حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، عَنْ سِمَاكٍ، عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا وَضَعَ أَحَدُكُمْ بَيْنَ يَدَيْهِ مِثْلَ مُؤْخِرَةِ الرَّحْلِ فَلْيُصَلِّ وَلاَ يُبَالِ مَنْ مَرَّ وَرَاءَ ذَلِكَ " .
Talha ibn Ubaydulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ: ‹Biringiz oldiga egar orqasiday (bir narsa) qoʻysa, namoz oʻqiyversin va uning ortidan oʻtgan kishiga eʼtibor bermasin›, — dedilar».Талҳа ибн Убайдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ: ‹Бирингиз олдига эгар орқасидай (бир нарса) қўйса, намоз ўқийверсин ва унинг ортидан ўтган кишига эътибор бермасин›, — дедилар».
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ عُبَيْدٍ الطَّنَافِسِيُّ، عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ، عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ كُنَّا نُصَلِّي وَالدَّوَابُّ تَمُرُّ بَيْنَ أَيْدِينَا فَذَكَرْنَا ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " مِثْلُ مُؤْخِرَةِ الرَّحْلِ تَكُونُ بَيْنَ يَدَىْ أَحَدِكُمْ ثُمَّ لاَ يَضُرُّهُ مَا مَرَّ بَيْنَ يَدَيْهِ " . وَقَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ " فَلاَ يَضُرُّهُ مَنْ مَرَّ بَيْنَ يَدَيْهِ " .
Talha ibn Ubaydulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Biz namoz oʻqir edik, oldimizdan hayvonlar oʻtib turar edi. Shuni Rasululloh ﷺ ga aytgan edik, u zot: ‹Biringizning oldida egar orqasiday (bir narsa) boʻlsa, oldidan oʻtgan narsa unga zarar qilmaydi›, — dedilar». Ibn Numayr esa: «Oldidan oʻtgan kishi unga zarar qilmaydi», dedi.Талҳа ибн Убайдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Биз намоз ўқир эдик, олдимиздан ҳайвонлар ўтиб турар эди. Шуни Расулуллоҳ ﷺ га айтган эдик, у зот: ‹Бирингизнинг олдида эгар орқасидай (бир нарса) бўлса, олдидан ўтган нарса унга зарар қилмайди›, — дедилар». Ибн Нумайр эса: «Олдидан ўтган киши унга зарар қилмайди», деди.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ الثَّقَفِيُّ، وَأَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ - وَتَقَارَبَا فِي اللَّفْظِ وَهَذَا
حَدِيثُ قُتَيْبَةَ - قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ مَرَرْتُ
مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِقَوْمٍ عَلَى رُءُوسِ النَّخْلِ فَقَالَ " مَا يَصْنَعُ هَؤُلاَءِ
" . فَقَالُوا يُلَقِّحُونَهُ يَجْعَلُونَ الذَّكَرَ فِي الأُنْثَى فَيَلْقَحُ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه
وسلم " مَا أَظُنُّ يُغْنِي ذَلِكَ شَيْئًا " . قَالَ فَأُخْبِرُوا بِذَلِكَ فَتَرَكُوهُ فَأُخْبِرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى
الله عليه وسلم بِذَلِكَ فَقَالَ " إِنْ كَانَ يَنْفَعُهُمْ ذَلِكَ فَلْيَصْنَعُوهُ فَإِنِّي إِنَّمَا ظَنَنْتُ ظَنًّا فَلاَ
تُؤَاخِذُونِي بِالظَّنِّ وَلَكِنْ إِذَا حَدَّثْتُكُمْ عَنِ اللَّهِ شَيْئًا فَخُذُوا بِهِ فَإِنِّي لَنْ أَكْذِبَ عَلَى اللَّهِ عَزَّ
وَجَلَّ " .
