عَنْ عَائِشَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «أَتَدْرُونَ مَنِ السَّابِقُونَ إِلَى ظِلِّ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ؟» قَالُوا: اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ: «الَّذِينَ إِذَا أُعْطُوا الْحَقَّ قَبِلُوهُ وَإِذَا سُئِلُوهُ بَذَلُوهُ وَحَكَمُوا لِلنَّاسِ كحكمِهم لأنفُسِهم»
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qiyomat kuni aziz va jalil Allohning soyasiga birinchi boʻlib kimlar yetib borishini bilasizlarmi?» dedilar. (Sahobalar): «Alloh va Uning Rasuli bilguvchiroq», dedilar. U zot: «Ular — haq berilganda uni qabul qiladigan, (haq) soʻralganda uni beradigan va odamlar orasida oʻzlariga hukm qilgani kabi hukm qiladigan kishilardir», dedilar. Ahmad rivoyat qilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қиёмат куни азиз ва жалил Аллоҳнинг соясига биринчи бўлиб кимлар етиб боришини биласизларми?» дедилар. (Саҳобалар): «Аллоҳ ва Унинг Расули билгувчироқ», дедилар. У зот: «Улар — ҳақ берилганда уни қабул қиладиган, (ҳақ) сўралганда уни берадиган ва одамлар орасида ўзларига ҳукм қилгани каби ҳукм қиладиган кишилардир», дедилар. Аҳмад ривоят қилган.
وَعَنْ عَائِشَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «لَيَأْتِيَنَّ عَلَى الْقَاضِي الْعَدْلِ يومُ القيامةِ يَتَمَنَّى أَنَّهُ لَمْ يَقْضِ بَيْنَ اثْنَيْنِ فِي تَمْرَة قطّ» . رَوَاهُ أَحْمد
Oisha (roziyallohu anho)dan, Rasululloh ﷺ dan rivoyat qilinadi: «Qiyomat kuni odil qoziga shunday (ogʻir) kun keladiki, u ikki kishi oʻrtasida bironta xurmo haqida ham hukm chiqarmagan boʻlishni orzu qiladi», dedilar. Ahmad rivoyat qilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, Расулуллоҳ ﷺ дан ривоят қилинади: «Қиёмат куни одил қозига шундай (оғир) кун келадики, у икки киши ўртасида биронта хурмо ҳақида ҳам ҳукм чиқармаган бўлишни орзу қилади», дедилар. Аҳмад ривоят қилган.
وَعَن عائشةَ قَالَتْ: لِمَّا اسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: لَقَدْ عَلِمَ قَوْمِي أَنَّ حِرْفَتِي لم تكنْ تعجِزُ عَن مَؤونةِ أَهْلِي وَشُغِلْتُ بِأَمْرِ الْمُسْلِمِينَ فَسَيَأْكُلُ آلُ أَبِي بَكْرٍ مِنْ هَذَا الْمَالِ وَيَحْتَرِفُ لِلْمُسْلِمِينَ فِيهِ. رَوَاهُ البُخَارِيّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Abu Bakr as-Siddiq xalifa qilib saylanganda, u: «Mening qavmim biladiki, mening kasbim oilamni taʼminlashdan ojiz (kambagʻal) emas edi. Endi men musulmon ummatiga xizmat qilish bilan band boʻlaman; bas, mening oilam musulmonlarning (bayt ul-mol) xazinasidan yeydi va men musulmonlarga xizmat qilish kasbini (qilaman)», — dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Абу Бакр ас-Сиддиқ халифа қилиб сайланганда, у: «Менинг қавмим биладики, менинг касбим оиламни таъминлашдан ожиз (камбағал) эмас эди. Энди мен мусулмон умматига хизмат қилиш билан банд бўламан; бас, менинг оилам мусулмонларнинг (байт ул-мол) хазинасидан ейди ва мен мусулмонларга хизмат қилиш касбини (қиламан)», — деди.
وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ أَبْغَضَ الرِّجَالِ إِلَى اللَّهِ الْأَلَدُّ الخَصِمُ»
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh huzurida kishilarning eng yomon koʻriladigani — qattiq (oʻjar) janjalkash (tortishuvchi)dir», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ ҳузурида кишиларнинг энг ёмон кўриладигани — қаттиқ (ўжар) жанжалкаш (тортишувчи)дир», — дедилар.
وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا تَجُوزُ شَهَادَةُ خَائِنٍ وَلَا خَائِنَةٍ وَلَا مَجْلُودٍ حَدًّا وَلَا ذِي غِمْرٍ عَلَى أَخِيهِ وَلَا ظَنِينٍ فِي وَلَاءٍ وَلَا قَرَابَةٍ وَلَا الْقَانِعِ مَعَ أَهْلِ الْبَيْتِ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَقَالَ: هَذَا حديثٌ غريبٌ ويزيدُ بن زيادٍ الدِّمَشْقِي الرَّاوِي مُنكر الحَدِيث
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Xiyonatchi erkak va xiyonatchi ayolning, had (jazosi) bilan kaltaklangan erkak va kaltaklangan ayolning, oʻz birodariga adovati boʻlgan kishining, guvohlik berishga oʻrgatilgan (yolgʻon) guvohning, oilaga (xizmatkor boʻlib) ergashganning va vala (mavlolik) yoki qarindoshlik sababli (manfaatdor boʻlib) gumon ostida boʻlganning guvohligi maqbul boʻlmaydi», dedilar. Fazoriy aytdi: «Qoneʼ» — (oilaga) ergashuvchi (xizmatkor)dir. Bu hadis gʻaribdir, uni faqat Yazid ibn Ziyod ad-Dimashqiyning hadisidan bilamiz. Yazid esa hadisda zaif sanaladi va bu hadis az-Zuhriyning hadisidan faqat uning rivoyati bilan maʼlumdir. Bu bobda Abdulloh ibn Amrdan ham (rivoyat) bor. (Abu Iso) aytdi: Biz bu hadisning maʼnosini bilmaymiz va u nazdimda sanadi jihatidan sahih emas. Bu masalada ilm ahlining amali shundayki, qarindoshning qarindoshlik sababli guvohligi joizdir. Ilm ahli ota farzand uchun va farzand ota uchun guvohlik berishida ixtilof qilganlar: ilm ahlining koʻpchiligi ota farzand uchun, farzand ota uchun guvohligini joiz koʻrmagan. Baʼzi ilm ahli esa: agar adolatli boʻlsa, otaning farzand uchun guvohligi joiz, shuningdek farzandning ota uchun guvohligi ham joizdir, degan. Akaning birodari uchun guvohligi joizligida esa ixtilof qilmaganlar, shuningdek har bir qarindoshning qarindoshi uchun guvohligi (joiz)dir. Shofiy aytdi: Bir kishining boshqa kishiga qarshi guvohligi — garchi adolatli boʻlsa-da — agar ular orasida adovat boʻlsa, joiz boʻlmaydi. U Abdurrahmon al-Aʼrajning Paygʻambar ﷺdan mursal qilib rivoyat qilgan: «Adovatga ega kishining guvohligi joiz boʻlmaydi», degan hadisiga amal qilgan — yaʼni dushmanlik egasi (guvohligi). Bu hadisning maʼnosi ham shunday boʻlib, unda: «Oʻz birodariga gʻimr (adovat) egasining guvohligi joiz boʻlmaydi» — yaʼni dushmanlik egasi (deyilgan).Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Хиёнатчи эркак ва хиёнатчи аёлнинг, ҳад (жазоси) билан калтакланган эркак ва калтакланган аёлнинг, ўз биродарига адовати бўлган кишининг, гувоҳлик беришга ўргатилган (ёлғон) гувоҳнинг, оилага (хизматкор бўлиб) эргашганнинг ва вала (мавлолик) ёки қариндошлик сабабли (манфаатдор бўлиб) гумон остида бўлганнинг гувоҳлиги мақбул бўлмайди», дедилар. Фазорий айтди: «Қонеъ» — (оилага) эргашувчи (хизматкор)дир. Бу ҳадис ғарибдир, уни фақат Язид ибн Зиёд ад-Димашқийнинг ҳадисидан биламиз. Язид эса ҳадисда заиф саналади ва бу ҳадис аз-Зуҳрийнинг ҳадисидан фақат унинг ривояти билан маълумдир. Бу бобда Абдуллоҳ ибн Амрдан ҳам (ривоят) бор. (Абу Исо) айтди: Биз бу ҳадиснинг маъносини билмаймиз ва у наздимда санади жиҳатидан саҳиҳ эмас. Бу масалада илм аҳлининг амали шундайки, қариндошнинг қариндошлик сабабли гувоҳлиги жоиздир. Илм аҳли ота фарзанд учун ва фарзанд ота учун гувоҳлик беришида ихтилоф қилганлар: илм аҳлининг кўпчилиги ота фарзанд учун, фарзанд ота учун гувоҳлигини жоиз кўрмаган. Баъзи илм аҳли эса: агар адолатли бўлса, отанинг фарзанд учун гувоҳлиги жоиз, шунингдек фарзанднинг ота учун гувоҳлиги ҳам жоиздир, деган. Аканинг биродари учун гувоҳлиги жоизлигида эса ихтилоф қилмаганлар, шунингдек ҳар бир қариндошнинг қариндоши учун гувоҳлиги (жоиз)дир. Шофий айтди: Бир кишининг бошқа кишига қарши гувоҳлиги — гарчи адолатли бўлса-да — агар улар орасида адоват бўлса, жоиз бўлмайди. У Абдурраҳмон ал-Аъражнинг Пайғамбар ﷺдан мурсал қилиб ривоят қилган: «Адоватга эга кишининг гувоҳлиги жоиз бўлмайди», деган ҳадисига амал қилган — яъни душманлик эгаси (гувоҳлиги). Бу ҳадиснинг маъноси ҳам шундай бўлиб, унда: «Ўз биродарига ғимр (адоват) эгасининг гувоҳлиги жоиз бўлмайди» — яъни душманлик эгаси (дейилган).
عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: لَمَّا بَعَثَ أَهْلُ مَكَّةَ فِي فِدَاءِ أُسَرَائِهِمْ بَعَثَتْ زَيْنَبُ فِي فِدَاءِ أَبِي الْعَاصِ بِمَالٍ وَبَعَثَتْ فِيهِ بِقِلَادَةٍ لَهَا كَانَتْ عِنْدَ خَدِيجَةَ أَدْخَلَتْهَا بِهَا عَلَى أَبِي الْعَاصِ فَلَمَّا رَآهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَقَّ لَهَا رِقَّةً شَدِيدَةً وَقَالَ: «إِنْ رَأَيْتُمْ أَنْ تُطْلِقُوا لَهَا أَسِيرَهَا وَتَرُدُّوا عَلَيْهَا الَّذِي لَهَا» فَقَالُوا: نَعَمْ وَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخَذَ عَلَيْهِ أَنْ يُخَلِّيَ سَبِيلَ زَيْنَبَ إِلَيْهِ وَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَيْدَ بْنَ حَارِثَةَ وَرَجُلًا مِنَ الْأَنْصَارِ فَقَالَ: «كونا ببطنِ يأحج حَتَّى تَمُرَّ بِكُمَا زَيْنَبُ فَتَصْحَبَاهَا حَتَّى تَأْتِيَا بهَا» . رَوَاهُ أَحْمد وَأَبُو دَاوُد
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Makka ahli oʻz asirlarini fidya qilish uchun (mol) yuborganlarida, Zaynab Abul-Os uchun fidya qilib mol yubordi va u bilan birga oʻzining bir marvarid shodasini ham yubordiki, u shoda Xadijada boʻlgan va u (Xadija) buni unga Abul-Osga uzatilayotganda kiygazgan edi. (Oisha) aytadi: Rasululloh ﷺ uni koʻrganlarida, juda qattiq mehribonlik bilan rahmlari keldi va: «Agar uning asirini ozod qilib, oʻziniki boʻlgan narsani unga qaytarishni maʼqul koʻrsangizlar, (shunday qiling)», dedilar. Ular: «Ha (xoʻp)», deyishdi. Rasululloh ﷺ undan (Abul-Osdan) Zaynabni oʻzlariga (Madinaga) qoʻyib yuborishi haqida ahd olgan yoki vaʼda olgan edilar. Rasululloh ﷺ Zayd ibn Horisa bilan ansorlardan bir kishini yubordilar va: «Yaʼjij vodiysida turinglar, to Zaynab yoningizdan oʻtguncha, soʻng unga hamroh boʻlinglar va uni (oldimga) olib kelinglar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Макка аҳли ўз асирларини фидя қилиш учун (мол) юборганларида, Зайнаб Абул-Ос учун фидя қилиб мол юборди ва у билан бирга ўзининг бир марварид шодасини ҳам юбордики, у шода Хадижада бўлган ва у (Хадижа) буни унга Абул-Осга узатилаётганда кийгазган эди. (Оиша) айтади: Расулуллоҳ ﷺ уни кўрганларида, жуда қаттиқ меҳрибонлик билан раҳмлари келди ва: «Агар унинг асирини озод қилиб, ўзиники бўлган нарсани унга қайтаришни маъқул кўрсангизлар, (шундай қилинг)», дедилар. Улар: «Ҳа (хўп)», дейишди. Расулуллоҳ ﷺ ундан (Абул-Осдан) Зайнабни ўзларига (Мадинага) қўйиб юбориши ҳақида аҳд олган ёки ваъда олган эдилар. Расулуллоҳ ﷺ Зайд ибн Ҳориса билан ансорлардан бир кишини юбордилар ва: «Яъжиж водийсида туринглар, то Зайнаб ёнингиздан ўтгунча, сўнг унга ҳамроҳ бўлинглар ва уни (олдимга) олиб келинглар», дедилар.
