Jobir ibn Abdulloh al-Ansoriy

وَعَنْ جَابِرٍ قَالَ: أَرَدْتُ الْخُرُوجَ إِلَى خَيْبَرَ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ وَقُلْتُ: إِنِّي أَرَدْتُ الْخُرُوجَ إِلَى خَيْبَرَ فَقَالَ: «إِذَا أَتَيْتَ وَكِيلِي فَخُذْ مِنْهُ خَمْسَةَ عَشَرَ وَسْقًا فَإِنِ ابْتَغَى مِنْكَ آيَةً فَضَعْ يدك على ترقوته» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Xaybarga chiqmoqchi boʻldim. Shunda Rasululloh ﷺ huzurlariga keldim va u zotga salom berib: «Men Xaybarga chiqmoqchiman», dedim. U zot ﷺ: «Vakilim huzuriga borsang, undan oʻn besh vasq (xurmo) olgin. Agar u sendan biror belgi (dalil) soʻrasa, qoʻlingni uning oʻmrov suyagiga qoʻygin», dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Хайбарга чиқмоқчи бўлдим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келдим ва у зотга салом бериб: «Мен Хайбарга чиқмоқчиман», дедим. У зот ﷺ: «Вакилим ҳузурига борсанг, ундан ўн беш васқ (хурмо) олгин. Агар у сендан бирор белги (далил) сўраса, қўлингни унинг ўмров суягига қўйгин», дедилар.

وَعَنْ جَابِرٍ قَالَ: انْكَسَفَتِ الشَّمْسُ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ مَاتَ إِبْرَاهِيمُ بْنُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِالنَّاسِ سِتَّ رَكَعَاتٍ بِأَرْبَعِ سَجَدَاتٍ فَانْصَرَفَ وَقَدْ آضَتِ الشَّمْسُ وَقَالَ: " مَا مِنْ شَيْءٍ تُوعَدُونَهُ إِلَّا قَدْ رَأَيْتُهُ فِي صَلَاتِي هَذِهِ لَقَدْ جِيءَ بِالنَّارِ وَذَلِكَ حِينَ رَأَيْتُمُونِي تَأَخَّرْتُ مَخَافَةَ أَنْ يُصِيبَنِي مِنْ لَفْحِهَا وَحَتَّى رَأَيْتُ فِيهَا صَاحِبَ الْمِحْجَنِ يَجُرُّ قُصْبَهُ فِي النَّارِ وَكَانَ يسرق الْحَاج بمحجته فَإِن فطن لَهُ قَالَ: إِنَّمَا تعلق بمحجتي وَإِنْ غُفِلَ عَنْهُ ذَهَبَ بِهِ وَحَتَّى رَأَيْتُ فِيهَا صَاحِبَةَ الْهِرَّةِ الَّتِي رَبَطَتْهَا فَلَمْ تُطْعِمْهَا وَلَمْ تَدَعْهَا تَأْكُلُ مِنْ خَشَاشِ الْأَرْضِ حَتَّى مَاتَتْ جُوعًا ثُمَّ جِيءَ بِالْجَنَّةِ وَذَلِكَ حِينَ رَأَيْتُمُونِي تَقَدَّمْتُ حَتَّى قُمْتُ فِي مَقَامِي وَلَقَدْ مَدَدْتُ يَدِي وَأَنَا أُرِيدُ أَنْ أَتَنَاوَلَ مِنْ ثَمَرَتِهَا لِتَنْظُرُوا إِلَيْهِ ثُمَّ بَدَا لِي أَنْ لَا أفعل ". رَوَاهُ مُسلم

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ zamonida, Rasululloh ﷺ ning oʻgʻli Ibrohim vafot etgan kuni quyosh tutildi. Shunda odamlar: «U faqat Ibrohimning vafoti tufayli tutildi», dedilar. Nabiy ﷺ oʻrinlaridan turib, odamlarga toʻrt sajda bilan olti rukuʼlik namoz oʻqib berdilar: avval boshlab, takbir aytdilar, soʻng (Qurʼon) oʻqidilar va qiroatni uzun qildilar; soʻng qiyomda turgan vaqtiga yaqin (uzunlikda) rukuʼ qildilar; soʻng boshlarini rukuʼdan koʻtarib, birinchi qiroatdan kamroq qiroat qildilar; soʻng qiyomda turgan vaqtiga yaqin (uzunlikda) rukuʼ qildilar; soʻng boshlarini rukuʼdan koʻtarib, ikkinchi qiroatdan kamroq qiroat qildilar; soʻng qiyomda turgan vaqtiga yaqin (uzunlikda) rukuʼ qildilar; soʻng boshlarini rukuʼdan koʻtardilar; soʻng sajdaga engashib, ikki sajda qildilar; soʻng turib, yana shunday uchta rukuʼ qildilar — ulardan har bir rakaat oldingisidan keyingisi kaltaroq boʻlmagani holda, har biri keyingisidan uzunroq edi, va rukuʼlari sajdalariga yaqin (uzunlikda) edi. Soʻng (u zot) orqaga chekindilar, orqalaridagi saflar ham orqaga chekindi, hatto biz oxiriga yetdik. Soʻng (u zot) oldinga yurdilar, odamlar ham u zot bilan birga oldinga yurdilar, hatto oʻz oʻrinlarida turdilar. Tugatish vaqti kelganda namozdan chiqdilar, quyosh esa qaytib (yorishib) boʻlgan edi. Soʻng (u zot): «Ey odamlar! Quyosh va oy Allohning oyatlaridan ikki oyatdir, va albatta ular odamlardan birovning oʻlimi tufayli tutilmaydi; bas, qachon shulardan birortasini koʻrsangiz, ochilguncha (kusuf koʻtarilguncha) namoz oʻqinglar. Sizlarga vaʼda qilingan narsalardan biror narsa yoʻqki, men uni shu namozimda koʻrgan boʻlmasam. Darhaqiqat, doʻzax keltirildi, va u sizlar meni orqaga chekinganimni koʻrgan vaqtingiz edi — uning lovullashidan menga (zarar) yetishidan qoʻrqib (chekindim). Va men unda egri tayoq sohibini koʻrdimki, ichaklarini doʻzaxda sudrar edi; u oʻzining egri tayogʻi bilan hojilarning (narsalarini) oʻgʻirlar edi: agar uni payqab qolishsa, ‹u faqat egri tayogʻimga ilashib qoldi›, der, agar undan gʻofil boʻlsalar, uni olib ketar edi. Va men unda mushuk egasi (ayol)ni ham koʻrdimki, u (mushukni) bogʻlab qoʻyib, na uni boqdi, na uni yerning hasharotlaridan yesin deb qoʻyib yubordi, hatto u (mushuk) ochlikdan oʻldi. Soʻng jannat keltirildi, va u sizlar meni oldinga yurib oʻz oʻrnimda turganimni koʻrgan vaqtingiz edi. Men qoʻlimni choʻzdim — sizlar koʻrishingiz uchun uning mevasidan olmoqchi edim — soʻng buni qilmaslik menga maʼqul boʻldi. Bas, sizlarga vaʼda qilingan narsalardan biror narsa yoʻqki, men uni shu namozimda koʻrgan boʻlmasam», dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ замонида, Расулуллоҳ ﷺ нинг ўғли Иброҳим вафот этган куни қуёш тутилди. Шунда одамлар: «У фақат Иброҳимнинг вафоти туфайли тутилди», дедилар. Набий ﷺ ўринларидан туриб, одамларга тўрт сажда билан олти рукуълик намоз ўқиб бердилар: аввал бошлаб, такбир айтдилар, сўнг (Қуръон) ўқидилар ва қироатни узун қилдилар; сўнг қиёмда турган вақтига яқин (узунликда) рукуъ қилдилар; сўнг бошларини рукуъдан кўтариб, биринчи қироатдан камроқ қироат қилдилар; сўнг қиёмда турган вақтига яқин (узунликда) рукуъ қилдилар; сўнг бошларини рукуъдан кўтариб, иккинчи қироатдан камроқ қироат қилдилар; сўнг қиёмда турган вақтига яқин (узунликда) рукуъ қилдилар; сўнг бошларини рукуъдан кўтардилар; сўнг саждага энгашиб, икки сажда қилдилар; сўнг туриб, яна шундай учта рукуъ қилдилар — улардан ҳар бир ракаат олдингисидан кейингиси калтароқ бўлмагани ҳолда, ҳар бири кейингисидан узунроқ эди, ва рукуълари саждаларига яқин (узунликда) эди. Сўнг (у зот) орқага чекиндилар, орқаларидаги сафлар ҳам орқага чекинди, ҳатто биз охирига етдик. Сўнг (у зот) олдинга юрдилар, одамлар ҳам у зот билан бирга олдинга юрдилар, ҳатто ўз ўринларида турдилар. Тугатиш вақти келганда намоздан чиқдилар, қуёш эса қайтиб (ёришиб) бўлган эди. Сўнг (у зот): «Эй одамлар! Қуёш ва ой Аллоҳнинг оятларидан икки оятдир, ва албатта улар одамлардан бировнинг ўлими туфайли тутилмайди; бас, қачон шулардан бирортасини кўрсангиз, очилгунча (кусуф кўтарилгунча) намоз ўқинглар. Сизларга ваъда қилинган нарсалардан бирор нарса йўқки, мен уни шу намозимда кўрган бўлмасам. Дарҳақиқат, дўзах келтирилди, ва у сизлар мени орқага чекинганимни кўрган вақтингиз эди — унинг ловуллашидан менга (зарар) етишидан қўрқиб (чекиндим). Ва мен унда эгри таёқ соҳибини кўрдимки, ичакларини дўзахда судрар эди; у ўзининг эгри таёғи билан ҳожиларнинг (нарсаларини) ўғирлар эди: агар уни пайқаб қолишса, ‹у фақат эгри таёғимга илашиб қолди›, дер, агар ундан ғофил бўлсалар, уни олиб кетар эди. Ва мен унда мушук эгаси (аёл)ни ҳам кўрдимки, у (мушукни) боғлаб қўйиб, на уни боқди, на уни ернинг ҳашаротларидан есин деб қўйиб юборди, ҳатто у (мушук) очликдан ўлди. Сўнг жаннат келтирилди, ва у сизлар мени олдинга юриб ўз ўрнимда турганимни кўрган вақтингиз эди. Мен қўлимни чўздим — сизлар кўришингиз учун унинг мевасидан олмоқчи эдим — сўнг буни қилмаслик менга маъқул бўлди. Бас, сизларга ваъда қилинган нарсалардан бирор нарса йўқки, мен уни шу намозимда кўрган бўлмасам», дедилар.

