَا جُبَارٌ وَالْبِئْرُ جُبَارٌ وَالْمَعْدِنُ جُبَارٌ وَفِي الرِّكَازِ الْخُمُسُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, u Rasululloh ﷺdan rivoyat qiladi: «Ajmoʼ (soqov hayvon)ning (yetkazgan) jarohati behudadir, quduq (sababli halokat) behudadir, kon (sababli halokat) behudadir; rikoz (yerga koʻmilgan xazina)da esa beshdan bir bordir».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, у Расулуллоҳ ﷺдан ривоят қилади: «Ажмў (соқов ҳайвон)нинг (етказган) жароҳати беҳудадир, қудуқ (сабабли ҳалокат) беҳудадир, кон (сабабли ҳалокат) беҳудадир; рикоз (ерга кўмилган хазина)да эса бешдан бир бордир».
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا عَلِيٌّ يَعْنِي ابْنَ الْمُبَارَكِ عَنْ يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ صَلَّى رَكْعَةً مِنْ صَلَاةِ الصُّبْحِ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ فَلَمْ تَفُتْهُ وَمَنْ صَلَّى رَكْعَةً مِنْ صَلَاةِ الْعَصْرِ قَبْلَ أَنْ تَغْرُبَ الشَّمْسُ فَلَمْ تَفُتْهُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Kim quyosh chiqishidan avval subh namozidan bir rakaat oʻqisa, u (namoz) undan qazo boʻlmabdi. Kim quyosh botishidan avval asr namozidan bir rakaat oʻqisa, u (namoz) undan qazo boʻlmabdi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Ким қуёш чиқишидан аввал субҳ намозидан бир ракаат ўқиса, у (намоз) ундан қазо бўлмабди. Ким қуёш ботишидан аввал аср намозидан бир ракаат ўқиса, у (намоз) ундан қазо бўлмабди», дедилар.
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ يَعْنِي ابْنَ حَازِمٍ قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ قَالَ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَثَلَاثٌ أَوْصَانِي بِهِنَّ خَلِيلِي صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا أَدَعُهُنَّ أَبَدًا الْوَتْرُ قَبْلَ أَنْ أَنَامَ وَصِيَامُ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ وَالْغُسْلُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) dedi: Doʻstim ﷺ menga uch narsani vasiyat qildilarki, ularni hech qachon tark etmayman: uxlashimdan oldin vitr (oʻqish), har oyda uch kun roʻza tutish va juma kuni gʻusl qilish.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) деди: Дўстим ﷺ менга уч нарсани васият қилдиларки, уларни ҳеч қачон тарк этмайман: ухлашимдан олдин витр (ўқиш), ҳар ойда уч кун рўза тутиш ва жума куни ғусл қилиш.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَدْرَكَ مِنْ الْعَصْرِ رَكْعَةً قَبْلَ أَنْ تَغْرُبَ الشَّمْسُ فَقَدْ أَدْرَكَهَا وَمَنْ أَدْرَكَهَا مِنْ الصُّبْحِ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ فَقَدْ أَدْرَكَهَا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Kim quyosh botishidan avval asrdan bir rakaatga yetishsa, unga yetishibdi. Kim quyosh chiqishidan avval subhdan (bir rakaatga) yetishsa, unga yetishibdi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ким қуёш ботишидан аввал асрдан бир ракаатга етишса, унга етишибди. Ким қуёш чиқишидан аввал субҳдан (бир ракаатга) етишса, унга етишибди», дедилар.