- وعن أبي أمامة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "أفضل الصدقات ظل فسطاط في سبيل الله، ومنيحة خادم في سبيل الله، أو طروقة فحل في سبيل الله" ((رواه الترمذي وقال: حديث حسن صحيح)).
Abu Umoma (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sadaqalarning afzali — Alloh yoʻlidagi chodir soyasi, Alloh yoʻlida xizmatkorni (vaqtincha foydalanishga) berish, yoki Alloh yoʻlida (urugʻlantirish uchun) erkak tuyani (berish)dir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahih gʻaribdir, va u mening nazdimda Muoviya ibn Solih hadisidan sahihroqdir.Абу Умома (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Садақаларнинг афзали — Аллоҳ йўлидаги чодир сояси, Аллоҳ йўлида хизматкорни (вақтинча фойдаланишга) бериш, ёки Аллоҳ йўлида (уруғлантириш учун) эркак туяни (бериш)дир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳ ғарибдир, ва у менинг наздимда Муовия ибн Солиҳ ҳадисидан саҳиҳроқдир.
- وعن أبي أمامة، رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: "من صام يومًا في سبيل الله جعل الله بينه وبين النار خندقًا كما بين السماء والأرض" ((رواه الترمذي وقال: حديث حسن صحيح)).
Abu Umoma al-Bohiliy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim Alloh yoʻlida bir kun roʻza tutsa, Alloh uning bilan doʻzax orasiga osmon bilan yer orasidagidek (uzoqlikda) bir xandaq qiladi», dedilar. Bu hadis Abu Umoma hadisidan gʻaribdir.Абу Умома ал-Боҳилий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким Аллоҳ йўлида бир кун рўза тутса, Аллоҳ унинг билан дўзах орасига осмон билан ер орасидагидек (узоқликда) бир хандақ қилади», дедилар. Бу ҳадис Абу Умома ҳадисидан ғарибдир.
- وعن أبي أمامة، رضي الله عنه أن رجلا قال: يا رسول الله ائذن لي في السياحة. فقال النبي صلى الله عليه وسلم : "إن سياحة أمتي الجهاد في سبيل الله، عز وجل" ((رواه أبو داود بإسناد جيد)).
Abu Umoma (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, bir kishi: «Ey Allohning Rasuli, menga sayohat (siyohat) qilishga ruxsat bering», dedi. Paygʻambar ﷺ: «Albatta, ummatimning sayohati Alloh taolo yoʻlida jihod qilishdir», dedilar.Абу Умома (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, бир киши: «Эй Аллоҳнинг Расули, менга саёҳат (сиёҳат) қилишга рухсат беринг», деди. Пайғамбар ﷺ: «Албатта, умматимнинг саёҳати Аллоҳ таоло йўлида жиҳод қилишдир», дедилар.
- وعن أبي أمامة رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: من لم يغزُ أو يجهز غازيًا، أو يخلف غازيًا في أهله بخير أصابه الله بقارعة قبل يوم القيامة: ((رواه أبو داود بإسناد صحيح)).
Abu Umoma (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ dedilar: «Kim jang qilmasa yoki bir gʻoziyni jihozlamasa yoxud bir gʻoziyning ahli (oilasi) ishida unga yaxshilik bilan oʻrinbosar boʻlmasa, Alloh uni bir falokat bilan duchor qiladi.» Yazid ibn Abdu Rabbihi oʻz hadisida: «Qiyomat kunidan oldin», dedi.Абу Умома (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ дедилар: «Ким жанг қилмаса ёки бир ғозийни жиҳозламаса ёхуд бир ғозийнинг аҳли (оиласи) ишида унга яхшилик билан ўринбосар бўлмаса, Аллоҳ уни бир фалокат билан дучор қилади.» Язид ибн Абду Раббиҳи ўз ҳадисида: «Қиёмат кунидан олдин», деди.
- وعن أبي أمامة رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: "فضل العالم على العابد كفضلي على أدناكم" ثم قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : "إن الله وملائكته وأهل السماوات والأرض حتى النملة في جحرها وحتى الحوت ليصلون على معلمي الناس الخير" ((رواه الترمذي وقال: حديث حسن. )).
