Jobir ibn Abdulloh al-Ansoriy

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ نَهَى عَنِ الْبَوْلِ فِي الْمَاءِ الرَّاكِدِ ‏.‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ turgʻun (oqmaydigan) suvga siydik qilishni man etdilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ турғун (оқмайдиган) сувга сийдик қилишни ман этдилар.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ كَانَ آخِرَ الأَمْرَيْنِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَرْكُ الْوُضُوءِ مِمَّا مَسَّتِ النَّارُ ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U kishi aytdilar: «Rasululloh ﷺning ikki ishlaridan oxirgisi olovda pishgan narsadan taharat qilishni tark etish boʻldi».Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У киши айтдилар: «Расулуллоҳ ﷺнинг икки ишларидан охиргиси оловда пишган нарсадан таҳарат қилишни тарк этиш бўлди».

أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ فَضَالَةَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، - يَعْنِي ابْنَ يَحْيَى - قَالَ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حُمَيْدٍ الرُّؤَاسِيُّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الظُّهْرَ وَأَبُو بَكْرٍ خَلْفَهُ فَإِذَا كَبَّرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَبَّرَ أَبُو بَكْرٍ يُسْمِعُنَا ‏.‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizga peshin namozini oʻqib berdilar, Abu Bakr esa ularning orqasida edi. Rasululloh ﷺ takbir aytganlarida, Abu Bakr bizga eshittirib takbir aytardi.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизга пешин намозини ўқиб бердилар, Абу Бакр эса уларнинг орқасида эди. Расулуллоҳ ﷺ такбир айтганларида, Абу Бакр бизга эшиттириб такбир айтарди.

أَخْبَرَنَا وَاصِلُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ مُحَارِبِ بْنِ دِثَارٍ، وَأَبِي، صَالِحٍ عَنْ جَابِرٍ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ وَقَدْ أُقِيمَتِ الصَّلاَةُ فَدَخَلَ الْمَسْجِدَ فَصَلَّى خَلْفَ مُعَاذٍ فَطَوَّلَ بِهِمْ فَانْصَرَفَ الرَّجُلُ فَصَلَّى فِي نَاحِيَةِ الْمَسْجِدِ ثُمَّ انْطَلَقَ فَلَمَّا قَضَى مُعَاذٌ الصَّلاَةَ قِيلَ لَهُ إِنَّ فُلاَنًا فَعَلَ كَذَا وَكَذَا ‏.‏ فَقَالَ مُعَاذٌ لَئِنْ أَصْبَحْتُ لأَذْكُرَنَّ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَأَتَى مُعَاذٌ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُ فَأَرْسَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَيْهِ فَقَالَ ‏"‏ مَا حَمَلَكَ عَلَى الَّذِي صَنَعْتَ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ عَمِلْتُ عَلَى نَاضِحِي مِنَ النَّهَارِ فَجِئْتُ وَقَدْ أُقِيمَتِ الصَّلاَةُ فَدَخَلْتُ الْمَسْجِدَ فَدَخَلْتُ مَعَهُ فِي الصَّلاَةِ فَقَرَأَ سُورَةَ كَذَا وَكَذَا فَطَوَّلَ فَانْصَرَفْتُ فَصَلَّيْتُ فِي نَاحِيَةِ الْمَسْجِدِ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَفَتَّانٌ يَا مُعَاذُ أَفَتَّانٌ يَا مُعَاذُ أَفَتَّانٌ يَا مُعَاذُ ‏"‏ ‏.‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Namozga iqoma aytilganda ansorlardan bir kishi keldi. U masjidga kirib, Muoz ortida namoz oʻqidi, Muoz esa namozni uzaytirdi. Bas, u kishi (jamoadan) chiqib, masjidning bir chetida namoz oʻqidi, soʻng ketdi. Muoz namozni tugatgach, unga falon kishi shunday-shunday qildi, deb aytildi. Muoz: «Agar tirik boʻlsam, buni albatta Rasululloh ﷺga aytaman», dedi. Muoz Nabiy ﷺ huzurlariga kelib, buni u zotga aytdi. Shunda Rasululloh ﷺ u kishiga odam yuborib: «Sen qilgan ishga seni nima undadi?», dedilar. U: «Ey Rasululloh, men kunduzi tuyamda suv tashib ishladim, kelsam iqoma aytilib boʻlgan edi, masjidga kirib u bilan namozga qoʻshildim, u esa falon surani oʻqib uzaytirdi, shu sababli men chiqib, masjidning bir chetida namoz oʻqidim», dedi. Rasululloh ﷺ: «Odamlarni fitnaga solmoqchimisan, ey Muoz? Odamlarni fitnaga solmoqchimisan, ey Muoz? Odamlarni fitnaga solmoqchimisan, ey Muoz?», dedilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Намозга иқома айтилганда ансорлардан бир киши келди. У масжидга кириб, Муоз ортида намоз ўқиди, Муоз эса намозни узайтирди. Бас, у киши (жамоадан) чиқиб, масжиднинг бир четида намоз ўқиди, сўнг кетди. Муоз намозни тугатгач, унга фалон киши шундай-шундай қилди, деб айтилди. Муоз: «Агар тирик бўлсам, буни албатта Расулуллоҳ ﷺга айтаман», деди. Муоз Набий ﷺ ҳузурларига келиб, буни у зотга айтди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ у кишига одам юбориб: «Сен қилган ишга сени нима ундади?», дедилар. У: «Эй Расулуллоҳ, мен кундузи туямда сув ташиб ишладим, келсам иқома айтилиб бўлган эди, масжидга кириб у билан намозга қўшилдим, у эса фалон сурани ўқиб узайтирди, шу сабабли мен чиқиб, масжиднинг бир четида намоз ўқидим», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Одамларни фитнага солмоқчимисан, эй Муоз? Одамларни фитнага солмоқчимисан, эй Муоз? Одамларни фитнага солмоқчимисан, эй Муоз?», дедилар.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ بْنِ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُرَيْحُ بْنُ يَزِيدَ الْحَضْرَمِيُّ، قَالَ أَخْبَرَنِي شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ، قَالَ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا اسْتَفْتَحَ الصَّلاَةَ كَبَّرَ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ إِنَّ صَلاَتِي وَنُسُكِي وَمَحْيَاىَ وَمَمَاتِي لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ لاَ شَرِيكَ لَهُ وَبِذَلِكَ أُمِرْتُ وَأَنَا مِنَ الْمُسْلِمِينَ اللَّهُمَّ اهْدِنِي لأَحْسَنِ الأَعْمَالِ وَأَحْسَنِ الأَخْلاَقِ لاَ يَهْدِي لأَحْسَنِهَا إِلاَّ أَنْتَ وَقِنِي سَيِّئَ الأَعْمَالِ وَسَيِّئَ الأَخْلاَقِ لاَ يَقِي سَيِّئَهَا إِلاَّ أَنْتَ ‏"‏ ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ namozni boshlaganlarida takbir aytar, soʻng: «Inna solatiy va nusukiy va mahyoya va mamotiy lillahi robbil-olamiyn, lo shariyka lahu va bizolika umirtu va ana minal-muslimiyn. Allohumma-hdiniy li-ahsanil-aʼmoli va ahsanil-axloqi, lo yahdiy li-ahsaniho illa anta, va qiniy sayyial-aʼmoli va sayyial-axloqi, lo yaqiy sayyiaho illa anta (Albatta, namozim, ibodatim, hayotim va oʻlimim olamlar Robbi Alloh uchundir. Uning sherigi yoʻq. Men shunga buyurilganman va men musulmonlardanman. Ey Alloh, meni amallarning va axloqning eng yaxshisiga yoʻllagin, uning eng yaxshisiga Sendan boshqa hech kim yoʻllamaydi. Amallarning va axloqning yomonidan meni saqlagin, uning yomonidan Sendan boshqa hech kim saqlamaydi)», der edilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ намозни бошлаганларида такбир айтар, сўнг: «Инна солатий ва нусукий ва маҳёя ва мамотий лиллаҳи роббил-оламийн, ло шарийка лаҳу ва бизолика умирту ва ана минал-муслимийн. Аллоҳумма-ҳдиний ли-аҳсанил-аъмоли ва аҳсанил-ахлоқи, ло яҳдий ли-аҳсаниҳо илла анта, ва қиний саййиал-аъмоли ва саййиал-ахлоқи, ло яқий саййиаҳо илла анта (Албатта, намозим, ибодатим, ҳаётим ва ўлимим оламлар Робби Аллоҳ учундир. Унинг шериги йўқ. Мен шунга буюрилганман ва мен мусулмонларданман. Эй Аллоҳ, мени амалларнинг ва ахлоқнинг энг яхшисига йўллагин, унинг энг яхшисига Сендан бошқа ҳеч ким йўлламайди. Амалларнинг ва ахлоқнинг ёмонидан мени сақлагин, унинг ёмонидан Сендан бошқа ҳеч ким сақламайди)», дер эдилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مُحَارِبِ بْنِ دِثَارٍ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ مَرَّ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ بِنَاضِحَيْنِ عَلَى مُعَاذٍ وَهُوَ يُصَلِّي الْمَغْرِبَ فَافْتَتَحَ بِسُورَةِ الْبَقَرَةِ فَصَلَّى الرَّجُلُ ثُمَّ ذَهَبَ فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ أَفَتَّانٌ يَا مُعَاذُ أَفَتَّانٌ يَا مُعَاذُ أَلاَ قَرَأْتَ بِـ ‏{‏ سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الأَعْلَى ‏}‏ وَالشَّمْسِ وَضُحَاهَا وَنَحْوِهِمَا ‏"‏ ‏.‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Ansorlardan bir kishi ikkita suv tashuvchi tuya bilan Muoz oldidan oʻtayotgan edi, Muoz esa shom namozini oʻqiyotgan va Baqara surasini boshlagan edi. U kishi (yolgʻiz) namoz oʻqib, soʻng ketdi. Bu xabar Paygʻambar ﷺga yetganda, u zot: «Ey Muoz, sen fitna qoʻzgʻovchimisan?! Ey Muoz, sen fitna qoʻzgʻovchimisan?! Nega {Sabbihisma robbikal aʼlo} (Eng oliy Robbingning nomini poklab yod et) va Vash-shamsi va zuhoho (Shams) hamda shularga oʻxshash suralarni oʻqimading?!» dedilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Ансорлардан бир киши иккита сув ташувчи туя билан Муоз олдидан ўтаётган эди, Муоз эса шом намозини ўқиётган ва Бақара сурасини бошлаган эди. У киши (ёлғиз) намоз ўқиб, сўнг кетди. Бу хабар Пайғамбар ﷺга етганда, у зот: «Эй Муоз, сен фитна қўзғовчимисан?! Эй Муоз, сен фитна қўзғовчимисан?! Нега {Саббиҳисма роббикал аъло} (Энг олий Роббингнинг номини поклаб ёд эт) ва Ваш-шамси ва зуҳоҳо (Шамс) ҳамда шуларга ўхшаш сураларни ўқимадинг?!» дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قُدَامَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ مُحَارِبِ بْنِ دِثَارٍ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ قَامَ مُعَاذٌ فَصَلَّى الْعِشَاءَ الآخِرَةَ فَطَوَّلَ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَفَتَّانٌ يَا مُعَاذُ أَفَتَّانٌ يَا مُعَاذُ أَيْنَ كُنْتَ عَنْ ‏{‏ سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الأَعْلَى ‏}‏ وَالضُّحَى وَ ‏{‏ إِذَا السَّمَاءُ انْفَطَرَتْ ‏}‏ ‏"‏ ‏.‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Muoz turib xufton namozini oʻqidi va uni choʻzib yubordi. Shunda Nabiy ﷺ: ‹Odamlarni fitnaga solmoqchimisan, ey Muoz? Odamlarni fitnaga solmoqchimisan, ey Muoz? {Sabbihisma robbikal aʼlaa} yoki Vazzuhaa yoki {Izas samaaunfatorat}ni oʻqisang boʻlmasmidi?› dedilar», dedi.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Муоз туриб хуфтон намозини ўқиди ва уни чўзиб юборди. Шунда Набий ﷺ: ‹Одамларни фитнага солмоқчимисан, эй Муоз? Одамларни фитнага солмоқчимисан, эй Муоз? {Саббиҳисма роббикал аълаа} ёки Ваззуҳаа ёки {Изас самааунфаторат}ни ўқисанг бўлмасмиди?› дедилар», деди.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ صَلَّى مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ لأَصْحَابِهِ الْعِشَاءَ فَطَوَّلَ عَلَيْهِمْ فَانْصَرَفَ رَجُلٌ مِنَّا فَأُخْبِرَ مُعَاذٌ عَنْهُ فَقَالَ إِنَّهُ مُنَافِقٌ ‏.‏ فَلَمَّا بَلَغَ ذَلِكَ الرَّجُلَ دَخَلَ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرَهُ بِمَا قَالَ مُعَاذٌ ‏.‏ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَتُرِيدُ أَنْ تَكُونَ فَتَّانًا يَا مُعَاذُ إِذَا أَمَمْتَ النَّاسَ فَاقْرَأْ بِالشَّمْسِ وَضُحَاهَا وَ ‏{‏ سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الأَعْلَى ‏}‏ وَ ‏{‏ وَاللَّيْلِ إِذَا يَغْشَى ‏}‏ وَ ‏{‏ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ ‏}‏ ‏"‏ ‏.‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Muoz ibn Jabal hamrohlariga xufton namozini oʻqib berdi va uni choʻzib yubordi. Bizdan bir kishi namozdan chiqib ketdi. Muozga bu haqda xabar berildi, u: ‹U munofiqdir›, dedi. Bu gap oʻsha kishiga yetganda, u Nabiy ﷺ huzurlariga kirib, Muozning aytganlarini xabar qildi. Shunda Nabiy ﷺ unga: ‹Fitnachi boʻlmoqchimisan, ey Muoz? Odamlarga imomlik qilganingda {Vashshamsi va zuhaahaa} va {Sabbihisma robbikal aʼlaa} va {Val layli izaa yagʻshaa} va {Iqroʻ bismi robbik}ni oʻqigin›, dedilar», dedi.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Муоз ибн Жабал ҳамроҳларига хуфтон намозини ўқиб берди ва уни чўзиб юборди. Биздан бир киши намоздан чиқиб кетди. Муозга бу ҳақда хабар берилди, у: ‹У мунофиқдир›, деди. Бу гап ўша кишига етганда, у Набий ﷺ ҳузурларига кириб, Муознинг айтганларини хабар қилди. Шунда Набий ﷺ унга: ‹Фитначи бўлмоқчимисан, эй Муоз? Одамларга имомлик қилганингда {Вашшамси ва зуҳааҳаа} ва {Саббиҳисма роббикал аълаа} ва {Вал лайли изаа яғшаа} ва {Иқрў бисми роббик}ни ўқигин›, дедилар», деди.

أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ عُثْمَانَ الْحِمْصِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو حَيْوَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا رَكَعَ قَالَ ‏"‏ اللَّهُمَّ لَكَ رَكَعْتُ وَبِكَ آمَنْتُ وَلَكَ أَسْلَمْتُ وَعَلَيْكَ تَوَكَّلْتُ أَنْتَ رَبِّي خَشَعَ سَمْعِي وَبَصَرِي وَدَمِي وَلَحْمِي وَعَظْمِي وَعَصَبِي لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ ‏"‏ ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ rukuʼ qilganlarida: «Allohumma laka rakaʼtu va bika aamantu va laka aslamtu va alayka tavakkaltu, anta Robbiy, xashaʼa samʼiy va basoriy va damiy va lahmiy va azmiy va asobiy lillaahi Robbil aalamiyn», deb aytar edilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ рукуъ қилганларида: «Аллоҳумма лака ракаъту ва бика ааманту ва лака асламту ва алайка таваккалту, анта Роббий, хашаъа самъий ва басорий ва дамий ва лаҳмий ва азмий ва асобий лиллааҳи Роббил ааламийн», деб айтар эдилар.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْحَارِثِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ كُنَّا نُصَلِّي مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الظُّهْرَ فَآخُذُ قَبْضَةً مِنْ حَصًى فِي كَفِّي أُبَرِّدُهُ ثُمَّ أُحَوِّلُهُ فِي كَفِّي الآخَرِ فَإِذَا سَجَدْتُ وَضَعْتُهُ لِجَبْهَتِي ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: u: «Biz Rasululloh ﷺ bilan birga zuhr namozini oʻqir edik. Men bir hovuch mayda toshni kaftimga olib sovutar, soʻng uni ikkinchi kaftimga koʻchirardim. Sajdaga borganimda esa uni peshonam uchun quyardim», dedi.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: у: «Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга зуҳр намозини ўқир эдик. Мен бир ҳовуч майда тошни кафтимга олиб совутар, сўнг уни иккинчи кафтимга кўчирардим. Саждага борганимда эса уни пешонам учун қуярдим», деди.

أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ عُثْمَانَ، قَالَ أَنْبَأَنَا أَبُو حَيْوَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَقُولُ فِي سُجُودِهِ ‏"‏ اللَّهُمَّ لَكَ سَجَدْتُ وَبِكَ آمَنْتُ وَلَكَ أَسْلَمْتُ وَأَنْتَ رَبِّي سَجَدَ وَجْهِي لِلَّذِي خَلَقَهُ وَصَوَّرَهُ وَشَقَّ سَمْعَهُ وَبَصَرَهُ تَبَارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخَالِقِينَ ‏"‏ ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ sajdalarida: «Allohim, Senga sajda qildim, Senga imon keltirdim, Senga taslim boʻldim va Sen mening Robbimsan. Yuzim uni yaratgan, unga surat bergan, unga eshitish va koʻrishni ochgan Zotga sajda qildi. Barcha yaratganlarning eng goʻzali boʻlgan Alloh muborakdir», deb aytar edilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ саждаларида: «Аллоҳим, Сенга сажда қилдим, Сенга имон келтирдим, Сенга таслим бўлдим ва Сен менинг Роббимсан. Юзим уни яратган, унга сурат берган, унга эшитиш ва кўришни очган Зотга сажда қилди. Барча яратганларнинг энг гўзали бўлган Аллоҳ муборакдир», деб айтар эдилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ، قَالَ سَمِعْتُ أَيْمَنَ، - وَهُوَ ابْنُ نَابِلٍ - يَقُولُ حَدَّثَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُعَلِّمُنَا التَّشَهُّدَ كَمَا يُعَلِّمُنَا السُّورَةَ مِنَ الْقُرْآنِ ‏"‏ بِسْمِ اللَّهِ وَبِاللَّهِ التَّحِيَّاتُ لِلَّهِ وَالصَّلَوَاتُ وَالطَّيِّبَاتُ السَّلاَمُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ السَّلاَمُ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِينَ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ أَسْأَلُ اللَّهَ الْجَنَّةَ وَأَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ النَّارِ ‏"‏ ‏.‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizga tashahhudni xuddi Qurʼondan bir surani oʻrgatganlaridek oʻrgatardilar: «Bismillahi va billahi, attahiyyatu lillahi vas-salavatu vat-tayyibat, assalomu alayka ayyuhan-nabiyyu va rahmatullohi va barakatuh, assalomu alayna va ala ibadillahis-solihiyn, ashhadu an la ilaha illalloh va ashhadu anna Muhammadan abduhu va rasuluh, asʼalullohal-jannata va auzu billahi minan-nar».Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизга ташаҳҳудни худди Қуръондан бир сурани ўргатганларидек ўргатардилар: «Бисмиллаҳи ва биллаҳи, аттаҳийяту лиллаҳи вас-салавату ват-таййибат, ассалому алайка айюҳан-набийю ва раҳматуллоҳи ва баракатуҳ, ассалому алайна ва ала ибадиллаҳис-солиҳийн, ашҳаду ан ла илаҳа иллаллоҳ ва ашҳаду анна Муҳаммадан абдуҳу ва расулуҳ, асъалуллоҳал-жанната ва аузу биллаҳи минан-нар».

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِحَاجَةٍ ثُمَّ أَدْرَكْتُهُ وَهُوَ يُصَلِّي فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَأَشَارَ إِلَىَّ فَلَمَّا فَرَغَ دَعَانِي فَقَالَ ‏"‏ إِنَّكَ سَلَّمْتَ عَلَىَّ آنِفًا وَأَنَا أُصَلِّي ‏"‏ ‏.‏ وَإِنَّمَا هُوَ مُوَجَّهٌ يَوْمَئِذٍ إِلَى الْمَشْرِقِ

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ meni bir yumush bilan yubordilar, soʻng men u zotning oldilariga yetib bordim, u zot namoz oʻqiyotgan edilar. Men u zotga salom berdim, u zot menga ishora qildilar. Namozdan boʻshaganlarida meni chaqirib: «Sen hozirgina, men namoz oʻqiyotganimda, menga salom berding», dedilar. U zot oʻsha kuni sharq tomonga yuzlangan edilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ мени бир юмуш билан юбордилар, сўнг мен у зотнинг олдиларига етиб бордим, у зот намоз ўқиётган эдилар. Мен у зотга салом бердим, у зот менга ишора қилдилар. Намоздан бўшаганларида мени чақириб: «Сен ҳозиргина, мен намоз ўқиётганимда, менга салом бердинг», дедилар. У зот ўша куни шарқ томонга юзланган эдилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ هَاشِمٍ الْبَعْلَبَكِّيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ شَابُورٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ بَعَثَنِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَأَتَيْتُهُ وَهُوَ يَسِيرُ مُشَرِّقًا أَوْ مُغَرِّبًا فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَأَشَارَ بِيَدِهِ ثُمَّ سَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَأَشَارَ بِيَدِهِ فَانْصَرَفْتُ فَنَادَانِي ‏"‏ يَا جَابِرُ ‏"‏ ‏.‏ فَنَادَانِي النَّاسُ يَا جَابِرُ ‏.‏ فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي سَلَّمْتُ عَلَيْكَ فَلَمْ تَرُدَّ عَلَىَّ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ إِنِّي كُنْتُ أُصَلِّي ‏"‏ ‏.‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ meni (bir yumush bilan) yubordilar. Men u zotning oldilariga keldim, u zot sharq yoki gʻarb tomonga qarab (ulov ustida) borayotgan edilar. Men u zotga salom berdim, u zot qoʻllari bilan ishora qildilar. Soʻng yana salom berdim, u zot yana qoʻllari bilan ishora qildilar. Men qaytib ketdim, shunda u zot: «Ey Jobir!» deb meni chaqirdilar. Odamlar ham: «Ey Jobir!» deb meni chaqirishdi. Men u zotning oldilariga kelib: «Ey Rasululloh, men sizga salom berdim, siz esa menga alik olmadingiz», dedim. U zot: «Men namoz oʻqiyotgan edim», dedilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ мени (бир юмуш билан) юбордилар. Мен у зотнинг олдиларига келдим, у зот шарқ ёки ғарб томонга қараб (улов устида) бораётган эдилар. Мен у зотга салом бердим, у зот қўллари билан ишора қилдилар. Сўнг яна салом бердим, у зот яна қўллари билан ишора қилдилар. Мен қайтиб кетдим, шунда у зот: «Эй Жобир!» деб мени чақирдилар. Одамлар ҳам: «Эй Жобир!» деб мени чақиришди. Мен у зотнинг олдиларига келиб: «Эй Расулуллоҳ, мен сизга салом бердим, сиз эса менга алик олмадингиз», дедим. У зот: «Мен намоз ўқиётган эдим», дедилар.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّهُ قَالَ اشْتَكَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّيْنَا وَرَاءَهُ وَهُوَ قَاعِدٌ وَأَبُو بَكْرٍ يُكَبِّرُ يُسْمِعُ النَّاسَ تَكْبِيرَهُ فَالْتَفَتَ إِلَيْنَا فَرَآنَا قِيَامًا فَأَشَارَ إِلَيْنَا فَقَعَدْنَا فَصَلَّيْنَا بِصَلاَتِهِ قُعُودًا فَلَمَّا سَلَّمَ قَالَ ‏"‏ إِنْ كُنْتُمْ آنِفًا تَفْعَلُونَ فِعْلَ فَارِسَ وَالرُّومِ يَقُومُونَ عَلَى مُلُوكِهِمْ وَهُمْ قُعُودٌ فَلاَ تَفْعَلُوا ائْتَمُّوا بِأَئِمَّتِكُمْ إِنْ صَلَّى قَائِمًا فَصَلُّوا قِيَامًا وَإِنْ صَلَّى قَاعِدًا فَصَلُّوا قُعُودًا ‏"‏ ‏.‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ kasal boʻldilar. Biz ularning ortida namoz oʻqidik, u zot esa oʻtirgan holda edilar. Abu Bakr takbir aytib, uning takbirini odamlarga eshittirar edi. U zot bizga oʻgirilib, tik turganimizni koʻrdilar-da, bizga ishora qildilar. Shunda biz oʻtirdik va u zotning namozlariga oʻtirgan holda ergashdik. Salom berganlaridan soʻng: «Hozirgina siz forslar va rumliklar oʻz podshohlari oʻtirganida ular oldida tik turgani kabi ish qildingiz. Bunday qilmanglar. Imomlaringizga ergashinglar: agar u tik turib oʻqisa, siz ham tik turib oʻqinglar, agar u oʻtirib oʻqisa, siz ham oʻtirib oʻqinglar», dedilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ касал бўлдилар. Биз уларнинг ортида намоз ўқидик, у зот эса ўтирган ҳолда эдилар. Абу Бакр такбир айтиб, унинг такбирини одамларга эшиттирар эди. У зот бизга ўгирилиб, тик турганимизни кўрдилар-да, бизга ишора қилдилар. Шунда биз ўтирдик ва у зотнинг намозларига ўтирган ҳолда эргашдик. Салом берганларидан сўнг: «Ҳозиргина сиз форслар ва румликлар ўз подшоҳлари ўтирганида улар олдида тик тургани каби иш қилдингиз. Бундай қилманглар. Имомларингизга эргашинглар: агар у тик туриб ўқиса, сиз ҳам тик туриб ўқинглар, агар у ўтириб ўқиса, сиз ҳам ўтириб ўқинглар», дедилар.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَيْمَنُ بْنُ نَابِلٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُعَلِّمُنَا التَّشَهُّدَ كَمَا يُعَلِّمُنَا السُّورَةَ مِنَ الْقُرْآنِ ‏"‏ بِسْمِ اللَّهِ وَبِاللَّهِ التَّحِيَّاتُ لِلَّهِ وَالصَّلَوَاتُ وَالطَّيِّبَاتُ السَّلاَمُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ السَّلاَمُ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِينَ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَأَسْأَلُ اللَّهَ الْجَنَّةَ وَأَعُوذُ بِهِ مِنَ النَّارِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ لاَ نَعْلَمُ أَحَدًا تَابَعَ أَيْمَنَ بْنَ نَابِلٍ عَلَى هَذِهِ الرِّوَايَةِ وَأَيْمَنُ عِنْدَنَا لاَ بَأْسَ بِهِ وَالْحَدِيثُ خَطَأٌ وَبِاللَّهِ التَّوْفِيقُ ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizga Qurʼondan bir surani oʻrgatganlaridek, tashahhudni ham oʻrgatib: «Bismillahi va billahi, at-tahiyyatu lillahi vas-salavatu vat-tayyibat, as-salomu alayka ayyuhan-nabiyyu va rahmatullohi va barakotuhu, as-salomu alayno va alo ibodillahis-solihin, ashhadu an la ilaha illalloh va anna Muhammadan abduhu va rasuluhu, va asʼalullohal-jannata va auzu bihi minan-nar», der edilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизга Қуръондан бир сурани ўргатганларидек, ташаҳҳудни ҳам ўргатиб: «Бисмиллаҳи ва биллаҳи, ат-таҳийяту лиллаҳи вас-салавату ват-таййибат, ас-салому алайка айюҳан-набийю ва раҳматуллоҳи ва баракотуҳу, ас-салому алайно ва ало ибодиллаҳис-солиҳин, ашҳаду ан ла илаҳа иллаллоҳ ва анна Муҳаммадан абдуҳу ва расулуҳу, ва асъалуллоҳал-жанната ва аузу биҳи минан-нар», дер эдилар.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَقُولُ فِي صَلاَتِهِ بَعْدَ التَّشَهُّدِ ‏"‏ أَحْسَنُ الْكَلاَمِ كَلاَمُ اللَّهِ وَأَحْسَنُ الْهَدْىِ هَدْىُ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ ‏.‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ oʻz namozida tashahhuddan soʻng: «Eng yaxshi soʻz Allohning soʻzidir, eng yaxshi yoʻl Muhammad ﷺning yoʻlidir», deb aytardilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ ўз намозида ташаҳҳуддан сўнг: «Энг яхши сўз Аллоҳнинг сўзидир, энг яхши йўл Муҳаммад ﷺнинг йўлидир», деб айтардилар.

أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالاَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، - وَهُوَ ابْنُ الْحَارِثِ - عَنْ هِشَامٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، يَوْمَ الْخَنْدَقِ بَعْدَ مَا غَرَبَتِ الشَّمْسُ جَعَلَ يَسُبُّ كُفَّارَ قُرَيْشٍ وَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا كِدْتُ أَنْ أُصَلِّيَ حَتَّى كَادَتِ الشَّمْسُ تَغْرُبُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فَوَاللَّهِ مَا صَلَّيْتُهَا ‏"‏ ‏.‏ فَنَزَلْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى بُطْحَانَ فَتَوَضَّأَ لِلصَّلاَةِ وَتَوَضَّأْنَا لَهَا فَصَلَّى الْعَصْرَ بَعْدَ مَا غَرَبَتِ الشَّمْسُ ثُمَّ صَلَّى بَعْدَهَا الْمَغْرِبَ ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Xandaq kuni quyosh botganidan soʻng Umar ibn al-Xattob Quraysh kofirlarini soʻka boshladi va: «Ey Rasululloh, quyosh botay deganda ham asr namozini oʻqiy olmadim», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Allohga qasamki, men ham uni oʻqimadim», dedilar. Soʻng biz Rasululloh ﷺ bilan Buthonga bordik. U zot namoz uchun taharat oldilar, biz ham namoz uchun taharat oldik va u zot quyosh botganidan soʻng asr namozini oʻqidilar, soʻng undan keyin shom namozini oʻqidilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Хандақ куни қуёш ботганидан сўнг Умар ибн ал-Хаттоб Қурайш кофирларини сўка бошлади ва: «Эй Расулуллоҳ, қуёш ботай деганда ҳам аср намозини ўқий олмадим», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳга қасамки, мен ҳам уни ўқимадим», дедилар. Сўнг биз Расулуллоҳ ﷺ билан Бутҳонга бордик. У зот намоз учун таҳарат олдилар, биз ҳам намоз учун таҳарат олдик ва у зот қуёш ботганидан сўнг аср намозини ўқидилар, сўнг ундан кейин шом намозини ўқидилар.

أَخْبَرَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرٌ، قَالَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ أَبِي هِنْدٍ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ عَلَى كُلِّ رَجُلٍ مُسْلِمٍ فِي كُلِّ سَبْعَةِ أَيَّامٍ غُسْلُ يَوْمٍ وَهُوَ يَوْمُ الْجُمُعَةِ ‏"‏ ‏.‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Har bir musulmon kishiga har yetti kunda bir kun gʻusl qilish lozimdir, u ham boʻlsa juma kunidir», dedilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар бир мусулмон кишига ҳар етти кунда бир кун ғусл қилиш лозимдир, у ҳам бўлса жума кунидир», дедилар.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ سَوَّادِ بْنِ الأَسْوَدِ بْنِ عَمْرٍو، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - عَنِ ابْنِ وَهْبٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ، عَنِ الْجُلاَحِ، مَوْلَى عَبْدِ الْعَزِيزِ أَنَّ أَبَا سَلَمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، حَدَّثَهُ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ يَوْمُ الْجُمُعَةِ اثْنَتَا عَشْرَةَ سَاعَةً لاَ يُوجَدُ فِيهَا عَبْدٌ مُسْلِمٌ يَسْأَلُ اللَّهَ شَيْئًا إِلاَّ آتَاهُ إِيَّاهُ فَالْتَمِسُوهَا آخِرَ سَاعَةٍ بَعْدَ الْعَصْرِ ‏"‏ ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Juma kuni oʻn ikki soatdir. Unda shunday bir soat borki, agar musulmon banda oʻsha soatda Allohdan biror narsa soʻrasa, Alloh unga albatta ato etadi. Bas, uni asrdan keyingi oxirgi soatda izlanglar», dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жума куни ўн икки соатдир. Унда шундай бир соат борки, агар мусулмон банда ўша соатда Аллоҳдан бирор нарса сўраса, Аллоҳ унга албатта ато этади. Бас, уни асрдан кейинги охирги соатда изланглар», дедилар.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ سَوَّادِ بْنِ الأَسْوَدِ، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَنَّ أَبَا الزُّبَيْرِ، أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا خَطَبَ يَسْتَنِدُ إِلَى جِذْعِ نَخْلَةٍ مِنْ سَوَارِي الْمَسْجِدِ فَلَمَّا صُنِعَ الْمِنْبَرُ وَاسْتَوَى عَلَيْهِ اضْطَرَبَتْ تِلْكَ السَّارِيَةُ كَحَنِينِ النَّاقَةِ حَتَّى سَمِعَهَا أَهْلُ الْمَسْجِدِ حَتَّى نَزَلَ إِلَيْهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاعْتَنَقَهَا فَسَكَتَتْ ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ xutba qilganlarida masjidning ustunlaridan boʻlgan bir xurmo tanasiga suyanar edilar. Minbar yasalib, u zot unga chiqib olganlarida, oʻsha ustun tuyaning ingraganidek tovush chiqardi, hatto uni masjid ahli ham eshitdi. Nihoyat Rasululloh ﷺ uning oldiga tushib, uni quchoqladilar, shunda u jim boʻldi.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ хутба қилганларида масжиднинг устунларидан бўлган бир хурмо танасига суянар эдилар. Минбар ясалиб, у зот унга чиқиб олганларида, ўша устун туянинг инграганидек товуш чиқарди, ҳатто уни масжид аҳли ҳам эшитди. Ниҳоят Расулуллоҳ ﷺ унинг олдига тушиб, уни қучоқладилар, шунда у жим бўлди.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ بَيْنَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَخْطُبُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ إِذْ جَاءَ رَجُلٌ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ صَلَّيْتَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ لاَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ قُمْ فَارْكَعْ ‏"‏ ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ juma kuni xutba qilayotganlarida bir kishi keldi. Nabiy ﷺ unga: «Namoz oʻqidingmi?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. U zot: «Tur, ikki rakaat oʻqi», dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ жума куни хутба қилаётганларида бир киши келди. Набий ﷺ унга: «Намоз ўқидингми?» дедилар. У: «Йўқ», деди. У зот: «Тур, икки ракаат ўқи», дедилар.

أَخْبَرَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَلِيٍّ الْحَنَفِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ، صَاحِبُ الدَّسْتَوَائِيِّ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ كَسَفَتِ الشَّمْسُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي يَوْمٍ شَدِيدِ الْحَرِّ فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِأَصْحَابِهِ فَأَطَالَ الْقِيَامَ حَتَّى جَعَلُوا يَخِرُّونَ ثُمَّ رَكَعَ فَأَطَالَ ثُمَّ رَفَعَ فَأَطَالَ ثُمَّ رَكَعَ فَأَطَالَ ثُمَّ رَفَعَ فَأَطَالَ ثُمَّ سَجَدَ سَجْدَتَيْنِ ثُمَّ قَامَ فَصَنَعَ نَحْوًا مِنْ ذَلِكَ وَجَعَلَ يَتَقَدَّمُ ثُمَّ جَعَلَ يَتَأَخَّرُ فَكَانَتْ أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ وَأَرْبَعَ سَجَدَاتٍ كَانُوا يَقُولُونَ إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ لاَ يَخْسِفَانِ إِلاَّ لِمَوْتِ عَظِيمٍ مِنْ عُظَمَائِهِمْ وَإِنَّهُمَا آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ يُرِيكُمُوهُمَا فَإِذَا انْخَسَفَتْ فَصَلُّوا حَتَّى تَنْجَلِيَ ‏‏.‏‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ zamonlarida juda issiq bir kunda quyosh tutildi. Rasululloh ﷺ sahobalariga namoz oʻqib berdilar. U zot qiyomni shunchalik uzaytirdilarki, odamlar yiqila boshladilar. Soʻng rukuʼni uzaytirdilar, soʻng boshlarini koʻtarib uzaytirdilar, soʻng rukuʼni uzaytirdilar, soʻng boshlarini koʻtarib uzaytirdilar, soʻng ikki marta sajda qildilar. Soʻng turib xuddi shunday qildilar. U zot oldinga siljiy boshladilar, soʻng orqaga chekindilar. Shunday qilib, toʻrt rukuʼ va toʻrt sajda boʻldi. Odamlar: «Quyosh va oy faqat ulugʻlaridan biri oʻlgani uchun tutiladi», deyishardi. Aslida esa ular Allohning oyatlaridan ikki oyatdir, U ularni sizga koʻrsatadi. Tutilganda, u yorishguncha namoz oʻqinglar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ замонларида жуда иссиқ бир кунда қуёш тутилди. Расулуллоҳ ﷺ саҳобаларига намоз ўқиб бердилар. У зот қиёмни шунчалик узайтирдиларки, одамлар йиқила бошладилар. Сўнг рукуъни узайтирдилар, сўнг бошларини кўтариб узайтирдилар, сўнг рукуъни узайтирдилар, сўнг бошларини кўтариб узайтирдилар, сўнг икки марта сажда қилдилар. Сўнг туриб худди шундай қилдилар. У зот олдинга силжий бошладилар, сўнг орқага чекиндилар. Шундай қилиб, тўрт рукуъ ва тўрт сажда бўлди. Одамлар: «Қуёш ва ой фақат улуғларидан бири ўлгани учун тутилади», дейишарди. Аслида эса улар Аллоҳнинг оятларидан икки оятдир, У уларни сизга кўрсатади. Тутилганда, у ёришгунча намоз ўқинглар.

أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْحَسَنِ، عَنْ حَجَّاجِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ يَزِيدَ الْفَقِيرِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلَّى بِهِمْ صَلاَةَ الْخَوْفِ فَقَامَ صَفٌّ بَيْنَ يَدَيْهِ وَصَفٌّ خَلْفَهُ صَلَّى بِالَّذِينَ خَلْفَهُ رَكْعَةً وَسَجْدَتَيْنِ ثُمَّ تَقَدَّمَ هَؤُلاَءِ حَتَّى قَامُوا فِي مَقَامِ أَصْحَابِهِمْ وَجَاءَ أُولَئِكَ فَقَامُوا مَقَامَ هَؤُلاَءِ وَصَلَّى بِهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَكْعَةً وَسَجْدَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ فَكَانَتْ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم رَكْعَتَانِ وَلَهُمْ رَكْعَةٌ ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ ularga xavf namozini oʻqib berdilar. Bir saf u zotning oldida, bir saf esa orqasida turdi. U zot orqasidagilar bilan bir rakaat va ikki sajda oʻqidilar. Soʻng bular oldinga oʻtib, oʻz sheriklari turgan joyga bordi, anavilar esa kelib bularning oʻrniga turdi va Rasululloh ﷺ ular bilan bir rakaat va ikki sajda oʻqidilar. Soʻng salom berdilar. Shunday qilib, Nabiy ﷺ uchun ikki rakaat, ular uchun esa bir rakaat boʻldi.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ уларга хавф намозини ўқиб бердилар. Бир саф у зотнинг олдида, бир саф эса орқасида турди. У зот орқасидагилар билан бир ракаат ва икки сажда ўқидилар. Сўнг булар олдинга ўтиб, ўз шериклари турган жойга борди, анавилар эса келиб буларнинг ўрнига турди ва Расулуллоҳ ﷺ улар билан бир ракаат ва икки сажда ўқидилар. Сўнг салом бердилар. Шундай қилиб, Набий ﷺ учун икки ракаат, улар учун эса бир ракаат бўлди.

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْمِقْدَامِ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْمَسْعُودِيُّ، قَالَ أَنْبَأَنِي يَزِيدُ الْفَقِيرُ، أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأُقِيمَتِ الصَّلاَةُ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَامَتْ خَلْفَهُ طَائِفَةٌ وَطَائِفَةٌ مُوَاجِهَةَ الْعَدُوِّ فَصَلَّى بِالَّذِينَ خَلْفَهُ رَكْعَةً وَسَجَدَ بِهِمْ سَجْدَتَيْنِ ثُمَّ إِنَّهُمُ انْطَلَقُوا فَقَامُوا مَقَامَ أُولَئِكَ الَّذِينَ كَانُوا فِي وَجْهِ الْعَدُوِّ وَجَاءَتْ تِلْكَ الطَّائِفَةُ فَصَلَّى بِهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَكْعَةً وَسَجَدَ بِهِمْ سَجْدَتَيْنِ ثُمَّ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَلَّمَ فَسَلَّمَ الَّذِينَ خَلْفَهُ وَسَلَّمَ أُولَئِكَ ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ bilan birga edik, namozga iqomat aytildi. Rasululloh ﷺ turdilar, orqalarida bir toifa turdi, boshqa bir toifa esa dushmanga roʻbaroʻ turdi. U zot orqalaridagilar bilan bir rakaat oʻqidilar va ular bilan ikki sajda qildilar. Soʻng ular ketib, dushmanga roʻbaroʻ turgan anavilarning oʻrniga turdi, u toifa esa keldi va Rasululloh ﷺ ular bilan bir rakaat oʻqidilar va ular bilan ikki sajda qildilar. Soʻng Rasululloh ﷺ salom berdilar, orqalaridagilar ham salom berishdi, anavilar ham salom berishdi.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга эдик, намозга иқомат айтилди. Расулуллоҳ ﷺ турдилар, орқаларида бир тоифа турди, бошқа бир тоифа эса душманга рўбарў турди. У зот орқаларидагилар билан бир ракаат ўқидилар ва улар билан икки сажда қилдилар. Сўнг улар кетиб, душманга рўбарў турган анавиларнинг ўрнига турди, у тоифа эса келди ва Расулуллоҳ ﷺ улар билан бир ракаат ўқидилар ва улар билан икки сажда қилдилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ салом бердилар, орқаларидагилар ҳам салом беришди, анавилар ҳам салом беришди.

أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ الدِّرْهَمِيُّ، وَإِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ شَهِدْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلاَةَ الْخَوْفِ فَقُمْنَا خَلْفَهُ صَفَّيْنِ وَالْعَدُوُّ بَيْنَنَا وَبَيْنَ الْقِبْلَةِ فَكَبَّرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَبَّرْنَا وَرَكَعَ وَرَكَعْنَا وَرَفَعَ وَرَفَعْنَا فَلَمَّا انْحَدَرَ لِلسُّجُودِ سَجَدَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالَّذِينَ يَلُونَهُ وَقَامَ الصَّفُّ الثَّانِي حِينَ رَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالصَّفُّ الَّذِينَ يَلُونَهُ ثُمَّ سَجَدَ الصَّفُّ الثَّانِي حِينَ رَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي أَمْكِنَتِهِمْ ثُمَّ تَأَخَّرَ الصَّفُّ الَّذِينَ كَانُوا يَلُونَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَتَقَدَّمَ الصَّفُّ الآخَرُ فَقَامَ فِي مَقَامِهِمْ وَقَامَ هَؤُلاَءِ فِي مَقَامِ الآخَرِينَ قِيَامًا وَرَكَعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَرَكَعْنَا ثُمَّ رَفَعَ وَرَفَعْنَا فَلَمَّا انْحَدَرَ لِلسُّجُودِ سَجَدَ الَّذِينَ يَلُونَهُ وَالآخَرُونَ قِيَامٌ فَلَمَّا رَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالَّذِينَ يَلُونَهُ سَجَدَ الآخَرُونَ ثُمَّ سَلَّمَ ‏.‏

