حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا دَاوُدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَكِّيُّ الْعَطَّارُ، عَنْ مَنْصُورٍ،
عَنْ أُمِّهِ، عَنْ عَائِشَةَ، ح
وَحَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ، حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْعَطَّارُ، حَدَّثَنِي مَنْصُورُ،
بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحَجَبِيُّ عَنْ أُمِّهِ، صَفِيَّةَ عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه
وسلم حِينَ شَبِعَ النَّاسُ مِنَ الأَسْوَدَيْنِ التَّمْرِ وَالْمَاءِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ odamlar ikki qora narsa — xurmo va suvdan toʻyadigan paytda vafot etdilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ одамлар икки қора нарса — хурмо ва сувдан тўядиган пайтда вафот этдилар».
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ مَنْصُورِ بْنِ صَفِيَّةَ،
عَنْ أُمِّهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَدْ شَبِعْنَا مِنَ الأَسْوَدَيْنِ
الْمَاءِ وَالتَّمْرِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ vafot etdilar, holbuki biz ikki qora narsa — suv va xurmodan (zoʻrgʻa) toʻyardik».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ вафот этдилар, ҳолбуки биз икки қора нарса — сув ва хурмодан (зўрға) тўярдик».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، قَالَ عَبْدٌ أَخْبَرَنَا وَقَالَ ابْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا
عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى
الله عليه وسلم " خُلِقَتِ الْمَلاَئِكَةُ مِنْ نُورٍ وَخُلِقَ الْجَانُّ مِنْ مَارِجٍ مِنْ نَارٍ وَخُلِقَ آدَمُ مِمَّا
وُصِفَ لَكُمْ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Farishtalar nurdan yaratildi, jinlar (Jonn) olovning yalqinidan yaratildi, Odam esa sizlarga vasf qilingan narsadan (loydan) yaratildi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Фаришталар нурдан яратилди, жинлар (Жонн) оловнинг ялқинидан яратилди, Одам эса сизларга васф қилинган нарсадан (лойдан) яратилди», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، فِي قَوْلِهِ { وَإِنْ خِفْتُمْ أَنْ لاَ تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى} قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي الرَّجُلِ تَكُونُ لَهُ الْيَتِيمَةُ وَهُوَ وَلِيُّهَا وَوَارِثُهَا وَلَهَا مَالٌ وَلَيْسَ لَهَا أَحَدٌ يُخَاصِمُ دُونَهَا فَلاَ يُنْكِحُهَا لِمَالِهَا فَيَضُرُّ بِهَا وَيُسِيءُ صُحْبَتَهَا فَقَالَ { إِنْ خِفْتُمْ أَنْ لاَ تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنَ النِّسَاءِ} يَقُولُ مَا أَحْلَلْتُ لَكُمْ وَدَعْ هَذِهِ الَّتِي تَضُرُّ بِهَا .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Allohning {Agar yetimlar (haqida) adolat qila olmaslikdan qoʻrqsangiz} degan soʻzi haqida (Oisha): «U bir kishi haqida nozil boʻlgan: uning qoʻlida yetim qiz boʻlib, u uning vasiysi va merosxoʻri edi, qizning moli bor, oʻzi uchun (haqini) talab qiladigan birovi yoʻq edi. Shunda u qizning moli sababli uni nikohlamasdi, balki unga ziyon yetkazib, hamrohligini yomonlardi. Shunda Alloh: {Agar yetimlar (haqida) adolat qila olmaslikdan qoʻrqsangiz, sizlarga maʼqul boʻlgan ayollardan nikohlab olinglar}, dedi — yaʼni: Men sizlarga halol qilgan (ayollarni nikohlanglar) va ziyon yetkazayotgan bu (qiz)ni qoʻyib yuboring, demoqchi boʻldi», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг {Агар етимлар (ҳақида) адолат қила олмасликдан қўрқсангиз} деган сўзи ҳақида (Оиша): «У бир киши ҳақида нозил бўлган: унинг қўлида етим қиз бўлиб, у унинг васийси ва меросхўри эди, қизнинг моли бор, ўзи учун (ҳақини) талаб қиладиган бирови йўқ эди. Шунда у қизнинг моли сабабли уни никоҳламасди, балки унга зиён етказиб, ҳамроҳлигини ёмонларди. Шунда Аллоҳ: {Агар етимлар (ҳақида) адолат қила олмасликдан қўрқсангиз, сизларга маъқул бўлган аёллардан никоҳлаб олинглар}, деди — яъни: Мен сизларга ҳалол қилган (аёлларни никоҳланглар) ва зиён етказаётган бу (қиз)ни қўйиб юборинг, демоқчи бўлди», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، فِي قَوْلِهِ { وَمَا يُتْلَى عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ فِي يَتَامَى النِّسَاءِ اللاَّتِي لاَ تُؤْتُونَهُنَّ مَا كُتِبَ لَهُنَّ وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ} قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي الْيَتِيمَةِ تَكُونُ عِنْدَ الرَّجُلِ فَتَشْرَكُهُ فِي مَالِهِ فَيَرْغَبُ عَنْهَا أَنْ يَتَزَوَّجَهَا وَيَكْرَهُ أَنْ يُزَوِّجَهَا غَيْرَهُ فَيَشْرَكُهُ فِي مَالِهِ فَيَعْضِلُهَا فَلاَ يَتَزَوَّجُهَا وَلاَ يُزَوِّجُهَا غَيْرَهُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Allohning {Kitobda sizlarga oʻqib eshittiriladigan, oʻzlariga belgilab qoʻyilgan (haq)ni bermayotgan va nikohlashni istayotganingiz yetim ayollar haqidagi (oyatlar)} degan soʻzi haqida (Oisha): «U bir kishining qoʻlidagi, uning molida sherik boʻlgan yetim qiz haqida nozil boʻlgan. U (kishi) qizning oʻziga uylanishni istamasdi va molida sherik boʻlib qolishidan (qoʻrqib) uni boshqaga uzatishni ham yoqtirmasdi. Shunday qilib, uni (nikohdan) toʻsib qoʻyardi — na oʻzi unga uylanardi, na boshqaga uzatardi», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг {Китобда сизларга ўқиб эшиттириладиган, ўзларига белгилаб қўйилган (ҳақ)ни бермаётган ва никоҳлашни истаётганингиз етим аёллар ҳақидаги (оятлар)} деган сўзи ҳақида (Оиша): «У бир кишининг қўлидаги, унинг молида шерик бўлган етим қиз ҳақида нозил бўлган. У (киши) қизнинг ўзига уйланишни истамасди ва молида шерик бўлиб қолишидан (қўрқиб) уни бошқага узатишни ҳам ёқтирмасди. Шундай қилиб, уни (никоҳдан) тўсиб қўярди — на ўзи унга уйланарди, на бошқага узатарди», деди.
وَحَدَّثَنَاهُ أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، فِي قَوْلِهِ تَعَالَى { وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ وَمَنْ كَانَ فَقِيرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ} قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي وَلِيِّ الْيَتِيمِ أَنْ يُصِيبَ مِنْ مَالِهِ إِذَا كَانَ مُحْتَاجًا بِقَدْرِ مَالِهِ بِالْمَعْرُوفِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Alloh taoloning {Kim boy boʻlsa, (yetim molidan yeyishdan) saqlansin, kim faqir boʻlsa, maʼqul (oʻlchov)da yesin} degan soʻzi haqida (Oisha): «U yetimning vasiysi haqida nozil boʻlgan: agar u muhtoj boʻlsa, yetim molidan oʻz mehnatiga yarasha, maʼqul (oʻlchov)da olishi (mumkinligi haqida)», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Аллоҳ таолонинг {Ким бой бўлса, (етим молидан ейишдан) сақлансин, ким фақир бўлса, маъқул (ўлчов)да есин} деган сўзи ҳақида (Оиша): «У етимнинг васийси ҳақида нозил бўлган: агар у муҳтож бўлса, етим молидан ўз меҳнатига яраша, маъқул (ўлчов)да олиши (мумкинлиги ҳақида)», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ { إِذْ جَاءُوكُمْ مِنْ فَوْقِكُمْ وَمِنْ أَسْفَلَ مِنْكُمْ وَإِذْ زَاغَتِ الأَبْصَارُ وَبَلَغَتِ الْقُلُوبُ الْحَنَاجِرَ} قَالَتْ كَانَ ذَلِكَ يَوْمَ الْخَنْدَقِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Alloh azza va jallaning {Oʻshanda (dushmanlar) sizlarga yuqoringizdan va quyingizdan kelganlarida, koʻzlar tinib, yuraklar boʻgʻizlarga yetganida} degan soʻzi haqida (Oisha): «Bu Xandaq kunida boʻlgan edi», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Аллоҳ азза ва жалланинг {Ўшанда (душманлар) сизларга юқорингиздан ва қуйингиздан келганларида, кўзлар тиниб, юраклар бўғизларга етганида} деган сўзи ҳақида (Оиша): «Бу Хандақ кунида бўлган эди», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، { وَإِنِ امْرَأَةٌ خَافَتْ مِنْ بَعْلِهَا نُشُوزًا أَوْ إِعْرَاضًا} الآيَةَ قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي الْمَرْأَةِ تَكُونُ عِنْدَ الرَّجُلِ فَتَطُولُ صُحْبَتُهَا فَيُرِيدُ طَلاَقَهَا فَتَقُولُ لاَ تُطَلِّقْنِي وَأَمْسِكْنِي وَأَنْتَ فِي حِلٍّ مِنِّي . فَنَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: {Agar bir ayol erining oʻzidan yuz oʻgirishidan yoki undan uzoqlashishidan qoʻrqsa…} oyati haqida (Oisha): «Bu oyat shunday ayol haqida nozil boʻldi: ayol erining nikohida boʻlib, ular birga ancha yashashgan, soʻng er uni taloq qilmoqchi boʻladi, ayol esa: ‹Meni taloq qilma, oʻz nikohingda saqlab qol, men tarafdan (xohlasang boshqa ayolga ham) ozod boʻlasan›, der edi. Ana shu (haqda) bu oyat nozil boʻldi», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: {Агар бир аёл эрининг ўзидан юз ўгиришидан ёки ундан узоқлашишидан қўрқса…} ояти ҳақида (Оиша): «Бу оят шундай аёл ҳақида нозил бўлди: аёл эрининг никоҳида бўлиб, улар бирга анча яшашган, сўнг эр уни талоқ қилмоқчи бўлади, аёл эса: ‹Мени талоқ қилма, ўз никоҳингда сақлаб қол, мен тарафдан (хоҳласанг бошқа аёлга ҳам) озод бўласан›, дер эди. Ана шу (ҳақда) бу оят нозил бўлди», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ { وَإِنِ امْرَأَةٌ خَافَتْ مِنْ بَعْلِهَا نُشُوزًا أَوْ إِعْرَاضًا} قَالَتْ نَزَلَتْ فِي الْمَرْأَةِ تَكُونُ عِنْدَ الرَّجُلِ فَلَعَلَّهُ أَنْ لاَ يَسْتَكْثِرَ مِنْهَا وَتَكُونُ لَهَا صُحْبَةٌ وَوَلَدٌ فَتَكْرَهُ أَنْ يُفَارِقَهَا فَتَقُولُ لَهُ أَنْتَ فِي حِلٍّ مِنْ شَأْنِي .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Allohning {Agar bir ayol erining oʻzidan yuz oʻgirishidan yoki undan uzoqlashishidan qoʻrqsa…} degan soʻzi haqida: «Bu oyat shunday ayol haqida nozil boʻldi: ayol bir kishining nikohida boʻladi, balki (er) endi undan koʻp narsa istamas, biroq ayolning u bilan (uzoq) hamrohligi va farzandi boʻlgani uchun, u erining oʻzidan ajralib ketishini xushlamay, unga: ‹Mening (haqim) tarafidan (xohlasang boshqa ayol bilan turishga) ozod boʻlasan›, der edi», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг {Агар бир аёл эрининг ўзидан юз ўгиришидан ёки ундан узоқлашишидан қўрқса…} деган сўзи ҳақида: «Бу оят шундай аёл ҳақида нозил бўлди: аёл бир кишининг никоҳида бўлади, балки (эр) энди ундан кўп нарса истамас, бироқ аёлнинг у билан (узоқ) ҳамроҳлиги ва фарзанди бўлгани учун, у эрининг ўзидан ажралиб кетишини хушламай, унга: ‹Менинг (ҳақим) тарафидан (хоҳласанг бошқа аёл билан туришга) озод бўласан›, дер эди», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهَا قَالَتْ فُرِضَتِ الصَّلاَةُ رَكْعَتَيْنِ رَكْعَتَيْنِ فِي الْحَضَرِ وَالسَّفَرِ فَأُقِرَّتْ صَلاَةُ السَّفَرِ وَزِيدَ فِي صَلاَةِ الْحَضَرِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Namoz muqimlikda ham, safarda ham ikki rakaat, ikki rakaatdan farz qilingan edi. Soʻngra safar namozi (oʻsha holicha) qoldirildi, muqimlik namoziga esa (rakaatlar) qoʻshildi».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Намоз муқимликда ҳам, сафарда ҳам икки ракаат, икки ракаатдан фарз қилинган эди. Сўнгра сафар намози (ўша ҳолича) қолдирилди, муқимлик намозига эса (ракаатлар) қўшилди».
وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، قَالاَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عَائِشَةَ، زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ فَرَضَ اللَّهُ الصَّلاَةَ حِينَ فَرَضَهَا رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ أَتَمَّهَا فِي الْحَضَرِ فَأُقِرَّتْ صَلاَةُ السَّفَرِ عَلَى الْفَرِيضَةِ الأُولَى .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Alloh namozni farz qilganida uni ikki rakaat qilib farz qildi. Soʻng uni muqimlikda toʻldirdi (toʻrt rakaat qildi), safar namozi esa avvalgi farz holicha qoldirildi».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Аллоҳ намозни фарз қилганида уни икки ракаат қилиб фарз қилди. Сўнг уни муқимликда тўлдирди (тўрт ракаат қилди), сафар намози эса аввалги фарз ҳолича қолдирилди».
وَحَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ الصَّلاَةَ، أَوَّلَ مَا فُرِضَتْ رَكْعَتَيْنِ فَأُقِرَّتْ صَلاَةُ السَّفَرِ وَأُتِمَّتْ صَلاَةُ الْحَضَرِ . قَالَ الزُّهْرِيُّ فَقُلْتُ لِعُرْوَةَ مَا بَالُ عَائِشَةَ تُتِمُّ فِي السَّفَرِ قَالَ إِنَّهَا تَأَوَّلَتْ كَمَا تَأَوَّلَ عُثْمَانُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Namoz dastlab farz qilinganida ikki rakaat (qilib farz qilingan) edi. Soʻng safar namozi (oʻsha holicha) qoldirildi, muqimlik namozi esa toʻldirildi». Zuhriy dedi: men Urvadan: «Oisha nega safarda (namozni) toʻldiradi?» deb soʻradim. (Urva): «U ham Usmon taʼvil qilganidek taʼvil qildi (oʻzicha izohladi)», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Намоз дастлаб фарз қилинганида икки ракаат (қилиб фарз қилинган) эди. Сўнг сафар намози (ўша ҳолича) қолдирилди, муқимлик намози эса тўлдирилди». Зуҳрий деди: мен Урвадан: «Оиша нега сафарда (намозни) тўлдиради?» деб сўрадим. (Урва): «У ҳам Усмон таъвил қилганидек таъвил қилди (ўзича изоҳлади)», деди.
حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي رَكْعَتَىِ الْفَجْرِ إِذَا سَمِعَ الأَذَانَ وَيُخَفِّفُهُمَا .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ azonni eshitganlarida bomdodning ikki rakaatini oʻqir va ularni yengil qilar edilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ азонни эшитганларида бомдоднинг икки ракаатини ўқир ва уларни енгил қилар эдилар».
وَحَدَّثَنَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ بَيْنَ النِّدَاءِ وَالإِقَامَةِ مِنْ صَلاَةِ الصُّبْحِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: bomdod namozining azoni bilan iqomati orasida Allohning Nabiysi ﷺ ikki rakaat oʻqir edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: бомдод намозининг азони билан иқомати орасида Аллоҳнинг Набийси ﷺ икки ракаат ўқир эдилар.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ سَعِيدٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّهُ سَمِعَ عَمْرَةَ، تُحَدِّثُ عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا كَانَتْ تَقُولُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي رَكْعَتَىِ الْفَجْرِ فَيُخَفِّفُ حَتَّى إِنِّي أَقُولُ هَلْ قَرَأَ فِيهِمَا بِأُمِّ الْقُرْآنِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ bomdodning ikki rakaatini oʻqib, shu qadar yengil qilar edilarki, hatto men: ‹Ularda Qurʼonning onasini (Fotihani) oʻqidilarmikan?› der edim», der edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ бомдоднинг икки ракаатини ўқиб, шу қадар енгил қилар эдиларки, ҳатто мен: ‹Уларда Қуръоннинг онасини (Фотиҳани) ўқидилармикан?› дер эдим», дер эди.
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الأَنْصَارِيِّ، سَمِعَ عَمْرَةَ بِنْتَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا طَلَعَ الْفَجْرُ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ أَقُولُ هَلْ يَقْرَأُ فِيهِمَا بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Tong otganida Rasululloh ﷺ ikki rakaat oʻqir edilar, men: ‹Ularda Kitobning Fotihasini oʻqirmikanlar?› der edim».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Тонг отганида Расулуллоҳ ﷺ икки ракаат ўқир эдилар, мен: ‹Уларда Китобнинг Фотиҳасини ўқирмиканлар?› дер эдим».
وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عَطَاءٌ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم لَمْ يَكُنْ عَلَى شَىْءٍ مِنَ النَّوَافِلِ أَشَدَّ مُعَاهَدَةً مِنْهُ عَلَى رَكْعَتَيْنِ قَبْلَ الصُّبْحِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ nafl (namoz)lardan birortasiga bomdoddan oldingi ikki rakaatga rioya qilganchalik qattiq rioya qilmas edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ нафл (намоз)лардан бирортасига бомдоддан олдинги икки ракаатга риоя қилганчалик қаттиқ риоя қилмас эдилар.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَابْنُ، نُمَيْرٍ جَمِيعًا عَنْ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ، - قَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا حَفْصٌ، - عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ مَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي شَىْءٍ مِنَ النَّوَافِلِ أَسْرَعَ مِنْهُ إِلَى الرَّكْعَتَيْنِ قَبْلَ الْفَجْرِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ ni nafl (namoz)lardan birortasida bomdoddan oldingi ikki rakaatga shoshilganlaridan koʻra koʻproq shoshilgan holatda koʻrmaganman».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ ни нафл (намоз)лардан бирортасида бомдоддан олдинги икки ракаатга шошилганларидан кўра кўпроқ шошилган ҳолатда кўрмаганман».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى، عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ، عَنْ عَائِشَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " رَكْعَتَا الْفَجْرِ خَيْرٌ مِنَ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Bomdodning ikki rakaati dunyo va undagi (barcha) narsalardan koʻra yaxshiroqdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Бомдоднинг икки ракаати дунё ва ундаги (барча) нарсалардан кўра яхшироқдир», дедилар.
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيْبٍ، حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ، قَالَ قَالَ أَبِي حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ زُرَارَةَ، عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ، عَنْ عَائِشَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ فِي شَأْنِ الرَّكْعَتَيْنِ عِنْدَ طُلُوعِ الْفَجْرِ " لَهُمَا أَحَبُّ إِلَىَّ مِنَ الدُّنْيَا جَمِيعًا " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ tong otishi paytidagi ikki rakaat haqida: «Ular menga butun dunyodan koʻra mahbubroqdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ тонг отиши пайтидаги икки ракаат ҳақида: «Улар менга бутун дунёдан кўра маҳбуброқдир», дедилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ بُدَيْلٍ، وَأَيُّوبَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي لَيْلاً طَوِيلاً فَإِذَا صَلَّى قَائِمًا رَكَعَ قَائِمًا وَإِذَا صَلَّى قَاعِدًا رَكَعَ قَاعِدًا .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ kechasi uzoq vaqt namoz oʻqir edilar. Tik turib oʻqisalar, tik turib ruku qilar, oʻtirib oʻqisalar, oʻtirib ruku qilar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ кечаси узоқ вақт намоз ўқир эдилар. Тик туриб ўқисалар, тик туриб руку қилар, ўтириб ўқисалар, ўтириб руку қилар эдилар.
وَحَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ، أَخْبَرَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ، ح قَالَ وَحَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ الرَّبِيعِ، حَدَّثَنَا مَهْدِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، جَمِيعًا عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، ح وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ مَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقْرَأُ فِي شَىْءٍ مِنْ صَلاَةِ اللَّيْلِ جَالِسًا حَتَّى إِذَا كَبِرَ قَرَأَ جَالِسًا حَتَّى إِذَا بَقِيَ عَلَيْهِ مِنَ السُّورَةِ ثَلاَثُونَ أَوْ أَرْبَعُونَ آيَةً قَامَ فَقَرَأَهُنَّ ثُمَّ رَكَعَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ni kecha namozining biror joyida oʻtirib (Qurʼon) oʻqiganlarini koʻrmadim, toki yoshlari ulgʻayganda oʻtirib oʻqidilar. Suradan oʻttiz yoki qirq oyat qolganida tik turib, ularni oʻqir, soʻng ruku qilar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ ни кеча намозининг бирор жойида ўтириб (Қуръон) ўқиганларини кўрмадим, токи ёшлари улғайганда ўтириб ўқидилар. Сурадан ўттиз ёки қирқ оят қолганида тик туриб, уларни ўқир, сўнг руку қилар эдилар.
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ، وَأَبِي النَّضْرِ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي جَالِسًا فَيَقْرَأُ وَهُوَ جَالِسٌ فَإِذَا بَقِيَ مِنْ قِرَاءَتِهِ قَدْرُ مَا يَكُونُ ثَلاَثِينَ أَوْ أَرْبَعِينَ آيَةً قَامَ فَقَرَأَ وَهُوَ قَائِمٌ ثُمَّ رَكَعَ ثُمَّ سَجَدَ ثُمَّ يَفْعَلُ فِي الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِ مِثْلَ ذَلِكَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oʻtirib namoz oʻqir, oʻtirgan holda (Qurʼon) oʻqir edilar. Qiroatlaridan oʻttiz yoki qirq oyat boʻladigan miqdor qolganida tik turib, tik turgan holda oʻqir, soʻng ruku qilar, soʻng sajda qilar edilar. Soʻng ikkinchi rakaatda ham xuddi shunday qilar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ўтириб намоз ўқир, ўтирган ҳолда (Қуръон) ўқир эдилар. Қироатларидан ўттиз ёки қирқ оят бўладиган миқдор қолганида тик туриб, тик турган ҳолда ўқир, сўнг руку қилар, сўнг сажда қилар эдилар. Сўнг иккинчи ракаатда ҳам худди шундай қилар эдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ، عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ أَبِي هِشَامٍ، عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَمْرَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقْرَأُ وَهُوَ قَاعِدٌ فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَرْكَعَ قَامَ قَدْرَ مَا يَقْرَأُ إِنْسَانٌ أَرْبَعِينَ آيَةً .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oʻtirgan holda qiroat qilar, rukuʼ qilmoqchi boʻlganlarida esa odam qirq oyat oʻqiydigancha (qiroat qilish) miqdorida turardilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ўтирган ҳолда қироат қилар, рукуъ қилмоқчи бўлганларида эса одам қирқ оят ўқийдиганча (қироат қилиш) миқдорида турардилар.