عَنْ جَابِرٍ قَالَ: قَضَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالشُّفْعَةِ فِي كُلِّ مَا لَمْ يُقْسَمْ فَإِذَا وَقَعَتِ الْحُدُودُ وَصُرِفَتِ الطُّرُقُ فَلَا شُفْعَة. رَوَاهُ البُخَارِيّ

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Shufʼa huquqi har qanday sherikli mol-mulkda amal qiladi, lekin yer boʻlinganda va yoʻl ajratilganda, shufʼa huquqi yoʻq», — dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Шуфъа ҳуқуқи ҳар қандай шерикли мол-мулкда амал қилади, лекин ер бўлинганда ва йўл ажратилганда, шуфъа ҳуқуқи йўқ», — дедилар.

وَعَنْ جَابِرٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «الْجَارُ أَحَقُّ بِشُفْعَتِهِ يُنْتَظَرُ لَهَا وَإِنْ كَانَ غَائِبًا إِذَا كَانَ طَرِيقُهُمَا وَاحِدًا» . رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالتِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ وَابْنُ مَاجَهْ. والدارمي

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qoʻshni oʻz shufʼasiga haqliroqdir, garchi yoʻq (gʻoyib) boʻlsa ham, agar ikkalasining yoʻli bitta boʻlsa, u kutiladi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir; biz bu hadisni Abdulmalik ibn Abu Sulaymondan, u Atodan, u Jobirdan boshqa birov rivoyat qilganini bilmaymiz. Shuʼba shu hadis sababli Abdulmalik ibn Abu Sulaymon haqida tanqid qilgan, holbuki Abdulmalik hadis ahli nazdida ishonchli va omonatdor; biz Shuʼbadan boshqa shu hadis sababli uni tanqid qilgan birovni bilmaymiz. Ilm ahli shu hadisga amal qiladi, yaʼni kishi oʻz shufʼasiga haqliroqdir, garchi gʻoyib boʻlsa ham; kelganida shufʼa uniki boʻladi, garchi muddat choʻzilsa ham.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қўшни ўз шуфъасига ҳақлироқдир, гарчи йўқ (ғойиб) бўлса ҳам, агар иккаласининг йўли битта бўлса, у кутилади», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир; биз бу ҳадисни Абдулмалик ибн Абу Сулаймондан, у Атодан, у Жобирдан бошқа биров ривоят қилганини билмаймиз. Шуъба шу ҳадис сабабли Абдулмалик ибн Абу Сулаймон ҳақида танқид қилган, ҳолбуки Абдулмалик ҳадис аҳли наздида ишончли ва омонатдор; биз Шуъбадан бошқа шу ҳадис сабабли уни танқид қилган бировни билмаймиз. Илм аҳли шу ҳадисга амал қилади, яъни киши ўз шуфъасига ҳақлироқдир, гарчи ғойиб бўлса ҳам; келганида шуфъа уники бўлади, гарчи муддат чўзилса ҳам.

وَعَنْ جَابِرٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ كَانَتْ لَهُ أَرْضٌ فَلْيَزْرَعْهَا أَوْ لِيَمْنَحْهَا أَخَاهُ فَإِنْ أَبَى فَلْيُمْسِكْ أرضه»

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Baʼzi kishilarda ortiqcha yer bor edi va ular — uni boshqalarga, hosilning uchdan biri, toʻrtdan biri yoki yarmini (olish) sharti bilan, ekishga berishni — aytdi. Paygʻambar ﷺ: «Kimda yer boʻlsa, uni oʻzi eksin yoki uni (ekishga) birodariga bersin, yoki uni (ekilmagan holda) qoldirsin», — dedilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Баъзи кишиларда ортиқча ер бор эди ва улар — уни бошқаларга, ҳосилнинг учдан бири, тўртдан бири ёки ярмини (олиш) шарти билан, экишга беришни — айтди. Пайғамбар ﷺ: «Кимда ер бўлса, уни ўзи эксин ёки уни (экишга) биродарига берсин, ёки уни (экилмаган ҳолда) қолдирсин», — дедилар.

وَعَنْ جَابِرٌ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «إِنَّ الْعُمْرَى مِيرَاثٌ لِأَهْلِهَا» . رَوَاهُ مُسلم

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Albatta, umro uni olgan kishiga meros boʻladi», dedilar. Muslim rivoyat qilgan.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Албатта, умро уни олган кишига мерос бўлади», дедилар. Муслим ривоят қилган.

عَنْ جَابِرٌ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «لَا ترقبوا أَو لَا تُعْمِرُوا فَمَنْ أُرْقِبَ شَيْئًا أَوْ أُعْمِرَ فَهِيَ لوَرثَته» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Ruqbo qilmang yoki umro qilmang. Kimga bir narsa ruqbo qilib yoki umro qilib berilsa, u (narsa) uning vorislariga (tegishli) boʻladi», dedilar. Abu Dovud rivoyat qilgan.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Руқбо қилманг ёки умро қилманг. Кимга бир нарса руқбо қилиб ёки умро қилиб берилса, у (нарса) унинг ворисларига (тегишли) бўлади», дедилар. Абу Довуд ривоят қилган.

عَنْ جَابِرٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَمْسِكُوا أَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ لَا تُفْسِدُوهَا فَإِنَّهُ مَنْ أَعْمَرَ عُمْرَى فَهِيَ لِلَّذِي أعمر حَيا وَمَيتًا ولعقبه» . رَوَاهُ مُسلم

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Mol-mulklaringizni oʻzingizda saqlang, ularni buzib (isrof qilib) yubormang. Zero, kimki bir narsani umro qilib bersa, u narsa oʻzi berilgan kishiga — tirikligida ham, vafotidan keyin ham — va uning avlodlariga (tegishli) boʻladi», dedilar. Muslim rivoyat qilgan.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мол-мулкларингизни ўзингизда сақланг, уларни бузиб (исроф қилиб) юборманг. Зеро, кимки бир нарсани умро қилиб берса, у нарса ўзи берилган кишига — тириклигида ҳам, вафотидан кейин ҳам — ва унинг авлодларига (тегишли) бўлади», дедилар. Муслим ривоят қилган.

وَعَنْ جَابِرٌ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مَنْ أُعْطِيَ عَطَاءً فَوَجَدَ فَلْيُجْزِ بِهِ وَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَلْيُثْنِ فَإِنَّ مَنْ أَثْنَى فَقَدْ شَكَرَ وَمَنْ كَتَمَ فَقَدْ كَفَرَ وَمَنْ تَحَلَّى بِمَا لَمْ يُعْطَ كَانَ كَلَابِسِ ثوبي زور» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ وَأَبُو دَاوُد

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kimga biror inʼom berilsa-yu, (qaytaradigan narsa) topsa, uni uchun mukofot bersin; topmasa, uni maqtasin (yaxshi soʻz aytsin), zero kim maqtasa, shukr qilibdi; kim (yaxshilikni) yashirsa, kufron qilibdi. Kim oʻziga berilmagan narsa bilan ziynatlansa (oʻzini koʻrsatsa), u yolgʻonning ikki kiyimini kiygan kishi kabidir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir. Bu bobda Asmoʼ binti Abu Bakr va Oishadan ham (rivoyat) bor. Uning «kim yashirsa, kufron qilibdi» degan soʻzining maʼnosi — u oʻsha neʼmatga noshukrlik qilibdi, demakdir.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Кимга бирор инъом берилса-ю, (қайтарадиган нарса) топса, уни учун мукофот берсин; топмаса, уни мақтасин (яхши сўз айтсин), зеро ким мақтаса, шукр қилибди; ким (яхшиликни) яширса, куфрон қилибди. Ким ўзига берилмаган нарса билан зийнатланса (ўзини кўрсатса), у ёлғоннинг икки кийимини кийган киши кабидир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир. Бу бобда Асмў бинти Абу Бакр ва Оишадан ҳам (ривоят) бор. Унинг «ким яширса, куфрон қилибди» деган сўзининг маъноси — у ўша неъматга ношукрлик қилибди, демакдир.

