Abu Umoma al-Bohiliy

حَدَّثَنَا خَطَّابٌ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، عَنْ ثَابِتِ بْنِ عَجْلاَنَ، وَإِسْحَاقَ بْنِ يَزِيدَ، قَالاَ‏:‏ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ‏:‏ حَدَّثَنِي ثَابِتٌ، عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏:‏ يَقُولُ اللَّهُ‏:‏ يَا ابْنَ آدَمَ، إِذَا أَخَذْتُ كَرِيمَتَيْكَ، فَصَبَرْتَ عِنْدَ الصَّدْمَةِ وَاحْتَسَبْتَ، لَمْ أَرْضَ لَكَ ثَوَابًا دُونَ الْجَنَّةِ‏.‏

Abu Umoma (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Kim oʻz birodariga shafoat qilsa, u (birodar) buning evaziga unga bir hadya hadya qilsa, u (shafoat qilgan) ham buni qabul qilsa, bas, u ribo eshiklaridan ulkan bir eshikka kirgan boʻladi», — dedilar.Абу Умома (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Ким ўз биродарига шафоат қилса, у (биродар) бунинг эвазига унга бир ҳадя ҳадя қилса, у (шафоат қилган) ҳам буни қабул қилса, бас, у рибо эшикларидан улкан бир эшикка кирган бўлади», — дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ، عَنْ لَيْثٍ، عَنْ ثَابِتِ بْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ‏:‏ كُنَّا عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَدَعَا بِدُعَاءٍ كَثِيرٍ لاَ نَحْفَظُهُ، فَقُلْنَا‏:‏ دَعَوْتَ بِدُعَاءٍ لاَ نَحْفَظُهُ‏؟‏ فَقَالَ‏:‏ سَأُنَبِّئُكُمْ بِشَيْءٍ يَجْمَعُ ذَلِكَ كُلَّهُ لَكُمْ‏:‏ اللَّهُمَّ إِنَّا نَسْأَلُكَ مِمَّا سَأَلَكَ نَبِيُّكَ مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم، وَنَسْتَعِيذُكَ مِمَّا اسْتَعَاذَكَ مِنْهُ نَبِيُّكَ مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم، اللَّهُمَّ أَنْتَ الْمُسْتَعَانُ وَعَلَيْكَ الْبَلاَغُ، وَلاَ حَوْلَ وَلاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللَّهِ، أَوْ كَمَا قَالَ‏.‏

Abu Umoma (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Nabiy ﷺ huzurlarida edik. U zot koʻp duolar qildilarki, biz ularni yodlab qololmadik. Shunda biz: «Siz shunday duolar qildingizki, biz ularni yodlab qololmadik», dedik. U zot: «Men sizga bularning barchasini oʻzida jamlaydigan bir narsani bildiray: ‹Allohim, biz Sendan Paygʻambaring Muhammad ﷺ Sendan soʻragan narsalarni soʻraymiz va Paygʻambaring Muhammad ﷺ Sendan panoh olgan narsalardan Senga panoh olamiz. Allohim, madad soʻraluvchi Sensan, yetkazuvchi Sensan. Allohdan boʻlmasa, hech qanday kuch-quvvat yoʻqdir›», dedilar. Yoki u zot aytganlaridek.Абу Умома (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Набий ﷺ ҳузурларида эдик. У зот кўп дуолар қилдиларки, биз уларни ёдлаб қололмадик. Шунда биз: «Сиз шундай дуолар қилдингизки, биз уларни ёдлаб қололмадик», дедик. У зот: «Мен сизга буларнинг барчасини ўзида жамлайдиган бир нарсани билдирай: ‹Аллоҳим, биз Сендан Пайғамбаринг Муҳаммад ﷺ Сендан сўраган нарсаларни сўраймиз ва Пайғамбаринг Муҳаммад ﷺ Сендан паноҳ олган нарсалардан Сенга паноҳ оламиз. Аллоҳим, мадад сўралувчи Сенсан, етказувчи Сенсан. Аллоҳдан бўлмаса, ҳеч қандай куч-қувват йўқдир›», дедилар. Ёки у зот айтганларидек.

حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ خَالِدٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا أَبُو حَفْصٍ عُثْمَانُ بْنُ أَبِي الْعَاتِكَةِ قَالَ‏:‏ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ حَبِيبٍ الْمُحَارِبِيُّ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا أُمَامَةَ قَالَ‏:‏ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم‏:‏ ثَلاَثَةٌ كُلُّهُمْ ضَامِنٌ عَلَى اللهِ، إِنْ عَاشَ كُفِيَ، وَإِنْ مَاتَ دَخَلَ الْجَنَّةَ‏:‏ مَنْ دَخَلَ بَيْتَهُ بِسَلاَمٍ فَهُوَ ضَامِنٌ عَلَى اللهِ عَزَّ وَجَلَّ، وَمَنْ خَرَجَ إِلَى الْمَسْجِدِ فَهُوَ ضَامِنٌ عَلَى اللهِ، وَمَنْ خَرَجَ فِي سَبِيلِ اللهِ فَهُوَ ضَامِنٌ عَلَى اللهِ‏.‏

Abu Umoma (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Uch (toifa kishi) borki, ularning barchasi Alloh zimmasidadir: agar tirik qolsa, kifoya qilinadi, agar vafot etsa, jannatga kiradi: kimki uyiga salom bilan kirsa, u aziz va jalil Alloh zimmasidadir; kimki masjidga (chiqib) borsa, u Alloh zimmasidadir; kimki Alloh yoʻlida (chiqib) ketsa, u Alloh zimmasidadir», dedilar.Абу Умома (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Уч (тоифа киши) борки, уларнинг барчаси Аллоҳ зиммасидадир: агар тирик қолса, кифоя қилинади, агар вафот этса, жаннатга киради: кимки уйига салом билан кирса, у азиз ва жалил Аллоҳ зиммасидадир; кимки масжидга (чиқиб) борса, у Аллоҳ зиммасидадир; кимки Аллоҳ йўлида (чиқиб) кетса, у Аллоҳ зиммасидадир», дедилар.

حَدَّثَنَا مَحْمُودٌ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، قَالَ‏:‏ أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ بْنُ جَمِيلٍ الْكِنْدِيُّ، مِنْ أَهْلِ فِلَسْطِينَ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم مَرَّ بِرَجُلٍ فِي الْمَسْجِدِ مُنْبَطِحًا لِوَجْهِهِ، فَضَرَبَهُ بِرِجْلِهِ وَقَالَ‏:‏ قُمْ، نَوْمَةٌ جَهَنَّمِيَّةٌ‏.‏

Abu Umoma (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ dedilar: «Bir namoz ortidan, oraliqda behuda soʻz aytilmagan holda oʻqilgan namoz Illiyyiynda (yuksak maqomda) bitiladi».Абу Умома (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ дедилар: «Бир намоз ортидан, оралиқда беҳуда сўз айтилмаган ҳолда ўқилган намоз Иллиййийнда (юксак мақомда) битилади».

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ صَالِحٍ قَالَ‏:‏ حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ، عَنْ أَزْهَرَ بْنِ سَعِيدٍ قَالَ‏:‏ سَمِعْتُ أَبَا أُمَامَةَ يَقُولُ‏:‏ إِنَّ الشَّيْطَانَ يَأْتِي إِلَى فِرَاشِ أَحَدِكُمْ بَعْدَ مَا يَفْرِشُهُ أَهْلُهُ وَيُهَيِّئُونَهُ، فَيُلْقِي عَلَيْهِ الْعُودَ أَوِ الْحَجَرَ أَوِ الشَّيْءَ، لِيُغْضِبَهُ عَلَى أَهْلِهِ، فَإِذَا وَجَدَ ذَلِكَ فَلاَ يَغْضَبْ عَلَى أَهْلِهِ، قَالَ‏:‏ لأَنَّهُ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ‏.‏

