Abu Umoma al-Bohiliy

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، جَمِيعًا عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ، - قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، - قَالَ أَخْبَرَنَا الْعَلاَءُ، - وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ مَوْلَى الْحُرَقَةِ - عَنْ مَعْبَدِ بْنِ كَعْبٍ السَّلَمِيِّ، عَنْ أَخِيهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبٍ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَنِ اقْتَطَعَ حَقَّ امْرِئٍ مُسْلِمٍ بِيَمِينِهِ فَقَدْ أَوْجَبَ اللَّهُ لَهُ النَّارَ وَحَرَّمَ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ وَإِنْ كَانَ شَيْئًا يَسِيرًا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏"‏ وَإِنْ قَضِيبًا مِنْ أَرَاكٍ ‏"‏ ‏.‏

Abu Umoma (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim bir musulmon kishining haqini oʻzining (yolgʻon) qasami bilan (nohaq) oʻzlashtirib olsa, albatta Alloh unga doʻzaxni vojib qildi va jannatni unga harom qildi», dedilar. Shunda bir kishi U Zotga: «Garchi u arzimas (kichik) bir narsa boʻlsa ham(mi), ey Allohning Rasuli?» dedi. (Paygʻambar): «Garchi arok (daraxti)dan bir novda boʻlsa ham», dedilar.Абу Умома (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бир мусулмон кишининг ҳақини ўзининг (ёлғон) қасами билан (ноҳақ) ўзлаштириб олса, албатта Аллоҳ унга дўзахни вожиб қилди ва жаннатни унга ҳаром қилди», дедилар. Шунда бир киши У Зотга: «Гарчи у арзимас (кичик) бир нарса бўлса ҳам(ми), эй Аллоҳнинг Расули?» деди. (Пайғамбар): «Гарчи арок (дарахти)дан бир новда бўлса ҳам», дедилар.

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، قَالُوا حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا شَدَّادٌ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا أُمَامَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَا ابْنَ آدَمَ إِنَّكَ أَنْ تَبْذُلَ الْفَضْلَ خَيْرٌ لَكَ وَأَنْ تُمْسِكَهُ شَرٌّ لَكَ وَلاَ تُلاَمُ عَلَى كَفَافٍ وَابْدَأْ بِمَنْ تَعُولُ وَالْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى ‏"‏.

Abu Umoma (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ey Odam farzandi! Albatta sen ortiqchani (ehtiyojdan ortgan molni) sarflashing oʻzing uchun yaxshiroqdir; uni ushlab qolishing oʻzing uchun yomonroqdir. Yetarli (miqdorni saqlaganing) uchun esa malomat qilinmaysan. (Sadaqani) oʻzing boqadiganlardan boshla; yuqori qoʻl pastki qoʻldan yaxshiroqdir», — dedilar.Абу Умома (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Эй Одам фарзанди! Албатта сен ортиқчани (эҳтиёждан ортган молни) сарфлашинг ўзинг учун яхшироқдир; уни ушлаб қолишинг ўзинг учун ёмонроқдир. Етарли (миқдорни сақлаганинг) учун эса маломат қилинмайсан. (Садақани) ўзинг боқадиганлардан бошла; юқори қўл пастки қўлдан яхшироқдир», — дедилар.

وَحَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الرَّازِيُّ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبُ بْنُ إِسْحَاقَ الدِّمَشْقِيُّ، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، حَدَّثَنِي شَدَّادٌ أَبُو عَمَّارٍ، حَدَّثَنِي أَبُو أُمَامَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَنْ لَبِسَ الْحَرِيرَ فِي الدُّنْيَا لَمْ يَلْبَسْهُ فِي الآخِرَةِ ‏"‏ ‏.‏

Abu Umoma (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim dunyoda ipak kiysa, oxiratda uni kiymaydi», dedilar.Абу Умома (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким дунёда ипак кийса, охиратда уни киймайди», дедилар.

