Samura ibn Jundub

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ، حَدَّثَنَا نُوحُ بْنُ قَيْسٍ، عَنْ أَخِيهِ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ مَنْ تَرَكَ الْجُمُعَةَ مُتَعَمِّدًا، فَلْيَتَصَدَّقْ بِدِينَارٍ، فَإِنْ لَمْ يَجِدْ، فَبِنِصْفِ دِينَارٍ ‏"‏ ‏.‏

Samura ibn Jundub (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim juma namozini ataylab tark etsa, bir dinor sadaqa qilsin; agar shuni topolmasa, yarim dinor sadaqa qilsin», dedilar.Самура ибн Жундуб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким жума намозини атайлаб тарк этса, бир динор садақа қилсин; агар шуни тополмаса, ярим динор садақа қилсин», дедилар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنِ الأَسْوَدِ بْنِ قَيْسٍ، عَنْ ثَعْلَبَةَ بْنِ عِبَادٍ، عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ، قَالَ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فِي الْكُسُوفِ فَلاَ نَسْمَعُ لَهُ صَوْتًا ‏.‏

Samura ibn Jundab (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizga kusuf (quyosh tutilishi) namozini oʻqitdilar, biz u zotning ovozini eshitmadik.Самура ибн Жундаб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизга кусуф (қуёш тутилиши) намозини ўқитдилар, биз у зотнинг овозини эшитмадик.

حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ آدَمَ، وَزَيْدُ بْنُ أَخْزَمَ، قَالاَ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ سَمُرَةَ، ‏.‏ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ نَهَى عَنِ التَّبَتُّلِ ‏.‏ زَادَ زَيْدُ بْنُ أَخْزَمَ وَقَرَأَ قَتَادَةُ ‏{وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلاً مِنْ قَبْلِكَ وَجَعَلْنَا لَهُمْ أَزْوَاجًا وَذُرِّيَّةً}‏ ‏.‏

Samura (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ uylanmasdan yolgʻiz yashashni man etdilar. Qatoda bu oyatni tilovat qildi: {Batahqiq, sendan oldin ham paygʻambarlar yuborganmiz va ularga xotinlar hamda zurriyot ato etganmiz} (Raʼd 38).Самура (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ уйланмасдан ёлғиз яшашни ман этдилар. Қатода бу оятни тиловат қилди: {Батаҳқиқ, сендан олдин ҳам пайғамбарлар юборганмиз ва уларга хотинлар ҳамда зурриёт ато этганмиз} (Раъд 38).

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ مَنْ حَدَّثَ عَنِّي حَدِيثًا وَهُوَ يَرَى أَنَّهُ كَذِبٌ فَهُوَ أَحَدُ الْكَاذِبَيْنِ ‏"‏ ‏.‏

Samura ibn Jundub (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Kim yolgʻon deb bilgan holda mendan bir hadisni rivoyat qilsa, u ikki yolgʻonchidan biridir», dedilar.Самура ибн Жундуб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Ким ёлғон деб билган ҳолда мендан бир ҳадисни ривоят қилса, у икки ёлғончидан биридир», дедилар.

- وعن سمرة رضي الله عنه قال‏:‏ قال رسول الله صلى الله عليه وسلم ‏:‏ “رأيت الليلة رجلين أتياني فصعدا بي الشجرة وأدخلاني دارًا هي أحسن وأفضل، لم أر قط أحسن منها، قال أما هذه الدار فدار الشهداء‏"‏ (5)

Samura (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bu kecha (tushimda) huzurimga ikki kishi keldi, ular meni bir daraxtga chiqarishdi, soʻng meni bir uyga kiritishdi. U shu qadar goʻzal va afzal ediki, undan chiroyliroq (uy)ni hech qachon koʻrmaganman. Ulardan biri: ‹Bu uy — shahidlar uyidir›, dedi», dedilar.Самура (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бу кеча (тушимда) ҳузуримга икки киши келди, улар мени бир дарахтга чиқаришди, сўнг мени бир уйга киритишди. У шу қадар гўзал ва афзал эдики, ундан чиройлироқ (уй)ни ҳеч қачон кўрмаганман. Улардан бири: ‹Бу уй — шаҳидлар уйидир›, деди», дедилар.