Abu Umoma al-Bohiliy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning huzurlarida ikki kishi — biri obid, ikkinchisi olim zikr qilindi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Olimning obiddan afzalligi mening sizlarning eng oddiyingizdan afzalligim kabidir», dedilar. Soʻng Rasululloh ﷺ: «Albatta, Alloh, Uning farishtalari, osmonlar va yer ahli, hatto inidagi chumoli, hatto baliq ham odamlarga yaxshilikni oʻrgatuvchi kishiga (xayrli) duo qiladilar», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahih gʻaribdir.Абу Умома ал-Боҳилий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларида икки киши — бири обид, иккинчиси олим зикр қилинди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Олимнинг обиддан афзаллиги менинг сизларнинг энг оддийингиздан афзаллигим кабидир», дедилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Аллоҳ, Унинг фаришталари, осмонлар ва ер аҳли, ҳатто инидаги чумоли, ҳатто балиқ ҳам одамларга яхшиликни ўргатувчи кишига (хайрли) дуо қиладилар», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳ ғарибдир.
- وعن أبي أمامة، رضي الله عنه قال: دعا رسول الله صلى الله عليه وسلم، بدعاء كثير لم نحفظ منه شيئًا، قلنا: "يا رسول الله دعوت بدعاء كثير لم نحفظ منه شيئا،" فقال: "ألا أدلكم على ما يجمع ذلك كله؟ تقول: "اللهم إني أسألك من خير ما سألك منه نبيك محمد صلى الله عليه وسلم، وأعوذ بك من شر ما استعاذ منه نبيك محمد صلى الله عليه وسلم، وأنت المستعان، وعليك البلاغ، ولا حول ولا قوة إلا بالله". رواه الترمذي وقال حديث حسن.
Abu Umoma (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ koʻp duolar bilan duo qildilar, ulardan biror narsani yodlab qola olmadik. Biz: ‹Ey Allohning Rasuli, siz koʻp duolar bilan duo qildingiz, ulardan biror narsani yodlay olmadik›, dedik. Shunda u zot: ‹Sizlarga shularning hammasini jamlaydigan narsani koʻrsataymi? Shuni ayt: Alloohumma innaa nasʼaluka min xoyri maa saʼalaka minhu nabiyyuka Muhammadun, va naʼuuzu bika min sharri mastaʼaazaka bihi nabiyyuka Muhammadun, va antal-mustaʼaanu va ʼalaykal-balaagu va laa havla va laa quvvata illaa billaah (Ey Alloh, biz Sendan Paygʻambaring Muhammad ﷺ Sendan soʻragan narsalarning yaxshisini soʻraymiz va Paygʻambaring Muhammad ﷺ Sendan panoh tilagan narsalarning yomonligidan Senga panoh tilaymiz. Yordam soʻraladigan Zot Sansan, yetkazish Senga bogʻliq va Allohdan boshqada kuch-quvvat yoʻq)›, dedilar», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir.Абу Умома (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ кўп дуолар билан дуо қилдилар, улардан бирор нарсани ёдлаб қола олмадик. Биз: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, сиз кўп дуолар билан дуо қилдингиз, улардан бирор нарсани ёдлай олмадик›, дедик. Шунда у зот: ‹Сизларга шуларнинг ҳаммасини жамлайдиган нарсани кўрсатайми? Шуни айт: Аллооҳумма иннаа насъалука мин хойри маа саъалака минҳу набийюка Муҳаммадун, ва наъуузу бика мин шарри мастаъаазака биҳи набийюка Муҳаммадун, ва антал-мустаъаану ва ъалайкал-балаагу ва лаа ҳавла ва лаа қуввата иллаа биллааҳ (Эй Аллоҳ, биз Сендан Пайғамбаринг Муҳаммад ﷺ Сендан сўраган нарсаларнинг яхшисини сўраймиз ва Пайғамбаринг Муҳаммад ﷺ Сендан паноҳ тилаган нарсаларнинг ёмонлигидан Сенга паноҳ тилаймиз. Ёрдам сўраладиган Зот Сансан, етказиш Сенга боғлиқ ва Аллоҳдан бошқада куч-қувват йўқ)›, дедилар», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир.