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، - وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ - قَالاَ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا شَدَّادٌ، حَدَّثَنَا أَبُو أُمَامَةَ، قَالَ بَيْنَمَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْمَسْجِدِ وَنَحْنُ قُعُودٌ مَعَهُ إِذْ جَاءَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَصَبْتُ حَدًّا فَأَقِمْهُ عَلَىَّ ‏.‏ فَسَكَتَ عَنْهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ أَعَادَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَصَبْتُ حَدًّا فَأَقِمْهُ عَلَىَّ ‏.‏ فَسَكَتَ عَنْهُ وَأُقِيمَتِ الصَّلاَةُ فَلَمَّا انْصَرَفَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ أَبُو أُمَامَةَ فَاتَّبَعَ الرَّجُلُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ انْصَرَفَ وَاتَّبَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْظُرُ مَا يَرُدُّ عَلَى الرَّجُلِ فَلَحِقَ الرَّجُلُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَصَبْتُ حَدًّا فَأَقِمْهُ عَلَىَّ - قَالَ أَبُو أُمَامَةَ - فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَرَأَيْتَ حِينَ خَرَجْتَ مِنْ بَيْتِكَ أَلَيْسَ قَدْ تَوَضَّأْتَ فَأَحْسَنْتَ الْوُضُوءَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ ثُمَّ شَهِدْتَ الصَّلاَةَ مَعَنَا ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فَإِنَّ اللَّهَ قَدْ غَفَرَ لَكَ حَدَّكَ - أَوْ قَالَ - ذَنْبَكَ ‏"‏ ‏.‏

Abu Umoma (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ masjidda edilar, biz ham u zot bilan oʻtirgan edik, shu payt bir kishi kelib: «Yo Rasululloh! Men had (jazoga) sazovor bir (gunoh) qilib qoʻydim, uni menga joriy qiling», — dedi. Rasululloh ﷺ undan (yuz oʻgirib) sukut qildilar. Soʻng u (gapini) takrorlab: «Yo Rasululloh! Men had (jazoga) sazovor bir (gunoh) qilib qoʻydim, uni menga joriy qiling», — dedi. U zot yana undan sukut qildilar. Shunda namozga iqomat aytildi. Nabiyalloh ﷺ (namozdan) qaytganlarida, — Abu Umoma dedi: — u kishi Rasululloh ﷺ qaytganlarida u zotning ortidan ergashdi, men ham Rasululloh ﷺ ning ortidan u zot bu kishiga nima javob qaytarishlarini koʻrish uchun ergashdim. U kishi Rasululloh ﷺ ga yetib olib: «Yo Rasululloh! Men had (jazoga) sazovor bir (gunoh) qilib qoʻydim, uni menga joriy qiling», — dedi. — Abu Umoma dedi: — Shunda Rasululloh ﷺ unga: «Aytchi, uyingdan chiqqaningda tahorat qilib, tahoratni chiroyli qilmaganmiding?» — dedilar. U: «Ha, yo Rasululloh», — dedi. U zot: «Soʻng biz bilan namozda hozir boʻldingmi?» — dedilar. U: «Ha, yo Rasululloh», — dedi. (Roviy) dedi: Shunda Rasululloh ﷺ unga: «Albatta, Alloh sening hadingni — yoki: gunohingni — magʻfirat qildi», — dedilar.Абу Умома (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ масжидда эдилар, биз ҳам у зот билан ўтирган эдик, шу пайт бир киши келиб: «Ё Расулуллоҳ! Мен ҳад (жазога) сазовор бир (гуноҳ) қилиб қўйдим, уни менга жорий қилинг», — деди. Расулуллоҳ ﷺ ундан (юз ўгириб) сукут қилдилар. Сўнг у (гапини) такрорлаб: «Ё Расулуллоҳ! Мен ҳад (жазога) сазовор бир (гуноҳ) қилиб қўйдим, уни менга жорий қилинг», — деди. У зот яна ундан сукут қилдилар. Шунда намозга иқомат айтилди. Набияллоҳ ﷺ (намоздан) қайтганларида, — Абу Умома деди: — у киши Расулуллоҳ ﷺ қайтганларида у зотнинг ортидан эргашди, мен ҳам Расулуллоҳ ﷺ нинг ортидан у зот бу кишига нима жавоб қайтаришларини кўриш учун эргашдим. У киши Расулуллоҳ ﷺ га етиб олиб: «Ё Расулуллоҳ! Мен ҳад (жазога) сазовор бир (гуноҳ) қилиб қўйдим, уни менга жорий қилинг», — деди. — Абу Умома деди: — Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга: «Айтчи, уйингдан чиққанингда таҳорат қилиб, таҳоратни чиройли қилмаганмидинг?» — дедилар. У: «Ҳа, ё Расулуллоҳ», — деди. У зот: «Сўнг биз билан намозда ҳозир бўлдингми?» — дедилар. У: «Ҳа, ё Расулуллоҳ», — деди. (Ровий) деди: Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга: «Албатта, Аллоҳ сенинг ҳадингни — ёки: гуноҳингни — мағфират қилди», — дедилар.

