قَالَ يَحْيَى قَالَ مَالِكٌ عَنْ دَاوُدَ بْنِ الْحُصَيْنِ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا غَطَفَانَ بْنَ طَرِيفٍ الْمُرِّيَّ، يَقُولُ اخْتَصَمَ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ الأَنْصَارِيُّ وَابْنُ مُطِيعٍ فِي دَارٍ كَانَتْ بَيْنَهُمَا إِلَى مَرْوَانَ بْنِ الْحَكَمِ وَهُوَ أَمِيرٌ عَلَى الْمَدِينَةِ فَقَضَى مَرْوَانُ عَلَى زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ بِالْيَمِينِ عَلَى الْمِنْبَرِ . فَقَالَ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ أَحْلِفُ لَهُ مَكَانِي . قَالَ فَقَالَ مَرْوَانُ لاَ وَاللَّهِ إِلاَّ عِنْدَ مَقَاطِعِ الْحُقُوقِ . قَالَ فَجَعَلَ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ يَحْلِفُ أَنَّ حَقَّهُ لَحَقٌّ . وَيَأْبَى أَنْ يَحْلِفَ عَلَى الْمِنْبَرِ - قَالَ - فَجَعَلَ مَرْوَانُ بْنُ الْحَكَمِ يَعْجَبُ مِنْ ذَلِكَ . قَالَ مَالِكٌ لاَ أَرَى أَنْ يُحَلَّفَ أَحَدٌ عَلَى الْمِنْبَرِ عَلَى أَقَلَّ مِنْ رُبُعِ دِينَارٍ وَذَلِكَ ثَلاَثَةُ دَرَاهِمَ .
Dovud ibn al-Husayn (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, u Abu Gʻatafon ibn Torif al-Murriyning shunday deganini eshitgan: Zayd ibn Sobit al-Ansoriy (roziyallohu anhu) bilan Ibn Mutiʼ oʻzaro (nizoli) bir uy haqida Madina amiri boʻlmish Marvon ibn al-Hakamning huzurida daʼvolashdilar. Marvon Zayd ibn Sobitning zimmasiga minbar ustida qasam ichishni hukm qildi. Zayd ibn Sobit: ‹Men unga oʻz joyimda qasam ichaman›, dedi. Marvon: ‹Yoʻq, Allohga qasamki, faqat huquqlar kesiladigan joyda (minbarda)›, dedi. Shunda Zayd ibn Sobit oʻz haqqi haqiqatan haq ekaniga qasam icha boshladi, biroq minbar ustida qasam ichishdan bosh tortdi. Marvon ibn al-Hakam esa bundan taajjublana boshladi. Molik aytdi: «Men hech kimni chorak dinordan — bu esa uch dirhamdir — kamroq (mol) uchun minbar ustida qasam ichtirmaslik (kerak), deb bilaman».Довуд ибн ал-Ҳусайн (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, у Абу Ғатафон ибн Ториф ал-Муррийнинг шундай деганини эшитган: Зайд ибн Собит ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу) билан Ибн Мутиъ ўзаро (низоли) бир уй ҳақида Мадина амири бўлмиш Марвон ибн ал-Ҳакамнинг ҳузурида даъволашдилар. Марвон Зайд ибн Собитнинг зиммасига минбар устида қасам ичишни ҳукм қилди. Зайд ибн Собит: ‹Мен унга ўз жойимда қасам ичаман›, деди. Марвон: ‹Йўқ, Аллоҳга қасамки, фақат ҳуқуқлар кесиладиган жойда (минбарда)›, деди. Шунда Зайд ибн Собит ўз ҳаққи ҳақиқатан ҳақ эканига қасам ича бошлади, бироқ минбар устида қасам ичишдан бош тортди. Марвон ибн ал-Ҳакам эса бундан таажжублана бошлади. Молик айтди: «Мен ҳеч кимни чорак динордан — бу эса уч дирҳамдир — камроқ (мол) учун минбар устида қасам ичтирмаслик (керак), деб биламан».
وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ دَاوُدَ بْنِ الْحُصَيْنِ، عَنْ وَاقِدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ لَبِيدٍ الأَنْصَارِيِّ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، حِينَ قَدِمَ الشَّامَ شَكَا إِلَيْهِ أَهْلُ الشَّامِ وَبَاءَ الأَرْضِ وَثِقَلَهَا وَقَالُوا لاَ يُصْلِحُنَا إِلاَّ هَذَا الشَّرَابُ . فَقَالَ عُمَرُ اشْرَبُوا هَذَا الْعَسَلَ . قَالُوا لاَ يُصْلِحُنَا الْعَسَلُ . فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الأَرْضِ هَلْ لَكَ أَنْ نَجْعَلَ لَكَ مِنْ هَذَا الشَّرَابِ شَيْئًا لاَ يُسْكِرُ قَالَ نَعَمْ . فَطَبَخُوهُ حَتَّى ذَهَبَ مِنْهُ الثُّلُثَانِ وَبَقِيَ الثُّلُثُ فَأَتَوْا بِهِ عُمَرَ فَأَدْخَلَ فِيهِ عُمَرُ إِصْبَعَهُ ثُمَّ رَفَعَ يَدَهُ فَتَبِعَهَا يَتَمَطَّطُ فَقَالَ هَذَا الطِّلاَءُ هَذَا مِثْلُ طِلاَءِ الإِبِلِ . فَأَمَرَهُمْ عُمَرُ أَنْ يَشْرَبُوهُ فَقَالَ لَهُ عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ أَحْلَلْتَهَا وَاللَّهِ . فَقَالَ عُمَرُ كَلاَّ وَاللَّهِ اللَّهُمَّ إِنِّي لاَ أُحِلُّ لَهُمْ شَيْئًا حَرَّمْتَهُ عَلَيْهِمْ وَلاَ أُحَرِّمُ عَلَيْهِمْ شَيْئًا أَحْلَلْتَهُ لَهُمْ .
Dovud ibn al-Husayn (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, Voqid ibn Amr ibn Saʼd ibn Muoz unga Mahmud ibn Labid al-Ansoriydan xabar berishicha, Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu) Shomga borganida, Shom ahli unga yer (iqlim)ning vabosi va ogʻirligidan shikoyat qilib: «Bizni faqat mana shu ichimlik durust qiladi (davolaydi)», dedilar. Umar: «Mana bu asalni ichinglar», dedi. Ular: «Asal bizga foyda qilmaydi», dedi. Shunda oʻsha yer ahlidan bir kishi: «Sizga mana shu ichimlikdan mast qilmaydigan bir narsa qilib bersak boʻladimi?» dedi. U: «Ha», dedi. Ular uni uchdan ikkisi ketib, uchdan biri qolguncha qaynatishdi va Umarga keltirishdi. Umar unga barmogʻini botirdi, soʻng qoʻlini koʻtardi, (ichimlik) choʻzilib, ortidan ergashdi. U: «Bu — tiloʼ (qaynatib quyultirilgan sharbat); bu tuyalarga (qoʻtir uchun) surtiladigan (quyuq) tiloga oʻxshaydi», dedi va ularga uni ichishga buyurdi. Shunda Ubada ibn as-Somit (roziyallohu anhu) unga: «Allohga qasamki, sen uni halol qilding!» dedi. Umar: «Aslo, Allohga qasamki! Ey Alloh, men ularga Sen harom qilgan narsani halol qilmayman va ularga Sen halol qilgan narsani harom qilmayman», dedi.