- وعن أبي أمامة رضي الله عنه قال: قيل لرسول الله صلى الله عليه وسلم: أي الدعاء أسمع؟ قال: "جوف الليل الآخر ودبر الصلوات المكتوبات". رواه الترمذي وقال حديث حسن.
Abu Umoma (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Ey Allohning Rasuli, qaysi duo eng (yaxshi) eshitiladi?» deyildi. U zot: «Kechaning oxirgi qismida va farz namozlar ortidan (qilingan duo)», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir. Abu Zar va Ibn Umardan Paygʻambar ﷺdan: «Kechaning oxirgi qismi — undagi duo afzalroq yoki ijobatga umidliroqdir» yoki shunga oʻxshash (soʻzlar) ham rivoyat qilingan.Абу Умома (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Эй Аллоҳнинг Расули, қайси дуо энг (яхши) эшитилади?» дейилди. У зот: «Кечанинг охирги қисмида ва фарз намозлар ортидан (қилинган дуо)», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир. Абу Зар ва Ибн Умардан Пайғамбар ﷺдан: «Кечанинг охирги қисми — ундаги дуо афзалроқ ёки ижобатга умидлироқдир» ёки шунга ўхшаш (сўзлар) ҳам ривоят қилинган.
- وعن أبى أمامة رضى الله عنه أن النبي صلى الله عليه وسلم كان إذا رفع مائدته قال: "الحمد لله حمداً كثيراً طَيِّباً مباركاً فيه، غير مكفى ولامودع، ولا مستغنى عنه ربنا" .((رواه البخارى))
(Abu Umoma (roziyallohu anhu) rivoyat qildi)ki, Paygʻambar ﷺ oʻ z dasturxonini (moidani) koʻ targan paytlarida: «Alhamdu lillahi kasiran toyyiban muborakan fih, gʻ ayra makfiyyin va la muvaddaʼin va la mustagʻ nan anhu, Robbana» — (yaʼni:) «Allohga koʻ p, pok, (oʻ zida) barakali hamdlar boʻ lsin; (Uning neʼmati) kifoyasiz (kam) emas, tark etiladigan emas va undan beniyoz (mustagʻ niy) boʻ lib boʻ lmaydigan (neʼmatdir), ey Robbimiz» — der edilar.(Абу Умома (розияллоҳу анҳу) ривоят қилди)ки, Пайғамбар ﷺ ў з дастурхонини (моидани) кў тарган пайтларида: «Алҳамду лиллаҳи касиран тоййибан муборакан фиҳ, ғ айра макфиййин ва ла муваддаъин ва ла мустағ нан анҳу, Роббана» — (яъни:) «Аллоҳга кў п, пок, (ў зида) баракали ҳамдлар бў лсин; (Унинг неъмати) кифоясиз (кам) эмас, тарк этиладиган эмас ва ундан бениёз (мустағ ний) бў либ бў лмайдиган (неъматдир), эй Роббимиз» — дер эдилар.
وعن أبي أمامة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "إن أولى الناس بالله من بدأهم بالسلام" ((رواه أبو داود بإسناد جيد، ورواه الترمذي بنحوه وقال: حديث حسن، وقد ذكر بعده)).
Abu Umoma (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Odamlarning Allohga eng yaqini — ularga birinchi boʻlib salom berganidir», dedilar.Абу Умома (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Одамларнинг Аллоҳга энг яқини — уларга биринчи бўлиб салом берганидир», дедилар.
- عن أبي أمامة رضي الله عنه قال: سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول: " اقرءوا القرآن فإنه يأتي يوم القيامة شفيعًا لأصحابه" ((رواه مسلم)).
