Qatoda ibn Di'oma

أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَرْجِسَ، أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ يَبُولَنَّ أَحَدُكُمْ فِي جُحْرٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا لِقَتَادَةَ وَمَا يُكْرَهُ مِنَ الْبَوْلِ فِي الْجُحْرِ قَالَ يُقَالُ إِنَّهَا مَسَاكِنُ الْجِنِّ ‏.‏

Qatoda Abdulloh ibn Sarjis (roziyallohu anhu)dan rivoyat qiladi: Allohning Paygʻambari ﷺ: «Biringiz (yerdagi) teshikka (kavakka) siydik qilmasin», — dedilar. Qatodaga: «Teshikka siydik qilish nega makruh?» — deyishdi. U: «Aytishlaricha, ular jinlarning maskanlaridir», — dedi.Қатода Абдуллоҳ ибн Саржис (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилади: Аллоҳнинг Пайғамбари ﷺ: «Бирингиз (ердаги) тешикка (кавакка) сийдик қилмасин», — дедилар. Қатодага: «Тешикка сийдик қилиш нега макруҳ?» — дейишди. У: «Айтишларича, улар жинларнинг масканларидир», — деди.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ سَأَلْتُ أَنَسًا كَيْفَ كَانَتْ قِرَاءَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ كَانَ يَمُدُّ صَوْتَهَ مَدًّا ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Qatoda undan: «Rasululloh ﷺ ning qiroatlari qanday edi?» deb soʻradi. U: «Ovozlarini choʻzib oʻqirdilar», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Қатода ундан: «Расулуллоҳ ﷺ нинг қироатлари қандай эди?» деб сўради. У: «Овозларини чўзиб ўқирдилар», деди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا، يُحَدِّثُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ أَتِمُّوا الرُّكُوعَ وَالسُّجُودَ إِذَا رَكَعْتُمْ وَسَجَدْتُمْ ‏"‏ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Rukuʼ va sajda qilganingizda, rukuʼ va sajdani mukammal bajaringiz», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Рукуъ ва сажда қилганингизда, рукуъ ва саждани мукаммал бажарингиз», дедилар.

أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، ح وَأَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، عَنْ خَالِدٍ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ اعْتَدِلُوا فِي السُّجُودِ وَلاَ يَبْسُطْ أَحَدُكُمْ ذِرَاعَيْهِ انْبِسَاطَ الْكَلْبِ ‏"‏ ‏.‏ اللَّفْظُ لإِسْحَاقَ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sajdada meʼyorda boʻlinglar, biringiz ikki bilagini it yozgandek yerga yozmasin», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Саждада меъёрда бўлинглар, бирингиз икки билагини ит ёзгандек ерга ёзмасин», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، فِي حَدِيثِهِ عَنْ خَالِدِ بْنِ الْحَارِثِ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ سَمِعْتُ مُوسَى، - وَهُوَ ابْنُ سَلَمَةَ - قَالَ قُلْتُ لاِبْنِ عَبَّاسٍ كَيْفَ أُصَلِّي بِمَكَّةَ إِذَا لَمْ أُصَلِّ فِي جَمَاعَةٍ قَالَ رَكْعَتَيْنِ سُنَّةَ أَبِي الْقَاسِمِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Musa ibn Salama Ibn Abbosdan: «Makkada jamoat bilan oʻqimasam, qanday oʻqiy?» deb soʻraganida, u: «Ikki rakaat, Abul-Qosim ﷺning sunnati», deb javob berdi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Муса ибн Салама Ибн Аббосдан: «Маккада жамоат билан ўқимасам, қандай ўқий?» деб сўраганида, у: «Икки ракаат, Абул-Қосим ﷺнинг суннати», деб жавоб берди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ سَأَلَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ هِشَامٍ عَنِ الْعُمْرَى، فَقُلْتُ حَدَّثَ مُحَمَّدُ بْنُ سِيرِينَ، عَنْ شُرَيْحٍ، قَالَ قَضَى نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّ الْعُمْرَى جَائِزَةٌ ‏.‏ قَالَ قَتَادَةُ وَقُلْتُ حَدَّثَنِي النَّضْرُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ بَشِيرِ بْنِ نَهِيكٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ الْعُمْرَى جَائِزَةٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قَتَادَةُ وَقُلْتُ كَانَ الْحَسَنُ يَقُولُ الْعُمْرَى جَائِزَةٌ ‏.‏ قَالَ قَتَادَةُ فَقَالَ الزُّهْرِيُّ إِنَّمَا الْعُمْرَى إِذَا أُعْمِرَ وَعَقِبَهُ مِنْ بَعْدِهِ فَإِذَا لَمْ يَجْعَلْ عَقِبَهُ مِنْ بَعْدِهِ كَانَ لِلَّذِي يَجْعَلُ شَرْطُهُ ‏.‏ قَالَ قَتَادَةُ فَسُئِلَ عَطَاءُ بْنُ أَبِي رَبَاحٍ فَقَالَ حَدَّثَنِي جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ الْعُمْرَى جَائِزَةٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قَتَادَةُ فَقَالَ الزُّهْرِيُّ كَانَ الْخُلَفَاءُ لاَ يَقْضُونَ بِهَذَا ‏.‏ قَالَ عَطَاءٌ قَضَى بِهَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ مَرْوَانَ ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Umro (umrbod inʼom) joizdir», dedilar. Bu haqda az-Zuhriy: «Umro faqat ‹oʻziga va oʻzidan keyin avlodiga› deb berilsa boʻladi; agar oʻzidan keyin avlodiga qilib berilmasa, u shart qoʻygan kishiga qaytadi», degan.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Умро (умрбод инъом) жоиздир», дедилар. Бу ҳақда аз-Зуҳрий: «Умро фақат ‹ўзига ва ўзидан кейин авлодига› деб берилса бўлади; агар ўзидан кейин авлодига қилиб берилмаса, у шарт қўйган кишига қайтади», деган.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، عَنْ أَبِي دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا، يَقُولُ سَرَقَ رَجُلٌ مِجَنًّا عَلَى عَهْدِ أَبِي بَكْرٍ فَقُوِّمَ خَمْسَةَ دَرَاهِمَ فَقُطِعَ ‏.‏