Abu Umoma (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Albatta shayton, ahli toʻshakni solib, uni tayyorlab qoʻygach, sizlardan biringizning toʻshagiga keladi va uni ahliga gʻazablantirish uchun unga tayoq yoki tosh yoxud biror narsani tashlab qoʻyadi. Bas, kimda-kim buni sezsa, ahliga gʻazablanmasin», dedilar. Va: «Chunki bu shaytonning ishidandir», dedilar.Абу Умома (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Албатта шайтон, аҳли тўшакни солиб, уни тайёрлаб қўйгач, сизлардан бирингизнинг тўшагига келади ва уни аҳлига ғазаблантириш учун унга таёқ ёки тош ёхуд бирор нарсани ташлаб қўяди. Бас, кимда-ким буни сезса, аҳлига ғазабланмасин», дедилар. Ва: «Чунки бу шайтоннинг ишидандир», дедилар.

حَدَّثَنَا عِصَامُ بْنُ خَالِدٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا حَرِيزُ بْنُ عُثْمَانَ، عَنِ ابْنِ هَانِئٍ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ، سَمِعْتُهُ يَقُولُ‏:‏ الْكَنُودُ‏:‏ الَّذِي يَمْنَعُ رِفْدَهُ، وَيَنْزِلُ وَحْدَهُ، وَيَضْرِبُ عَبْدَهُ‏.‏

Abu Umama (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Kanud (noshukur kimsa) — hadyasini (yordamini) manʼ qiladigan, yolgʻiz oʻzi (mehmonsiz) tushadigan va qulini uradigan kishidir».Абу Умама (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Кануд (ношукур кимса) — ҳадясини (ёрдамини) манъ қиладиган, ёлғиз ўзи (меҳмонсиз) тушадиган ва қулини урадиган кишидир».

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، هُوَ ابْنُ سَلَمَةَ، قَالَ‏:‏ أَخْبَرَنَا أَبُو غَالِبٍ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ، قَالَ‏:‏ أَقْبَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مَعَهُ غُلامَانِ، فَوَهَبَ أَحَدُهُمَا لِعَلِيٍّ صَلَوَاتُ اللهِ عَلَيْهِ، وَقَالَ‏:‏ لاَ تَضْرِبْهُ، فَإِنِّي نُهِيتُ عَنْ ضَرْبِ أَهْلِ الصَّلاَةِ، وَإِنِّي رَأَيْتُهُ يُصَلِّي مُنْذُ أَقْبَلْنَا، وَأَعْطَى أَبَا ذَرٍّ غُلاَمًا، وَقَالَ‏:‏ اسْتَوْصِ بِهِ مَعْرُوفًا فَأَعْتَقَهُ، فَقَالَ‏:‏ مَا فَعَلَ‏؟‏ قَالَ‏:‏ أَمَرْتَنِي أَنْ أَسْتَوْصِي بِهِ خَيْرًا فَأَعْتَقْتُهُ‏.‏

Abu Umama (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ikki gʻulom (qul) bilan keldilar va ulardan birini Aliga hadya qildilar-da: «Uni urma, chunki men namoz ahlini urishdan qaytarilganman, men uni biz kelganimizdan beri namoz oʻqiyotganini koʻrdim», dedilar. Va Abu Zarrga bir gʻulom berib: «Unga yaxshi muomalada boʻlishni tavsiya qilaman», dedilar. Shunda (Abu Zarr) uni ozod qildi. (Nabiy ﷺ): «Nega bunday qilding?» dedilar. U: «Siz menga unga yaxshilik qilishni buyurdingiz, shuning uchun uni ozod qildim», dedi.Абу Умама (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ икки ғулом (қул) билан келдилар ва улардан бирини Алига ҳадя қилдилар-да: «Уни урма, чунки мен намоз аҳлини уришдан қайтарилганман, мен уни биз келганимиздан бери намоз ўқиётганини кўрдим», дедилар. Ва Абу Заррга бир ғулом бериб: «Унга яхши муомалада бўлишни тавсия қиламан», дедилар. Шунда (Абу Зарр) уни озод қилди. (Набий ﷺ): «Нега бундай қилдинг?» дедилар. У: «Сиз менга унга яхшилик қилишни буюрдингиз, шунинг учун уни озод қилдим», деди.