Aswad ibn Yazid

وَحَدَّثَنَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ جَبَلَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ، حَدَّثَنَا عَمَّارُ بْنُ رُزَيْقٍ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، قَالَ كُنْتُ مَعَ الأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ جَالِسًا فِي الْمَسْجِدِ الأَعْظَمِ وَمَعَنَا الشَّعْبِيُّ فَحَدَّثَ الشَّعْبِيُّ بِحَدِيثِ فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمْ يَجْعَلْ لَهَا سُكْنَى وَلاَ نَفَقَةً ثُمَّ أَخَذَ الأَسْوَدُ كَفًّا مِنْ حَصًى فَحَصَبَهُ بِهِ ‏.‏ فَقَالَ وَيْلَكَ تُحَدِّثُ بِمِثْلِ هَذَا قَالَ عُمَرُ لاَ نَتْرُكُ كِتَابَ اللَّهِ وَسُنَّةَ نَبِيِّنَا صلى الله عليه وسلم لِقَوْلِ امْرَأَةٍ لاَ نَدْرِي لَعَلَّهَا حَفِظَتْ أَوْ نَسِيَتْ لَهَا السُّكْنَى وَالنَّفَقَةُ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ لاَ تُخْرِجُوهُنَّ مِنْ بُيُوتِهِنَّ وَلاَ يَخْرُجْنَ إِلاَّ أَنْ يَأْتِينَ بِفَاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ‏}‏ ‏.‏

Fotima bint Qays (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Men Aswad ibn Yazid bilan masjidi aʼzamda oʻtirgan edim, biz bilan birga Shaʼbiy ham bor edi. Shaʼbiy Fotima bint Qaysning hadisini — Rasululloh ﷺ unga turar joy ham, nafaqa ham belgilamaganliklarini soʻzlab berdi. Shunda Aswad bir hovuch shagʻal olib, unga otdi va: ‹Sening holingga voy! Shu kabi (gap)ni soʻzlaysanmi? Umar: ‹Biz Allohning Kitobini va Nabiyimiz ﷺ ning sunnatini bir ayolning soʻzi uchun tark etmaymiz — bilmaymiz, balki u (ayol shu masalani) yodda saqlagandir yoki unutgandir. Unga turar joy ham, nafaqa ham bor. Alloh azza va jalla: {Ularni uylaridan chiqarmangiz, oʻzlari ham ochiq fahsh ish qilmagunlaricha chiqmasinlar} (Taloq surasi 1) dedi›, — degan edi›, dedi».Фотима бинт Қайс (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Мен Асwад ибн Язид билан масжиди аъзамда ўтирган эдим, биз билан бирга Шаъбий ҳам бор эди. Шаъбий Фотима бинт Қайснинг ҳадисини — Расулуллоҳ ﷺ унга турар жой ҳам, нафақа ҳам белгиламаганликларини сўзлаб берди. Шунда Асwад бир ҳовуч шағал олиб, унга отди ва: ‹Сенинг ҳолингга вой! Шу каби (гап)ни сўзлайсанми? Умар: ‹Биз Аллоҳнинг Китобини ва Набийимиз ﷺ нинг суннатини бир аёлнинг сўзи учун тарк этмаймиз — билмаймиз, балки у (аёл шу масалани) ёдда сақлагандир ёки унутгандир. Унга турар жой ҳам, нафақа ҳам бор. Аллоҳ азза ва жалла: {Уларни уйларидан чиқармангиз, ўзлари ҳам очиқ фаҳш иш қилмагунларича чиқмасинлар} (Талоқ сураси 1) деди›, — деган эди›, деди».

وَحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ مُعَاذٍ، عَنْ أَبِي، إِسْحَاقَ بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَ حَدِيثِ أَبِي أَحْمَدَ عَنْ عَمَّارِ بْنِ رُزَيْقٍ، بِقِصَّتِهِ ‏.‏

Fotima bint Qays (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Men Aswad ibn Yazid bilan masjidi aʼzamda oʻtirgan edim, biz bilan birga Shaʼbiy ham bor edi. Shaʼbiy Fotima bint Qaysning hadisini — Rasululloh ﷺ unga turar joy ham, nafaqa ham belgilamaganliklarini soʻzlab berdi. Shunda Aswad bir hovuch shagʻal olib, unga otdi va: ‹Sening holingga voy! Shu kabi (gap)ni soʻzlaysanmi? Umar: ‹Biz Allohning Kitobini va Nabiyimiz ﷺ ning sunnatini bir ayolning soʻzi uchun tark etmaymiz — bilmaymiz, balki u (ayol shu masalani) yodda saqlagandir yoki unutgandir. Unga turar joy ham, nafaqa ham bor. Alloh azza va jalla: {Ularni uylaridan chiqarmangiz, oʻzlari ham ochiq fahsh ish qilmagunlaricha chiqmasinlar} (Taloq surasi 1) dedi›, — degan edi›, dedi».Фотима бинт Қайс (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Мен Асwад ибн Язид билан масжиди аъзамда ўтирган эдим, биз билан бирга Шаъбий ҳам бор эди. Шаъбий Фотима бинт Қайснинг ҳадисини — Расулуллоҳ ﷺ унга турар жой ҳам, нафақа ҳам белгиламаганликларини сўзлаб берди. Шунда Асwад бир ҳовуч шағал олиб, унга отди ва: ‹Сенинг ҳолингга вой! Шу каби (гап)ни сўзлайсанми? Умар: ‹Биз Аллоҳнинг Китобини ва Набийимиз ﷺ нинг суннатини бир аёлнинг сўзи учун тарк этмаймиз — билмаймиз, балки у (аёл шу масалани) ёдда сақлагандир ёки унутгандир. Унга турар жой ҳам, нафақа ҳам бор. Аллоҳ азза ва жалла: {Уларни уйларидан чиқармангиз, ўзлари ҳам очиқ фаҳш иш қилмагунларича чиқмасинлар} (Талоқ сураси 1) деди›, — деган эди›, деди».

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ، أَنَّ ابْنَ الزُّبَيْرِ، قَالَ لَهُ حَدِّثْنِي بِمَا، كَانَتْ تُفْضِي إِلَيْكَ أُمُّ الْمُؤْمِنِينَ يَعْنِي عَائِشَةَ فَقَالَ حَدَّثَتْنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ لَهَا ‏"‏ لَوْلاَ أَنَّ قَوْمَكِ حَدِيثُو عَهْدٍ بِالْجَاهِلِيَّةِ لَهَدَمْتُ الْكَعْبَةَ وَجَعَلْتُ لَهَا بَابَيْنِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَلَمَّا مَلَكَ ابْنُ الزُّبَيْرِ هَدَمَهَا وَجَعَلَ لَهَا بَابَيْنِ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Aswad ibn Yazid (rahimahulloh) aytadi: «Ibn Zubayr menga: ‹Muminlarning onasi — yaʼni Oisha senga sir tutib aytgan narsalardan menga gapirib ber›, dedi. Shunda u (Aswad) aytdi: U menga Rasululloh ﷺ Oishaga: ‹Agar qavming johiliyatga yaqin (yangi musulmon boʻlgan) boʻlmaganida, men Kaʼbani buzib, unga ikkita eshik qilgan boʻlardim›, deganlarini rivoyat qildi.» (Roviy) aytdi: Ibn Zubayr hukmronlik qilganda Kaʼbani buzib, unga ikkita eshik qildi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Асwад ибн Язид (раҳимаҳуллоҳ) айтади: «Ибн Зубайр менга: ‹Муминларнинг онаси — яъни Оиша сенга сир тутиб айтган нарсалардан менга гапириб бер›, деди. Шунда у (Асwад) айтди: У менга Расулуллоҳ ﷺ Оишага: ‹Агар қавминг жоҳилиятга яқин (янги мусулмон бўлган) бўлмаганида, мен Каъбани бузиб, унга иккита эшик қилган бўлардим›, деганларини ривоят қилди.» (Ровий) айтди: Ибн Зубайр ҳукмронлик қилганда Каъбани бузиб, унга иккита эшик қилди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.