Talha ibn Ubaydulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ bilan xurmo boshlarida (turgan) bir qavmning yonidan oʻtdim. U zot: «Bular nima qilyapti?» dedilar. Ular: «Uni changlatmoqdalar, erkagini urgʻochisiga qoʻshmoqdalar, shunda u changlanadi», dedilar. Rasululloh ﷺ: «Bu biror narsa bermaydi (foyda qilmaydi), deb oʻylayman», dedilar. (Roviy) dedi: ularga shu (gap) yetkazildi, shunda ular uni tark qildilar. Rasululloh ﷺ ga bu xabar berilgach, u zot: «Agar bu ularga foyda bersa, uni qilishaversin. Men buni faqat bir gumon bilan gumon qilgan edim, gumon uchun meni ayblamanglar. Lekin men sizlarga Alloh tomonidan biror narsa aytsam, uni olinglar (qabul qilinglar). Chunki men aziz va jalil Allohga hech qachon yolgʻon nisbat bermayman», dedilar.Талҳа ибн Убайдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ билан хурмо бошларида (турган) бир қавмнинг ёнидан ўтдим. У зот: «Булар нима қиляпти?» дедилар. Улар: «Уни чанглатмоқдалар, эркагини урғочисига қўшмоқдалар, шунда у чангланади», дедилар. Расулуллоҳ ﷺ: «Бу бирор нарса бермайди (фойда қилмайди), деб ўйлайман», дедилар. (Ровий) деди: уларга шу (гап) етказилди, шунда улар уни тарк қилдилар. Расулуллоҳ ﷺ га бу хабар берилгач, у зот: «Агар бу уларга фойда берса, уни қилишаверсин. Мен буни фақат бир гумон билан гумон қилган эдим, гумон учун мени айбламанглар. Лекин мен сизларга Аллоҳ томонидан бирор нарса айтсам, уни олинглар (қабул қилинглар). Чунки мен азиз ва жалил Аллоҳга ҳеч қачон ёлғон нисбат бермайман», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَخْبَرَنَا قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ، عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ، عَنْ أَبِي الْيَسَرِ، قَالَ أَتَتْنِي امْرَأَةٌ تَبْتَاعُ تَمْرًا فَقُلْتُ إِنَّ فِي الْبَيْتِ تَمْرًا أَطْيَبَ مِنْهُ . فَدَخَلَتْ مَعِي فِي الْبَيْتِ فَأَهْوَيْتُ إِلَيْهَا فَقَبَّلْتُهَا فَأَتَيْتُ أَبَا بَكْرٍ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ قَالَ اسْتُرْ عَلَى نَفْسِكَ وَتُبْ وَلاَ تُخْبِرْ أَحَدًا . فَلَمْ أَصْبِرْ فَأَتَيْتُ عُمَرَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ اسْتُرْ عَلَى نَفْسِكَ وَتُبْ وَلاَ تُخْبِرْ أَحَدًا . فَلَمْ أَصْبِرْ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ . فَقَالَ لَهُ " أَخَلَفْتَ غَازِيًا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فِي أَهْلِهِ بِمِثْلِ هَذَا " . حَتَّى تَمَنَّى أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ أَسْلَمَ إِلاَّ تِلْكَ السَّاعَةَ حَتَّى ظَنَّ أَنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ . قَالَ وَأَطْرَقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم طَوِيلاً حَتَّى أَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ : (أَقِمِ الصَّلاَةَ طَرَفَىِ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِنَ اللَّيْلِ ) إِلَى قَوْلِهِ : (ذِكْرَى لِلذَّاكِرِينَ ) . قَالَ أَبُو الْيَسَرِ فَأَتَيْتُهُ فَقَرَأَهَا عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَصْحَابُهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِهَذَا خَاصَّةً أَمْ لِلنَّاسِ عَامَّةً قَالَ " بَلْ لِلنَّاسِ عَامَّةً " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ . وَقَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ ضَعَّفَهُ وَكِيعٌ وَغَيْرُهُ وَأَبُو الْيَسَرِ هُوَ كَعْبُ بْنُ عَمْرٍو . قَالَ وَرَوَى شَرِيكٌ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ هَذَا الْحَدِيثَ مِثْلَ رِوَايَةِ قَيْسِ بْنِ الرَّبِيعِ . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ وَوَاثِلَةَ بْنِ الأَسْقَعِ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ .
Abul-Yasar (roziyallohu anhu) aytadi: Huzurimga bir ayol xurmo sotib olgani keldi. Men: «Uyda bundan ham yaxshiroq xurmo bor», dedim. U men bilan uyga kirdi. Men unga moyil boʻlib, uni oʻpib qoʻydim. Soʻng Abu Bakr huzuriga kelib, buni unga aytdim. U: «Oʻzingni yashir, tavba qil va hech kimga aytma», dedi. Men sabr qila olmadim va Umar huzuriga kelib, buni unga aytdim. U ham: «Oʻzingni yashir, tavba qil va hech kimga aytma», dedi. Men sabr qila olmadim va Rasululloh ﷺ huzuriga kelib, buni u zotga aytdim. U zot unga: «Allohning yoʻlida gʻazot qilayotgan bir kishining ahli (oilasi) oldida shunday ish qildingmi?» dedilar. Shu darajada (afsuslandiki), oʻsha soatdagina islomni qabul qilmagan boʻlishni orzu qildi, hatto oʻzini doʻzax ahlidan deb gumon qildi. (Rovi) aytadi: Rasululloh ﷺ uzoq vaqt boshlarini quyi solib turdilar, nihoyat Alloh u zotga vahiy yubordi: {Kunduzning ikki tomonida va kechaning bir qismida namozni toʻkis ado et} dan to {eslovchilar uchun bir eslatmadir} (Hud 114) gacha. Abul-Yasar aytadi: Men u zot huzuriga keldim, Rasululloh ﷺ uni menga oʻqib berdilar. Shunda ashoblari: «Ey Rasululloh, bu faqat shungami yoki umuman odamlar uchunmi?» dedilar. U zot: «Balki umuman odamlar uchundir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahih gʻaribdir. Qays ibn ar-Rabiʼni Vakiʼ va boshqalar zaif sanagan. Abul-Yasar — bu Kaʼb ibn Amrdir. (Abu Iso) aytdi: Sharik ham bu hadisni Usmon ibn Abdullohdan Qays ibn ar-Rabiʼning rivoyatiga oʻxshash rivoyat qilgan. (Abu Iso) aytdi: Bu bobda Abu Umoma, Vosila ibn al-Asqaʼ va Anas ibn Molikdan ham (rivoyat) bor.Абул-Ясар (розияллоҳу анҳу) айтади: Ҳузуримга бир аёл хурмо сотиб олгани келди. Мен: «Уйда бундан ҳам яхшироқ хурмо бор», дедим. У мен билан уйга кирди. Мен унга мойил бўлиб, уни ўпиб қўйдим. Сўнг Абу Бакр ҳузурига келиб, буни унга айтдим. У: «Ўзингни яшир, тавба қил ва ҳеч кимга айтма», деди. Мен сабр қила олмадим ва Умар ҳузурига келиб, буни унга айтдим. У ҳам: «Ўзингни яшир, тавба қил ва ҳеч кимга айтма», деди. Мен сабр қила олмадим ва Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига келиб, буни у зотга айтдим. У зот унга: «Аллоҳнинг йўлида ғазот қилаётган бир кишининг аҳли (оиласи) олдида шундай иш қилдингми?» дедилар. Шу даражада (афсусландики), ўша соатдагина исломни қабул қилмаган бўлишни орзу қилди, ҳатто ўзини дўзах аҳлидан деб гумон қилди. (Рови) айтади: Расулуллоҳ ﷺ узоқ вақт бошларини қуйи солиб турдилар, ниҳоят Аллоҳ у зотга ваҳий юборди: {Кундузнинг икки томонида ва кечанинг бир қисмида намозни тўкис адо эт} дан то {эсловчилар учун бир эслатмадир} (Ҳуд 114) гача. Абул-Ясар айтади: Мен у зот ҳузурига келдим, Расулуллоҳ ﷺ уни менга ўқиб бердилар. Шунда ашоблари: «Эй Расулуллоҳ, бу фақат шунгами ёки умуман одамлар учунми?» дедилар. У зот: «Балки умуман одамлар учундир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳ ғарибдир. Қайс ибн ар-Рабиъни Вакиъ ва бошқалар заиф санаган. Абул-Ясар — бу Каъб ибн Амрдир. (Абу Исо) айтди: Шарик ҳам бу ҳадисни Усмон ибн Абдуллоҳдан Қайс ибн ар-Рабиънинг ривоятига ўхшаш ривоят қилган. (Абу Исо) айтди: Бу бобда Абу Умома, Восила ибн ал-Асқаъ ва Анас ибн Моликдан ҳам (ривоят) бор.