Abu Sa'laba al-Xushaniy

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ، حَدَّثَنَا حَيْوَةُ، قَالَ أَخْبَرَنِي رَبِيعَةُ بْنُ يَزِيدَ الدِّمَشْقِيُّ، عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ، عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيِّ، قَالَ قُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّا بِأَرْضِ قَوْمٍ أَهْلِ الْكِتَابِ، أَفَنَأْكُلُ فِي آنِيَتِهِمْ وَبِأَرْضِ صَيْدٍ، أَصِيدُ بِقَوْسِي وَبِكَلْبِي الَّذِي لَيْسَ بِمُعَلَّمٍ، وَبِكَلْبِي الْمُعَلَّمِ، فَمَا يَصْلُحُ لِي قَالَ ‏"‏ أَمَّا مَا ذَكَرْتَ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ فَإِنْ وَجَدْتُمْ غَيْرَهَا فَلاَ تَأْكُلُوا فِيهَا، وَإِنْ لَمْ تَجِدُوا فَاغْسِلُوهَا وَكُلُوا فِيهَا، وَمَا صِدْتَ بِقَوْسِكَ فَذَكَرْتَ اسْمَ اللَّهِ فَكُلْ، وَمَا صِدْتَ بِكَلْبِكَ الْمُعَلَّمِ فَذَكَرْتَ اسْمَ اللَّهِ فَكُلْ، وَمَا صِدْتَ بِكَلْبِكَ غَيْرَ مُعَلَّمٍ فَأَدْرَكْتَ ذَكَاتَهُ فَكُلْ ‏"‏‏.‏

(Abu Saʼlaba al-Xushaniy (roziyallohu anhu) aytdi:) Men: «Ey Allohning Paygʻambari, biz — ahli kitob bir qavmning yeridamiz; ularning idishlarida yeyaylikmi? (Yana) biz ov (boʻ ladigan) yerdamiz; men oʻ z yoyim bilan, oʻ rgatilmagan itim bilan va oʻ rgatilgan itim bilan ov qilaman — menga qaysi biri toʻ gʻ ri keladi (halol)?» dedim. U zot: «Ahli kitob haqida aytgan (gap)ingga (kelsa): agar ulardan boshqa (idishlar) topsangiz, ularning (idishlari)da yemanglar; agar topmasangiz, ularni yuvib, ularda yenglar. Oʻ z yoying bilan ov qilib, Allohning nomini zikr qilgan (narsa)ngni — ye; oʻ rgatilgan iting bilan ov qilib, Allohning nomini zikr qilgan (narsa)ngni — ye; oʻ rgatilmagan iting bilan ov qilib, (lekin oʻ lmay turib) uning zabhiga (boʻ gʻ izlashiga) ulgurgan boʻ lsang — ye» dedilar.(Абу Саълаба ал-Хушаний (розияллоҳу анҳу) айтди:) Мен: «Эй Аллоҳнинг Пайғамбари, биз — аҳли китоб бир қавмнинг еридамиз; уларнинг идишларида еяйликми? (Яна) биз ов (бў ладиган) ердамиз; мен ў з ёйим билан, ў ргатилмаган итим билан ва ў ргатилган итим билан ов қиламан — менга қайси бири тў ғ ри келади (ҳалол)?» дедим. У зот: «Аҳли китоб ҳақида айтган (гап)ингга (келса): агар улардан бошқа (идишлар) топсангиз, уларнинг (идишлари)да еманглар; агар топмасангиз, уларни ювиб, уларда енглар. Ў з ёйинг билан ов қилиб, Аллоҳнинг номини зикр қилган (нарса)нгни — е; ў ргатилган итинг билан ов қилиб, Аллоҳнинг номини зикр қилган (нарса)нгни — е; ў ргатилмаган итинг билан ов қилиб, (лекин ў лмай туриб) унинг забҳига (бў ғ излашига) улгурган бў лсанг — е» дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، عَنْ حَيْوَةَ،‏.‏ وَحَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ أَبِي رَجَاءٍ، حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنِ ابْنِ الْمُبَارَكِ، عَنْ حَيْوَةَ بْنِ شُرَيْحٍ، قَالَ سَمِعْتُ رَبِيعَةَ بْنَ يَزِيدَ الدِّمَشْقِيَّ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو إِدْرِيسَ، عَائِذُ اللَّهِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيَّ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا بِأَرْضِ قَوْمٍ أَهْلِ الْكِتَابِ، نَأْكُلُ فِي آنِيَتِهِمْ، وَأَرْضِ صَيْدٍ أَصِيدُ بِقَوْسِي، وَأَصِيدُ بِكَلْبِي الْمُعَلَّمِ، وَالَّذِي لَيْسَ مُعَلَّمًا، فَأَخْبِرْنِي مَا الَّذِي يَحِلُّ لَنَا مِنْ ذَلِكَ فَقَالَ ‏"‏ أَمَّا مَا ذَكَرْتَ أَنَّكَ بِأَرْضِ قَوْمٍ أَهْلِ الْكِتَابِ، تَأْكُلُ فِي آنِيَتِهِمْ، فَإِنْ وَجَدْتُمْ غَيْرَ آنِيَتِهِمْ، فَلاَ تَأْكُلُوا فِيهَا، وَإِنْ لَمْ تَجِدُوا فَاغْسِلُوهَا ثُمَّ كُلُوا فِيهَا، وَأَمَّا مَا ذَكَرْتَ أَنَّكَ بِأَرْضِ صَيْدٍ، فَمَا صِدْتَ بِقَوْسِكَ، فَاذْكُرِ اسْمَ اللَّهِ، ثُمَّ كُلْ، وَمَا صِدْتَ بِكَلْبِكَ الْمُعَلَّمِ، فَاذْكُرِ اسْمَ اللَّهِ، ثُمَّ كُلْ، وَمَا صِدْتَ بِكَلْبِكَ الَّذِي لَيْسَ مُعَلَّمًا فَأَدْرَكْتَ ذَكَاتَهُ، فَكُلْ ‏"‏‏.‏