عَنْ جَابِرٍ قَالَ: قَالَتِ امْرَأَةُ بَشِيرٍ: انْحَلِ ابْنِي غُلَامَكَ وَأَشْهِدْ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: إِنَّ ابْنَةَ فُلَانٍ سَأَلَتْنِي أَنْ أَنْحَلَ ابْنَهَا غُلَامِي وَقَالَتْ: أَشْهِدْ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: «أَلَهُ إِخْوَةٌ؟» قَالَ: نَعَمْ قَالَ: «أَفَكُلَّهُمْ أَعْطَيْتَهُمْ مِثْلَ مَا أَعْطَيْتَهُ؟» قَالَ: لَا قَالَ: «فَلَيْسَ يَصْلُحُ هَذَا وَإِنِّي لَا أَشْهَدُ إِلَّا على حق» . رَوَاهُ مُسلم

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bashirning xotini (eriga): «Mening oʻgʻlimga qulingni hadya qil va buning uchun menga Rasululloh ﷺ ni guvoh qil», — dedi. Shunda (Bashir) Rasululloh ﷺ huzurlariga kelib: «Falonchining qizi mendan oʻgʻliga qulimni hadya qilishimni soʻradi va: ‹Buning uchun menga Rasululloh ﷺ ni guvoh qil›, — dedi», — dedi. Shunda (Rasululloh ﷺ): «Uning aka-ukalari bormi?» — dedilar. (U): «Ha», — dedi. (Rasululloh ﷺ): «Sen unga berganing kabi ularning hammasiga berganmisan?» — dedilar. (U): «Yoʻq», — dedi. (Rasululloh ﷺ): «Unday boʻlsa, bu durust emas. Men esa faqat haq narsagagina guvoh boʻlaman», — dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Баширнинг хотини (эрига): «Менинг ўғлимга қулингни ҳадя қил ва бунинг учун менга Расулуллоҳ ﷺ ни гувоҳ қил», — деди. Шунда (Башир) Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келиб: «Фалончининг қизи мендан ўғлига қулимни ҳадя қилишимни сўради ва: ‹Бунинг учун менга Расулуллоҳ ﷺ ни гувоҳ қил›, — деди», — деди. Шунда (Расулуллоҳ ﷺ): «Унинг ака-укалари борми?» — дедилар. (У): «Ҳа», — деди. (Расулуллоҳ ﷺ): «Сен унга берганинг каби уларнинг ҳаммасига берганмисан?» — дедилар. (У): «Йўқ», — деди. (Расулуллоҳ ﷺ): «Ундай бўлса, бу дуруст эмас. Мен эса фақат ҳақ нарсагагина гувоҳ бўламан», — дедилар.

وَعَنْ جَابِرٍ قَالَ: رَخَّصَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْعَصَا وَالسَّوْطِ وَالْحَبْلِ وَأَشْبَاهِهِ يَلْتَقِطُهُ الرَّجُلُ يَنْتَفِعُ بِهِ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizga hassa, qamchi, arqon va shunga oʻxshash narsalar haqida ruxsat berib, kishi uni topib olib, undan foydalanishi (mumkinligini aytdilar). Abu Dovud aytadi: Buni Nuʼmon ibn Abdussalom al-Mugʻiyra Abu Salamadan oʻz isnodi bilan rivoyat qilgan. Shuningdek, uni Shaboba Mugʻiyra ibn Muslimdan, u Abuz-Zubayrdan, u Jobirdan rivoyat qilib: «Ular (shunday qilar edilar)», degan, ammo Nabiy ﷺ ni zikr qilmagan.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизга ҳасса, қамчи, арқон ва шунга ўхшаш нарсалар ҳақида рухсат бериб, киши уни топиб олиб, ундан фойдаланиши (мумкинлигини айтдилар). Абу Довуд айтади: Буни Нуъмон ибн Абдуссалом ал-Муғийра Абу Саламадан ўз исноди билан ривоят қилган. Шунингдек, уни Шабоба Муғийра ибн Муслимдан, у Абуз-Зубайрдан, у Жобирдан ривоят қилиб: «Улар (шундай қилар эдилар)», деган, аммо Набий ﷺ ни зикр қилмаган.

وَعَنْ جَابِرٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا اسْتَهَلَّ الصَّبِيُّ صُلِّيَ عَلَيْهِ وَورث» . رَوَاهُ ابْن مَاجَه والدارمي

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Chaqaloq (tugʻilgach) ovoz chiqarsa, unga janoza namozi oʻqiladi va u meros oluvchi boʻladi», dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Чақалоқ (туғилгач) овоз чиқарса, унга жаноза намози ўқилади ва у мерос олувчи бўлади», дедилар.

وَعَنْ جَابِرٍ قَالَ: جَاءَتِ امْرَأَةُ سَعْدِ بْنِ الرَّبِيعِ بِابْنَتَيْهَا مِنْ سَعْدِ بْنِ الرَّبِيعِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ: يَا رَسُولَ اللَّهِ هَاتَانِ ابْنَتَا سَعْدِ بْنِ الرَّبِيعِ قُتِلَ أَبُوهُمَا مَعَكَ يَوْمَ أُحُدٍ شَهِيدًا وَإِنَّ عَمَّهُمَا أَخَذَ مَالَهُمَا وَلَمْ يَدَعْ لَهُمَا مَالًا وَلَا تُنْكَحَانِ إِلَّا وَلَهُمَا مَالٌ قَالَ: «يَقْضِي اللَّهُ فِي ذَلِكَ» فَنَزَلَتْ آيَةُ الْمِيرَاثِ فَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى عَمِّهِمَا فَقَالَ: «أَعْطِ لِابْنَتَيْ سَعْدٍ الثُّلُثَيْنِ وَأَعْطِ أُمَّهُمَا الثُّمُنَ وَمَا بَقِيَ فَهُوَ لَكَ» . رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالتِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ وَابْنُ مَاجَهْ وَقَالَ التِّرْمِذِيُّ: هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غريبٌ

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Saʼd ibn ar-Rabiʼning xotini Saʼddan boʻlgan ikki qizini olib Rasululloh ﷺ huzuriga keldi va: «Yo Rasululloh, bu ikkisi Saʼd ibn ar-Rabiʼning qizlari. Ularning otasi Uhud kunida siz bilan birga shahid boʻldi. Ularning amakisi esa molini olib oldi va ularga hech qanday mol qoldirmadi. Ular esa molsiz nikohlanmaydilar», dedi. U zot: «Bu haqda Alloh hukm qiladi», dedilar. Shunda meros oyati nozil boʻldi. Rasululloh ﷺ ularning amakisiga (odam) yuborib: «Saʼdning ikki qiziga uchdan ikkisini ber, onalariga sakkizdan birini ber, qolgani esa senga (tegishli)dir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Biz uni faqat Abdulloh ibn Muhammad ibn Aqiyl hadisidan bilamiz. Buni Sharik ham Abdulloh ibn Muhammad ibn Aqiyldan rivoyat qilgan.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Саъд ибн ар-Рабиънинг хотини Саъддан бўлган икки қизини олиб Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига келди ва: «Ё Расулуллоҳ, бу иккиси Саъд ибн ар-Рабиънинг қизлари. Уларнинг отаси Уҳуд кунида сиз билан бирга шаҳид бўлди. Уларнинг амакиси эса молини олиб олди ва уларга ҳеч қандай мол қолдирмади. Улар эса молсиз никоҳланмайдилар», деди. У зот: «Бу ҳақда Аллоҳ ҳукм қилади», дедилар. Шунда мерос ояти нозил бўлди. Расулуллоҳ ﷺ уларнинг амакисига (одам) юбориб: «Саъднинг икки қизига учдан иккисини бер, оналарига саккиздан бирини бер, қолгани эса сенга (тегишли)дир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Биз уни фақат Абдуллоҳ ибн Муҳаммад ибн Ақийл ҳадисидан биламиз. Буни Шарик ҳам Абдуллоҳ ибн Муҳаммад ибн Ақийлдан ривоят қилган.

عَنْ جَابِرٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ مَاتَ عَلَى وَصِيَّةٍ مَاتَ عَلَى سَبِيلٍ وَسُنَّةٍ وَمَاتَ عَلَى تُقًى وَشَهَادَةٍ وَمَاتَ مَغْفُورًا لَهُ» . رَوَاهُ ابْنُ مَاجَهْ

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim vasiyat qilgan holda vafot etsa, toʻgʻri yoʻl va sunnat uzra vafot etibdi, taqvo va shahodat uzra vafot etibdi hamda magʻfirat qilingan holda vafot etibdi», dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким васият қилган ҳолда вафот этса, тўғри йўл ва суннат узра вафот этибди, тақво ва шаҳодат узра вафот этибди ҳамда мағфират қилинган ҳолда вафот этибди», дедилар.

وَعَنْ جَابِرٍ: قَالَ: كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ فَلَمَّا قَفَلْنَا كُنَّا قَرِيبًا مِنَ الْمَدِينَةِ قُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي حَدِيثُ عَهْدٍ بعرس قَالَ: «تَزَوَّجْتَ؟» قُلْتُ: نَعَمْ. قَالَ: «أَبِكْرٌ أَمْ ثَيِّبٌ؟» قُلْتُ: بَلْ ثَيِّبٌ قَالَ: «فَهَلَّا بِكْرًا تلاعبها وتلاعبك» . فَلَمَّا قدمنَا لِنَدْخُلَ فَقَالَ: «أَمْهِلُوا حَتَّى نَدْخُلَ لَيْلًا أَيْ عشَاء لكَي تمتشط الشعثة وتستحد المغيبة»

(Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo) aytdi:) Biz Paygʻambar ﷺ bilan (birga) bir gʻ azotda edik. Biz (jangdan) qaytib, Madinaga yaqinlashganimizda, men sekin yuradigan bir tuyamda (uni haydab) shoshildim. Ortimdan bir otliq menga yetib keldi va — oʻ zida boʻ lgan bir nayza (anaza) bilan — tuyamni turtdi (niqtadi); shunda tuyam — sen tuyalardan koʻ rgan eng yaxshi (yurish) kabi — yura boshladi. Men oʻ girildim — birdan u Rasululloh ﷺ edilar. Men: «Ey Allohning Rasuli, men yangi uylangan (kuyov)man» dedim. U zot: «Uylandingmi?» dedilar. Men: «Ha» dedim. U zot: «Bokira (qiz)gami yoki tul (beva)gami?» dedilar. Men: «Yoʻq, tul (beva)ga» dedim. U zot: «(Nega) bir bokira (qiz olmading) — sen u bilan, u sen bilan oʻ ynashar eding-ku?» dedilar. (Jobir:) Biz (Madinaga) yetib kelganimizda, (uyga) kirmoqchi boʻ ldik. U zot: «Kechasi — yaʼni xufton (payti) — kirguningizgacha sabr qilinglar; toki sochi toʻ zigan (ayol) taransin, (eri) gʻ oyib boʻ lgan (ayol) (badanini) tozalasin» dedilar.(Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо) айтди:) Биз Пайғамбар ﷺ билан (бирга) бир ғ азотда эдик. Биз (жангдан) қайтиб, Мадинага яқинлашганимизда, мен секин юрадиган бир туямда (уни ҳайдаб) шошилдим. Ортимдан бир отлиқ менга етиб келди ва — ў зида бў лган бир найза (аназа) билан — туямни туртди (ниқтади); шунда туям — сен туялардан кў рган энг яхши (юриш) каби — юра бошлади. Мен ў гирилдим — бирдан у Расулуллоҳ ﷺ эдилар. Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, мен янги уйланган (куёв)ман» дедим. У зот: «Уйландингми?» дедилар. Мен: «Ҳа» дедим. У зот: «Бокира (қиз)гами ёки тул (бева)гами?» дедилар. Мен: «Йўқ, тул (бева)га» дедим. У зот: «(Нега) бир бокира (қиз олмадинг) — сен у билан, у сен билан ў йнашар эдинг-ку?» дедилар. (Жобир:) Биз (Мадинага) етиб келганимизда, (уйга) кирмоқчи бў лдик. У зот: «Кечаси — яъни хуфтон (пайти) — киргунингизгача сабр қилинглар; токи сочи тў зиган (аёл) тарансин, (эри) ғ ойиб бў лган (аёл) (баданини) тозаласин» дедилар.