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْقُدُّوسِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْعَطَّارُ الْبَصْرِيُّ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ يَحْيَى بْنِ طَلْحَةَ، عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ، قَالَ دَخَلْتُ عَلَى مُعَاوِيَةَ فَقَالَ أَلاَ أُبَشِّرُكَ قُلْتُ بَلَى . قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " طَلْحَةُ مِمَّنْ قَضَى نَحْبَهُ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثَ مُعَاوِيَةَ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَإِنَّمَا رُوِيَ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِيهِ .
Muso ibn Talha (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Muoviyaning huzuriga kirdim. U: «Senga xushxabar bermaymi?» dedi. Men: «Ha, (bering)», dedim. U: «Men Rasululloh ﷺning: ‹Talha nazrini ado etganlardandir›, deganlarini eshitganman», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir, uni Muoviyaning hadisi sifatida faqat shu yoʻldan bilamiz. Bu (hadis) aslida Muso ibn Talhadan, u otasidan rivoyat qilingan.Мусо ибн Талҳа (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: У айтди: Муовиянинг ҳузурига кирдим. У: «Сенга хушхабар бермайми?» деди. Мен: «Ҳа, (беринг)», дедим. У: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Талҳа назрини адо этганлардандир›, деганларини эшитганман», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир, уни Муовиянинг ҳадиси сифатида фақат шу йўлдан биламиз. Бу (ҳадис) аслида Мусо ибн Талҳадан, у отасидан ривоят қилинган.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْقُدُّوسِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْعَطَّارُ الْبَصْرِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ يَحْيَى بْنِ طَلْحَةَ، عَنْ عَمِّهِ، مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى مُعَاوِيَةَ فَقَالَ أَلاَ أُبَشِّرُكَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " طَلْحَةُ مِمَّنْ قَضَى نَحْبَهُ " .هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ مُعَاوِيَةَ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ .
Muso ibn Talha (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, u: «Muoviyaning huzuriga kirdim, u: ‹Senga xushxabar bermaymi? Men Rasululloh ﷺning: ‹Talha oʻz ahdini ado etganlardandir›, deb aytganlarini eshitdim›, dedi», dedi. Bu hadis gʻaribdir, biz uni Muoviyaning rivoyati sifatida faqat shu yoʻldan bilamiz.Мусо ибн Талҳа (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, у: «Муовиянинг ҳузурига кирдим, у: ‹Сенга хушхабар бермайми? Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Талҳа ўз аҳдини адо этганлардандир›, деб айтганларини эшитдим›, деди», деди. Бу ҳадис ғарибдир, биз уни Муовиянинг ривояти сифатида фақат шу йўлдан биламиз.
حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ دِينَارٍ الْكُوفِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو، عَنْ زَائِدَةَ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ، قَالَ مَا رَأَيْتُ أَحَدًا أَفْصَحَ مِنْ عَائِشَةَ . هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ .
Muso ibn Talha (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: U: «Men Oishadan koʻra (soʻzga) fasohatliroq kishini koʻrmadim», dedi. Bu hadis hasan sahih gʻaribdir.Мусо ибн Талҳа (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: У: «Мен Оишадан кўра (сўзга) фасоҳатлироқ кишини кўрмадим», деди. Бу ҳадис ҳасан саҳиҳ ғарибдир.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُجَمِّعُ بْنُ يَحْيَى، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ مَوْهَبٍ، عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ الصَّلاَةُ عَلَيْكَ قَالَ " قُولُوا اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَآلِ إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ وَبَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا بَارَكْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَآلِ إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ " .
Talha ibn Ubaydulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz: «Ey Allohning Rasuli, sizga salavot qanday boʻladi?» dedik. U zot: «‹Allohumma solli alo Muhammadin va alo oli Muhammad, kama sollayta alo Ibrohima va oli Ibrohim, innaka hamidun majid, va borik alo Muhammadin va alo oli Muhammad, kama borakta alo Ibrohima va oli Ibrohim, innaka hamidun majid› denglar», dedilar.Талҳа ибн Убайдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз: «Эй Аллоҳнинг Расули, сизга салавот қандай бўлади?» дедик. У зот: «‹Аллоҳумма солли ало Муҳаммадин ва ало оли Муҳаммад, кама соллайта ало Иброҳима ва оли Иброҳим, иннака ҳамидун мажид, ва борик ало Муҳаммадин ва ало оли Муҳаммад, кама боракта ало Иброҳима ва оли Иброҳим, иннака ҳамидун мажид› денглар», дедилар.
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَمِّي، قَالَ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ مَوْهَبٍ، عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَجُلاً، أَتَى نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ كَيْفَ نُصَلِّي عَلَيْكَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ قَالَ " قُولُوا اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ وَبَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا بَارَكْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ " .
Talha ibn Ubaydulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Allohning Nabiysi ﷺ huzuriga kelib: «Ey Allohning Nabiysi, sizga qanday salavot aytamiz?» dedi. U zot: «Aytinglar: ‹Allohumma solli ala Muhammadin va ala oli Muhammadin kamo sollayta ala Ibrohima, innaka hamidun majid, va borik ala Muhammadin va ala oli Muhammadin kamo borakta ala Ibrohima, innaka hamidun majid›», dedilar.Талҳа ибн Убайдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Аллоҳнинг Набийси ﷺ ҳузурига келиб: «Эй Аллоҳнинг Набийси, сизга қандай салавот айтамиз?» деди. У зот: «Айтинглар: ‹Аллоҳумма солли ала Муҳаммадин ва ала оли Муҳаммадин камо соллайта ала Иброҳима, иннака ҳамидун мажид, ва борик ала Муҳаммадин ва ала оли Муҳаммадин камо боракта ала Иброҳима, иннака ҳамидун мажид›», дедилар.
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الأُمَوِيُّ، فِي حَدِيثِهِ عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ حَكِيمٍ، عَنْ خَالِدِ بْنِ سَلَمَةَ، عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ، قَالَ سَأَلْتُ زَيْدَ بْنَ خَارِجَةَ قَالَ أَنَا سَأَلْتُ، رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " صَلُّوا عَلَىَّ وَاجْتَهِدُوا فِي الدُّعَاءِ وَقُولُوا اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ " .
Zayd ibn Xorija (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺdan soʻradim, u zot: «Menga salavot aytinglar va duoda astoydil boʻlinglar, hamda ayting: ‹Allohumma solli ala Muhammadin va ala oli Muhammad›», dedilar.Зайд ибн Хорижа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺдан сўрадим, у зот: «Менга салавот айтинглар ва дуода астойдил бўлинглар, ҳамда айтинг: ‹Аллоҳумма солли ала Муҳаммадин ва ала оли Муҳаммад›», дедилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ يَزِيدَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الأَعْمَشِ، قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ سَامٍ، عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا ذَرٍّ، بِالرَّبَذَةِ قَالَ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا صُمْتَ شَيْئًا مِنَ الشَّهْرِ فَصُمْ ثَلاَثَ عَشْرَةَ وَأَرْبَعَ عَشْرَةَ وَخَمْسَ عَشْرَةَ " .