Довуд ибн ал-Ҳусайн (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, Воқид ибн Амр ибн Саъд ибн Муоз унга Маҳмуд ибн Лабид ал-Ансорийдан хабар беришича, Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу) Шомга борганида, Шом аҳли унга ер (иқлим)нинг вабоси ва оғирлигидан шикоят қилиб: «Бизни фақат мана шу ичимлик дуруст қилади (даволайди)», дедилар. Умар: «Мана бу асални ичинглар», деди. Улар: «Асал бизга фойда қилмайди», деди. Шунда ўша ер аҳлидан бир киши: «Сизга мана шу ичимликдан маст қилмайдиган бир нарса қилиб берсак бўладими?» деди. У: «Ҳа», деди. Улар уни учдан иккиси кетиб, учдан бири қолгунча қайнатишди ва Умарга келтиришди. Умар унга бармоғини ботирди, сўнг қўлини кўтарди, (ичимлик) чўзилиб, ортидан эргашди. У: «Бу — тилоъ (қайнатиб қуюлтирилган шарбат); бу туяларга (қўтир учун) суртиладиган (қуюқ) тилога ўхшайди», деди ва уларга уни ичишга буюрди. Шунда Убада ибн ас-Сомит (розияллоҳу анҳу) унга: «Аллоҳга қасамки, сен уни ҳалол қилдинг!» деди. Умар: «Асло, Аллоҳга қасамки! Эй Аллоҳ, мен уларга Сен ҳаром қилган нарсани ҳалол қилмайман ва уларга Сен ҳалол қилган нарсани ҳаром қилмайман», деди.
وَحَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ دَاوُدَ بْنِ الْحُصَيْنِ، عَنْ أَبِي غَطَفَانَ بْنِ طَرِيفٍ الْمُرِّيِّ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ مَرْوَانَ بْنَ الْحَكَمِ بَعَثَهُ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ يَسْأَلُهُ مَاذَا فِي الضِّرْسِ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ فِيهِ خَمْسٌ مِنَ الإِبِلِ . قَالَ فَرَدَّنِي مَرْوَانُ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ فَقَالَ أَتَجْعَلُ مُقَدَّمَ الْفَمِ مِثْلَ الأَضْرَاسِ . فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ لَوْ لَمْ تَعْتَبِرْ ذَلِكَ إِلاَّ بِالأَصَابِعِ عَقْلُهَا سَوَاءٌ .
Dovud ibn al-Husayn (rahimahulloh)dan rivoyat qilinishicha, Abu Gʻatafon ibn Torif al-Murriy (rahimahulloh) unga xabar berdiki, Marvon ibn al-Hakam uni Abdulloh ibn Abbos (roziyallohu anhumo)ning oldiga oziq tishda qancha (diya) borligini soʻrash uchun yubordi. Abdulloh ibn Abbos: «Unda besh tuya bor», dedi. U (Abu Gʻatafon) aytdi: Marvon meni yana Abdulloh ibn Abbosning oldiga qaytardi va: «Ogʻiz oldidagi (tishlar)ni oziq tishlar kabi (teng) qilasanmi?» (deb soʻratdi). Abdulloh ibn Abbos: «Buni faqat barmoqlarga qiyoslasang ham (kifoya) — ularning diyasi barobardir», dedi.Довуд ибн ал-Ҳусайн (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинишича, Абу Ғатафон ибн Ториф ал-Муррий (раҳимаҳуллоҳ) унга хабар бердики, Марвон ибн ал-Ҳакам уни Абдуллоҳ ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)нинг олдига озиқ тишда қанча (дия) борлигини сўраш учун юборди. Абдуллоҳ ибн Аббос: «Унда беш туя бор», деди. У (Абу Ғатафон) айтди: Марвон мени яна Абдуллоҳ ибн Аббоснинг олдига қайтарди ва: «Оғиз олдидаги (тишлар)ни озиқ тишлар каби (тенг) қиласанми?» (деб сўратди). Абдуллоҳ ибн Аббос: «Буни фақат бармоқларга қиёсласанг ҳам (кифоя) — уларнинг дияси баробардир», деди.