- وعن سمرة رضي الله عنه قال‏:‏ قال رسول الله صلى الله عليه وسلم ‏:‏ ‏"‏من حدث عني بحديث يرى أنه كذب، فهو أحد الكاذبين‏"‏ ‏(‏‏(‏رواه مسلم‏)‏‏)‏‏.‏

Samura ibn Jundub (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim mendan yolgʻon deb bilib turib bir hadisni rivoyat qilsa, u ikki yolgʻonchidan biridir», dedilar.Самура ибн Жундуб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким мендан ёлғон деб билиб туриб бир ҳадисни ривоят қилса, у икки ёлғончидан биридир», дедилар.

- وعن سَمُرَة بن جُندب رضي الله عنه قال‏:‏ قال رسول الله صلى الله عليه وسلم ‏:‏ ‏"‏لا تلاعنوا بلعنة الله، ولا بغضبه، ولا بالنار‏"‏‏.‏ ‏(‏‏(‏رواه أبو داود والترمذي وقال حديث حسن صحيح‏)‏‏)‏‏.‏

Samura ibn Jundab (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Bir-biringizni Allohning laʼnati bilan ham, Uning gʻazabi bilan ham, doʻzax bilan ham laʼnatlamanglar», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Самура ибн Жундаб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Бир-бирингизни Аллоҳнинг лаънати билан ҳам, Унинг ғазаби билан ҳам, дўзах билан ҳам лаънатламанглар», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

- وعن سمرة رضى الله عنه قال‏:‏ قال رسول الله صلى الله عليه وسلم ‏:‏‏"‏إلبسوا البياض؛ فإنها أطهر وأطيب، وكفنوا فيها موتاكم‏"‏.‏ ((رواه النسائي والحاكم))

Samura ibn Jundab (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Oq (kiyim) kiyinglar, chunki u eng pok va eng yaxshidir; oʻlganlaringizni ham unda kafanlanglar», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Bu bobda Ibn Abbos va Ibn Umardan ham (rivoyat bor).Самура ибн Жундаб (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Оқ (кийим) кийинглар, чунки у энг пок ва энг яхшидир; ўлганларингизни ҳам унда кафанланглар», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Бу бобда Ибн Аббос ва Ибн Умардан ҳам (ривоят бор).

- وعن سمرة، رضي الله عنه قال‏:‏ قال رسول الله صلى الله عليه وسلم ‏:‏ ‏"‏من توضأ يوم الجمعة، فبها ونعمت، ومن اغتسل فالغسل أفضل‏"‏ ‏(‏‏(‏رواه أبو داود، والترمذي وقال حديث حسن‏)‏‏)‏‏.‏

Samura ibn Jundab (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Kim juma kuni tahorat qilsa, bu yaxshi va neʼmatdir; kim gʻusl qilsa, gʻusl afzaldir», dedilar. Abu Iso aytdi: Samuraning hadisi hasan hadisdir. Uni Qatodaning ashoblaridan baʼzilari Qatodadan, u Hasandan, u Samura ibn Jundabdan rivoyat qilgan; baʼzilari esa uni Qatodadan, u Hasandan, u Nabiy ﷺdan mursal qilib rivoyat qilgan. Nabiy ﷺning ashoblaridan boʻlgan ahli ilm va ulardan keyingilar huzurida amal shunga binoandir; ular juma kuni gʻusl qilishni ixtiyor qilganlar va juma kuni tahorat gʻusl oʻrnida kifoya qiladi deb bilganlar. Shofeiy aytdi: Nabiy ﷺning juma kuni gʻusl qilishga buyurganlari vujub uchun emas, ixtiyor uchun ekanligiga dalolat qiladigan narsalardan biri Umarning hadisidir; u Usmonga: «Tahorat ham-a? Holbuki sen Rasululloh ﷺ juma kuni gʻusl qilishga buyurganlarini bilasan», degan edi. Agar ikkovlari uning buyrugʻi ixtiyor uchun emas, vujub uchun ekanligini bilganlarida, Umar Usmonni qaytarib: ‹Qaytib borib, gʻusl qil› demasdan qoʻyib yubormas edi va Usmondan, uning ilmi bilan birga, bu (hukm) yashirin qolmas edi. Lekin bu hadis juma kuni gʻusl qilishda kishi uchun vojib boʻlmagan fazl borligiga dalolat qildi.Самура ибн Жундаб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ким жума куни таҳорат қилса, бу яхши ва неъматдир; ким ғусл қилса, ғусл афзалдир», дедилар. Абу Исо айтди: Самуранинг ҳадиси ҳасан ҳадисдир. Уни Қатоданинг ашобларидан баъзилари Қатодадан, у Ҳасандан, у Самура ибн Жундабдан ривоят қилган; баъзилари эса уни Қатодадан, у Ҳасандан, у Набий ﷺдан мурсал қилиб ривоят қилган. Набий ﷺнинг ашобларидан бўлган аҳли илм ва улардан кейингилар ҳузурида амал шунга биноандир; улар жума куни ғусл қилишни ихтиёр қилганлар ва жума куни таҳорат ғусл ўрнида кифоя қилади деб билганлар. Шофеий айтди: Набий ﷺнинг жума куни ғусл қилишга буюрганлари вужуб учун эмас, ихтиёр учун эканлигига далолат қиладиган нарсалардан бири Умарнинг ҳадисидир; у Усмонга: «Таҳорат ҳам-а? Ҳолбуки сен Расулуллоҳ ﷺ жума куни ғусл қилишга буюрганларини биласан», деган эди. Агар икковлари унинг буйруғи ихтиёр учун эмас, вужуб учун эканлигини билганларида, Умар Усмонни қайтариб: ‹Қайтиб бориб, ғусл қил› демасдан қўйиб юбормас эди ва Усмондан, унинг илми билан бирга, бу (ҳукм) яширин қолмас эди. Лекин бу ҳадис жума куни ғусл қилишда киши учун вожиб бўлмаган фазл борлигига далолат қилди.