حَدَّثَنِي الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو تَوْبَةَ، - وَهُوَ الرَّبِيعُ بْنُ نَافِعٍ - حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ، - يَعْنِي ابْنَ سَلاَّمٍ - عَنْ زَيْدٍ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَلاَّمٍ، يَقُولُ حَدَّثَنِي أَبُو أُمَامَةَ، الْبَاهِلِيُّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ اقْرَءُوا الْقُرْآنَ فَإِنَّهُ يَأْتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ شَفِيعًا لأَصْحَابِهِ اقْرَءُوا الزَّهْرَاوَيْنِ الْبَقَرَةَ وَسُورَةَ آلِ عِمْرَانَ فَإِنَّهُمَا تَأْتِيَانِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ كَأَنَّهُمَا غَمَامَتَانِ أَوْ كَأَنَّهُمَا غَيَايَتَانِ أَوْ كَأَنَّهُمَا فِرْقَانِ مِنْ طَيْرٍ صَوَافَّ تُحَاجَّانِ عَنْ أَصْحَابِهِمَا اقْرَءُوا سُورَةَ الْبَقَرَةِ فَإِنَّ أَخْذَهَا بَرَكَةٌ وَتَرْكَهَا حَسْرَةٌ وَلاَ تَسْتَطِيعُهَا الْبَطَلَةُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ مُعَاوِيَةُ بَلَغَنِي أَنَّ الْبَطَلَةَ السَّحَرَةُ ‏.‏

Abu Umoma al-Bohiliy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: men Rasululloh ﷺ ning shunday deyotganlarini eshitdim: «Qurʼonni oʻqinglar, chunki u Qiyomat kunida uni oʻqiganlarga shafoatchi boʻlib keladi. Ikki nurli surani — Baqara va Oli Imron surasini oʻqinglar, chunki ular Qiyomat kunida goʻyo ikki bulutdek, yoki goʻyo ikki soyabondek, yoki saf tortgan qushlarning ikki guruhidek kelib, ularni oʻqiganlar uchun himoya qiladi. Baqara surasini oʻqinglar, chunki uni olish (oʻqib amal qilish) baraka, uni tark etish hasrat (afsus)dir; sehrgarlar esa unga kuchlari yetmaydi». Muoviya dedi: «Menga shu yetib keldiki, ‹al-batala› — sehrgarlardir».Абу Умома ал-Боҳилий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деётганларини эшитдим: «Қуръонни ўқинглар, чунки у Қиёмат кунида уни ўқиганларга шафоатчи бўлиб келади. Икки нурли сурани — Бақара ва Оли Имрон сурасини ўқинглар, чунки улар Қиёмат кунида гўё икки булутдек, ёки гўё икки соябондек, ёки саф тортган қушларнинг икки гуруҳидек келиб, уларни ўқиганлар учун ҳимоя қилади. Бақара сурасини ўқинглар, чунки уни олиш (ўқиб амал қилиш) барака, уни тарк этиш ҳасрат (афсус)дир; сеҳргарлар эса унга кучлари етмайди». Муовия деди: «Менга шу етиб келдики, ‹ал-батала› — сеҳргарлардир».