وَعَن عَائِشَة قَالَتْ فِي بَيْعَةِ النِّسَاءِ: إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَمْتَحِنُهُنَّ بِهَذِهِ الْآيَة: (يَا أيُّها النبيُّ صلى الله عَلَيْهِ وَسلم إِذا جاءكَ المؤمناتُ يبايِعنَكَ)
فَمَنْ أَقَرَّتْ بِهَذَا الشَّرْطِ مِنْهُنَّ قَالَ لَهَا: «قَدْ بَايَعْتُكِ» كَلَامًا يُكَلِّمُهَا بِهِ وَاللَّهِ مَا مَسَّتْ يَدُهُ يَدَ امْرَأَةٍ قَطُّ فِي الْمُبَايَعَةِ
Urva (Oishadan) rivoyat qiladi: Oisha menga aytdi: «Allohning Rasuli ﷺ ularni (hijrat qilib kelgan ayollarni) mana bu oyatga koʻra imtihon qilar edi: ‹Ey iymon keltirganlar! Moʻmina ayollar sizning oldingizga hijrat qilib kelsa, ularni imtihon qilinglar... chunki Alloh — magʻfiratli, rahmli(dir)› (Mumtahina, 10-12)». Oisha: «Ulardan biri oʻsha shartga rozi boʻlganda, Allohning Rasuli ﷺ unga: ‹Men sening bayʼatingni qabul qildim›, — der edi. U zot faqat shu (soʻzni) aytar edi, lekin, Allohga qasamki, u zot bayʼat olish paytida hech bir ayolning qoʻlini (hech) tegizmas (yaʼni ular bilan qoʻl berib koʻrishmas) edi va ularning bayʼatini — faqat oʻz soʻzi bilan — olar edi», — dedi.Урва (Оишадан) ривоят қилади: Оиша менга айтди: «Аллоҳнинг Расули ﷺ уларни (ҳижрат қилиб келган аёлларни) мана бу оятга кўра имтиҳон қилар эди: ‹Эй иймон келтирганлар! Мўмина аёллар сизнинг олдингизга ҳижрат қилиб келса, уларни имтиҳон қилинглар... чунки Аллоҳ — мағфиратли, раҳмли(дир)› (Мумтаҳина, 10-12)». Оиша: «Улардан бири ўша шартга рози бўлганда, Аллоҳнинг Расули ﷺ унга: ‹Мен сенинг байъатингни қабул қилдим›, — дер эди. У зот фақат шу (сўзни) айтар эди, лекин, Аллоҳга қасамки, у зот байъат олиш пайтида ҳеч бир аёлнинг қўлини (ҳеч) тегизмас (яъни улар билан қўл бериб кўришмас) эди ва уларнинг байъатини — фақат ўз сўзи билан — олар эди», — деди.
وَعَنْ عَائِشَةَ: أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَى بطبية فِيهَا خَرَزٌ فَقَسَمَهَا لِلْحُرَّةِ وَالْأَمَةِ قَالَتْ عَائِشَةُ: كَانَ أَبِي يَقْسِمُ لِلْحُرِّ وَالْعَبْدِ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺga ichida munchoqlar boʻlgan bir xalta keltirildi. U zot uni hur ayollar va choʻri ayollar orasida taqsimlab berdilar. Oisha aytdi: «Otam esa hur va qul (erkaklar) orasida taqsimlar edi». Abu Dovud rivoyat qilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺга ичида мунчоқлар бўлган бир халта келтирилди. У зот уни ҳур аёллар ва чўри аёллар орасида тақсимлаб бердилар. Оиша айтди: «Отам эса ҳур ва қул (эркаклар) орасида тақсимлар эди». Абу Довуд ривоят қилган.
وَعَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَوْحَى إِلَيَّ أَنَّهُ مَنْ سَلَكَ مَسْلَكًا فِي طَلَبِ الْعِلْمِ سَهَّلْتُ لَهُ طَرِيقَ الْجَنَّةِ وَمَنْ سَلَبْتُ كَرِيمَتَيْهِ أَثَبْتُهُ عَلَيْهِمَا الْجَنَّةَ. وَفَضْلٌ فِي عِلْمٍ خَيْرٌ مِنْ فَضْلٍ فِي عِبَادَةٍ وَمِلَاكُ الدِّينِ الْوَرَعُ» . رَوَاهُ الْبَيْهَقِيُّ فِي شعب الْإِيمَان
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday deganlarini eshitdim: «Alloh azza va jalla menga vahiy qildi: kim ilm talabida bir yoʻlni tutsa, unga jannat yoʻlini oson qilaman; kimning ikki (suyukli) koʻzini tortib olsam, ularning evaziga unga jannatni beraman. Ilmdagi fazl ibodatdagi fazldan yaxshiroqdir, dinning asosi esa — varadir (taqvodir)». Bayhaqiy uni «Shuʼab ul-iymon»da rivoyat qilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай деганларини эшитдим: «Аллоҳ азза ва жалла менга ваҳий қилди: ким илм талабида бир йўлни тутса, унга жаннат йўлини осон қиламан; кимнинг икки (суюкли) кўзини тортиб олсам, уларнинг эвазига унга жаннатни бераман. Илмдаги фазл ибодатдаги фазлдан яхшироқдир, диннинг асоси эса — варадир (тақводир)». Байҳақий уни «Шуъаб ул-иймон»да ривоят қилган.
وَعَن عَائِشَة قَالَت: قَالُوا: يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ هُنَا أَقْوَامًا حَدِيثٌ عَهْدُهُمْ بِشِرْكٍ يَأْتُونَنَا بِلُحْمَانٍ لَا نَدْرِي أَيَذْكُرُونَ اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهَا أَمْ لَا؟ قَالَ: «اذْكُرُوا أَنْتُم اسمَ اللَّهِ وكلوا» . رَوَاهُ البُخَارِيّ
(Oisha (roziyallohu anho) aytdi:) (Sahobalar): «Yo Rasululloh, bu yerda shirkka yaqin (yangi musulmon boʻlgan) baʼzi qavmlar bor; ular bizga goʻshtlar keltiradilar — biz ularga (soʻyishda) Alloh nomini zikr qilganmi yoki yoʻqmi — bilmaymiz», dedilar. U zot: «Sizlar (oʻzingiz) Alloh nomini zikr qilinglar-da, yenglar», dedilar. (Buni Muhammad ibn Abdurahmon, Darovardiy va Usoma ibn Hafs ham (rivoyat qilib) mutobaʼat qildilar.)(Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди:) (Саҳобалар): «Ё Расулуллоҳ, бу ерда ширкка яқин (янги мусулмон бўлган) баъзи қавмлар бор; улар бизга гўштлар келтирадилар — биз уларга (сўйишда) Аллоҳ номини зикр қилганми ёки йўқми — билмаймиз», дедилар. У зот: «Сизлар (ўзингиз) Аллоҳ номини зикр қилинглар-да, енглар», дедилар. (Буни Муҳаммад ибн Абдураҳмон, Даровардий ва Усома ибн Ҳафс ҳам (ривоят қилиб) мутобаъат қилдилар.)
وَعَنْ عَائِشَةَ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُؤْتَى بِالصِّبْيَانِ فَيُبَرِّكُ عَلَيْهِمْ وَيُحَنِّكُهُمْ. رَوَاهُ مُسلم
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ huzurlariga chaqaloqlar olib kelinar, u zot ularga baraka tilar va ularni tahnik qilar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига чақалоқлар олиб келинар, у зот уларга барака тилар ва уларни таҳник қилар эдилар.
وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «التَّلْبِينَةُ مُجِمَّةٌ لِفُؤَادِ الْمَرِيضِ تَذْهَبُ بِبَعْض الْحزن»
(Oisha (roziyallohu anho) (Paygʻambar ﷺning zavjasi rivoyat qildi)ki,) uning ahlidan bir (kishi) vafot etsa va shu sababli ayollar (taʼziyaga) toʻ plansa, soʻng — uning ahli va xoslaridan boshqasi — tarqalganida, u talbinadan bir qozon (tayyorlashni) buyurar, u pishirilar, soʻng sarid qilinar (non toʻ gʻ ranar), talbina uning ustiga quyilar edi. Soʻng u: «Undan yenglar; chunki men Rasululloh ﷺni: ‹Talbina — kasalning yuragini tinchlantiradi, gʻ amning bir qismini ketkazadi› deb aytayotganlarini eshitganman» der edi.(Оиша (розияллоҳу анҳо) (Пайғамбар ﷺнинг завжаси ривоят қилди)ки,) унинг аҳлидан бир (киши) вафот эца ва шу сабабли аёллар (таъзияга) тў планса, сўнг — унинг аҳли ва хосларидан бошқаси — тарқалганида, у талбинадан бир қозон (тайёрлашни) буюрар, у пиширилар, сўнг сарид қилинар (нон тў ғ ранар), талбина унинг устига қуйилар эди. Сўнг у: «Ундан енглар; чунки мен Расулуллоҳ ﷺни: ‹Талбина — касалнинг юрагини тинчлантиради, ғ амнинг бир қисмини кетказади› деб айтаётганларини эшитганман» дер эди.
وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحِبُّ الْحَلْوَاء وَالْعَسَل. رَوَاهُ البُخَارِيّ
(Oisha (roziyallohu anho) aytdi:) Rasululloh ﷺ shirinlik (halvo) va asalni yaxshi koʻ rar edilar.(Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ ширинлик (ҳалво) ва асални яхши кў рар эдилар.
وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «لَا يَجُوعُ أَهْلُ بَيْتٍ عِنْدَهُمُ التَّمْرُ» . وَفِي رِوَايَةٍ: قَالَ: «يَا عَائِشَةُ بَيْتٌ لَا تَمْرَ فِيهِ جِيَاعٌ أَهْلُهُ» قَالَهَا مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا. رَوَاهُ مُسْلِمٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Xurmosi bor uy ahli och qolmaydi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Хурмоси бор уй аҳли оч қолмайди», дедилар.
وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «إِنَّ فِي عَجْوَةِ الْعَالِيَةِ شِفَاءً وَإِنَّهَا تِرْيَاقٌ أَوَّلَ البكرة» . رَوَاهُ مُسلم
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, Oliyaning ajva xurmosida shifo bordir», yoki: «Albatta, u tong saharda (yeyilsa) tiryoqdir (zaharga davodir)», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Олиянинг ажва хурмосида шифо бордир», ёки: «Албатта, у тонг саҳарда (ейилса) тирёқдир (заҳарга даводир)», — дедилар.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " إِذَا أَكَلَ أَحَدُكُمْ فَنَسِيَ أَنْ يَذْكُرَ اللَّهَ عَلَى طَعَامِهِ فَلْيَقُلْ: بِسْمِ اللَّهِ أوَّلَه وآخرَه ". رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ وَأَبُو دَاوُد
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan biringiz taom yeganida, qoʻlini yalamaguncha yoki (boshqasiga) yaladmaguncha uni artmasin», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирингиз таом еганида, қўлини яламагунча ёки (бошқасига) яладмагунча уни артмасин», дедилар.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا تَقْطَعُوا اللَّحْمَ بِالسِّكِّينِ فَإِنَّهُ مِنْ صُنْعِ الْأَعَاجِمِ وَانْهَسُوهُ فَإِنَّهُ أَهْنَأُ وَأَمْرَأُ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَالْبَيْهَقِيُّ فِي شُعَبِ الْإِيمَانِ وَقَالا: ليسَ هُوَ بِالْقَوِيّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi. Rasululloh ﷺ: «Goʻshtni pichoq bilan kesmanglar, chunki bu ajamlar (arab boʻlmaganlar)ning odatidir. Balki uni tishlab uzib yenglar, chunki bu (ovqat hazm boʻlishi uchun) yaxshiroq va foydaliroqdir», dedilar. Abu Dovud aytdi: Bu (hadis) kuchli emas.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади. Расулуллоҳ ﷺ: «Гўштни пичоқ билан кесманглар, чунки бу ажамлар (араб бўлмаганлар)нинг одатидир. Балки уни тишлаб узиб енглар, чунки бу (овқат ҳазм бўлиши учун) яхшироқ ва фойдалироқдир», дедилар. Абу Довуд айтди: Бу (ҳадис) кучли эмас.
وَعَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَأْكُلُ الْبِطِّيخَ بِالرُّطَبِ. رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَزَادَ أَبُو دَاوُدَ: وَيَقُولُ: «يَكْسِرُ حَرَّ هَذَا بِبَرْدِ هَذَا وَبَرْدَ هَذَا بِحَرِّ هَذَا» . وَقَالَ التِّرْمِذِيّ: هَذَا حَدِيث حسن غَرِيب
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ tarvuzni yangi xurmo bilan yerdilar. Termiziy rivoyat qilgan. Abu Dovud ziyoda qildi: u zot: «Bunisining issigʻini bunisining sovugʻi bilan, bunisining sovugʻini bunisining issigʻi bilan sindiraman», derdilar. Termiziy: bu hasan gʻarib hadis, dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ тарвузни янги хурмо билан ердилар. Термизий ривоят қилган. Абу Довуд зиёда қилди: у зот: «Бунисининг иссиғини бунисининг совуғи билан, бунисининг совуғини бунисининг иссиғи билан синдираман», дердилар. Термизий: бу ҳасан ғариб ҳадис, деди.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَخَذَ أَهْلَهُ الْوَعْكُ أَمَرَ بِالْحَسَاءِ فصُنعَ ثمَّ أَمر فَحَسَوْا مِنْهُ وَكَانَ يَقُولُ: «إِنَّهُ لَيَرْتُو فُؤَادُ الحزين ويسرو عَن فؤاد السقيم كَمَا تسروا إِحْدَاكُنَّ الْوَسَخَ بِالْمَاءِ عَنْ وَجْهِهَا» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَقَالَ: هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Rasululloh ﷺning ahllaridan (xotinlaridan) birini isitma tutsa, u zot shoʻrva tayyorlashga buyurar edilar, soʻng ularga buyurib, undan hoʻplatib ichirar edilar. Va u zot: «Albatta u gʻamgin (kishi)ning yuragini mustahkamlaydi va kasal (kishi)ning yuragidan (gʻam-tashvishni), xuddi sizlardan biringiz suv bilan yuzidan kirni ketkazganidek, ketkazadi», derdilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У айтди: Расулуллоҳ ﷺнинг аҳлларидан (хотинларидан) бирини иситма тутса, у зот шўрва тайёрлашга буюрар эдилар, сўнг уларга буюриб, ундан ҳўплатиб ичирар эдилар. Ва у зот: «Албатта у ғамгин (киши)нинг юрагини мустаҳкамлайди ва касал (киши)нинг юрагидан (ғам-ташвишни), худди сизлардан бирингиз сув билан юзидан кирни кетказганидек, кетказади», дердилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَادَ أَنْ يَشْتَرِيَ غُلَامًا فَأَلْقَى بَيْنَ يَدَيْهِ تَمْرًا فَأَكَلَ الْغُلَامُ فَأَكْثَرَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ كَثْرَةَ الْأَكْلِ شُؤْمٌ» . وَأَمَرَ بِرَدِّهِ. رَوَاهُ الْبَيْهَقِيُّ فِي شعب الْإِيمَان
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir gʻulom sotib olmoqchi boʻldilar va uning oldiga xurmo tashladilar. Gʻulom yedi va koʻp yedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Albatta, koʻp yeyish shumlikdir», dedilar va uni qaytarib yuborishni buyurdilar. Bayhaqiy Shuʼab al-iymonda rivoyat qilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир ғулом сотиб олмоқчи бўлдилар ва унинг олдига хурмо ташладилар. Ғулом еди ва кўп еди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, кўп ейиш шумликдир», дедилар ва уни қайтариб юборишни буюрдилар. Байҳақий Шуъаб ал-иймонда ривоят қилган.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُسْتَعْذَبُ لَهُ الْمَاءُ مِنَ السُّقْيَا. قِيلَ: هِيَ عَيْنٌ بَيْنَهَا وَبَيْنَ الْمَدِينَةِ يَوْمَانِ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ uchun Suqyodan chuchuk suv keltirilar edi. Aytilishicha, u (Suqya) Madina bilan orasi ikki kunlik (masofadagi) buloq edi. Abu Dovud rivoyat qilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ учун Суқёдан чучук сув келтирилар эди. Айтилишича, у (Суқя) Мадина билан ораси икки кунлик (масофадаги) булоқ эди. Абу Довуд ривоят қилган.