Abu Zarr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ menga: «Agar oyning bir qismini roʻza tutsang, oʻn uch, oʻn toʻrt va oʻn beshinchi kunlarni roʻza tut», dedilar.Абу Зарр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ менга: «Агар ойнинг бир қисмини рўза тутсанг, ўн уч, ўн тўрт ва ўн бешинчи кунларни рўза тут», дедилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ يَحْيَى بْنِ الْحَارِثِ، قَالَ حَدَّثَنَا الْمُعَافَى بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ مَعْنٍ، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ يَحْيَى، عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ، أَنَّ رَجُلاً، أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم بِأَرْنَبٍ وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مَدَّ يَدَهُ إِلَيْهَا فَقَالَ الَّذِي جَاءَ بِهَا إِنِّي رَأَيْتُ بِهَا دَمًا . فَكَفَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدَهُ وَأَمَرَ الْقَوْمَ أَنْ يَأْكُلُوا وَكَانَ فِي الْقَوْمِ رَجُلٌ مُنْتَبِذٌ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَا لَكَ " . قَالَ إِنِّي صَائِمٌ . فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " فَهَلاَّ ثَلاَثَ الْبِيضِ ثَلاَثَ عَشْرَةَ وَأَرْبَعَ عَشْرَةَ وَخَمْسَ عَشْرَةَ " .
Muso ibn Talha (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Nabiy ﷺ huzurlariga quyon olib keldi. Nabiy ﷺ unga qoʻllarini uzatgan edilar, uni olib kelgan kishi: «Men unda qon koʻrdim», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ qoʻllarini tortdilar va odamlarga yeyishni buyurdilar. Odamlar orasida bir chetda turgan kishi bor edi. Nabiy ﷺ: «Senga nima boʻldi?» dedilar. U: «Men roʻzadorman», dedi. Nabiy ﷺ unga: «Nega oq kunlar — oʻn uchinchi, oʻn toʻrtinchi va oʻn beshinchi kunlar roʻzasini tutmaysan?» dedilar.Мусо ибн Талҳа (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Бир киши Набий ﷺ ҳузурларига қуён олиб келди. Набий ﷺ унга қўлларини узатган эдилар, уни олиб келган киши: «Мен унда қон кўрдим», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ қўлларини тортдилар ва одамларга ейишни буюрдилар. Одамлар орасида бир четда турган киши бор эди. Набий ﷺ: «Сенга нима бўлди?» дедилар. У: «Мен рўзадорман», деди. Набий ﷺ унга: «Нега оқ кунлар — ўн учинчи, ўн тўртинчи ва ўн бешинчи кунлар рўзасини тутмайсан?» дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَعْلَى، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ يَحْيَى، عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ، قَالَ أُتِيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِأَرْنَبٍ قَدْ شَوَاهَا رَجُلٌ فَلَمَّا قَدَّمَهَا إِلَيْهِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي قَدْ رَأَيْتُ بِهَا دَمًا فَتَرَكَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمْ يَأْكُلْهَا وَقَالَ لِمَنْ عِنْدَهُ " كُلُوا فَإِنِّي لَوِ اشْتَهَيْتُهَا أَكَلْتُهَا " . وَرَجُلٌ جَالِسٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " ادْنُ فَكُلْ مَعَ الْقَوْمِ " . فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي صَائِمٌ . قَالَ " فَهَلاَّ صُمْتَ الْبِيضَ " . قَالَ وَمَا هُنَّ قَالَ " ثَلاَثَ عَشْرَةَ وَأَرْبَعَ عَشْرَةَ وَخَمْسَ عَشْرَةَ " .