Abu Umoma al-Bohiliy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: men Rasululloh ﷺ ning shunday deyotganlarini eshitdim: «Qurʼonni oʻqinglar, chunki u Qiyomat kunida uni oʻqiganlarga shafoatchi boʻlib keladi. Ikki nurli surani — Baqara va Oli Imron surasini oʻqinglar, chunki ular Qiyomat kunida goʻyo ikki bulutdek, yoki goʻyo ikki soyabondek, yoki saf tortgan qushlarning ikki guruhidek kelib, ularni oʻqiganlar uchun himoya qiladi. Baqara surasini oʻqinglar, chunki uni olish (oʻqib amal qilish) baraka, uni tark etish hasrat (afsus)dir; sehrgarlar esa unga kuchlari yetmaydi». Muoviya dedi: «Menga shu yetib keldiki, ‹al-batala› — sehrgarlardir».Абу Умома ал-Боҳилий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деётганларини эшитдим: «Қуръонни ўқинглар, чунки у Қиёмат кунида уни ўқиганларга шафоатчи бўлиб келади. Икки нурли сурани — Бақара ва Оли Имрон сурасини ўқинглар, чунки улар Қиёмат кунида гўё икки булутдек, ёки гўё икки соябондек, ёки саф тортган қушларнинг икки гуруҳидек келиб, уларни ўқиганлар учун ҳимоя қилади. Бақара сурасини ўқинглар, чунки уни олиш (ўқиб амал қилиш) барака, уни тарк этиш ҳасрат (афсус)дир; сеҳргарлар эса унга кучлари етмайди». Муовия деди: «Менга шу етиб келдики, ‹ал-батала› — сеҳргарлардир».
- الخامس: عن أبي أمامة صدي بن عجلان الباهلي رضي الله عنه قال: سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يخطب في حجة الوداع فقال : اتقوا الله ، وصلوا خمسكم، وصوموا شهركم، وأدوا زكاة أموالكم، وأطيعوا أمراءكم، تدخلوا جنة ربكم" ((رواه الترمذي، في آخر كتاب الصلاة وقال : حديث حسن صحيح)).
Abu Umoma (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺni Vidolashuv hajida xutba qilayotganlarini eshitdim, u zot: «Robbingiz boʻlmish Allohdan qoʻrqinglar, besh (vaqt namoz)ingizni oʻqinglar, oyingizni roʻza tutinglar, mol-mulkingizning zakotini bering va ish boshlaringizga itoat qilinglar — Robbingizning jannatiga kirasizlar», dedilar. (Roviy) aytdi: Men Abu Umomaga: «Bu hadisni Rasululloh ﷺdan eshitganingizga qancha boʻldi?» dedim. U: «Buni oʻttiz yoshimda eshitganman», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Абу Умома (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺни Видолашув ҳажида хутба қилаётганларини эшитдим, у зот: «Роббингиз бўлмиш Аллоҳдан қўрқинглар, беш (вақт намоз)ингизни ўқинглар, ойингизни рўза тутинглар, мол-мулкингизнинг закотини беринг ва иш бошларингизга итоат қилинглар — Роббингизнинг жаннатига кирасизлар», дедилар. (Ровий) айтди: Мен Абу Умомага: «Бу ҳадисни Расулуллоҳ ﷺдан эшитганингизга қанча бўлди?» дедим. У: «Буни ўттиз ёшимда эшитганман», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
- وعن أبي أمامة إياس بن ثعلبة الحارثي رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: " من اقتطع حق امرئ مسلم بيمينه فقد أوجب الله له النار، وحرم عليه الجنة” فقال رجل: وإن كان شيئًا يسيرًا يا رسول الله ؟ فقال: “وإن قضيبًا من أراك” ((رواه مسلم)).