وَعَن عائشةَ قَالَتْ: كُنَّا نَنْبِذُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سِقَاءٍ يُوكَأُ أَعْلَاهُ وَلَهُ عَزْلَاءُ نَنْبِذُهُ غُدْوَةً فَيَشْرَبُهُ عِشَاءً وَنَنْبِذُهُ عِشَاءً فيشربُه غُدوةً. رَوَاهُ مُسلم
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ ga ogʻzi bogʻlanadigan va pastida teshigi (joʻmragi) boʻlgan mesh (tulumcha)da nabiz tayyorlar edik. Biz uni ertalab tayyorlar edik, u zot uni kechqurun ichar edilar; kechqurun tayyorlar edik, u zot uni ertalab ichar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ га оғзи боғланадиган ва пастида тешиги (жўмраги) бўлган меш (тулумча)да набиз тайёрлар эдик. Биз уни эрталаб тайёрлар эдик, у зот уни кечқурун ичар эдилар; кечқурун тайёрлар эдик, у зот уни эрталаб ичар эдилар.
وَعَن عَائِشَة قَالَتْ: كَانَ فِرَاشُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي يَنَامُ عَلَيْهِ أَدَمًا حَشْوُهُ لِيف
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ uxlaydigan toʻshaklari xurmo tolasi bilan toʻldirilgan teridan (qilingan) edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ухлайдиган тўшаклари хурмо толаси билан тўлдирилган теридан (қилинган) эди.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «يَا عَائِشَةُ إِذَا أَرَدْتِ اللُّحُوقَ بِي فَلْيَكْفِكِ مِنَ الدُّنْيَا كَزَادِ الرَّاكِبِ وَإِيَّاكِ وَمُجَالَسَةَ الْأَغْنِيَاءِ وَلَا تَسْتَخْلِقِي ثَوْبًا حَتَّى تُرَقِّعِيهِ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَقَالَ: هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ صَالِحِ بْنِ حَسَّانَ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ: صَالِحُ بْنُ حَسَّانَ مُنكر الحَدِيث
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U: «Rasululloh ﷺ menga: ‹Agar menga (vafotdan keyin) yetishishni istasang, dunyodan senga ulovning ozuqasiday (oz narsa) kifoyadir. Boylar bilan birga oʻtirishdan ehtiyot boʻl. Bir kiyimni yamamaguningcha eski (deb tashlab) qoʻyma›, dedilar», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir, biz uni faqat Solih ibn Hassonning hadisi orqaligina bilamiz. (Yana) aytdi: Men Muhammad (ibn Ismoil)ning: «Solih ibn Hasson munkar ul-hadisdir, Ibn Abu Ziʼb undan rivoyat qiladigan Solih ibn Abu Hasson esa ishonchli (kishi)dir», deganini eshitdim. Abu Iso aytdi: U zotning «Boylar bilan birga oʻtirishdan ehtiyot boʻl» degan soʻzlarining maʼnosi Abu Hurayradan Nabiy ﷺdan rivoyat qilingan hadisga oʻxshashdir. Unda u zot: «Kim yaratilish va rizqda oʻzidan ustun qilingan kishini koʻrsa, oʻzi ustun qilingan, undan past (turadigan) kishiga nazar solsin. Zero, bu Allohning unga (bergan) neʼmatini xor sanamasligiga loyiqroqdir», dedilar. Avn ibn Abdulloh ibn Utbadan rivoyat qilinadi: U: «Men boylar bilan hamsuhbat boʻldim, lekin oʻzimdan koʻra gʻamgini koʻproq biror kimsani koʻrmadim — ulovni oʻz ulovimdan yaxshiroq, kiyimni oʻz kiyimimdan yaxshiroq koʻrardim. Kambagʻallar bilan hamsuhbat boʻldim va xotirjam boʻldim», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У: «Расулуллоҳ ﷺ менга: ‹Агар менга (вафотдан кейин) етишишни истасанг, дунёдан сенга уловнинг озуқасидай (оз нарса) кифоядир. Бойлар билан бирга ўтиришдан эҳтиёт бўл. Бир кийимни ямамагунингча эски (деб ташлаб) қўйма›, дедилар», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир, биз уни фақат Солиҳ ибн Ҳассоннинг ҳадиси орқалигина биламиз. (Яна) айтди: Мен Муҳаммад (ибн Исмоил)нинг: «Солиҳ ибн Ҳассон мункар ул-ҳадисдир, Ибн Абу Зиъб ундан ривоят қиладиган Солиҳ ибн Абу Ҳассон эса ишончли (киши)дир», деганини эшитдим. Абу Исо айтди: У зотнинг «Бойлар билан бирга ўтиришдан эҳтиёт бўл» деган сўзларининг маъноси Абу Ҳурайрадан Набий ﷺдан ривоят қилинган ҳадисга ўхшашдир. Унда у зот: «Ким яратилиш ва ризқда ўзидан устун қилинган кишини кўрса, ўзи устун қилинган, ундан паст (турадиган) кишига назар солсин. Зеро, бу Аллоҳнинг унга (берган) неъматини хор санамаслигига лойиқроқдир», дедилар. Авн ибн Абдуллоҳ ибн Утбадан ривоят қилинади: У: «Мен бойлар билан ҳамсуҳбат бўлдим, лекин ўзимдан кўра ғамгини кўпроқ бирор кимсани кўрмадим — уловни ўз уловимдан яхшироқ, кийимни ўз кийимимдан яхшироқ кўрардим. Камбағаллар билан ҳамсуҳбат бўлдим ва хотиржам бўлдим», деди.