Adiy ibn Hotim at-Toiy

عَن عدِيِّ بنِ حاتِمٍ قَالَ: قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا أَرْسَلْتَ كَلْبَكَ فَاذْكُرِ اسْمَ اللَّهِ فَإِنْ أَمْسَكَ عَلَيْكَ فَأَدْرَكْتَهُ حَيًّا فَاذْبَحْهُ وَإِنْ أَدْرَكْتَهُ قَدْ قَتَلَ وَلَمْ يَأْكُلْ مِنْهُ فَكُلْهُ وَإِنْ أَكَلَ فَلَا تَأْكُلْ فَإِنَّمَا أَمْسَكَ عَلَى نَفْسِهِ فَإِنْ وَجَدْتَ مَعَ كَلْبِكَ كَلْبًا غَيْرَهُ وَقَدْ قَتَلَ فَلَا تَأْكُلْ فَإِنَّكَ لَا تَدْرِي أَيُّهُمَا قَتَلَ. وَإِذَا رَمَيْتَ بِسَهْمِكَ فَاذْكُرِ اسْمَ اللَّهِ فَإِنْ غَابَ عَنْكَ يَوْمًا فَلَمْ تَجِدْ فِيهِ إِلَّا أَثَرَ سَهْمِكَ فَكُلْ إِنْ شِئْتَ وَإِنْ وَجَدْتَهُ غَرِيقًا فِي الْمَاءِ فَلَا تأكُلْ»

Adiy ibn Hotim (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ menga shunday dedilar: «Itingni yuborganingda Allohning nomini zikr qil. Agar (it) sen uchun (ovni) ushlasa va sen uni tirik holda topsang, uni soʻyib ol; agar uni oʻldirilgan, ammo (iting) undan yemagan holda topsang, uni yeb ol. Agar iting bilan birga undan boshqa bir itni topsang va (ov) oʻldirilgan boʻlsa, yema, chunki uni qaysi biri oʻldirganini bilmaysan. Agar oʻqingni otsang, Allohning nomini zikr qil. Agar (ov) bir kun koʻzdan gʻoyib boʻlib, soʻng unda faqat oʻzingning oʻqing izini topsang, xohlasang yeb ol; agar uni suvga choʻkkan holda topsang, yema», dedilar.Адий ибн Ҳотим (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ менга шундай дедилар: «Итингни юборганингда Аллоҳнинг номини зикр қил. Агар (ит) сен учун (овни) ушласа ва сен уни тирик ҳолда топсанг, уни сўйиб ол; агар уни ўлдирилган, аммо (итинг) ундан емаган ҳолда топсанг, уни еб ол. Агар итинг билан бирга ундан бошқа бир итни топсанг ва (ов) ўлдирилган бўлса, ема, чунки уни қайси бири ўлдирганини билмайсан. Агар ўқингни отсанг, Аллоҳнинг номини зикр қил. Агар (ов) бир кун кўздан ғойиб бўлиб, сўнг унда фақат ўзингнинг ўқинг изини топсанг, хоҳласанг еб ол; агар уни сувга чўккан ҳолда топсанг, ема», дедилар.

عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ قَالَ: قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ أَحَدُنَا أَصَابَ صَيْدًا وَلَيْسَ مَعَهُ سِكِّينٌ أَيَذْبَحُ بِالْمَرْوَةِ وَشِقَّةِ الْعَصَا؟ فَقَالَ: «أَمْرِرِ الدَّمَ بِمَ شِئْتَ وَاذْكُرِ اسْمَ اللَّهِ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد وَالنَّسَائِيّ

Adiy ibn Hotim (roziyallohu anhu) aytadilar: Men: «Yo Rasululloh, agar bizdan biri ov (hayvoni)ga yetib olsa-yu, oldida pichogʻi boʻlmasa, marva (oʻtkir tosh) yoki yorilgan tayoq bilan soʻysa boʻladimi?» deb soʻradim. U zot: «Xohlagan narsang bilan qonni oqizgin va Alloh azza va jallaning nomini zikr qilgin», dedilar.Адий ибн Ҳотим (розияллоҳу анҳу) айтадилар: Мен: «Ё Расулуллоҳ, агар биздан бири ов (ҳайвони)га етиб олса-ю, олдида пичоғи бўлмаса, марва (ўткир тош) ёки ёрилган таёқ билан сўйса бўладими?» деб сўрадим. У зот: «Хоҳлаган нарсанг билан қонни оқизгин ва Аллоҳ азза ва жалланинг номини зикр қилгин», дедилар.