- وعن سمرة بن جندب، رضي الله عنه، أن نبى الله، صلى الله عليه وسلم قال‏:‏ ‏"‏ منهم من تأخذه النار إلى كعبيه، ومن من تأخذ إلى ركبتيه، ومنهم من تأخذه إلى حجزته، ومنهم من تأخذه إلى ترقوته‏"‏ ‏(‏‏(‏رواه مسلم‏)‏‏)‏‏.‏ ('‏‏ ‏الحجزة‏ ‏ ‏:‏ معقد الإزار تحت السرة و‏ ‏الترقوة‏ ‏ بفتح التاء وضم القاف‏:‏ هي العظم الذي عند ثغرة النحر، وللإنسان ترقوتان في جانبى النحر ‏')

Samura ibn Jundub (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Ulardan (jahannam ahlidan) shundaylari borki, oʻt uni toʻpiqlarigacha (qamrab) oladi; ulardan shundaylari borki, oʻt uni tizzalarigacha oladi; ulardan shundaylari borki, oʻt uni beligacha oladi; ulardan shundaylari borki, oʻt uni oʻmrov suyagigacha oladi», — dedilar.Самура ибн Жундуб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Улардан (жаҳаннам аҳлидан) шундайлари борки, ўт уни тўпиқларигача (қамраб) олади; улардан шундайлари борки, ўт уни тиззаларигача олади; улардан шундайлари борки, ўт уни белигача олади; улардан шундайлари борки, ўт уни ўмров суягигача олади», — дедилар.

- وعن سمرة بن جندب رضي الله عنه قال‏:‏ قال رسول الله صلى الله عليه وسلم ‏:‏ “إن المسألة كد يكد بها الرجل وجهه، إلا أن يسأل الرجل سلطاناً أو في أمر لا بد منه‏"‏ ‏(‏‏(‏رواه الترمذي، وقال‏:‏ حديث حسن صحيح‏)‏‏)‏‏.‏ ‏"‏الكد‏"‏ ‏:‏الخدش ونحوه‏.‏

Samura ibn Jundub (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Tilanchilik — kishi oʻz yuzini tirnab tilka-pora qiladigan mehnat (xorlik)dir. Magar kishi sultondan (hokimdan) soʻrasa, yoki choʻrasiz boʻlmaydigan bir ish boʻlsagina (bundan mustasno)», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Самура ибн Жундуб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Тиланчилик — киши ўз юзини тирнаб тилка-пора қиладиган меҳнат (хорлик)дир. Магар киши султондан (ҳокимдан) сўраса, ёки чўрасиз бўлмайдиган бир иш бўлсагина (бундан мустасно)», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

وَعَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ ‏- رضى الله عنه ‏- قَالَ: { صَلَّيْتُ وَرَاءَ اَلنَّبِيِّ ‏- صلى الله عليه وسلم ‏-عَلَى امْرَأَةٍ مَاتَتْ فِي نِفَاسِهَا, فَقَامَ وَسْطَهَا } مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ 1‏ .‏

Samura ibn Jundab (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Paygʻambar ﷺ orqasida — tugʻuruq paytida vafot etgan bir ayol uchun — janoza namozini oʻqidim va u zot tobutning oʻrtasiga (toʻgʻri keladigan joyda) turdilar.Самура ибн Жундаб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Пайғамбар ﷺ орқасида — туғуруқ пайтида вафот этган бир аёл учун — жаноза намозини ўқидим ва у зот тобутнинг ўртасига (тўғри келадиган жойда) турдилар.

وَعَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ: أَنَّ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ بَيْعِ الْحَيَوَانِ بِالْحَيَوَانِ نَسِيئَةً. رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ وَالنَّسَائِيُّ وَابْنُ مَاجَهْ

Samura ibn Jundub (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ hayvonni hayvon evaziga nasiyaga (keyin toʻlash sharti bilan) sotishdan qaytardilar.Самура ибн Жундуб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ ҳайвонни ҳайвон эвазига насияга (кейин тўлаш шарти билан) сотишдан қайтардилар.

وَعَن سَمُرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مَنْ وَجَدَ عَيْنَ مَالِهِ عِنْدَ رَجُلٍ فَهُوَ أَحَقُّ بِهِ وَيَتَّبِعُ الْبَيِّعُ مَنْ بَاعَهُ» . رَوَاهُ أَحْمد وَأَبُو دَاوُد وَالنَّسَائِيّ

Samura ibn Jundub (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Kim oʻz molining ayni oʻzini bir kishining qoʻlida topsa, u oʻsha molga (boshqalardan) haqliroqdir. Xaridor esa molni unga sotgan kishini taʼqib qilsin (undan haqini undirsin)», — dedilar.Самура ибн Жундуб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ким ўз молининг айни ўзини бир кишининг қўлида топса, у ўша молга (бошқалардан) ҳақлироқдир. Харидор эса молни унга сотган кишини таъқиб қилсин (ундан ҳақини ундирсин)», — дедилар.

وَعَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ: أَنَّهُ كَانَتْ لَهُ عضد من نخل فِي حَائِطِ رَجُلٍ مِنَ الْأَنْصَارِ وَمَعَ الرَّجُلِ أَهْلُهُ فَكَانَ سَمُرَةُ يَدْخُلُ عَلَيْهِ فَيَتَأَذَّى بِهِ فَأتى النَّبِي صلى الله عَلَيْهِ وَسلم فذكرذلك لَهُ فَطَلَبَ إِلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم ليَبِيعهُ فَأبى فَطلب أَن يناقله فَأَبَى قَالَ: «فَهَبْهُ لَهُ وَلَكَ كَذَا» أَمْرًا رَغْبَةً فِيهِ فَأَبَى فَقَالَ: «أَنْتَ مُضَارٌّ» فَقَالَ لِلْأَنْصَارِيِّ: «اذْهَبْ فَاقْطَعْ نَخْلَهُ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ

Abu Jaʼfar Muhammad ibn Ali (rahimahulloh) Samura ibn Jundub (roziyallohu anhu)dan rivoyat qiladi: Uning (Samuraning) ansorlardan boʻlgan bir kishining bogʻida bir qator xurmo daraxti bor edi. U kishi oilasi bilan (oʻsha bogʻda) yashar edi. Samura xurmosiga (qarashga) kirib turar, bu esa u (ansoriy)ga ozor berar va ogʻir botar edi. Shunda u (ansoriy) Samuradan oʻsha (xurmolarni) sotishni soʻradi, lekin u (Samura) bosh tortdi. Soʻng undan boshqa narsaga almashtirib berishini soʻradi, u yana bosh tortdi. Bas, u (ansoriy) Paygʻambar ﷺ huzurlariga kelib, buni u zotga aytdi. Paygʻambar ﷺ undan (Samuradan) uni (xurmoni) sotishni soʻradilar, u bosh tortdi. Soʻng undan boshqa narsaga almashtirishni soʻradilar, u yana bosh tortdi. U zot ﷺ: «Uni unga hadya qilib bergin, senga buncha-buncha (savob) boʻladi», deb uni unda (savobda) ragʻbatlantirdilar, lekin u bosh tortdi. Shunda u zot ﷺ: «Sen zarar yetkazuvchisan», dedilar. Soʻngra Rasululloh ﷺ ansoriyga: «Borib, uning xurmosini yulib (kovlab) tashla», dedilar.Абу Жаъфар Муҳаммад ибн Али (раҳимаҳуллоҳ) Самура ибн Жундуб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилади: Унинг (Самуранинг) ансорлардан бўлган бир кишининг боғида бир қатор хурмо дарахти бор эди. У киши оиласи билан (ўша боғда) яшар эди. Самура хурмосига (қарашга) кириб турар, бу эса у (ансорий)га озор берар ва оғир ботар эди. Шунда у (ансорий) Самурадан ўша (хурмоларни) сотишни сўради, лекин у (Самура) бош тортди. Сўнг ундан бошқа нарсага алмаштириб беришини сўради, у яна бош тортди. Бас, у (ансорий) Пайғамбар ﷺ ҳузурларига келиб, буни у зотга айтди. Пайғамбар ﷺ ундан (Самурадан) уни (хурмони) сотишни сўрадилар, у бош тортди. Сўнг ундан бошқа нарсага алмаштиришни сўрадилар, у яна бош тортди. У зот ﷺ: «Уни унга ҳадя қилиб бергин, сенга бунча-бунча (савоб) бўлади», деб уни унда (савобда) рағбатлантирдилар, лекин у бош тортди. Шунда у зот ﷺ: «Сен зарар етказувчисан», дедилар. Сўнгра Расулуллоҳ ﷺ ансорийга: «Бориб, унинг хурмосини юлиб (ковлаб) ташла», дедилар.