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، وَهَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالاَ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عُثْمَانُ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ، أَنَّ أَبَا سَلَمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَخْبَرَهُ أَنَّ عَائِشَةَ أَخْبَرَتْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم لَمْ يَمُتْ حَتَّى كَانَ كَثِيرٌ مِنْ صَلاَتِهِ وَهُوَ جَالِسٌ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ vafot etgunlaricha namozlarining koʻpini oʻtirgan holda (oʻqiydigan) boʻlib qoldilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ вафот этгунларича намозларининг кўпини ўтирган ҳолда (ўқийдиган) бўлиб қолдилар.
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، وَحَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ، كِلاَهُمَا عَنْ زَيْدٍ، قَالَ حَسَنٌ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ، حَدَّثَنِي الضَّحَّاكُ بْنُ عُثْمَانَ، حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ لَمَّا بَدَّنَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَثَقُلَ كَانَ أَكْثَرُ صَلاَتِهِ جَالِسًا .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ tanalari toʻlishib, ogʻirlashgach, namozlarining koʻpini oʻtirgan holda (oʻqiydigan) boʻldilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ таналари тўлишиб, оғирлашгач, намозларининг кўпини ўтирган ҳолда (ўқийдиган) бўлдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي بِاللَّيْلِ إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً يُوتِرُ مِنْهَا بِوَاحِدَةٍ فَإِذَا فَرَغَ مِنْهَا اضْطَجَعَ عَلَى شِقِّهِ الأَيْمَنِ حَتَّى يَأْتِيَهُ الْمُؤَذِّنُ فَيُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ kechasi oʻn bir rakʼat namoz oʻqir, ulardan bittasini vitr qilardilar. Undan boʻshaganlarida esa muazzin kelgunicha oʻng yonboshlariga yotardilar, soʻng (muazzin kelgach) ikki rakʼat yengil namoz oʻqirdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ кечаси ўн бир ракъат намоз ўқир, улардан биттасини витр қилардилар. Ундан бўшаганларида эса муаззин келгунича ўнг ёнбошларига ётардилар, сўнг (муаззин келгач) икки ракъат енгил намоз ўқирдилар.
وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي فِيمَا بَيْنَ أَنْ يَفْرُغَ مِنْ صَلاَةِ الْعِشَاءِ - وَهِيَ الَّتِي يَدْعُو النَّاسُ الْعَتَمَةَ - إِلَى الْفَجْرِ إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً يُسَلِّمُ بَيْنَ كُلِّ رَكْعَتَيْنِ وَيُوتِرُ بِوَاحِدَةٍ فَإِذَا سَكَتَ الْمُؤَذِّنُ مِنْ صَلاَةِ الْفَجْرِ وَتَبَيَّنَ لَهُ الْفَجْرُ وَجَاءَهُ الْمُؤَذِّنُ قَامَ فَرَكَعَ رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ ثُمَّ اضْطَجَعَ عَلَى شِقِّهِ الأَيْمَنِ حَتَّى يَأْتِيَهُ الْمُؤَذِّنُ لِلإِقَامَةِ .