(Abu Saʼlaba al-Xushaniy (roziyallohu anhu) aytdi:) Men Rasululloh ﷺning oldiga kelib: «Ey Allohning Rasuli, biz — ahli kitob bir qavmning yeridamiz; ularning idishlarida yeymiz. (Yana) biz ov (boʻ ladigan) yerdamiz; men oʻ z yoyim bilan, oʻ rgatilgan itim bilan va oʻ rgatilmagan itim bilan ov qilaman. Menga — bulardan nima halol (boʻ lishi)ni — xabar ber» dedim. U zot: «Ahli kitob bir qavmning yeridasan, ularning idishlarida yeysan deb aytgan (gap)ingga (kelsa): agar ularning idishlaridan boshqa (idishlar) topsangiz, ularda yemanglar; agar topmasangiz, ularni yuvib, soʻng ularda yenglar. Ov (boʻ ladigan) yerdasan deb aytgan (gap)ingga (kelsa): oʻ z yoying bilan ov qilgan (narsa)ngda Allohning nomini zikr qil, soʻng ye; oʻ rgatilgan iting bilan ov qilgan (narsa)ngda Allohning nomini zikr qil, soʻng ye; oʻ rgatilmagan iting bilan ov qilib, (oʻ lmay turib) uning zabhiga (boʻ gʻ izlashiga) ulgurgan (narsa)ngni — ye» dedilar.(Абу Саълаба ал-Хушаний (розияллоҳу анҳу) айтди:) Мен Расулуллоҳ ﷺнинг олдига келиб: «Эй Аллоҳнинг Расули, биз — аҳли китоб бир қавмнинг еридамиз; уларнинг идишларида еймиз. (Яна) биз ов (бў ладиган) ердамиз; мен ў з ёйим билан, ў ргатилган итим билан ва ў ргатилмаган итим билан ов қиламан. Менга — булардан нима ҳалол (бў лиши)ни — хабар бер» дедим. У зот: «Аҳли китоб бир қавмнинг еридасан, уларнинг идишларида ейсан деб айтган (гап)ингга (келса): агар уларнинг идишларидан бошқа (идишлар) топсангиз, уларда еманглар; агар топмасангиз, уларни ювиб, сўнг уларда енглар. Ов (бў ладиган) ердасан деб айтган (гап)ингга (келса): ў з ёйинг билан ов қилган (нарса)нгда Аллоҳнинг номини зикр қил, сўнг е; ў ргатилган итинг билан ов қилган (нарса)нгда Аллоҳнинг номини зикр қил, сўнг е; ў ргатилмаган итинг билан ов қилиб, (ў лмай туриб) унинг забҳига (бў ғ излашига) улгурган (нарса)нгни — е» дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، عَنْ حَيْوَةَ بْنِ شُرَيْحٍ، قَالَ حَدَّثَنِي رَبِيعَةُ بْنُ يَزِيدَ الدِّمَشْقِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو إِدْرِيسَ الْخَوْلاَنِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيُّ، قَالَ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا بِأَرْضِ أَهْلِ الْكِتَابِ، فَنَأْكُلُ فِي آنِيَتِهِمْ، وَبِأَرْضِ صَيْدٍ، أَصِيدُ بِقَوْسِي، وَأَصِيدُ بِكَلْبِي الْمُعَلَّمِ، وَبِكَلْبِي الَّذِي لَيْسَ بِمُعَلَّمٍ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَمَّا مَا ذَكَرْتَ أَنَّكَ بِأَرْضِ أَهْلِ كِتَابٍ فَلاَ تَأْكُلُوا فِي آنِيَتِهِمْ، إِلاَّ أَنْ لاَ تَجِدُوا بُدًّا، فَإِنْ لَمْ تَجِدُوا بُدًّا فَاغْسِلُوهَا وَكُلُوا، وَأَمَّا مَا ذَكَرْتَ أَنَّكُمْ بِأَرْضِ صَيْدٍ، فَمَا صِدْتَ بِقَوْسِكَ، فَاذْكُرِ اسْمَ اللَّهِ وَكُلْ، وَمَا صِدْتَ بِكَلْبِكَ الْمُعَلَّمِ، فَاذْكُرِ اسْمَ اللَّهِ وَكُلْ، وَمَا صِدْتَ بِكَلْبِكَ الَّذِي لَيْسَ بِمُعَلَّمٍ، فَأَدْرَكْتَ ذَكَاتَهُ، فَكُلْهُ ‏"‏‏.‏