Muso ibn Talha (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ huzurlariga bir kishi qovurgan quyon olib keldi. Uni u zotga taqdim etganida: «Yo Rasululloh, men unda qon koʻrdim», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ uni qoʻyib qoʻydilar va yemadilar hamda oldilaridagilarga: «Yenglar, agar men uni istaganimda yer edim», dedilar. Bir kishi oʻtirgan edi, Rasululloh ﷺ: «Yaqin kel, odamlar bilan birga yegin», dedilar. U: «Yo Rasululloh, men roʻzadorman», dedi. U zot: «Nega oq kunlarni roʻza tutmaysan?» dedilar. U: «Ular qaysi kunlar?» dedi. U zot: «Oʻn uchinchi, oʻn toʻrtinchi va oʻn beshinchi kunlar», dedilar.Мусо ибн Талҳа (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ҳузурларига бир киши қовурган қуён олиб келди. Уни у зотга тақдим этганида: «Ё Расулуллоҳ, мен унда қон кўрдим», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ уни қўйиб қўйдилар ва емадилар ҳамда олдиларидагиларга: «Енглар, агар мен уни истаганимда ер эдим», дедилар. Бир киши ўтирган эди, Расулуллоҳ ﷺ: «Яқин кел, одамлар билан бирга егин», дедилар. У: «Ё Расулуллоҳ, мен рўзадорман», деди. У зот: «Нега оқ кунларни рўза тутмайсан?» дедилар. У: «Улар қайси кунлар?» деди. У зот: «Ўн учинчи, ўн тўртинчи ва ўн бешинчи кунлар», дедилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، قَالَ أَنْبَأَنَا إِسْرَائِيلُ، عَنْ مُعَاوِيَةَ، - وَهُوَ ابْنُ إِسْحَاقَ - عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَا بَنِي عَبْدِ مَنَافٍ اشْتَرُوا أَنْفُسَكُمْ مِنْ رَبِّكُمْ إِنِّي لاَ أَمْلِكُ لَكُمْ مِنَ اللَّهِ شَيْئًا يَا بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ اشْتَرُوا أَنْفُسَكُمْ مِنْ رَبِّكُمْ إِنِّي لاَ أَمْلِكُ لَكُمْ مِنَ اللَّهِ شَيْئًا وَلَكِنْ بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ رَحِمٌ أَنَا بَالُّهَا بِبِلاَلِهَا ".
Muso ibn Talha (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ey Abdu Manof oʻgʻillari, oʻzingizni Robbingizdan sotib oling, men sizlar uchun Alloh oldida hech narsaga ega emasman. Ey Abdulmuttalib oʻgʻillari, oʻzingizni Robbingizdan sotib oling, men sizlar uchun Alloh oldida hech narsaga ega emasman. Lekin men bilan sizlar orasida qarindoshlik rishtasi bor, men uni tutib turaman», dedilar.Мусо ибн Талҳа (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Эй Абду Маноф ўғиллари, ўзингизни Роббингиздан сотиб олинг, мен сизлар учун Аллоҳ олдида ҳеч нарсага эга эмасман. Эй Абдулмутталиб ўғиллари, ўзингизни Роббингиздан сотиб олинг, мен сизлар учун Аллоҳ олдида ҳеч нарсага эга эмасман. Лекин мен билан сизлар орасида қариндошлик риштаси бор, мен уни тутиб тураман», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ عُبَيْدٍ، عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ، عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ كُنَّا نُصَلِّي وَالدَّوَابُّ تَمُرُّ بَيْنَ أَيْدِينَا فَذُكِرَ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَ " مِثْلُ مُؤْخِرَةِ الرَّحْلِ تَكُونُ بَيْنَ يَدَىْ أَحَدِكُمْ فَلاَ يَضُرُّهُ مَنْ مَرَّ بَيْنَ يَدَيْهِ " .