Abu Umoma (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim yolgʻon qasami bilan bir musulmon kishining haqini kesib olsa, Alloh unga doʻzaxni vojib, jannatni harom qildi», dedilar. Bir kishi: «Ey Allohning Rasuli, arzimas bir narsa boʻlsa ham-a?» dedi. U zot: «Arok daraxtidan bir choʻp boʻlsa ham», dedilar.Абу Умома (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким ёлғон қасами билан бир мусулмон кишининг ҳақини кесиб олса, Аллоҳ унга дўзахни вожиб, жаннатни ҳаром қилди», дедилар. Бир киши: «Эй Аллоҳнинг Расули, арзимас бир нарса бўлса ҳам-а?» деди. У зот: «Арок дарахтидан бир чўп бўлса ҳам», дедилар.
- وعن أبي أمامة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : " يا ابن آدم: إنك أن تبذل الفضل خير لك، وأن تمسكه شر لك، ولا تلام على كفاف، وابدأ بمن تعول" ((رواه الترمذي وقال: حديث حسن صحيح)).
Abu Umoma (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ey Odam farzandi! Albatta sen ortiqchani (ehtiyojdan ortgan molni) sarflashing oʻzing uchun yaxshiroqdir; uni ushlab qolishing oʻzing uchun yomonroqdir. Yetarli (miqdorni saqlaganing) uchun esa malomat qilinmaysan. (Sadaqani) oʻzing boqadiganlardan boshla; yuqori qoʻl pastki qoʻldan yaxshiroqdir», — dedilar.Абу Умома (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Эй Одам фарзанди! Албатта сен ортиқчани (эҳтиёждан ортган молни) сарфлашинг ўзинг учун яхшироқдир; уни ушлаб қолишинг ўзинг учун ёмонроқдир. Етарли (миқдорни сақлаганинг) учун эса маломат қилинмайсан. (Садақани) ўзинг боқадиганлардан бошла; юқори қўл пастки қўлдан яхшироқдир», — дедилар.
- وعن أبي أمامة صدى بن عجلان رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : “يا ابن آدم إنك أن تبذل الفضل خير لك، وأن تمسكه شر لك، ولا تلام على كفاف، وابدأ يمن تعول واليد العليا خير من اليد السفلى" ((رواه مسلم)).
Abu Umoma (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ey Odam farzandi! Albatta sen ortiqchani (ehtiyojdan ortgan molni) sarflashing oʻzing uchun yaxshiroqdir; uni ushlab qolishing oʻzing uchun yomonroqdir. Yetarli (miqdorni saqlaganing) uchun esa malomat qilinmaysan. (Sadaqani) oʻzing boqadiganlardan boshla; yuqori qoʻl pastki qoʻldan yaxshiroqdir», — dedilar.Абу Умома (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Эй Одам фарзанди! Албатта сен ортиқчани (эҳтиёждан ортган молни) сарфлашинг ўзинг учун яхшироқдир; уни ушлаб қолишинг ўзинг учун ёмонроқдир. Етарли (миқдорни сақлаганинг) учун эса маломат қилинмайсан. (Садақани) ўзинг боқадиганлардан бошла; юқори қўл пастки қўлдан яхшироқдир», — дедилар.
- وعن أبى أمامه الباهلى رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: “أنا زعيم ببيت في ربض الجنة لمن ترك المراء، وإن كان محقاً، وببيت في وسط الجنة لمن ترك الكذب، وإن كان مازحاً، وببيت في أعلى الجنة لمن حسن خلقه” ((حديث صحيح رواه أبو داود بإسناد صحيح)).
Abu Umoma (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men haq boʻlsa ham janjalni tark etgan kishi uchun jannat chekkasida bir uyni, hazillashayotgan boʻlsa ham yolgʻonni tark etgan kishi uchun jannat oʻrtasida bir uyni va xulqini goʻzal qilgan kishi uchun jannatning eng yuqorisida bir uyni kafolat beraman», dedilar.Абу Умома (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен ҳақ бўлса ҳам жанжални тарк этган киши учун жаннат чеккасида бир уйни, ҳазиллашаётган бўлса ҳам ёлғонни тарк этган киши учун жаннат ўртасида бир уйни ва хулқини гўзал қилган киши учун жаннатнинг энг юқорисида бир уйни кафолат бераман», дедилар.