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: كَانَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَوْبَانِ قِطْرِيَّانِ غَلِيظَانِ وَكَانَ إِذا قعد فرق ثَقُلَا عَلَيْهِ فَقَدِمَ بَزٌّ مِنَ الشَّامِ لِفُلَانٍ الْيَهُودِيِّ. فَقُلْتُ: لَوْ بَعَثْتَ إِلَيْهِ فَاشْتَرَيْتَ مِنْهُ ثَوْبَيْنِ إِلَى الْمَيْسَرَةِ فَأَرْسَلَ إِلَيْهِ فَقَالَ: قَدْ عَلِمْتُ مَا تُرِيدُ إِنَّمَا تُرِيدُ أَنْ تَذْهَبَ بِمَالِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «كَذَبَ قَدْ عَلِمَ أَنِّي مِنْ أَتْقَاهُمْ وآداهُم للأمانة» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ وَالنَّسَائِيّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Rasululloh ﷺning ustlarida ikkita qalin Qatriy (yamanlik) kiyim bor edi. U zot oʻtirib terlasalar, bu ikkisi ularga ogʻirlik qilardi. Shomdan falon yahudiyga (sotiladigan) gazlama keldi. Men: «Unga (odam) yuborib, undan toʻlovi yengillashguncha (nasiyaga) ikkita kiyim sotib olsangiz edi», dedim. Shunda u zot unga (odam) yubordilar, u (yahudiy): «Men u nima istayotganini bilaman, u faqat molimni yoki dirhamlarimni olib ketmoqchi», dedi. Rasululloh ﷺ: «U yolgʻon aytdi, u meni ularning ichida Allohdan eng koʻp qoʻrquvchi va omonatni eng yaxshi ado etuvchi ekanligimni biladi», dedilar. (Roviy) aytdi: Bu bobda Ibn Abbos, Anas va Asmo bint Yazyddan ham (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Oishaning hadisi hasan gʻarib sahihdir. Uni Shuʼba ham Umora ibn Abu Hafsadan rivoyat qilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У айтди: Расулуллоҳ ﷺнинг устларида иккита қалин Қатрий (яманлик) кийим бор эди. У зот ўтириб терласалар, бу иккиси уларга оғирлик қиларди. Шомдан фалон яҳудийга (сотиладиган) газлама келди. Мен: «Унга (одам) юбориб, ундан тўлови енгиллашгунча (насияга) иккита кийим сотиб олсангиз эди», дедим. Шунда у зот унга (одам) юбордилар, у (яҳудий): «Мен у нима истаётганини биламан, у фақат молимни ёки дирҳамларимни олиб кетмоқчи», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «У ёлғон айтди, у мени уларнинг ичида Аллоҳдан энг кўп қўрқувчи ва омонатни энг яхши адо этувчи эканлигимни билади», дедилар. (Ровий) айтди: Бу бобда Ибн Аббос, Анас ва Асмо бинт Язйддан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Оишанинг ҳадиси ҳасан ғариб саҳиҳдир. Уни Шуъба ҳам Умора ибн Абу Ҳафсадан ривоят қилган.
وَعَن عَائِشَة قَالَتْ: صُنِعَتْ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُرْدَةٌ سَوْدَاءُ فَلَبِسَهَا فَلَمَّا عَرِقَ فِيهَا وَجَدَ ريح الصُّوف فقذفها. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Men Rasululloh ﷺ uchun qora rido tikdim. U zot uni kiydilar. Unda terlaganlarida jun hidini sezdilar va uni tashlab yubordilar. (Roviy:) Menimcha, u: «U zot xushboʻy hidni yoqtirar edilar» dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ учун қора ридо тикдим. У зот уни кийдилар. Унда терлаганларида жун ҳидини сездилар ва уни ташлаб юбордилар. (Ровий:) Менимча, у: «У зот хушбўй ҳидни ёқтирар эдилар» деди.
وَعَنْ عَائِشَةَ أَنَّ أَسْمَاءَ بِنْتَ أَبِي بَكْرٍ دَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَلَيْهَا ثِيَاب رقاق فَأَعْرض عَنهُ وَقَالَ: «يَا أَسْمَاءُ إِنَّ الْمَرْأَةَ إِذَا بَلَغَتِ الْمَحِيضَ لَنْ يَصْلُحَ أَنْ يُرَى مِنْهَا إِلَّا هَذَا وَهَذَا» . وَأَشَارَ إِلَى وَجْهِهِ وَكَفَّيْهِ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Abu Bakrning qizi Asmo Rasululloh ﷺ huzurlariga ustida yupqa kiyimlar bilan kirdi. Shunda Rasululloh ﷺ undan yuzlarini burdilar va: «Ey Asmo, ayol kishi hayz koʻradigan yoshga yetganidan keyin, undan mana bu va mana budan boshqasi koʻrinishi joiz emas», dedilar va yuzlari hamda kaftlariga ishora qildilar. Abu Dovud aytdi: Bu hadis mursaldir, Xolid ibn Durayk Oisha (roziyallohu anho)ga yetishmagan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Абу Бакрнинг қизи Асмо Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига устида юпқа кийимлар билан кирди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ ундан юзларини бурдилар ва: «Эй Асмо, аёл киши ҳайз кўрадиган ёшга етганидан кейин, ундан мана бу ва мана будан бошқаси кўриниши жоиз эмас», дедилар ва юзлари ҳамда кафтларига ишора қилдилар. Абу Довуд айтди: Бу ҳадис мурсалдир, Холид ибн Дурайк Оиша (розияллоҳу анҳо)га етишмаган.
عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: كُنْتُ أُرَجِّلُ رَأْسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا حَائِض
(Oisha (roziyallohu anho) aytdilar:) Men hayzli holimda Rasululloh ﷺning boshlarini (sochlarini) tarardim.(Оиша (розияллоҳу анҳо) айтдилар:) Мен ҳайзли ҳолимда Расулуллоҳ ﷺнинг бошларини (сочларини) тарардим.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: كُنْتُ أُطَيِّبُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَطْيَبِ مَا نَجِدُ حَتَّى أَجِدَ وَبِيصَ الطِّيبِ فِي رَأْسِهِ ولحيته
(Oisha (roziyallohu anho) aytdilar:) Men Paygʻambar ﷺni (u zot) topadigan eng yaxshi atir bilan xushboʻylardim — hatto atirning yaltirashini u zotning boshlari va soqollarida koʻrardim.(Оиша (розияллоҳу анҳо) айтдилар:) Мен Пайғамбар ﷺни (у зот) топадиган энг яхши атир билан хушбўйлардим — ҳатто атирнинг ялтирашини у зотнинг бошлари ва соқолларида кўрардим.