وَعَن عدي بن حَاتِم أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مَا عَلَّمْتَ مِنْ كَلْبٍ أَوْ بَازٍ ثُمَّ أَرْسَلْتَهُ وَذَكَرْتَ اسْمَ اللَّهِ فَكُلْ مِمَّا أَمْسَكَ عَلَيْكَ» . قُلْتُ: وَإِنْ قَتَلَ؟ قَالَ: «إِذَا قَتَلَهُ وَلَمْ يَأْكُلْ مِنْهُ شَيْئًا فَإِنَّمَا أَمْسَكَهُ عَلَيْكَ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Adiy ibn Hotim (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Oʻrgatgan iting yoki lochiningni qoʻyib yuborib, Allohning nomini zikr qilgan boʻlsang, ular sen uchun ushlab bergan narsani yeyaver», dedilar. Men: «(Ovni) oʻldirib qoʻysalar ham-a?» dedim. U zot: «Uni oʻldirib, undan biron narsa yemagan boʻlsa, ular uni faqat sen uchun ushlagan boʻladi», dedilar. Abu Dovud aytdi: Lochin (ovdan) yesa, unda zarari yoʻq. It (ovdan) yesa, makruh boʻladi. Agar (it ovning) qonini ichsa, unda zarari yoʻq.Адий ибн Ҳотим (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Ўргатган итинг ёки лочинингни қўйиб юбориб, Аллоҳнинг номини зикр қилган бўлсанг, улар сен учун ушлаб берган нарсани еявер», дедилар. Мен: «(Овни) ўлдириб қўйсалар ҳам-а?» дедим. У зот: «Уни ўлдириб, ундан бирон нарса емаган бўлса, улар уни фақат сен учун ушлаган бўлади», дедилар. Абу Довуд айтди: Лочин (овдан) еса, унда зарари йўқ. Ит (овдан) еса, макруҳ бўлади. Агар (ит овнинг) қонини ичса, унда зарари йўқ.

وَعَن عديِّ بن حاتمٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم: «مَا مِنْكُم أَحَدٍ إِلَّا سَيُكَلِّمُهُ رَبُّهُ لَيْسَ بَيْنَهُ وَبَيْنَهُ تُرْجُمَانٌ وَلَا حِجَابٌ يَحْجُبُهُ فَيَنْظُرُ أَيْمَنَ مِنْهُ فَلَا يَرَى إِلَّا مَا قَدَّمَ مِنْ عَمَلِهِ وَيَنْظُرُ أَشْأَمَ مِنْهُ فَلَا يَرَى إِلَّا مَا قَدَّمَ وَيَنْظُرُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَلَا يَرَى إِلَّا النَّارَ تِلْقَاءَ وَجْهِهِ فَاتَّقُوا النَّارَ وَلَوْ بِشِقِّ تَمْرَة» . مُتَّفق عَلَيْهِ

(Adiy ibn Hotim (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ: «Sizlardan hech bir kishi (istisno) yoʻqki, magar Robbi u bilan (bevosita) soʻzlashadi — uning bilan Uning orasida tarjimon boʻlmaydi. Bas, u oʻngiga qaraydi — oʻzi (oldindan) qilgan amalidan boshqa narsani koʻrmaydi; chapiga qaraydi — oʻzi qilgan (amal)dan boshqa narsani koʻrmaydi; oldiga qaraydi — yuzi roʻparasida doʻzaxdan boshqa narsani koʻrmaydi. Bas, doʻzaxdan — bir boʻlak xurmo bilan boʻlsa-da — saqlaninglar», dedilar. (Aʼmash aytdi: Menga Amr ibn Murra Xaysamadan shuningdek (rivoyat qildi) va unda: «(Agar) bir chiroyli (yaxshi) soʻz bilan (boʻlsa-da)», deb ziyoda qildi.)(Адий ибн Ҳотим (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан ҳеч бир киши (истисно) йўқки, магар Робби у билан (бевосита) сўзлашади — унинг билан Унинг орасида таржимон бўлмайди. Бас, у ўнгига қарайди — ўзи (олдиндан) қилган амалидан бошқа нарсани кўрмайди; чапига қарайди — ўзи қилган (амал)дан бошқа нарсани кўрмайди; олдига қарайди — юзи рўпарасида дўзахдан бошқа нарсани кўрмайди. Бас, дўзахдан — бир бўлак хурмо билан бўлса-да — сақланинглар», дедилар. (Аъмаш айтди: Менга Амр ибн Мурра Хайсамадан шунингдек (ривоят қилди) ва унда: «(Агар) бир чиройли (яхши) сўз билан (бўлса-да)», деб зиёда қилди.)