وَعَنْ جَابِرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِلَّا لَا يبتن رَجُلٌ عِنْدَ امْرَأَةٍ ثَيِّبٍ إِلَّا أَنْ يَكُونَ ناكحا أَو ذَا محرم» . رَوَاهُ مُسلم

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Ogoh boʻlinglar! Hech bir erkak (ergagi boʻlgan) ayolning yonida tunamasin, faqat unga uylangan boʻlsa yoki mahrami boʻlsagina (mustasno)».Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Огоҳ бўлинглар! Ҳеч бир эркак (эргаги бўлган) аёлнинг ёнида тунамасин, фақат унга уйланган бўлса ёки маҳрами бўлсагина (мустасно)».

وَعَن جَابِرٍ: أَنَّ أُمَّ سَلَمَةَ اسْتَأْذَنَتْ رَسُولَ اللَّهِ فِي الْحِجَامَةِ فَأَمَرَ أَبَا طَيْبَةَ أَنْ يَحْجُمَهَا قَالَ: حَسِبْتُ أَنَّهُ كَانَ أَخَاهَا مِنَ الرَّضَاعَةِ أَو غُلَاما لم يَحْتَلِم. رَوَاهُ مُسلم

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Ummu Salama Rasululloh ﷺdan qon oldirish (hijoma) haqida ruxsat soʻradi. Shunda u zot ﷺ Abu Toybaga uni hijoma qilishni buyurdilar. Roviy aytdi: Oʻylaymanki, u (Abu Toyba) uning emizishdan boʻlgan akasi yoki hali balogʻatga yetmagan bola edi, deb aytdi.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Умму Салама Расулуллоҳ ﷺдан қон олдириш (ҳижома) ҳақида рухсат сўради. Шунда у зот ﷺ Абу Тойбага уни ҳижома қилишни буюрдилар. Ровий айтди: Ўйлайманки, у (Абу Тойба) унинг эмизишдан бўлган акаси ёки ҳали балоғатга етмаган бола эди, деб айтди.

وَعَنْ جَابِرٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ الْمَرْأَةَ تُقْبِلُ فِي صُورَةِ شَيْطَانٍ وَتُدْبِرُ فِي صُورَةِ شَيْطَانٍ إِذَا أَحَدَكُمْ أَعْجَبَتْهُ الْمَرْأَةُ فَوَقَعَتْ فِي قَلْبِهِ فَلْيَعْمِدْ إِلَى امْرَأَتِهِ فَلْيُوَاقِعْهَا فَإِنَّ ذَلِكَ يَرُدُّ مَا فِي نَفسه» . رَوَاهُ مُسلم

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men Nabiy ﷺ ning shunday deganlarini eshitdim: «Qachon biringizga bir ayol yoqib qolsa va u (ayol) uning qalbiga tushsa, oʻz xotinining oldiga borib, u bilan yaqinlik qilsin. Zero, bu uning koʻnglidagi narsani (shahvatni) qaytaradi».Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен Набий ﷺ нинг шундай деганларини эшитдим: «Қачон бирингизга бир аёл ёқиб қолса ва у (аёл) унинг қалбига тушса, ўз хотинининг олдига бориб, у билан яқинлик қилсин. Зеро, бу унинг кўнглидаги нарсани (шаҳватни) қайтаради».

عَنْ جَابِرٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا خَطَبَ أَحَدُكُمُ الْمَرْأَةَ فَإِنِ اسْتَطَاعَ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى مَا يَدْعُوهُ إِلَى نِكَاحهَا فَلْيفْعَل» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan biringiz bir ayolga sovchilik qilsa, uni nikohlashga undaydigan narsaga nazar sola olsa, shunday qilsin», dedilar. (Jobir) dedi: «Men bir qizga sovchilik qildim va undan meni unga uylanishga va u bilan turmush qurishga undaydigan narsani koʻrgunimcha, undan yashirinib (kuzatib) yurardim. Soʻng unga uylandim».Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирингиз бир аёлга совчилик қилса, уни никоҳлашга ундайдиган нарсага назар сола олса, шундай қилсин», дедилар. (Жобир) деди: «Мен бир қизга совчилик қилдим ва ундан мени унга уйланишга ва у билан турмуш қуришга ундайдиган нарсани кўргунимча, ундан яшириниб (кузатиб) юрардим. Сўнг унга уйландим».

وَعَنْ جَابِرٌ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «لَا تَلِجُوا عَلَى الْمُغَيَّبَاتِ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَجْرِي مِنْ أَحَدِكُمْ مَجْرَى الدَّمِ» قُلْنَا: وَمِنْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ؟ قَالَ: «وَمِنِّي وَلَكِنَّ الله أعانني عَلَيْهِ فَأسلم» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ

Jobir (roziyallohu anhu)dan, u Paygʻambar ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Eri yoʻq (gʻoyib) ayollarning oldiga kirmanglar, chunki shayton biringizning (vujudingizda) qon yurgani kabi yuradi», dedilar. Biz: «Sizning (vujudingizda) hammi?» dedik. (U zot): «Mening (vujudimda) ham, lekin Alloh menga uning ustidan yordam berdi, men (undan) salomat boʻldim», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis bu jihatdan gʻaribdir. Baʼzilari Mujolid ibn Said haqida hifzi (xotirasi) jihatidan (tanqid) gapirganlar. Men Ali ibn Xashramning shunday deganini eshitdim: Sufyon ibn Uyayna Paygʻambar ﷺning «lekin Alloh menga uning ustidan yordam berdi, men salomat boʻldim» degan soʻzlarining tafsirida: «Yaʼni, men undan salomat boʻlaman, demakdir», dedi. Sufyon aytdi: Shayton musulmon boʻlmaydi. «Eri yoʻq ayollarning oldiga kirmanglar» (degandagi) mugʻiyba — eri gʻoyib boʻlgan ayoldir, mugʻiybot esa mugʻiybaning koʻpligidir.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан, у Пайғамбар ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Эри йўқ (ғойиб) аёлларнинг олдига кирманглар, чунки шайтон бирингизнинг (вужудингизда) қон юргани каби юради», дедилар. Биз: «Сизнинг (вужудингизда) ҳамми?» дедик. (У зот): «Менинг (вужудимда) ҳам, лекин Аллоҳ менга унинг устидан ёрдам берди, мен (ундан) саломат бўлдим», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис бу жиҳатдан ғарибдир. Баъзилари Мужолид ибн Саид ҳақида ҳифзи (хотираси) жиҳатидан (танқид) гапирганлар. Мен Али ибн Хашрамнинг шундай деганини эшитдим: Суфён ибн Уяйна Пайғамбар ﷺнинг «лекин Аллоҳ менга унинг устидан ёрдам берди, мен саломат бўлдим» деган сўзларининг тафсирида: «Яъни, мен ундан саломат бўламан, демакдир», деди. Суфён айтди: Шайтон мусулмон бўлмайди. «Эри йўқ аёлларнинг олдига кирманглар» (дегандаги) муғийба — эри ғойиб бўлган аёлдир, муғийбот эса муғийбанинг кўплигидир.

وَعَنْ جَابِرٌ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «أَيُّمَا عَبْدٍ تَزَوَّجَ بِغَيْرِ إِذْنِ سَيِّدِهِ فَهُوَ عَاهِرٌ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ والدرامي

Jobir (roziyallohu anhumo)dan Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadiki, u zot: «Qaysi bir qul xoʻjasining iznisiz uylansa, u zinokordir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Жобир (розияллоҳу анҳумо)дан Набий ﷺдан ривоят қилинадики, у зот: «Қайси бир қул хўжасининг изнисиз уйланса, у зинокордир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

وَعَنْ جَابِرٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مَنْ أَعْطَى فِي صَدَاقِ امْرَأَتِهِ مِلْءَ كَفَّيْهِ سَوِيقًا أَوْ تَمْرًا فَقَدِ اسْتحلَّ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim xotiniga mahr sifatida bir hovuch talqon yoki xurmo bersa, u [ayolni oʻziga] halol qilibdi», dedilar. Abu Dovud rivoyat qilgan.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким хотинига маҳр сифатида бир ҳовуч талқон ёки хурмо берса, у [аёлни ўзига] ҳалол қилибди», дедилар. Абу Довуд ривоят қилган.