وَعَن عَائِشَة قَالَتْ: إِذَا فَرَقْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأْسَهُ صَدَّعْتُ فَرْقَهُ عَنْ يَافُوخِهِ وَأَرْسَلْتُ نَاصِيَتَهُ بَيْنَ عَيْنَيْهِ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U: «Men Rasululloh ﷺning sochlarini oʻrtadan ajratganimda, ajratmani boshlarining tepasidan ochib, peshona sochlarini koʻzlari orasiga tushirib qoʻyardim», dedi. Abu Dovud rivoyat qilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг сочларини ўртадан ажратганимда, ажратмани бошларининг тепасидан очиб, пешона сочларини кўзлари орасига тушириб қўярдим», деди. Абу Довуд ривоят қилган.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: كُنْتُ أَغْتَسِلُ أَنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ إِنَاءٍ وَاحِدٍ وَكَانَ لَهُ شَعْرٌ فَوْقَ الْجُمَّةِ وَدُونَ الوفرة. رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ وَالنَّسَائِيّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: «Men va Rasululloh ﷺ bitta idishdan gʻusl qilardik. U zotning sochlari jumma (yelkaga tushadigan)dan kalta, vafra (quloq yumshogʻidan kalta)dan uzun edi.» Abu Iso aytdi: Bu hadis bu yoʻldan hasan sahih gʻaribdir. Oishadan boshqa yoʻllar bilan ham u: «Men va Rasululloh ﷺ bitta idishdan gʻusl qilardik», degani rivoyat qilingan, lekin ularda «U zotning sochlari jumma dan kalta, vafra dan uzun edi» degan bu soʻz zikr qilinmagan. Abdurrahmon ibn Abuz-Zinod ishonchli (siqa)dir; Molik ibn Anas uni ishonchli deb, undan (hadis) yozib olishga buyurardi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У айтди: «Мен ва Расулуллоҳ ﷺ битта идишдан ғусл қилардик. У зотнинг сочлари жумма (елкага тушадиган)дан калта, вафра (қулоқ юмшоғидан калта)дан узун эди.» Абу Исо айтди: Бу ҳадис бу йўлдан ҳасан саҳиҳ ғарибдир. Оишадан бошқа йўллар билан ҳам у: «Мен ва Расулуллоҳ ﷺ битта идишдан ғусл қилардик», дегани ривоят қилинган, лекин уларда «У зотнинг сочлари жумма дан калта, вафра дан узун эди» деган бу сўз зикр қилинмаган. Абдурраҳмон ибн Абуз-Зинод ишончли (сиқа)дир; Молик ибн Анас уни ишончли деб, ундан (ҳадис) ёзиб олишга буюрарди.
وَعَن عائشةَ أَنَّ هِنْدًا بِنْتَ عُتْبَةَ قَالَتْ: يَا نَبِيَّ اللَّهِ بَايِعْنِي فَقَالَ: «لَا أُبَايِعُكِ حَتَّى تُغَيِّرِي كَفَّيْكِ فَكَأَنَّهُمَا كَفَّا سَبُعٍ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Hind bint Utba: «Ey Allohning Nabiysi, mendan bayʼat oling», dedi. Shunda u zot ﷺ: «Toki kaftlaringni oʻzgartirmaguningcha (xino qoʻymaguningcha) men sendan bayʼat olmayman, chunki ular yirtqich hayvonning panjalariga oʻxshab qolibdi», dedilar. Abu Dovud rivoyat qilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Ҳинд бинт Утба: «Эй Аллоҳнинг Набийси, мендан байъат олинг», деди. Шунда у зот ﷺ: «Токи кафтларингни ўзгартирмагунингча (хино қўймагунингча) мен сендан байъат олмайман, чунки улар йиртқич ҳайвоннинг панжаларига ўхшаб қолибди», дедилар. Абу Довуд ривоят қилган.
وَعَنْ عَائِشَةَ: أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى الرِّجَالَ وَالنِّسَاءَ عَنْ دُخُولِ الْحَمَّامَاتِ ثُمَّ رَخَّصَ لِلرِّجَالِ أَنْ يَدْخُلُوا بِالْمَيَازِرِ. رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ وَأَبُو دَاوُد
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Paygʻambar ﷺ erkaklar va ayollarni hammomlarga (kirishdan) qaytardilar, soʻngra erkaklarga izorlar (bilan kirish)ga ruxsat berdilar. Abu Iso aytdi: Biz bu hadisni faqat Hammod ibn Salamaning hadisi sifatidagina bilamiz va uning isnodi unchalik mustahkam emas.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Пайғамбар ﷺ эркаклар ва аёлларни ҳаммомларга (киришдан) қайтардилар, сўнгра эркакларга изорлар (билан кириш)га рухсат бердилар. Абу Исо айтди: Биз бу ҳадисни фақат Ҳаммод ибн Саламанинг ҳадиси сифатидагина биламиз ва унинг исноди унчалик мустаҳкам эмас.
وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَكُنْ يَتْرُكُ فِي بَيْتِهِ شَيْئًا فِيهِ تَصَالِيبُ إِلَّا نَقَضَهُ. رَوَاهُ البُخَارِيّ
(Oisha (roziyallohu anho) aytdilar:) Paygʻambar ﷺ uylarida ichida xochlar (salb belgilari) boʻlgan biror narsani — uni sindirib (yoʻq qilib) tashlamasdan — qoldirmas edilar.(Оиша (розияллоҳу анҳо) айтдилар:) Пайғамбар ﷺ уйларида ичида хочлар (салб белгилари) бўлган бирор нарсани — уни синдириб (йўқ қилиб) ташламасдан — қолдирмас эдилар.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: لَمَّا اشْتَكَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَكَرَ بَعْضُ نِسَائِهِ كَنِيسَةً يُقَالُ لَهَا: مَارِيَّةُ وَكَانَتْ أُمُّ سَلمَة وَأم حَبِيبَة أتتا أرضَ الْحَبَشَة فَذَكرنَا مِنْ حُسْنِهَا وَتَصَاوِيرَ فِيهَا فَرَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ: «أُولَئِكَ إِذَا مَاتَ فِيهِمُ الرَّجُلُ الصَّالِحُ بَنَوْا عَلَى قَبْرِهِ مَسْجِدًا ثُمَّ صَوَّرُوا فِيهِ تِلْكَ الصُّور أُولَئِكَ شرار خلق الله»
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ kasal boʻlganlarida, zavjalaridan baʼzilari — Habashistonda koʻrgan, ‹Mariya› deb atalgan bir cherkov haqida — gaplashdi. Ummu Salama va Ummu Habiba Habashistonda boʻlgan edi va ikkovi ham uning (cherkovning) goʻzalligi hamda undagi suratlarni (tasvirlarni) hikoya qildi. Paygʻambar ﷺ boshlarini koʻtarib: «Ana oʻshalar — orasidagi solih kishi vafot etsa, qabri ustiga ibodat joyi quradigan va unda oʻsha suratlarni ishlaydigan kishilar(dir). Ana oʻshalar — Allohning nazarida eng yomon maxluqlardir», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ касал бўлганларида, завжаларидан баъзилари — Ҳабашистонда кўрган, ‹Мария› деб аталган бир черков ҳақида — гаплашди. Умму Салама ва Умму Ҳабиба Ҳабашистонда бўлган эди ва иккови ҳам унинг (черковнинг) гўзаллиги ҳамда ундаги суратларни (тасвирларни) ҳикоя қилди. Пайғамбар ﷺ бошларини кўтариб: «Ана ўшалар — орасидаги солиҳ киши вафот эца, қабри устига ибодат жойи қурадиган ва унда ўша суратларни ишлайдиган кишилар(дир). Ана ўшалар — Аллоҳнинг назарида энг ёмон махлуқлардир», — дедилар.