Muso ibn Talha otasi Talha ibn Ubaydulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qiladi: U aytdi: «Biz namoz oʻqir edik, hayvonlar oldimizdan oʻtar edi. Bu haqda Rasululloh ﷺga aytilganda, u zot: ‹Biringizning oldida egar yogʻochi kabi bir narsa boʻlsa, oldidan oʻtgan kishi unga zarar yetkazmaydi›, dedilar.»Мусо ибн Талҳа отаси Талҳа ибн Убайдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилади: У айтди: «Биз намоз ўқир эдик, ҳайвонлар олдимиздан ўтар эди. Бу ҳақда Расулуллоҳ ﷺга айтилганда, у зот: ‹Бирингизнинг олдида эгар ёғочи каби бир нарса бўлса, олдидан ўтган киши унга зарар етказмайди›, дедилар.»
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ سِنَانٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَنْبَأَنَا إِسْحَاقُ، عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ، قَالَ كُنَّا عِنْدَ مُعَاوِيَةَ فَقَالَ أَشْهَدُ لَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ " طَلْحَةُ مِمَّنْ قَضَى نَحْبَهُ " .
Muoviya (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U kishi: «Men Rasululloh ﷺning: ‹Talha ahdiga vafo qilganlardan biridir›, deganlarini eshitganimga guvohlik beraman», dedi.Муовия (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У киши: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Талҳа аҳдига вафо қилганлардан биридир›, деганларини эшитганимга гувоҳлик бераман», деди.
وَعَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ قَالَ: عِنْدَنَا كِتَابُ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ: إِنَّمَا أَمَرَهُ أَنْ يَأْخُذَ الصَّدَقَةَ مِنَ الْحِنْطَةِ وَالشَّعِيرِ وَالزَّبِيبِ وَالتَّمْرِ. مُرْسل رَوَاهُ فِي شرح السّنة
Muso ibn Talha (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Bizda Muoz ibn Jabalning Nabiy ﷺdan (naql qilgan) xati bor edi. Unda (Nabiy ﷺ) unga zakotni faqat bugʻdoy, arpa, mayiz va xurmodan olishni buyurgan edilar. (Bu hadis) mursal boʻlib, «Sharhus-sunna»da rivoyat qilingan.Мусо ибн Талҳа (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Бизда Муоз ибн Жабалнинг Набий ﷺдан (нақл қилган) хати бор эди. Унда (Набий ﷺ) унга закотни фақат буғдой, арпа, майиз ва хурмодан олишни буюрган эдилар. (Бу ҳадис) мурсал бўлиб, «Шарҳус-сунна»да ривоят қилинган.
حَدَّثَنَا فَرْوَةُ، قَالَ: حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ مَالِكٍ، عَنْ لَيْثٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللهِ، عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ قَالَ: دَخَلْتُ مَعَ أَبِي عَلَى أُمِّي، فَدَخَلَ فَاتَّبَعْتُهُ، فَالْتَفَتَ فَدَفَعَ فِي صَدْرِي حَتَّى أَقْعَدَنِي عَلَى اسْتِي، قَالَ: أَتَدْخُلُ بِغَيْرِ إِذْنٍ؟.
Muso ibn Talha (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: «Otam bilan onamning oldiga kirdim. U (avval) kirdi, men unga ergashdim. Shunda u oʻgirilib, koʻkragimga (qoʻli bilan) turtdi, hatto meni orqam bilan yerga oʻtqazib qoʻydi va: ‹Izn soʻramay kiryapsanmi?› dedi».Мусо ибн Талҳа (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: «Отам билан онамнинг олдига кирдим. У (аввал) кирди, мен унга эргашдим. Шунда у ўгирилиб, кўкрагимга (қўли билан) туртди, ҳатто мени орқам билан ерга ўтқазиб қўйди ва: ‹Изн сўрамай киряпсанми?› деди».