وَعَنْ جَابِرٍ: قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا دُعِيَ أَحَدُكُمْ إِلَى طَعَام فليجب وَإِن شَاءَ طَعِمَ وَإِنْ شَاءَ تَرَكَ» . رَوَاهُ مُسْلِمٌ

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan biringiz taomga chaqirilsa, uni ijobat etsin (borsin). Soʻng, agar xohlasa, yesin; agar xohlasa, (yemay) qoldirsin», dedilar. Ibn al-Musanno «taomga» (degan soʻz)ni zikr qilmadi.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирингиз таомга чақирилса, уни ижобат этсин (борсин). Сўнг, агар хоҳласа, есин; агар хоҳласа, (емай) қолдирсин», дедилар. Ибн ал-Мусанно «таомга» (деган сўз)ни зикр қилмади.

وَعَن جَابر قَالَ: دخل أَبُو بكر رَضِي الله عَنهُ يَسْتَأْذِنُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ النَّاسَ جُلُوسًا بِبَابِهِ لَمْ يُؤْذَنْ لِأَحَدٍ مِنْهُمْ قَالَ: فَأُذِنَ لِأَبِي بَكْرٍ فَدَخَلَ ثُمَّ أَقْبَلَ عُمَرُ فَاسْتَأْذَنَ فَأُذِنَ لَهُ فَوَجَدَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسًا حَوْلَهُ نِسَائِهِ وَاجِمًا سَاكِتًا قَالَ فَقُلْتُ: لَأَقُولَنَّ شَيْئًا أُضْحِكُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ رَأَيْتَ بِنْتَ خَارِجَةَ سَأَلَتْنِي النَّفَقَةَ فَقُمْتُ إِلَيْهَا فَوَجَأْتُ عُنُقَهَا فَضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ: «هُنَّ حَوْلِي كَمَا تَرَى يَسْأَلْنَنِي النَّفَقَةَ» . فَقَامَ أَبُو بكر إِلَى عَائِشَةَ يَجَأُ عُنُقَهَا وَقَامَ عُمَرُ إِلَى حَفْصَةَ يَجَأُ عُنُقَهَا كِلَاهُمَا يَقُولُ: تَسْأَلِينَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا لَيْسَ عِنْدَهُ؟ فَقُلْنَ: وَاللَّهِ لَا نَسْأَلُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا أبدا لَيْسَ عِنْدَهُ ثُمَّ اعْتَزَلَهُنَّ شَهْرًا أَوْ تِسْعًا وَعشْرين ثمَّ نزلت هَذِه الْآيَة: (يَا أَيهَا النَّبِي قل لِأَزْوَاجِك) حَتَّى بلغ (للمحسنات مِنْكُن أجرا عَظِيما) قَالَ: فَبَدَأَ بعائشة فَقَالَ: «يَا عَائِشَةُ إِنِّي أُرِيدُ أَنْ أَعْرِضَ عَلَيْكِ أَمْرًا أُحِبُّ أَنْ لَا تَعْجَلِي فِيهِ حَتَّى تَسْتَشِيرِي أَبَوَيْكِ» . قَالَتْ: وَمَا هُوَ يَا رَسُولَ اللَّهِ؟ فَتَلَا عَلَيْهَا الْآيَةَ قَالَتْ: أَفِيكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَسْتَشِيرُ أَبَوَيَّ؟ بَلْ أَخْتَارُ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالدَّارَ الْآخِرَةَ وَأَسْأَلُكَ أَنْ لَا تُخْبِرَ امْرَأَةً مِنْ نِسَائِكَ بِالَّذِي قُلْتُ: قَالَ: «لَا تَسْأَلُنِي امْرَأَةٌ مِنْهُنَّ إِلَّا أَخْبَرْتُهَا إِنَّ اللَّهَ لَمْ يَبْعَثْنِي مُعَنِّتًا وَلَا مُتَعَنِّتًا وَلَكِنْ بَعَثَنِي معلما ميسرًا» . رَوَاهُ مُسلم

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Abu Bakr Rasululloh ﷺ huzuriga kirish uchun ruxsat soʻrab keldi va odamlarni u zotning eshigi oldida oʻtirgan holda topdi, ulardan birortasiga ham ruxsat berilmagan edi. (Jobir) dedi: Soʻng Abu Bakrga ruxsat berildi, u kirdi. Soʻng Umar keldi va ruxsat soʻradi, unga ruxsat berildi. U zot Nabiy ﷺ ni atroflarida xotinlari (oʻtirgan) holda, ozurda, jim oʻtirgan holatda topdi. (Jobir) dedi: U (Umar): «Albatta men Nabiy ﷺ ni kuldiradigan bir narsa aytaman», dedi-da: «Yo Rasululloh! Xorija qizini (mening xotinimni) koʻrganingizda edi! U mendan nafaqa soʻradi, men oʻrnimdan turib uning boʻyniga (bir) urdim!» dedi. Shunda Rasululloh ﷺ kulib: «Ular mening atrofimda, oʻzing koʻrib turganingdek, mendan nafaqa soʻrashyapti», — dedilar. Shunda Abu Bakr Oishaning oldiga turib bordi-da, uning boʻyniga ura boshladi, Umar ham Hafsaning oldiga turib bordi-da, uning boʻyniga ura boshladi; ikkovi: «Sizlar Rasululloh ﷺ dan u zotda yoʻq narsani soʻraysizlarmi?!» derdi. Shunda (xotinlar): «Allohga qasamki, biz Rasululloh ﷺ dan u zotda yoʻq narsani hech qachon soʻramaymiz», dedilar. Soʻng u zot ulardan bir oy yoki yigirma toʻqqiz (kun) ajralib turdilar. Soʻng u zotga ushbu oyat nozil boʻldi: {Ey Nabiy, xotinlaringga aytgin...} (oyatining) {sizlardan yaxshilik qiluvchilarga ulkan ajrni (tayyorlab qoʻygandir)} (Ahzob 28-29) (degan joyi)gacha. (Jobir) dedi: Shunda u zot Oishadan boshlab: «Ey Oisha, men senga bir ishni taklif qilmoqchiman, sen ota-onang bilan maslahatlashmaguningcha unda shoshmasligingni xohlayman», — dedilar. (Oisha): «U nima, yo Rasululloh?» dedi. Shunda u zot unga oyatni oʻqib berdilar. (Oisha): «Sizning haqingizda ota-onam bilan maslahatlashar edimmi, yo Rasululloh?! Aksincha, men Allohni, Uning Rasulini va oxirat yurtini ixtiyor qilaman; sizdan oʻzingizning birorta xotiningizga men aytgan (gap)ni aytmasligingizni soʻrayman», dedi. U zot: «Ulardan qaysi biri mendan soʻrasa, albatta unga (buni) xabar beraman. Albatta Alloh meni (odamlarni) mashaqqatga soluvchi yoki qiyinchilik qidiruvchi qilib yubormadi, balki meni oʻrgatuvchi, yengillashtiruvchi qilib yubordi», — dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Абу Бакр Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига кириш учун рухсат сўраб келди ва одамларни у зотнинг эшиги олдида ўтирган ҳолда топди, улардан бирортасига ҳам рухсат берилмаган эди. (Жобир) деди: Сўнг Абу Бакрга рухсат берилди, у кирди. Сўнг Умар келди ва рухсат сўради, унга рухсат берилди. У зот Набий ﷺ ни атрофларида хотинлари (ўтирган) ҳолда, озурда, жим ўтирган ҳолатда топди. (Жобир) деди: У (Умар): «Албатта мен Набий ﷺ ни кулдирадиган бир нарса айтаман», деди-да: «Ё Расулуллоҳ! Хорижа қизини (менинг хотинимни) кўрганингизда эди! У мендан нафақа сўради, мен ўрнимдан туриб унинг бўйнига (бир) урдим!» деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ кулиб: «Улар менинг атрофимда, ўзинг кўриб турганингдек, мендан нафақа сўрашяпти», — дедилар. Шунда Абу Бакр Оишанинг олдига туриб борди-да, унинг бўйнига ура бошлади, Умар ҳам Ҳафсанинг олдига туриб борди-да, унинг бўйнига ура бошлади; иккови: «Сизлар Расулуллоҳ ﷺ дан у зотда йўқ нарсани сўрайсизларми?!» дерди. Шунда (хотинлар): «Аллоҳга қасамки, биз Расулуллоҳ ﷺ дан у зотда йўқ нарсани ҳеч қачон сўрамаймиз», дедилар. Сўнг у зот улардан бир ой ёки йигирма тўққиз (кун) ажралиб турдилар. Сўнг у зотга ушбу оят нозил бўлди: {Эй Набий, хотинларингга айтгин...} (оятининг) {сизлардан яхшилик қилувчиларга улкан ажрни (тайёрлаб қўйгандир)} (Аҳзоб 28-29) (деган жойи)гача. (Жобир) деди: Шунда у зот Оишадан бошлаб: «Эй Оиша, мен сенга бир ишни таклиф қилмоқчиман, сен ота-онанг билан маслаҳатлашмагунингча унда шошмаслигингни хоҳлайман», — дедилар. (Оиша): «У нима, ё Расулуллоҳ?» деди. Шунда у зот унга оятни ўқиб бердилар. (Оиша): «Сизнинг ҳақингизда ота-онам билан маслаҳатлашар эдимми, ё Расулуллоҳ?! Аксинча, мен Аллоҳни, Унинг Расулини ва охират юртини ихтиёр қиламан; сиздан ўзингизнинг бирорта хотинингизга мен айтган (гап)ни айтмаслигингизни сўрайман», деди. У зот: «Улардан қайси бири мендан сўраса, албатта унга (буни) хабар бераман. Албатта Аллоҳ мени (одамларни) машаққатга солувчи ёки қийинчилик қидирувчи қилиб юбормади, балки мени ўргатувчи, енгиллаштирувчи қилиб юборди», — дедилар.