وَعَن عَائِشَة قَالَتْ: أَمَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نَسْتَرْقِيَ مِنَ الْعَيْنِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bizni koʻz (tegishi)dan (himoyalanish uchun) ruqya qilishga buyurdilar. Buxoriy va Muslim rivoyat qilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бизни кўз (тегиши)дан (ҳимояланиш учун) руқя қилишга буюрдилар. Бухорий ва Муслим ривоят қилган.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «هَلْ رُئِيَ فِيكُمُ الْمُغَرِّبُونَ؟» قُلْتُ: وَمَا الْمُغَرِّبُونَ؟ قَالَ: «الَّذِينَ يَشْتَرِكُ فِيهِمُ الْجِنُّ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Muʼminlarning onasi Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U shunday dedi: Rasululloh ﷺ menga: «Sizlarning oraingizda mugʻarribunlar koʻrildimi?» — yoki shunga oʻxshash boshqa soʻz aytdilar. Men: «Mugʻarribunlar nima?» dedim. U zot: «Ular tarkibida jinlar (qoni) sherik boʻlganlardir», dedilar.Муъминларнинг онаси Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ менга: «Сизларнинг ораингизда муғаррибунлар кўрилдими?» — ёки шунга ўхшаш бошқа сўз айтдилар. Мен: «Муғаррибунлар нима?» дедим. У зот: «Улар таркибида жинлар (қони) шерик бўлганлардир», дедилар.
وَعَن عَائِشَة قَالَتْ: سَأَلَ أُنَاسٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنِ الْكُهَّانِ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّهُمْ لَيْسُوا بِشَيْءٍ» قَالُوا: يَا رَسُولَ اللَّهِ فَإِنَّهُمْ يُحَدِّثُونَ أَحْيَانًا بِالشَّيْءِ يَكُونُ حَقًّا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «تِلْكَ الْكَلِمَةُ مِنَ الْحَقِّ يَخْطَفُهَا الْجِنِّيُّ فَيَقُرُّهَا فِي أُذُنِ وَلَيِّهِ قَرَّ الدَّجَاجَةِ فَيَخْلِطُونَ فِيهَا أَكْثَرَ مِنْ مِائَةِ كذبة»
(Oisha (roziyallohu anho) aytdilar:) Baʼzi odamlar Rasululloh ﷺdan kohinlar (folbinlar) haqida soʻradilar. Rasululloh ﷺ ularga: «Ular hech narsa (emas, ularning aslida asos yoʻq)» dedilar. Ular: «Yo Rasululloh, ammo ular baʼzan rost chiqadigan bir narsani aytadilar-ku?» dedilar. Rasululloh ﷺ: «Oʻsha (bir) kalima — jin (osmondan) oʻgʻirlab oladigan haqdandir; bas, u uni — tovuqning qoqillagani kabi — oʻz doʻstining (kohinning) qulogʻiga qoqillab (tashlaydi); ular esa unga yuzdan ortiq yolgʻonni aralashtiradilar» dedilar.(Оиша (розияллоҳу анҳо) айтдилар:) Баъзи одамлар Расулуллоҳ ﷺдан коҳинлар (фолбинлар) ҳақида сўрадилар. Расулуллоҳ ﷺ уларга: «Улар ҳеч нарса (эмас, уларнинг аслида асос йўқ)» дедилар. Улар: «Ё Расулуллоҳ, аммо улар баъзан рост чиқадиган бир нарсани айтадилар-ку?» дедилар. Расулуллоҳ ﷺ: «Ўша (бир) калима — жин (осмондан) ўғирлаб оладиган ҳақдандир; бас, у уни — товуқнинг қоқиллагани каби — ўз дўстининг (коҳиннинг) қулоғига қоқиллаб (ташлайди); улар эса унга юздан ортиқ ёлғонни аралаштирадилар» дедилар.
وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَن وَرَقَةَ. فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ: إِنَّهُ كَانَ قَدْ صَدَّقَكَ وَلَكِنْ مَاتَ قَبْلَ أَنْ تَظْهَرَ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أُرِيتُهُ فِي الْمَنَامِ وَعَلَيْهِ ثِيَابٌ بِيضٌ وَلَوْ كَانَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ لَكَانَ عَلَيْهِ لِبَاسٌ غَيْرُ ذَلِك» . رَوَاهُ أَحْمد وَالتِّرْمِذِيّ
Oisha (roziyallohu anho) aytadi: Rasululloh ﷺdan Varaqa haqida soʻraldi. Xadija u zotga: «U sizni tasdiq qilgan edi, lekin siz zohir boʻlishingizdan oldin vafot etdi», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Men uni tushimda koʻrdim, uning ustida oq kiyimlar bor edi. Agar u doʻzax ahlidan boʻlganida, ustida bundan boshqa libos boʻlardi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir. Usmon ibn Abdurrahmon hadis ahli nazdida kuchli (rovi) emas.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтади: Расулуллоҳ ﷺдан Варақа ҳақида сўралди. Хадижа у зотга: «У сизни тасдиқ қилган эди, лекин сиз зоҳир бўлишингиздан олдин вафот этди», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Мен уни тушимда кўрдим, унинг устида оқ кийимлар бор эди. Агар у дўзах аҳлидан бўлганида, устида бундан бошқа либос бўларди», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир. Усмон ибн Абдурраҳмон ҳадис аҳли наздида кучли (рови) эмас.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَبِّلُ بَعْضَ أَزْوَاجِهِ ثُمَّ يُصَلِّي وَلَا يَتَوَضَّأُ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَالتِّرْمِذِيُّ وَالنَّسَائِيُّ وَابْنُ مَاجَهْ. وَقَالَ التِّرْمِذِيُّ: لَا يَصِحُّ عِنْدَ أَصْحَابِنَا بِحَالٍ إِسْنَادُ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ وَأَيْضًا إِسْنَادُ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْهَا
وَقَالَ أَبُو دَاوُدَ: هَذَا مُرْسل وَإِبْرَاهِيم التَّيْمِيّ لم يسمع من عَائِشَة
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ayollaridan birini oʻpar, soʻng tahorat qilmasdan namoz oʻqir edilar. Abu Dovud, Termiziy, Nasoiy va Ibn Mojja rivoyat qilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ аёлларидан бирини ўпар, сўнг таҳорат қилмасдан намоз ўқир эдилар. Абу Довуд, Термизий, Насоий ва Ибн Можжа ривоят қилган.