(Abu Saʼlaba al-Xushaniy (roziyallohu anhu) aytdi:) Men Paygʻambar ﷺning oldiga kelib: «Ey Allohning Rasuli, biz — ahli kitobning yeridamiz, ularning idishlarida yeymiz; (yana) biz ov (boʻ ladigan) yerdamiz; men oʻ z yoyim bilan, oʻ rgatilgan itim bilan va oʻ rgatilmagan itim bilan ov qilaman» dedim. Paygʻambar ﷺ: «Ahli kitobning yeridasan deb aytgan (gap)ingga (kelsa): ularning idishlarida yemanglar — magar (boshqa) iloji boʻ lmasa; agar (boshqa) iloji boʻ lmasa, ularni yuvib, (soʻng) yenglar. Ov (boʻ ladigan) yerdasizlar deb aytgan (gap)ingga (kelsa): oʻ z yoying bilan ov qilgan (narsa)ngda Allohning nomini zikr qil va ye; oʻ rgatilgan iting bilan ov qilgan (narsa)ngda Allohning nomini zikr qil va ye; oʻ rgatilmagan iting bilan ov qilib, (oʻ lmay turib) uning zabhiga ulgurgan (narsa)ngni — ye» dedilar.(Абу Саълаба ал-Хушаний (розияллоҳу анҳу) айтди:) Мен Пайғамбар ﷺнинг олдига келиб: «Эй Аллоҳнинг Расули, биз — аҳли китобнинг еридамиз, уларнинг идишларида еймиз; (яна) биз ов (бў ладиган) ердамиз; мен ў з ёйим билан, ў ргатилган итим билан ва ў ргатилмаган итим билан ов қиламан» дедим. Пайғамбар ﷺ: «Аҳли китобнинг еридасан деб айтган (гап)ингга (келса): уларнинг идишларида еманглар — магар (бошқа) иложи бў лмаса; агар (бошқа) иложи бў лмаса, уларни ювиб, (сўнг) енглар. Ов (бў ладиган) ердасизлар деб айтган (гап)ингга (келса): ў з ёйинг билан ов қилган (нарса)нгда Аллоҳнинг номини зикр қил ва е; ў ргатилган итинг билан ов қилган (нарса)нгда Аллоҳнинг номини зикр қил ва е; ў ргатилмаган итинг билан ов қилиб, (ў лмай туриб) унинг забҳига улгурган (нарса)нгни — е» дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلاَنِيِّ، عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ أَكْلِ كُلِّ ذِي نَابٍ مِنَ السِّبَاعِ‏.‏ تَابَعَهُ يُونُسُ وَمَعْمَرٌ وَابْنُ عُيَيْنَةَ وَالْمَاجِشُونُ عَنِ الزُّهْرِيِّ‏.‏

(Abu Saʼlaba (roziyallohu anhu) rivoyat qildi)ki, Rasululloh ﷺ — qoziq tishli har bir yirtqich (hayvon)ni yeyishdan qaytardilar. (Yunus, Maʼmar, Ibn Uyayna va al-Mojishun, Zuhriydan unga mutobaat qildi.)(Абу Саълаба (розияллоҳу анҳу) ривоят қилди)ки, Расулуллоҳ ﷺ — қозиқ тишли ҳар бир йиртқич (ҳайвон)ни ейишдан қайтардилар. (Юнус, Маъмар, Ибн Уяйна ва ал-Можишун, Зуҳрийдан унга мутобаат қилди.)

حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلاَنِيِّ، عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيِّ، رضى الله عنه قَالَ نَهَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَنْ أَكْلِ كُلِّ ذِي نَابٍ مِنَ السَّبُعِ‏.‏ قَالَ الزُّهْرِيُّ وَلَمْ أَسْمَعْهُ حَتَّى أَتَيْتُ الشَّأْمَ‏.‏ وَزَادَ اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ وَسَأَلْتُهُ هَلْ نَتَوَضَّأُ أَوْ نَشْرَبُ أَلْبَانَ الأُتُنِ أَوْ مَرَارَةَ السَّبُعِ أَوْ أَبْوَالَ الإِبِلِ‏.‏ قَالَ قَدْ كَانَ الْمُسْلِمُونَ يَتَدَاوَوْنَ بِهَا، فَلاَ يَرَوْنَ بِذَلِكَ بَأْسًا، فَأَمَّا أَلْبَانُ الأُتُنِ فَقَدْ بَلَغَنَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ لُحُومِهَا، وَلَمْ يَبْلُغْنَا عَنْ أَلْبَانِهَا أَمْرٌ وَلاَ نَهْىٌ، وَأَمَّا مَرَارَةُ السَّبُعِ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي أَبُو إِدْرِيسَ الْخَوْلاَنِيُّ أَنَّ أَبَا ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ أَكْلِ كُلِّ ذِي نَابٍ مِنَ السَّبُعِ‏.‏

(Abu Saʼlaba al-Xushaniy (roziyallohu anhu) aytdi:) Paygʻambar ﷺ qoziq tishli har bir yirtqich (hayvon)ni yeyishdan qaytardilar. (Zuhriy: «Men buni — to Shomga borgunimga qadar — eshitmagan edim» dedi. Lays ziyoda qildi: «Menga Yunus, Ibn Shihobdan (rivoyat qildi): Men undan: ‹Modaeshak (urgʻ ochi eshak) sutlarini — yoki yirtqichning oʻ ti (safrosi)ni, yoki tuya bavllarini — tahorat qilamizmi yoki ichamizmi?› deb soʻradim. U: ‹Musulmonlar ular bilan davolanar edi va bunda zarar koʻ rmas edi; modaeshak sutlariga (kelsa) — bizga yetib keldiki, Rasululloh ﷺ ularning goʻshtlaridan qaytardilar; (lekin) bizga ularning sutlari haqida amr (buyruq) ham, nahy (taqiq) ham yetmadi; yirtqich oʻ ti (safrosi)ga (kelsa) — Ibn Shihob: ‹Menga Abu Idris al-Xavloniy xabar berdi)ki, Abu Saʼlaba al-Xushaniy unga: ‹Rasululloh ﷺ qoziq tishli har bir yirtqich (hayvon)ni yeyishdan qaytardilar› deb xabar berdi› dedi› dedi.»)(Абу Саълаба ал-Хушаний (розияллоҳу анҳу) айтди:) Пайғамбар ﷺ қозиқ тишли ҳар бир йиртқич (ҳайвон)ни ейишдан қайтардилар. (Зуҳрий: «Мен буни — то Шомга боргунимга қадар — эшитмаган эдим» деди. Лайс зиёда қилди: «Менга Юнус, Ибн Шиҳобдан (ривоят қилди): Мен ундан: ‹Модаэшак (урғ очи эшак) сутларини — ёки йиртқичнинг ў ти (сафроси)ни, ёки туя бавлларини — таҳорат қиламизми ёки ичамизми?› деб сўрадим. У: ‹Мусулмонлар улар билан даволанар эди ва бунда зарар кў рмас эди; модаэшак сутларига (келса) — бизга етиб келдики, Расулуллоҳ ﷺ уларнинг гўштларидан қайтардилар; (лекин) бизга уларнинг сутлари ҳақида амр (буйруқ) ҳам, наҳй (тақиқ) ҳам етмади; йиртқич ў ти (сафроси)га (келса) — Ибн Шиҳоб: ‹Менга Абу Идрис ал-Хавлоний хабар берди)ки, Абу Саълаба ал-Хушаний унга: ‹Расулуллоҳ ﷺ қозиқ тишли ҳар бир йиртқич (ҳайвон)ни ейишдан қайтардилар› деб хабар берди› деди› деди.»)