وَعَنْ جَابِرٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «ثَلَاثَةٌ لَا تُقْبَلُ لَهُمْ صَلَاةٌ وَلَا تَصْعَدُ لَهُمْ حَسَنَةٌ الْعَبْدُ الْآبِقُ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَى مَوَالِيهِ فَيَضَعَ يَدَهُ فِي أَيْدِيهِمْ وَالْمَرْأَةُ السَّاخِطُ عَلَيْهَا زَوْجُهَا وَالسَّكْرَانُ حَتَّى يصحو» . رَوَاهُ الْبَيْهَقِيّ فِي شعب الْإِيمَان

Abdulloh ibn Amr (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Uch kishining namozi qabul qilinmaydi: qavmga ular yoqtirmagan holda imomlik qilgan kishi; namozga faqat vaqti oʻtgandan keyin keladigan kishi va ozod qilingan bir kishini qul qilib olgan kishi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Амр (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Уч кишининг намози қабул қилинмайди: қавмга улар ёқтирмаган ҳолда имомлик қилган киши; намозга фақат вақти ўтгандан кейин келадиган киши ва озод қилинган бир кишини қул қилиб олган киши», дедилар.

وَعَن جابرٍ قَالَ: طُلِّقَتْ خَالَتِي ثَلَاثًا فَأَرَادَتْ أَنْ تَجُدَّ نَخْلَهَا فَزَجَرَهَا رَجُلٌ أَنْ تَخْرُجَ فَأَتَتِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: «بَلَى فَجُدِّي نَخْلَكِ فَإِنَّهُ عَسَى أَنْ تَصَّدَّقِي أَوْ تَفْعَلِي مَعْرُوفا» . رَوَاهُ مُسلم

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Xolam taloq qilindi. U xurmosini terib olmoqchi boʻldi, lekin bir kishi uni (uydan) chiqishdan qaytardi. Shunda u Nabiy ﷺ ning oldilariga keldi. U zot: ‹Yoʻq, (chiqaver), xurmongni terib ol. Chunki sen (undan) sadaqa qilishing yoki yaxshilik qilishing mumkin›, — dedilar».Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Холам талоқ қилинди. У хурмосини териб олмоқчи бўлди, лекин бир киши уни (уйдан) чиқишдан қайтарди. Шунда у Набий ﷺ нинг олдиларига келди. У зот: ‹Йўқ, (чиқавер), хурмонгни териб ол. Чунки сен (ундан) садақа қилишинг ёки яхшилик қилишинг мумкин›, — дедилар».

وَعَنْ جَابِرٌ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: " ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ يَسَّرَ اللَّهُ حَتْفَهُ وَأَدْخَلَهُ جَنَّتَهُ: رِفْقٌ بِالضَّعِيفِ وَشَفَقَةٌ عَلَى الْوَالِدَيْنِ وَإِحْسَانٌ إِلَى الْمَمْلُوكِ ". رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَقَالَ: هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Uch (xislat) borki, kimda ular boʻlsa, Alloh uning oʻlimini yengil qiladi va uni jannatiga kiritadi: zaifga marhamat koʻrsatish, ota-onaga mehribonlik qilish va qoʻl ostidagiga yaxshilik qilish», dedilar. Termiziy rivoyat qilgan va: «Bu gʻarib hadis», degan.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Уч (хислат) борки, кимда улар бўлса, Аллоҳ унинг ўлимини енгил қилади ва уни жаннатига киритади: заифга марҳамат кўрсатиш, ота-онага меҳрибонлик қилиш ва қўл остидагига яхшилик қилиш», дедилар. Термизий ривоят қилган ва: «Бу ғариб ҳадис», деган.

وَعَنْ جَابِرٍ: أَنَّ رَجُلًا مِنَ الْأَنْصَارِ دَبَّرَ مَمْلُوكًا وَلَمْ يَكُنْ لَهُ مَالٌ غَيْرُهُ فَبَلَغَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: «مَنْ يَشْتَرِيهِ مني؟» فَاشْتَرَاهُ نعيم بن النَّحَّامِ بِثَمَانِمِائَةِ دِرْهَمٍ. مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ. وَفِي رِوَايَةٍ لِمُسْلِمٍ: فَاشْتَرَاهُ نُعَيْمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْعَدَوِيُّ بثمانمائة دِرْهَم فجَاء بِهَا إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَفَعَهَا إِلَيْهِ ثُمَّ قَالَ: «ابْدَأْ بِنَفْسِكَ فَتَصَدَّقْ عَلَيْهَا فَإِنْ فَضَلَ شَيْءٌ فَلِأَهْلِكَ فَإِنْ فَضَلَ عَنْ أَهْلِكَ شَيْءٌ فَلِذِي قَرَابَتِكَ فَإِنْ فَضَلَ عَنْ ذِي قَرَابَتِكَ شَيْءٌ فَهَكَذَا وَهَكَذَا» يَقُولُ: فَبين يَديك وَعَن يَمِينك وَعَن شمالك

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Banu Uzra (qabilasi)dan bir kishi oʻz qulini «mudabbar» (oʻzi oʻlgach ozod boʻladigan) qilib qoʻydi. Bu (xabar) Rasululloh ﷺ ga yetdi. Shunda u zot: «Bundan boshqa moling bormi?» dedilar. (Kishi) «Yoʻq», dedi. (U zot) «Uni mendan kim sotib oladi?» dedilar. Soʻng uni Nuaym ibn Abdulloh al-Adaviy sakkiz yuz dirhamga sotib oldi va uni (pulni) Rasululloh ﷺ ga keltirib, u zotga topshirdi. Soʻng u zot (egasiga) berib, soʻng: «Oʻzingdan boshla, oʻzingga sadaqa qil. Agar biror narsa ortib qolsa, ahling (oilang) uchun. Ahlingdan biror narsa ortib qolsa, qarindoshing uchun. Qarindoshingdan biror narsa ortib qolsa, mana shunday va mana shunday (qil)», dedilar — yaʼni oldingda, oʻngingda va chapingda (turganlarga ber).Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бану Узра (қабиласи)дан бир киши ўз қулини «мудаббар» (ўзи ўлгач озод бўладиган) қилиб қўйди. Бу (хабар) Расулуллоҳ ﷺ га етди. Шунда у зот: «Бундан бошқа молинг борми?» дедилар. (Киши) «Йўқ», деди. (У зот) «Уни мендан ким сотиб олади?» дедилар. Сўнг уни Нуайм ибн Абдуллоҳ ал-Адавий саккиз юз дирҳамга сотиб олди ва уни (пулни) Расулуллоҳ ﷺ га келтириб, у зотга топширди. Сўнг у зот (эгасига) бериб, сўнг: «Ўзингдан бошла, ўзингга садақа қил. Агар бирор нарса ортиб қолса, аҳлинг (оиланг) учун. Аҳлингдан бирор нарса ортиб қолса, қариндошинг учун. Қариндошингдан бирор нарса ортиб қолса, мана шундай ва мана шундай (қил)», дедилар — яъни олдингда, ўнгингда ва чапингда (турганларга бер).

وَعَنْ جَابِرٍ قَالَ: بِعْنَا أُمَّهَاتِ الْأَوْلَادِ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبِي بَكْرٍ فَلَمَّا كَانَ عُمَرُ نَهَانَا عَنْهُ فَانْتَهَيْنَا. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo) aytadi: «Biz Rasululloh ﷺ va Abu Bakr zamonlarida ummu valadlarni (yaʼni bola tuqqan choʻrilarni) sotar edik. Umar (roziyallohu anhu) (xalifa) boʻlganida, bizni bundan qaytardi, biz ham toʻxtadik».Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо) айтади: «Биз Расулуллоҳ ﷺ ва Абу Бакр замонларида умму валадларни (яъни бола туққан чўриларни) сотар эдик. Умар (розияллоҳу анҳу) (халифа) бўлганида, бизни бундан қайтарди, биз ҳам тўхтадик».

وَعَن جَابر بن عبد الله: أَنَّ رَجُلًا قَامَ يَوْمَ الْفَتْحِ فَقَالَ: يَا رَسُول الله لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ إِنْ فَتَحَ اللَّهُ عَلَيْكَ مَكَّةَ أَنْ أُصَلِّيَ فِي بَيْتِ الْمَقْدِسِ رَكْعَتَيْنِ قَالَ: «صلى الله عَلَيْهِ وَسلم هَهُنَا» ثمَّ عَاد فَقَالَ: «صل هَهُنَا» ثُمَّ أَعَادَ عَلَيْهِ فَقَالَ: «شَأْنَكَ إِذًا» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد والدارمي

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Fath (Makka fathi) kuni bir kishi oʻrnidan turib: «Ey Rasululloh, men Alloh Makkani sizning qoʻlingiz bilan fath qildirsa, Baytul-Maqdisda ikki rakaat namoz oʻqishni Allohga nazr qilgan edim», dedi. (U zot:) «Shu yerda oʻqi», dedilar. Soʻng (u kishi) qaytib (gapini) aytdi, (u zot yana): «Shu yerda oʻqi», dedilar. Soʻng (u kishi yana) qaytib (gapini) aytdi, shunda (u zot): «Unday boʻlsa, oʻzing bilasan», dedilar. Abu Dovud aytdi: Shunga oʻxshash (rivoyat) Abdurrahmon ibn Avfdan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qilingan.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Фатҳ (Макка фатҳи) куни бир киши ўрнидан туриб: «Эй Расулуллоҳ, мен Аллоҳ Маккани сизнинг қўлингиз билан фатҳ қилдирса, Байтул-Мақдисда икки ракаат намоз ўқишни Аллоҳга назр қилган эдим», деди. (У зот:) «Шу ерда ўқи», дедилар. Сўнг (у киши) қайтиб (гапини) айтди, (у зот яна): «Шу ерда ўқи», дедилар. Сўнг (у киши яна) қайтиб (гапини) айтди, шунда (у зот): «Ундай бўлса, ўзинг биласан», дедилар. Абу Довуд айтди: Шунга ўхшаш (ривоят) Абдурраҳмон ибн Авфдан, у Набий ﷺдан ривоят қилинган.