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Bakr davrida bir kishi qalqon oʻgʻirladi, uning qiymati besh dirham deb baholandi va (uning qoʻli) kesildi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Бакр даврида бир киши қалқон ўғирлади, унинг қиймати беш дирҳам деб баҳоланди ва (унинг қўли) кесилди.

أَخْبَرَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، رضى الله عنه يُحَدِّثُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ ثَلاَثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلاَوَةَ الإِيمَانِ مَنْ أَحَبَّ الْمَرْءَ لاَ يُحِبُّهُ إِلاَّ لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَمَنْ كَانَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَمَنْ كَانَ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ أَنْ يَرْجِعَ إِلَى الْكُفْرِ بَعْدَ أَنْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ ‏"‏ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Uch narsa borki, kimda ular boʻlsa, imonning shirinligini topadi: Kimki bir kishini faqat Alloh azza va jalla uchun sevsa, kimga Alloh azza va jalla hamda Uning Rasuli ulardan boshqa hammasidan koʻra sevimliroq boʻlsa va kimki Alloh oʻzini undan qutqarganidan keyin kufrga qaytishdan koʻra olovga tashlanishni afzal koʻrsa», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Уч нарса борки, кимда улар бўлса, имоннинг ширинлигини топади: Кимки бир кишини фақат Аллоҳ азза ва жалла учун севса, кимга Аллоҳ азза ва жалла ҳамда Унинг Расули улардан бошқа ҳаммасидан кўра севимлироқ бўлса ва кимки Аллоҳ ўзини ундан қутқарганидан кейин куфрга қайтишдан кўра оловга ташланишни афзал кўрса», дедилар.

أَخْبَرَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرٌ يَعْنِي ابْنَ الْمُفَضَّلِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسًا يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَلَدِهِ وَوَالِدِهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan biringiz men unga oʻz farzandidan, otasidan va barcha odamlardan koʻra sevimliroq boʻlmagunimcha, imon keltirgan boʻlmaydi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирингиз мен унга ўз фарзандидан, отасидан ва барча одамлардан кўра севимлироқ бўлмагунимча, имон келтирган бўлмайди», дедилар.

أَخْبَرَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا النَّضْرُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ح وَأَنْبَأَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ فِي حَدِيثِهِ إِنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لِأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan biringiz oʻzi uchun yoqtirgan narsani birodari uchun ham yoqtirmagunicha, imon keltirgan boʻlmaydi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирингиз ўзи учун ёқтирган нарсани биродари учун ҳам ёқтирмагунича, имон келтирган бўлмайди», дедилар.

أَخْبَرَنَا سُوَيْدٌ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ، قَالَ قَتَادَةُ كَانَ أَنَسٌ يَأْمُرُ بِالتَّذْنُوبِ فَيُقْرَضُ ‏.‏

Qatoda aytadi: Anas (roziyallohu anhu) gʻoʻra qismini kesib tashlashga buyurar edilar, shunda u kesib olinardi.Қатода айтади: Анас (розияллоҳу анҳу) ғўра қисмини кесиб ташлашга буюрар эдилар, шунда у кесиб олинарди.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي شُعْبَةُ، وَهِشَامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ قُلْتُ لِجَابِرِ بْنِ زَيْدٍ مَا يَقْطَعُ الصَّلاَةَ قَالَ كَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقُولُ الْمَرْأَةُ الْحَائِضُ وَالْكَلْبُ ‏.‏ قَالَ يَحْيَى رَفَعَهُ شُعْبَةُ ‏.‏

Qatoda (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Men Jobir ibn Zaydga: «Namozni nima uzadi?» dedim. U: «Ibn Abbos: ‹Hayzli ayol va it›, der edi», dedi.Қатода (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Мен Жобир ибн Зайдга: «Намозни нима узади?» дедим. У: «Ибн Аббос: ‹Ҳайзли аёл ва ит›, дер эди», деди.