Jobir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ bilan birga xavf namozida hozir boʻldik. Biz u zotning orqalarida ikki saf boʻlib turdik, dushman esa biz bilan qibla oraligʻida edi. Rasululloh ﷺ takbir aytdilar, biz ham takbir aytdik, u zot rukuʼ qildilar, biz ham rukuʼ qildik, u zot bosh koʻtardilar, biz ham bosh koʻtardik. U zot sajdaga engashganlarida, Rasululloh ﷺ va u zotga yaqin turgan saf sajda qildi, Rasululloh ﷺ bosh koʻtarganlarida esa ikkinchi saf tik turdi. Soʻng Rasululloh ﷺ va u zotga yaqin saf bosh koʻtarganlarida, ikkinchi saf oʻz joylarida sajda qildi. Soʻng Nabiy ﷺ ga yaqin turgan saf orqaga chekindi, boshqa saf oldinga oʻtib, ularning oʻrniga turdi, bular esa anavilarning oʻrniga tik turishdi. Nabiy ﷺ rukuʼ qildilar, biz ham rukuʼ qildik, soʻng u zot bosh koʻtardilar, biz ham bosh koʻtardik. U zot sajdaga engashganlarida, u zotga yaqin turganlar sajda qildi, boshqalari esa tik turdi. Rasululloh ﷺ va u zotga yaqin turganlar bosh koʻtarganlarida, boshqalari sajda qildi. Soʻng salom berdilar.Жобир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга хавф намозида ҳозир бўлдик. Биз у зотнинг орқаларида икки саф бўлиб турдик, душман эса биз билан қибла оралиғида эди. Расулуллоҳ ﷺ такбир айтдилар, биз ҳам такбир айтдик, у зот рукуъ қилдилар, биз ҳам рукуъ қилдик, у зот бош кўтардилар, биз ҳам бош кўтардик. У зот саждага энгашганларида, Расулуллоҳ ﷺ ва у зотга яқин турган саф сажда қилди, Расулуллоҳ ﷺ бош кўтарганларида эса иккинчи саф тик турди. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ ва у зотга яқин саф бош кўтарганларида, иккинчи саф ўз жойларида сажда қилди. Сўнг Набий ﷺ га яқин турган саф орқага чекинди, бошқа саф олдинга ўтиб, уларнинг ўрнига турди, булар эса анавиларнинг ўрнига тик туришди. Набий ﷺ рукуъ қилдилар, биз ҳам рукуъ қилдик, сўнг у зот бош кўтардилар, биз ҳам бош кўтардик. У зот саждага энгашганларида, у зотга яқин турганлар сажда қилди, бошқалари эса тик турди. Расулуллоҳ ﷺ ва у зотга яқин турганлар бош кўтарганларида, бошқалари сажда қилди. Сўнг салом бердилар.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِنَخْلٍ وَالْعَدُوُّ بَيْنَنَا وَبَيْنَ الْقِبْلَةِ فَكَبَّرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَكَبَّرُوا جَمِيعًا ثُمَّ رَكَعَ فَرَكَعُوا جَمِيعًا ثُمَّ سَجَدَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَالصَّفُّ الَّذِي يَلِيهِ وَالآخَرُونَ قِيَامٌ يَحْرُسُونَهُمْ فَلَمَّا قَامُوا سَجَدَ الآخَرُونَ مَكَانَهُمُ الَّذِينَ كَانُوا فِيهِ ثُمَّ تَقَدَّمَ هَؤُلاَءِ إِلَى مَصَافِّ هَؤُلاَءِ فَرَكَعَ فَرَكَعُوا جَمِيعًا ثُمَّ رَفَعَ فَرَفَعُوا جَمِيعًا ثُمَّ سَجَدَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَالصَّفُّ الَّذِينَ يَلُونَهُ وَالآخَرُونَ قِيَامٌ يَحْرُسُونَهُمْ فَلَمَّا سَجَدُوا وَجَلَسُوا سَجَدَ الآخَرُونَ مَكَانَهُمْ ثُمَّ سَلَّمَ ‏.‏ قَالَ جَابِرٌ كَمَا يَفْعَلُ أُمَرَاؤُكُمْ ‏.‏

Jobir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ bilan Naxl degan joyda edik, dushman esa biz bilan qibla oraligʻida edi. Rasululloh ﷺ takbir aytdilar, hammalari takbir aytishdi. Soʻng u zot rukuʼ qildilar, hammalari rukuʼ qilishdi. Soʻng Nabiy ﷺ va u zotga yaqin turgan saf sajda qildi, boshqalari esa ularni qoʻriqlab tik turdi. Ular turgach, boshqalari oʻzlari turgan joyda sajda qildi. Soʻng bular anavilarning safiga oldinga oʻtdi, u zot rukuʼ qildilar, hammalari rukuʼ qilishdi. Soʻng u zot bosh koʻtardilar, hammalari bosh koʻtardi. Soʻng Nabiy ﷺ va u zotga yaqin turgan saf sajda qildi, boshqalari esa ularni qoʻriqlab tik turdi. Ular sajda qilib oʻtirganlarida, boshqalari oʻz joylarida sajda qildi. Soʻng salom berdilar. Jobir aytdi: «Xuddi sizlarning amirlaringiz qilganidek».Жобир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан Нахл деган жойда эдик, душман эса биз билан қибла оралиғида эди. Расулуллоҳ ﷺ такбир айтдилар, ҳаммалари такбир айтишди. Сўнг у зот рукуъ қилдилар, ҳаммалари рукуъ қилишди. Сўнг Набий ﷺ ва у зотга яқин турган саф сажда қилди, бошқалари эса уларни қўриқлаб тик турди. Улар тургач, бошқалари ўзлари турган жойда сажда қилди. Сўнг булар анавиларнинг сафига олдинга ўтди, у зот рукуъ қилдилар, ҳаммалари рукуъ қилишди. Сўнг у зот бош кўтардилар, ҳаммалари бош кўтарди. Сўнг Набий ﷺ ва у зотга яқин турган саф сажда қилди, бошқалари эса уларни қўриқлаб тик турди. Улар сажда қилиб ўтирганларида, бошқалари ўз жойларида сажда қилди. Сўнг салом бердилар. Жобир айтди: «Худди сизларнинг амирларингиз қилганидек».

أَخْبَرَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ يَعْقُوبَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلَّى بِطَائِفَةٍ مِنْ أَصْحَابِهِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ ثُمَّ صَلَّى بِآخَرِينَ أَيْضًا رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ sahobalaridan bir toifa bilan ikki rakaat oʻqib, soʻng salom berdilar, soʻng boshqalari bilan ham ikki rakaat oʻqib, soʻng salom berdilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ саҳобаларидан бир тоифа билан икки ракаат ўқиб, сўнг салом бердилар, сўнг бошқалари билан ҳам икки ракаат ўқиб, сўнг салом бердилар.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا يُونُسُ، عَنِ الْحَسَنِ، قَالَ حَدَّثَ جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلَّى بِأَصْحَابِهِ صَلاَةَ الْخَوْفِ فَصَلَّتْ طَائِفَةٌ مَعَهُ وَطَائِفَةٌ وُجُوهُهُمْ قِبَلَ الْعَدُوِّ فَصَلَّى بِهِمْ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ قَامُوا مَقَامَ الآخَرِينَ وَجَاءَ الآخَرُونَ فَصَلَّى بِهِمْ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ sahobalari bilan xavf namozini oʻqidilar. Bir toifa u zot bilan birga namoz oʻqidi, bir toifa esa yuzlari dushmanga qaragan holda turdi. U zot ular bilan ikki rakaat oʻqidilar, soʻng ular boshqalarning oʻrniga turdi, boshqalari esa keldi va u zot ular bilan ikki rakaat oʻqidilar, soʻng salom berdilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ саҳобалари билан хавф намозини ўқидилар. Бир тоифа у зот билан бирга намоз ўқиди, бир тоифа эса юзлари душманга қараган ҳолда турди. У зот улар билан икки ракаат ўқидилар, сўнг улар бошқаларнинг ўрнига турди, бошқалари эса келди ва у зот улар билан икки ракаат ўқидилар, сўнг салом бердилар.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي عِيدٍ قَبْلَ الْخُطْبَةِ بِغَيْرِ أَذَانٍ وَلاَ إِقَامَةٍ ‏.‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizga iyd namozini xutbadan oldin, azonsiz va iqomatsiz oʻqib berdilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизга ийд намозини хутбадан олдин, азонсиз ва иқоматсиз ўқиб бердилар.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَطَاءٌ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ شَهِدْتُ الصَّلاَةَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي يَوْمِ عِيدٍ فَبَدَأَ بِالصَّلاَةِ قَبْلَ الْخُطْبَةِ بِغَيْرِ أَذَانٍ وَلاَ إِقَامَةٍ فَلَمَّا قَضَى الصَّلاَةَ قَامَ مُتَوَكِّئًا عَلَى بِلاَلٍ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَوَعَظَ النَّاسَ وَذَكَّرَهُمْ وَحَثَّهُمْ عَلَى طَاعَتِهِ ثُمَّ مَالَ وَمَضَى إِلَى النِّسَاءِ وَمَعَهُ بِلاَلٌ فَأَمَرَهُنَّ بِتَقْوَى اللَّهِ وَوَعَظَهُنَّ وَذَكَّرَهُنَّ وَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ حَثَّهُنَّ عَلَى طَاعَتِهِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ تَصَدَّقْنَ فَإِنَّ أَكْثَرَكُنَّ حَطَبُ جَهَنَّمَ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَتِ امْرَأَةٌ مِنْ سَفِلَةِ النِّسَاءِ سَفْعَاءُ الْخَدَّيْنِ بِمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏"‏ تُكْثِرْنَ الشَّكَاةَ وَتَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ ‏"‏ ‏.‏ فَجَعَلْنَ يَنْزِعْنَ قَلاَئِدَهُنَّ وَأَقْرُطَهُنَّ وَخَوَاتِيمَهُنَّ يَقْذِفْنَهُ فِي ثَوْبِ بِلاَلٍ يَتَصَدَّقْنَ بِهِ ‏.‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Iyd kuni Rasululloh ﷺ bilan birga namozda hozir boʻldim. U zot xutbadan oldin, azon va iqomatsiz namozdan boshladilar. Namozni tugatgach, Bilolga suyanib turdilar-da, Allohga hamd va sano aytdilar, odamlarga vaʼz qildilar, ularga eslatma berdilar va Allohga itoat qilishga ragʻbatlantirdilar. Soʻng burilib, Bilol bilan birga ayollar tomonga bordilar. Ularga Allohdan qoʻrqishni buyurdilar, vaʼz qildilar va eslatma berdilar, Allohga hamd va sano aytib, soʻng ularni Allohga itoat qilishga ragʻbatlantirdilar. Soʻng: «Sadaqa qilinglar, chunki koʻpchiligingiz jahannam oʻtinisiz», dedilar. Ayollarning quyi tabaqasidan yuzi qorayibroq turgan bir ayol: «Nega, ey Rasululloh?» dedi. U zot: «Koʻp shikoyat qilasizlar va erlaringizga noshukrlik qilasizlar», dedilar. Shunda ayollar boʻyinbogʻlarini, isirgʻalarini va uzuklarini yecha boshladilar, ularni sadaqa qilib Bilolning kiyimiga tashladilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Ийд куни Расулуллоҳ ﷺ билан бирга намозда ҳозир бўлдим. У зот хутбадан олдин, азон ва иқоматсиз намоздан бошладилар. Намозни тугатгач, Билолга суяниб турдилар-да, Аллоҳга ҳамд ва сано айтдилар, одамларга ваъз қилдилар, уларга эслатма бердилар ва Аллоҳга итоат қилишга рағбатлантирдилар. Сўнг бурилиб, Билол билан бирга аёллар томонга бордилар. Уларга Аллоҳдан қўрқишни буюрдилар, ваъз қилдилар ва эслатма бердилар, Аллоҳга ҳамд ва сано айтиб, сўнг уларни Аллоҳга итоат қилишга рағбатлантирдилар. Сўнг: «Садақа қилинглар, чунки кўпчилигингиз жаҳаннам ўтинисиз», дедилар. Аёлларнинг қуйи табақасидан юзи қорайиброқ турган бир аёл: «Нега, эй Расулуллоҳ?» деди. У зот: «Кўп шикоят қиласизлар ва эрларингизга ношукрлик қиласизлар», дедилар. Шунда аёллар бўйинбоғларини, исирғаларини ва узукларини еча бошладилар, уларни садақа қилиб Билолнинг кийимига ташладилар.