وَعَنْ جَابِرٍ: أَنَّ الطُّفَيْلَ بْنَ عَمْرٍو الدَّوْسِيَّ لَمَّا هَاجَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَدِينَةِ هَاجَرَ إِلَيْهِ وَهَاجَرَ مَعَهُ رَجُلٌ مِنْ قَوْمِهِ فَمَرِضَ فَجَزِعَ فَأَخَذَ مَشَاقِصَ لَهُ فَقَطَعَ بِهَا بَرَاجِمَهُ فَشَخَبَتْ يَدَاهُ حَتَّى مَاتَ فَرَآهُ الطُّفَيْلُ بْنُ عَمْرٍو فِي مَنَامِهِ وَهَيْئَتُهُ حسنةٌ ورآهُ مغطيّاً يدَيْهِ فَقَالَ لَهُ: مَا صنع بِكُل رَبُّكَ؟ فَقَالَ: غَفَرَ لِي بِهِجْرَتِي إِلَى نَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: مَا لِي أَرَاكَ مُغَطِّيًا يَدَيْكَ؟ قَالَ: قِيلَ لِي: لَنْ تصلح مِنْكَ مَا أَفْسَدْتَ فَقَصَّهَا الطُّفَيْلُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «اللَّهُمَّ وَلِيَدَيْهِ فَاغْفِر» . رَوَاهُ مُسلم

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Tufayl ibn Amr ad-Davsiy Paygʻambar ﷺ ning oldilariga kelib: «Ey Allohning Rasuli, mustahkam qalʼa va himoya (istasangiz, bor)mi?» dedi — bu Davs (qabilasi)ning johiliyatdagi bir qalʼasi edi —. Ammo Paygʻambar ﷺ Alloh Ansor uchun saqlab qoʻygan (sharaf) sababli buni rad etdilar. Paygʻambar ﷺ Madinaga hijrat qilganlarida, Tufayl ibn Amr ham U Zotning oldiga hijrat qildi; u bilan birga oʻz qavmidan bir kishi (ham) hijrat qildi. Soʻng ular Madina(ning havosi)ni yoqtirmadilar (kasal boʻldilar). (U kishi) kasal boʻldi-da, beqarorlanib (jonsarak boʻlib), oʻzining (keng paykonli) oʻqlarini olib, ular bilan barmoq boʻgʻimlarini kesdi. Shunda ikki qoʻlidan qon (fontan boʻlib) otilib, nihoyat u oʻldi. Tufayl ibn Amr uni tushida koʻrdi — uni koʻrinishi chiroyli holatda koʻrdi va uni ikki qoʻlini yopib (berkitib) olgan holda koʻrdi. (Tufayl) unga: «Rabbing senga nima muomala qildi?» dedi. U: «Paygʻambari ﷺ ga hijrat qilganim sababli (Alloh) meni magʻfirat qildi», dedi. (Tufayl): «Senga nima boʻldi — seni ikki qoʻlingni yopib olganingni koʻraman?» dedi. U: «Menga: ‹Sen oʻzing buzgan narsani biz tuzatmaymiz› deyildi», dedi. Tufayl buni Rasululloh ﷺ ga (rivoyat qilib) aytib berdi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Ey Alloh, uning ikki qoʻliga ham magʻfirat qil», dedilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Туфайл ибн Амр ад-Давсий Пайғамбар ﷺ нинг олдиларига келиб: «Эй Аллоҳнинг Расули, мустаҳкам қалъа ва ҳимоя (истасангиз, бор)ми?» деди — бу Давс (қабиласи)нинг жоҳилиятдаги бир қалъаси эди —. Аммо Пайғамбар ﷺ Аллоҳ Ансор учун сақлаб қўйган (шараф) сабабли буни рад этдилар. Пайғамбар ﷺ Мадинага ҳижрат қилганларида, Туфайл ибн Амр ҳам У Зотнинг олдига ҳижрат қилди; у билан бирга ўз қавмидан бир киши (ҳам) ҳижрат қилди. Сўнг улар Мадина(нинг ҳавоси)ни ёқтирмадилар (касал бўлдилар). (У киши) касал бўлди-да, беқарорланиб (жонсарак бўлиб), ўзининг (кенг пайконли) ўқларини олиб, улар билан бармоқ бўғимларини кесди. Шунда икки қўлидан қон (фонтан бўлиб) отилиб, ниҳоят у ўлди. Туфайл ибн Амр уни тушида кўрди — уни кўриниши чиройли ҳолатда кўрди ва уни икки қўлини ёпиб (беркитиб) олган ҳолда кўрди. (Туфайл) унга: «Раббинг сенга нима муомала қилди?» деди. У: «Пайғамбари ﷺ га ҳижрат қилганим сабабли (Аллоҳ) мени мағфират қилди», деди. (Туфайл): «Сенга нима бўлди — сени икки қўлингни ёпиб олганингни кўраман?» деди. У: «Менга: ‹Сен ўзинг бузган нарсани биз тузатмаймиз› дейилди», деди. Туфайл буни Расулуллоҳ ﷺ га (ривоят қилиб) айтиб берди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Эй Аллоҳ, унинг икки қўлига ҳам мағфират қил», дедилар.

وَعَنْ جَابِرٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا أُعْفِي مَنْ قَتَلَ بعدَ أَخذ الديةِ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo) aytadilar: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Diyatni olganidan keyin (yana) oʻldirgan kishini afv etmayman».Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо) айтадилар: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Диятни олганидан кейин (яна) ўлдирган кишини афв этмайман».

وَعَنْ جَابِرٍ قَالَ: نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُتَعَاطَى السَّيْفُ مَسْلُولًا. رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ وَأَبُو دَاوُد

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ qinidan sugʻurilgan qilichni (qoʻldan-qoʻlga) uzatishdan qaytardilar. Abu Iso aytdi: Bu bobda Abu Bakradan ham (rivoyat) bor. Bu hadis Hammod ibn Salama hadisi sifatida hasan gʻaribdir. Ibn Lahiʼa bu hadisni Abuz-Zubayrdan, u Jobirdan, u Banna al-Juhaniydan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qilgan. Mening nazarimda Hammod ibn Salama hadisi sahihroqdir.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ қинидан суғурилган қилични (қўлдан-қўлга) узатишдан қайтардилар. Абу Исо айтди: Бу бобда Абу Бакрадан ҳам (ривоят) бор. Бу ҳадис Ҳаммод ибн Салама ҳадиси сифатида ҳасан ғарибдир. Ибн Лаҳиъа бу ҳадисни Абуз-Зубайрдан, у Жобирдан, у Банна ал-Жуҳанийдан, у Набий ﷺдан ривоят қилган. Менинг назаримда Ҳаммод ибн Салама ҳадиси саҳиҳроқдир.

وَعَنْ جَابِرٍ: أَنَّ رَجُلًا زَنَى بِامْرَأَةٍ فَأَمَرَ بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجُلِدَ الْحَدَّ ثُمَّ أُخْبِرَ أَنَّهُ مُحْصَنٌ فَأَمَرَ بِهِ فرجم. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, bir kishi bir ayol bilan zino qildi. Shunda Paygʻambar ﷺ u haqida buyruq berdilar va unga belgilangan jazo (had) sifatida qamchi urildi. Soʻngra u zotga uning uylangan (muhsan) ekani xabar qilindi, shunda u zot u haqida buyurdilar va u toshboʻron qilindi. Abu Dovud dedi: Bu hadisni Muhammad ibn Bakr al-Bursoniy Ibn Jurayjdan Jobirning oʻz soʻzi sifatida (mavquf) rivoyat qilgan. Uni Abu Osim ham Ibn Jurayjdan Ibn Vahbnikiga oʻxshatib rivoyat qilgan, lekin Paygʻambar ﷺ ni zikr qilmagan. U: «Bir kishi zino qildi, uning uylanganligi maʼlum boʻlmagandi, shunda u qamchilandi, soʻng uning uylanganligi bilindi va u toshboʻron qilindi», degan.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, бир киши бир аёл билан зино қилди. Шунда Пайғамбар ﷺ у ҳақида буйруқ бердилар ва унга белгиланган жазо (ҳад) сифатида қамчи урилди. Сўнгра у зотга унинг уйланган (муҳсан) экани хабар қилинди, шунда у зот у ҳақида буюрдилар ва у тошбўрон қилинди. Абу Довуд деди: Бу ҳадисни Муҳаммад ибн Бакр ал-Бурсоний Ибн Журайждан Жобирнинг ўз сўзи сифатида (мавқуф) ривоят қилган. Уни Абу Осим ҳам Ибн Журайждан Ибн Ваҳбникига ўхшатиб ривоят қилган, лекин Пайғамбар ﷺ ни зикр қилмаган. У: «Бир киши зино қилди, унинг уйланганлиги маълум бўлмаганди, шунда у қамчиланди, сўнг унинг уйланганлиги билинди ва у тошбўрон қилинди», деган.

عَنْ جَابِرٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ أَخْوَفَ مَا أَخَافُ عَلَى أُمَّتِي عَمَلُ قَوْمِ لُوطٍ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَابْن مَاجَه

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men ummatim uchun eng koʻp qoʻrqadigan narsa — Lut qavmining amali (bachchabozlik)dir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir. Biz uni faqat shu yoʻl orqali — Abdulloh ibn Muhammad ibn Aqil ibn Abu Tolibdan, u Jobirdan (deb) bilamiz.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен умматим учун энг кўп қўрқадиган нарса — Лут қавмининг амали (баччабозлик)дир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир. Биз уни фақат шу йўл орқали — Абдуллоҳ ибн Муҳаммад ибн Ақил ибн Абу Толибдан, у Жобирдан (деб) биламиз.