وَحَدَّثَنِيهِ حَرْمَلَةُ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ . وَسَاقَ حَرْمَلَةُ الْحَدِيثَ بِمِثْلِهِ غَيْرَ أَنَّهُ لَمْ يَذْكُرْ وَتَبَيَّنَ لَهُ الْفَجْرُ وَجَاءَهُ الْمُؤَذِّنُ . وَلَمْ يَذْكُرِ الإِقَامَةَ . وَسَائِرُ الْحَدِيثِ بِمِثْلِ حَدِيثِ عَمْرٍو سَوَاءً .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ xufton namozini — odamlar uni «atama» deb ataydilar — tugatganlaridan tortib to tong otgunicha oʻn bir rakʼat namoz oʻqir, har ikki rakʼatda salom berar va bittasini vitr qilardilar. Muazzin tong namozi (azonini aytib) jim boʻlgach, u zotga tong (otgani) ayon boʻlib, muazzin huzurlariga kelganida, turib ikki rakʼat yengil namoz oʻqirdilar. Soʻng iqomat uchun muazzin kelgunicha oʻng yonboshlariga yotardilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ хуфтон намозини — одамлар уни «атама» деб атайдилар — тугатганларидан тортиб то тонг отгунича ўн бир ракъат намоз ўқир, ҳар икки ракъатда салом берар ва биттасини витр қилардилар. Муаззин тонг намози (азонини айтиб) жим бўлгач, у зотга тонг (отгани) аён бўлиб, муаззин ҳузурларига келганида, туриб икки ракъат енгил намоз ўқирдилар. Сўнг иқомат учун муаззин келгунича ўнг ёнбошларига ётардилар.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي مِنَ اللَّيْلِ ثَلاَثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً يُوتِرُ مِنْ ذَلِكَ بِخَمْسٍ لاَ يَجْلِسُ فِي شَىْءٍ إِلاَّ فِي آخِرِهَا .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ kechasi oʻn uch rakʼat namoz oʻqir, ulardan beshtasini vitr qilardilar va faqat oxirgisidagina oʻtirardilar, boshqa hech narsada (oʻtirmasdilar).Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ кечаси ўн уч ракъат намоз ўқир, улардан бештасини витр қилардилар ва фақат охиргисидагина ўтирардилар, бошқа ҳеч нарсада (ўтирмасдилар).
وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ عِرَاكِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ عُرْوَةَ، أَنَّ عَائِشَةَ، أَخْبَرَتْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي ثَلاَثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً بِرَكْعَتَىِ الْفَجْرِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ kechasi bomdodning ikki rakʼati (sunnati) bilan birga oʻn uch rakʼat (namoz) oʻqir edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ кечаси бомдоднинг икки ракъати (суннати) билан бирга ўн уч ракъат (намоз) ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا حَنْظَلَةُ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، قَالَ سَمِعْتُ عَائِشَةَ، تَقُولُ كَانَتْ صَلاَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ اللَّيْلِ عَشَرَ رَكَعَاتٍ وَيُوتِرُ بِسَجْدَةٍ وَيَرْكَعُ رَكْعَتَىِ الْفَجْرِ فَتِلْكَ ثَلاَثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ ning kechadagi namozlari oʻn rakʼat boʻlib, bir sajda (rakʼat) bilan vitr oʻqirdilar va bomdodning ikki rakʼatini (sunnatini) oʻqirdilar — mana shu oʻn uch rakʼat (boʻlardi)».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ нинг кечадаги намозлари ўн ракъат бўлиб, бир сажда (ракъат) билан витр ўқирдилар ва бомдоднинг икки ракъатини (суннатини) ўқирдилар — мана шу ўн уч ракъат (бўларди)».
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ بِشْرٍ، عَنْ مِسْعَرٍ، عَنْ سَعْدٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ مَا أَلْفَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم السَّحَرُ الأَعْلَى فِي بَيْتِي - أَوْ عِنْدِي - إِلاَّ نَائِمًا .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Sahar vaqtining oxiri Rasululloh ﷺ ni mening uyimda — yoki huzurimda — faqat uxlagan holda topardi».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Саҳар вақтининг охири Расулуллоҳ ﷺ ни менинг уйимда — ёки ҳузуримда — фақат ухлаган ҳолда топарди».
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَنَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ، وَابْنُ أَبِي عُمَرَ، قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ أَبِي النَّضْرِ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا صَلَّى رَكْعَتَىِ الْفَجْرِ فَإِنْ كُنْتُ مُسْتَيْقِظَةً حَدَّثَنِي وَإِلاَّ اضْطَجَعَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Nabiy ﷺ bomdodning ikki rakʼatini (sunnatini) oʻqiganlaridan soʻng, agar men uygʻoq boʻlsam, men bilan gaplashardilar, boʻlmasa yonboshlab yotardilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Набий ﷺ бомдоднинг икки ракъатини (суннатини) ўқиганларидан сўнг, агар мен уйғоқ бўлсам, мен билан гаплашардилар, бўлмаса ёнбошлаб ётардилар».
وَحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ زِيَادِ بْنِ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي عَتَّابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِثْلَهُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan Nabiy ﷺ dan shunga oʻxshashi rivoyat qilinadi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан Набий ﷺ дан шунга ўхшаши ривоят қилинади.
وَحَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ تَمِيمِ بْنِ سَلَمَةَ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي مِنَ اللَّيْلِ فَإِذَا أَوْتَرَ قَالَ " قُومِي فَأَوْتِرِي يَا عَائِشَةُ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ kechasi namoz oʻqirdilar, vitr oʻqiganlarida menga: ‹Tur, vitr oʻqigin, ey Oisha!› der edilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ кечаси намоз ўқирдилар, витр ўқиганларида менга: ‹Тур, витр ўқигин, эй Оиша!› дер эдилар».
وَحَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الأَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي صَلاَتَهُ بِاللَّيْلِ وَهِيَ مُعْتَرِضَةٌ بَيْنَ يَدَيْهِ فَإِذَا بَقِيَ الْوِتْرُ أَيْقَظَهَا فَأَوْتَرَتْ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ kechasi namozlarini oʻqirdilar, u (Oisha) esa u zotning oldilarida koʻndalang yotgan boʻlardi. Vitr (oʻqish) qolganda, u (zot) uni uygʻotardilar, u ham vitr oʻqirdi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ кечаси намозларини ўқирдилар, у (Оиша) эса у зотнинг олдиларида кўндаланг ётган бўларди. Витр (ўқиш) қолганда, у (зот) уни уйғотардилар, у ҳам витр ўқирди.
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ أَبِي يَعْفُورٍ، - وَاسْمُهُ وَاقِدٌ وَلَقَبُهُ وَقْدَانُ - ح وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَ أَبُو كُرَيْبٍ قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، كِلاَهُمَا عَنْ مُسْلِمٍ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ مِنْ كُلِّ اللَّيْلِ قَدْ أَوْتَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَانْتَهَى وِتْرُهُ إِلَى السَّحَرِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ kechaning har bir (qismi)da vitr oʻqigan — vitrlari sahar (vaqti)ga (qadar) yetib borgan».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ кечанинг ҳар бир (қисми)да витр ўқиган — витрлари саҳар (вақти)га (қадар) етиб борган».
حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، حَدَّثَنَا حَسَّانُ، - قَاضِي كِرْمَانَ - عَنْ سَعِيدِ بْنِ مَسْرُوقٍ، عَنْ أَبِي الضُّحَى، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كُلَّ اللَّيْلِ قَدْ أَوْتَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَانْتَهَى وِتْرُهُ إِلَى آخِرِ اللَّيْلِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ kechaning har qismida vitr oʻqiganlar, vitrlari kechaning oxiriga (tongga) yetib bordi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ кечанинг ҳар қисмида витр ўқиганлар, витрлари кечанинг охирига (тонгга) етиб борди.
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ، وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، جَمِيعًا عَنْ أَبِي عَوَانَةَ، قَالَ سَعِيدٌ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى، عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا فَاتَتْهُ الصَّلاَةُ مِنَ اللَّيْلِ مِنْ وَجَعٍ أَوْ غَيْرِهِ صَلَّى مِنَ النَّهَارِ ثِنْتَىْ عَشْرَةَ رَكْعَةً .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ogʻriq yoki boshqa (sabab) tufayli tun namozini oʻqiy olmay qolsalar, kunduzi oʻn ikki rakʼat oʻqir edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ оғриқ ёки бошқа (сабаб) туфайли тун намозини ўқий олмай қолсалар, кундузи ўн икки ракъат ўқир эдилар.
وَحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ، أَخْبَرَنَا عِيسَى، - وَهُوَ ابْنُ يُونُسَ - عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ زُرَارَةَ، عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ الأَنْصَارِيِّ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا عَمِلَ عَمَلاً أَثْبَتَهُ وَكَانَ إِذَا نَامَ مِنَ اللَّيْلِ أَوْ مَرِضَ صَلَّى مِنَ النَّهَارِ ثِنْتَىْ عَشْرَةَ رَكْعَةً . قَالَتْ وَمَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَامَ لَيْلَةً حَتَّى الصَّبَاحِ وَمَا صَامَ شَهْرًا مُتَتَابِعًا إِلاَّ رَمَضَانَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir amalni qilsalar, uni (doimiy) qilib mahkamlar edilar, kechasi uxlab qolsalar yoki kasal boʻlsalar, kunduzi oʻn ikki rakʼat oʻqir edilar. (Oisha) dedi: Men Rasululloh ﷺ ning biron kechani tonggacha (namoz oʻqib) turganlarini ham, Ramazondan boshqa biron oyni ketma-ket roʻza tutganlarini ham koʻrmaganman.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир амални қилсалар, уни (доимий) қилиб маҳкамлар эдилар, кечаси ухлаб қолсалар ёки касал бўлсалар, кундузи ўн икки ракъат ўқир эдилар. (Оиша) деди: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг бирон кечани тонггача (намоз ўқиб) турганларини ҳам, Рамазондан бошқа бирон ойни кетма-кет рўза тутганларини ҳам кўрмаганман.