أَخْبَرَنَا عُتْبَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ فِي خُطْبَتِهِ يَحْمَدُ اللَّهَ وَيُثْنِي عَلَيْهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ يَقُولُ ‏"‏ مَنْ يَهْدِهِ اللَّهُ فَلاَ مُضِلَّ لَهُ وَمَنْ يُضْلِلْهُ فَلاَ هَادِيَ لَهُ إِنَّ أَصْدَقَ الْحَدِيثِ كِتَابُ اللَّهِ وَأَحْسَنَ الْهَدْىِ هَدْىُ مُحَمَّدٍ وَشَرَّ الأُمُورِ مُحْدَثَاتُهَا وَكُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ وَكُلَّ بِدْعَةٍ ضَلاَلَةٌ وَكُلَّ ضَلاَلَةٍ فِي النَّارِ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ يَقُولُ ‏"‏ بُعِثْتُ أَنَا وَالسَّاعَةُ كَهَاتَيْنِ ‏"‏ ‏.‏ وَكَانَ إِذَا ذَكَرَ السَّاعَةَ احْمَرَّتْ وَجْنَتَاهُ وَعَلاَ صَوْتُهُ وَاشْتَدَّ غَضَبُهُ كَأَنَّهُ نَذِيرُ جَيْشٍ يَقُولُ ‏"‏ صَبَّحَكُمْ مَسَّاكُمْ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ مَنْ تَرَكَ مَالاً فَلأَهْلِهِ وَمَنْ تَرَكَ دَيْنًا أَوْ ضِيَاعًا فَإِلَىَّ أَوْ عَلَىَّ وَأَنَا أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِينَ ‏"‏ ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ xutbalarida Allohga munosib hamd va sano aytar, soʻng: «Allohga hidoyat qilgan kishini adashtiruvchi yoʻq, U adashtirgan kishini hidoyat qiluvchi yoʻq. Albatta, soʻzning eng rosti Allohning kitobidir, hidoyatning eng yaxshisi Muhammadning hidoyatidir. Ishlarning eng yomoni bidʼat kiritilganlaridir. Har bir yangi kiritilgan narsa bidʼatdir, har bir bidʼat zalolatdir, har bir zalolat oʻtdadir», derdilar. Soʻng: «Men va Qiyomat mana bu ikkovi kabi yuborildim», derdilar. U zot Qiyomatni eslaganlarida yuzlari qizarar, ovozlari koʻtarilar va gʻazablari kuchayar, xuddi bir qoʻshinni ogohlantirayotgan kishiday: «U tongda yoki oqshomda ustingizga bostirib keladi», derdilar. Soʻng: «Kim mol qoldirsa, u ahliga; kim qarz yoki ojiz oila qoldirsa, u menga va mening zimmamga. Men moʻminlarga oʻzlaridan koʻra yaqinroqman», dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ хутбаларида Аллоҳга муносиб ҳамд ва сано айтар, сўнг: «Аллоҳга ҳидоят қилган кишини адаштирувчи йўқ, У адаштирган кишини ҳидоят қилувчи йўқ. Албатта, сўзнинг энг рости Аллоҳнинг китобидир, ҳидоятнинг энг яхшиси Муҳаммаднинг ҳидоятидир. Ишларнинг энг ёмони бидъат киритилганларидир. Ҳар бир янги киритилган нарса бидъатдир, ҳар бир бидъат залолатдир, ҳар бир залолат ўтдадир», дердилар. Сўнг: «Мен ва Қиёмат мана бу иккови каби юборилдим», дердилар. У зот Қиёматни эслаганларида юзлари қизарар, овозлари кўтарилар ва ғазаблари кучаяр, худди бир қўшинни огоҳлантираётган кишидай: «У тонгда ёки оқшомда устингизга бостириб келади», дердилар. Сўнг: «Ким мол қолдирса, у аҳлига; ким қарз ёки ожиз оила қолдирса, у менга ва менинг зиммамга. Мен мўминларга ўзларидан кўра яқинроқман», дедилар.

أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ الْمُنْكَدِرِ، يَقُولُ سَمِعْتُ جَابِرًا، يَقُولُ جِيءَ بِأَبِي يَوْمَ أُحُدٍ وَقَدْ مُثِّلَ بِهِ فَوُضِعَ بَيْنَ يَدَىْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَدْ سُجِّيَ بِثَوْبٍ فَجَعَلْتُ أُرِيدُ أَنْ أَكْشِفَ عَنْهُ فَنَهَانِي قَوْمِي فَأَمَرَ بِهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَرُفِعَ فَلَمَّا رُفِعَ سَمِعَ صَوْتَ بَاكِيَةٍ فَقَالَ ‏"‏ مَنْ هَذِهِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالُوا هَذِهِ بِنْتُ عَمْرٍو أَوْ أُخْتُ عَمْرٍو ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَلاَ تَبْكِي - أَوْ فَلِمَ تَبْكِي - مَا زَالَتِ الْمَلاَئِكَةُ تُظِلُّهُ بِأَجْنِحَتِهَا حَتَّى رُفِعَ ‏"‏ ‏.‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Uhud kunida otam keltirildi, u aʼzolari boʻlingan (mayyub qilingan) edi. U Rasululloh ﷺning huzurlariga qoʻyildi va bir mato bilan yopilgan edi. Men uni ochmoqchi boʻldim, biroq qavmim meni qaytardi. Paygʻambar ﷺ buyurdilar, shunda u koʻtarildi. U koʻtarilganida u zot yigʻlayotgan bir ayolning ovozini eshitdilar va: «Bu kim?» dedilar. Ular: «Bu Amrning qizi (yoki Amrning singlisi)», deyishdi. U zot: «Yigʻlamasin (yoki: nega yigʻlaydi)? Farishtalar toki u koʻtarilgunicha uni qanotlari bilan soyalab turdilar», dedilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Уҳуд кунида отам келтирилди, у аъзолари бўлинган (майюб қилинган) эди. У Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига қўйилди ва бир мато билан ёпилган эди. Мен уни очмоқчи бўлдим, бироқ қавмим мени қайтарди. Пайғамбар ﷺ буюрдилар, шунда у кўтарилди. У кўтарилганида у зот йиғлаётган бир аёлнинг овозини эшитдилар ва: «Бу ким?» дедилар. Улар: «Бу Амрнинг қизи (ёки Амрнинг синглиси)», дейишди. У зот: «Йиғламасин (ёки: нега йиғлайди)? Фаришталар токи у кўтарилгунича уни қанотлари билан соялаб турдилар», дедилар.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ يَزِيدَ، قَالَ حَدَّثَنَا بَهْزُ بْنُ أَسَدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ أَبَاهُ، قُتِلَ يَوْمَ أُحُدٍ - قَالَ - فَجَعَلْتُ أَكْشِفُ عَنْ وَجْهِهِ، وَأَبْكِي، وَالنَّاسُ، يَنْهَوْنِي وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لاَ يَنْهَانِي وَجَعَلَتْ عَمَّتِي تَبْكِيهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لاَ تَبْكِيهِ مَا زَالَتِ الْمَلاَئِكَةُ تُظِلُّهُ بِأَجْنِحَتِهَا حَتَّى رَفَعْتُمُوهُ ‏"‏ ‏.‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Otam Uhud kunida oʻldirildi. Men uning yuzini ochib, yigʻlay boshladim. Odamlar meni qaytarardilar, Rasululloh ﷺ esa meni qaytarmasdilar. Ammam ham unga yigʻlay boshladi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Unga yigʻlamang. Farishtalar toki sizlar uni koʻtargungizcha uni qanotlari bilan soyalab turdilar», dedilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Отам Уҳуд кунида ўлдирилди. Мен унинг юзини очиб, йиғлай бошладим. Одамлар мени қайтарардилар, Расулуллоҳ ﷺ эса мени қайтармасдилар. Аммам ҳам унга йиғлай бошлади. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Унга йиғламанг. Фаришталар токи сизлар уни кўтаргунгизча уни қанотлари билан соялаб турдилар», дедилар.

أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، عَنْ هِشَامٍ، ح وَأَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ مِقْسَمٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ مَرَّتْ بِنَا جَنَازَةٌ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقُمْنَا مَعَهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّمَا هِيَ جَنَازَةُ يَهُودِيَّةٍ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّ لِلْمَوْتِ فَزَعًا فَإِذَا رَأَيْتُمُ الْجَنَازَةَ فَقُومُوا ‏"‏ ‏.‏ اللَّفْظُ لِخَالِدٍ ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Oldimizdan bir janoza oʻtdi, shunda Rasululloh ﷺ oʻrinlaridan turdilar, biz ham u zot bilan turdik. Men: «Ey Rasululloh, bu yahudiyaning janozasi-ku», dedim. U zot: «Albatta oʻlimda dahshat bor. Bas, janozani koʻrsangiz, oʻrningizdan turing», dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Олдимиздан бир жаноза ўтди, шунда Расулуллоҳ ﷺ ўринларидан турдилар, биз ҳам у зот билан турдик. Мен: «Эй Расулуллоҳ, бу яҳудиянинг жанозаси-ку», дедим. У зот: «Албатта ўлимда даҳшат бор. Бас, жанозани кўрсангиз, ўрнингиздан туринг», дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، وَنُوحُ بْنُ حَبِيبٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ رَجُلاً، مِنْ أَسْلَمَ جَاءَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَاعْتَرَفَ بِالزِّنَا فَأَعْرَضَ عَنْهُ ثُمَّ اعْتَرَفَ فَأَعْرَضَ عَنْهُ ثُمَّ اعْتَرَفَ فَأَعْرَضَ عَنْهُ حَتَّى شَهِدَ عَلَى نَفْسِهِ أَرْبَعَ مَرَّاتٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَبِكَ جُنُونٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ لاَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَحْصَنْتَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ فَأَمَرَ بِهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَرُجِمَ فَلَمَّا أَذْلَقَتْهُ الْحِجَارَةُ فَرَّ فَأُدْرِكَ فَرُجِمَ فَمَاتَ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم خَيْرًا وَلَمْ يُصَلِّ عَلَيْهِ ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Aslam qabilasidan bir kishi Nabiy ﷺ huzurlariga kelib, zino qilganini iqror boʻldi, u zot undan yuz oʻgirdilar. Soʻng u yana iqror boʻldi, u zot undan yuz oʻgirdilar. Soʻng u yana iqror boʻldi, u zot undan yuz oʻgirdilar. Nihoyat u oʻz zarariga toʻrt marta guvohlik berdi. Nabiy ﷺ: «Sende jinnilik bormi?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. U zot: «Uylanganmisan?» dedilar. U: «Ha», dedi. Nabiy ﷺ uni buyurdilar, u toshboʻron qilindi. Toshlar unga tegib ogʻritganda, u qochdi, ammo tutib olinib, toshboʻron qilindi va oʻldi. Nabiy ﷺ unga xayrli soʻz aytdilar, lekin unga janoza namozi oʻqimadilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Аслам қабиласидан бир киши Набий ﷺ ҳузурларига келиб, зино қилганини иқрор бўлди, у зот ундан юз ўгирдилар. Сўнг у яна иқрор бўлди, у зот ундан юз ўгирдилар. Сўнг у яна иқрор бўлди, у зот ундан юз ўгирдилар. Ниҳоят у ўз зарарига тўрт марта гувоҳлик берди. Набий ﷺ: «Сенде жиннилик борми?» дедилар. У: «Йўқ», деди. У зот: «Уйланганмисан?» дедилар. У: «Ҳа», деди. Набий ﷺ уни буюрдилар, у тошбўрон қилинди. Тошлар унга тегиб оғритганда, у қочди, аммо тутиб олиниб, тошбўрон қилинди ва ўлди. Набий ﷺ унга хайрли сўз айтдилар, лекин унга жаноза намози ўқимадилар.

أَخْبَرَنَا نُوحُ بْنُ حَبِيبٍ الْقُومِسِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لاَ يُصَلِّي عَلَى رَجُلٍ عَلَيْهِ دَيْنٌ فَأُتِيَ بِمَيِّتٍ فَسَأَلَ ‏"‏ أَعَلَيْهِ دَيْنٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا نَعَمْ عَلَيْهِ دِينَارَانِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ صَلُّوا عَلَى صَاحِبِكُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو قَتَادَةَ هُمَا عَلَىَّ يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ فَصَلَّى عَلَيْهِ فَلَمَّا فَتَحَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ أَنَا أَوْلَى بِكُلِّ مُؤْمِنٍ مِنْ نَفْسِهِ مَنْ تَرَكَ دَيْنًا فَعَلَىَّ وَمَنْ تَرَكَ مَالاً فَلِوَرَثَتِهِ ‏"‏ ‏.‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ zimmasida qarzi bor kishiga namoz oʻqimas edilar. Bir marta u zotning oldiga bir mayyit keltirildi. U zot: «Uning zimmasida qarz bormi?» deb soʻradilar. Ular: «Ha, uning zimmasida ikki dinor bor», dedilar. U zot: «Sheerigingizga namoz oʻqinglar», dedilar. Abu Qatoda: «Ey Allohning Rasuli, ular men zimmamda», dedi. Shunda u zot unga namoz oʻqidilar. Alloh Oʻz Rasuli ﷺga fath ato etgach, u zot: «Men har bir moʻminga oʻz jonidan koʻra yaqinroqman. Kim qarz qoldirsa, u men zimmamda, kim mol qoldirsa, u vorislariga tegishli», dedilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ зиммасида қарзи бор кишига намоз ўқимас эдилар. Бир марта у зотнинг олдига бир маййит келтирилди. У зот: «Унинг зиммасида қарз борми?» деб сўрадилар. Улар: «Ҳа, унинг зиммасида икки динор бор», дедилар. У зот: «Шеэригингизга намоз ўқинглар», дедилар. Абу Қатода: «Эй Аллоҳнинг Расули, улар мен зиммамда», деди. Шунда у зот унга намоз ўқидилар. Аллоҳ Ўз Расули ﷺга фатҳ ато этгач, у зот: «Мен ҳар бир мўминга ўз жонидан кўра яқинроқман. Ким қарз қолдирса, у мен зиммамда, ким мол қолдирса, у ворисларига тегишли», дедилар.

أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا إِسْمَاعِيلُ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ إِنَّ أَخَاكُمْ قَدْ مَاتَ فَقُومُوا فَصَلُّوا عَلَيْهِ ‏"‏ ‏.‏ فَصَفَفْنَا عَلَيْهِ صَفَّيْنِ ‏.‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Birodaringiz vafot etdi, turinglar va unga janoza namozini oʻqinglar», dedilar. Shunda biz unga ikki saf boʻlib saf tortdik.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Биродарингиз вафот этди, туринглар ва унга жаноза намозини ўқинглар», дедилар. Шунда биз унга икки саф бўлиб саф тортдик.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، سَمِعْتُ شُعْبَةَ، يَقُولُ السَّاعَةَ يَخْرُجُ السَّاعَةَ يَخْرُجُ حَدَّثَنَا أَبُو الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ كُنْتُ فِي الصَّفِّ الثَّانِي يَوْمَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى النَّجَاشِيِّ ‏.‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Najoshiyga janoza namozini oʻqigan kuni men ikkinchi safda edim.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Нажошийга жаноза намозини ўқиган куни мен иккинчи сафда эдим.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ، قَالَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنِ الأَسْوَدِ بْنِ قَيْسٍ، عَنْ نُبَيْحٍ الْعَنَزِيِّ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏:‏ ‏"‏ ادْفِنُوا الْقَتْلَى فِي مَصَارِعِهِمْ ‏"‏ ‏.‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Shahidlarni shahid boʻlgan joylarida dafn eting», dedilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Шаҳидларни шаҳид бўлган жойларида дафн этинг», дедилар.