وَعَنْ جَابِرٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَيْسَ عَلَى الْمُنْتَهِبِ قَطْعٌ وَمَنِ انْتَهَبَ نُهْبَةً مَشْهُورَةً فَلَيْسَ مِنَّا» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Nasr ibn Ali bizga rivoyat qildi: Bizga Muhammad ibn Bakr xabar berdi, bizga Ibn Jurayj rivoyat qilib dedi: Abuz-Zubayr aytdi: Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Talon-toroj qiluvchiga (qoʻl) kesish (jazosi) yoʻq. Kim ochiq-oshkora talon-toroj qilsa, u bizdan emas», dedilar.Наср ибн Али бизга ривоят қилди: Бизга Муҳаммад ибн Бакр хабар берди, бизга Ибн Журайж ривоят қилиб деди: Абуз-Зубайр айтди: Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Талон-торож қилувчига (қўл) кесиш (жазоси) йўқ. Ким очиқ-ошкора талон-торож қилса, у биздан эмас», дедилар.

وَعَنْ جَابِرٍ قَالَ: جِيءَ بِسَارِقٍ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «اقْطَعُوهُ» فَقُطِعَ ثُمَّ جِيءَ بِهِ الثَّانِيَةَ فَقَالَ: «اقْطَعُوهُ» فَقُطِعَ ثُمَّ جِيءَ بِهِ الثَّالِثَةَ فَقَالَ: «اقْطَعُوهُ» فَقُطِعَ ثُمَّ جِيءَ بِهِ الرَّابِعَةَ فَقَالَ: «اقْطَعُوهُ» فَقُطِعَ فَأُتِيَ بِهِ الْخَامِسَةَ فَقَالَ: «اقْتُلُوهُ» فَانْطَلَقْنَا بِهِ فَقَتَلْنَاهُ ثُمَّ اجْتَرَرْنَاهُ فَأَلْقَيْنَاهُ فِي بِئْرٍ وَرَمَيْنَا عَلَيْهِ الحجارةَ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد وَالنَّسَائِيّ وَرُوِيَ فِي شَرْحِ السُّنَّةِ فِي قَطْعِ السَّارِقِ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «اقْطَعُوهُ ثمَّ احسموه»

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺning huzurlariga bir oʻgʻri keltirildi. U zot: «Uni oʻldiringlar», dedilar. (Odamlar): «Ey Rasululloh, u faqat oʻgʻirlik qildi», deyishdi. Shunda u zot: «Uning (qoʻlini) kesinglar», dedilar. (Jobir) aytadi: Bas, (uning oʻng qoʻli) kesildi. Soʻng u ikkinchi marta keltirildi. U zot: «Uni oʻldiringlar», dedilar. (Odamlar): «Ey Rasululloh, u faqat oʻgʻirlik qildi», deyishdi. U zot: «Uning (oyogʻini) kesinglar», dedilar. (Jobir) aytadi: Bas, (uning chap oyogʻi) kesildi. Soʻng u uchinchi marta keltirildi. U zot: «Uni oʻldiringlar», dedilar. (Odamlar): «Ey Rasululloh, u faqat oʻgʻirlik qildi», deyishdi. U zot: «Uning (qoʻlini) kesinglar», dedilar. Soʻng u toʻrtinchi marta keltirildi. U zot: «Uni oʻldiringlar», dedilar. (Odamlar): «Ey Rasululloh, u faqat oʻgʻirlik qildi», deyishdi. U zot: «Uning (oyogʻini) kesinglar», dedilar. Soʻng u beshinchi marta keltirildi. U zot: «Uni oʻldiringlar», dedilar. Jobir aytadi: Bas, biz uni olib ketib oʻldirdik, soʻng uni sudrab borib bir quduqqa tashladik va ustiga toshlar otdik.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺнинг ҳузурларига бир ўғри келтирилди. У зот: «Уни ўлдиринглар», дедилар. (Одамлар): «Эй Расулуллоҳ, у фақат ўғирлик қилди», дейишди. Шунда у зот: «Унинг (қўлини) кесинглар», дедилар. (Жобир) айтади: Бас, (унинг ўнг қўли) кесилди. Сўнг у иккинчи марта келтирилди. У зот: «Уни ўлдиринглар», дедилар. (Одамлар): «Эй Расулуллоҳ, у фақат ўғирлик қилди», дейишди. У зот: «Унинг (оёғини) кесинглар», дедилар. (Жобир) айтади: Бас, (унинг чап оёғи) кесилди. Сўнг у учинчи марта келтирилди. У зот: «Уни ўлдиринглар», дедилар. (Одамлар): «Эй Расулуллоҳ, у фақат ўғирлик қилди», дейишди. У зот: «Унинг (қўлини) кесинглар», дедилар. Сўнг у тўртинчи марта келтирилди. У зот: «Уни ўлдиринглар», дедилар. (Одамлар): «Эй Расулуллоҳ, у фақат ўғирлик қилди», дейишди. У зот: «Унинг (оёғини) кесинглар», дедилар. Сўнг у бешинчи марта келтирилди. У зот: «Уни ўлдиринглар», дедилар. Жобир айтади: Бас, биз уни олиб кетиб ўлдирдик, сўнг уни судраб бориб бир қудуққа ташладик ва устига тошлар отдик.

عَنْ جَابِرٌ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مَنْ شَرِبَ الْخَمْرَ فَاجْلِدُوهُ فَإِنْ عَادَ فِي الرَّابِعَةِ فَاقْتُلُوهُ» قَالَ: ثُمَّ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ذَلِكَ بِرَجُلٍ قَدْ شَرِبَ فِي الرَّابِعَةِ فَضَرَبَهُ وَلَمْ يقْتله. رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ وَرَوَاهُ أَبُو دَاوُد عَن قبيصَة بن دؤيب وَفِي أُخْرَى لَهُمَا وَلِلنَّسَائِيِّ وَابْنِ مَاجَهْ وَالدَّارِمِيِّ عَنْ نَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمُ ابْنُ عُمَرَ وَمُعَاوِيَةُ وَأَبُو هُرَيْرَة والشريد إِلَى قَوْله: «فَاقْتُلُوهُ»

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim xamr ichsa, uni savalanglar. Agar toʻrtinchi martada qaytarsa, uni oʻldiringlar», dedilar. Soʻng shundan keyin Nabiy ﷺning huzurlariga toʻrtinchi marta xamr ichgan bir kishi keltirildi. U zot uni urdilar, ammo oʻldirmadilar. Termiziy rivoyat qilgan.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким хамр ичса, уни саваланглар. Агар тўртинчи мартада қайтарса, уни ўлдиринглар», дедилар. Сўнг шундан кейин Набий ﷺнинг ҳузурларига тўртинчи марта хамр ичган бир киши келтирилди. У зот уни урдилар, аммо ўлдирмадилар. Термизий ривоят қилган.

وَعَنْ جَابِرٍ أَنَّ رَجُلًا قَدِمَ مِنَ الْيَمَنِ فَسَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَرَابٍ يَشْرَبُونَهُ بِأَرْضِهِمْ مِنَ الذُّرَةِ يُقَالُ لَهُ الْمِزْرُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أوَ مُسْكِرٌ هُوَ؟» قَالَ: نَعَمْ قَالَ: «كُلُّ مُسْكِرٍ حَرَامٌ إِنَّ عَلَى اللَّهِ عَهْدًا لِمَنْ يَشْرَبُ الْمُسْكِرَ أَنْ يَسْقِيَهُ مِنْ طِينَةِ الْخَبَالِ» . قَالُوا: يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا طِينَةُ الْخَبَالِ؟ قَالَ: «عَرَقُ أَهْلِ النَّارِ أَوْ عُصَارَةُ أَهْلِ النَّارِ» . رَوَاهُ مُسلم

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Jayshondan — Jayshon esa Yamandadir — bir kishi kelib, Nabiy ﷺ dan oʻz yurtlarida joʻxoridan tayyorlanadigan, ‹mizr› deb ataladigan bir ichimlik haqida soʻradi. Shunda Nabiy ﷺ: «U mast qiladimi?» — dedilar. U: «Ha», — dedi. Rasululloh ﷺ: «Har qanday mast qiluvchi narsa haromdir. Albatta, Aziz va Jalil Alloh mast qiluvchini ichgan kishiga tinat al-xabaldan ichirishni oʻz zimmasiga olgan», — dedilar. Ular: «Yo Rasululloh! Tinat al-xabal nima?» — deyishdi. U zot: «Doʻzax ahlining teri (suvi) yoki doʻzax ahlining (badanidan oqib chiqqan) sharbatidir», — dedilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Жайшондан — Жайшон эса Ямандадир — бир киши келиб, Набий ﷺ дан ўз юртларида жўхоридан тайёрланадиган, ‹мизр› деб аталадиган бир ичимлик ҳақида сўради. Шунда Набий ﷺ: «У маст қиладими?» — дедилар. У: «Ҳа», — деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар қандай маст қилувчи нарса ҳаромдир. Албатта, Азиз ва Жалил Аллоҳ маст қилувчини ичган кишига тинат ал-хабалдан ичиришни ўз зиммасига олган», — дедилар. Улар: «Ё Расулуллоҳ! Тинат ал-хабал нима?» — дейишди. У зот: «Дўзах аҳлининг тери (суви) ёки дўзах аҳлининг (баданидан оқиб чиққан) шарбатидир», — дедилар.

وَعَنْ جَابِرٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مَا أَسْكَرَ كَثِيرُهُ فَقَلِيلُهُ حَرَامٌ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ وَابْنُ مَاجَهْ

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Koʻpi mast qiladigan narsaning ozi ham haromdir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis Jobirning hadisi sifatida hasan gʻaribdir.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кўпи маст қиладиган нарсанинг ози ҳам ҳаромдир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис Жобирнинг ҳадиси сифатида ҳасан ғарибдир.