وَعَنْ سَمُرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «أَيُّمَا امْرَأَةٍ زَوَّجَهَا وَلِيَّانِ فَهِيَ لِلْأَوَّلِ مِنْهُمَا وَمَنْ بَاعَ بَيْعًا مِنْ رَجُلَيْنِ فَهُوَ لِلْأَوَّلِ مِنْهُمَا» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُد وَالنَّسَائِيّ والدارمي

Samura (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qaysi bir ayolni ikki valiy nikohlab bersa, u ulardan birinchisiniki boʻladi; kim bir molni ikki kishiga sotsa, u ulardan birinchisiniki boʻladi», dedilar.Самура (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси бир аёлни икки валий никоҳлаб берса, у улардан биринчисиники бўлади; ким бир молни икки кишига сотса, у улардан биринчисиники бўлади», дедилар.

وَعَن سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَفْضَلُ الصَّدَقَةِ الشَّفَاعَةُ بِهَا تُفَكُّ الرَّقَبَة» . رَوَاهُ الْبَيْهَقِيّ فِي «شعب الْإِيمَان»

Samura ibn Jundub (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sadaqaning eng afzali — shafoat qilib, uning sababli bir qul ozod qilinishidir», dedilar. Bayhaqiy «Shuʼab ul-iymon»da rivoyat qilgan.Самура ибн Жундуб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Садақанинг энг афзали — шафоат қилиб, унинг сабабли бир қул озод қилинишидир», дедилар. Байҳақий «Шуъаб ул-иймон»да ривоят қилган.

وَعَن سَمُرةَ بن جُندبٍ قَالَ: كَانَ شِعَارُ الْمُهَاجِرِينَ: عَبْدَ اللَّهِ وَشِعَارُ الْأَنْصَار: عبدُ الرَّحمنِ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Samura ibn Jundub (roziyallohu anhu) aytadi: Muhojirlarning shiori (parol soʻzi) «Abdulloh», ansorlarning shiori esa «Abdurrahmon» edi.Самура ибн Жундуб (розияллоҳу анҳу) айтади: Муҳожирларнинг шиори (парол сўзи) «Абдуллоҳ», ансорларнинг шиори эса «Абдурраҳмон» эди.

وَعَن سَمُرَة بن جُنْدُبٍ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «اقْتُلُوا شُيُوخَ الْمُشْرِكِينَ وَاسْتَحْيُوا شَرْخَهُمْ» أَيْ صِبْيَانَهُمْ. رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ وَأَبُو دَاوُد

Samura ibn Jundab (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Mushriklarning keksalarini oʻldiringlar va yoshlarini tirik qoldiringlar», dedilar. Sharx — hali (qovi) tuk chiqarmagan oʻgʻil bolalardir. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahih gʻaribdir. Hajjoj ibn Arto buni Qatodadan shunga oʻxshash rivoyat qilgan.Самура ибн Жундаб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Мушрикларнинг кексаларини ўлдиринглар ва ёшларини тирик қолдиринглар», дедилар. Шарх — ҳали (қови) тук чиқармаган ўғил болалардир. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳ ғарибдир. Ҳажжож ибн Арто буни Қатодадан шунга ўхшаш ривоят қилган.

وَعَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «مَنْ يَكْتُمُ غَالًّا فَإِنَّهُ مِثْلُهُ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Samura ibn Jundab (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim oʻljaga xiyonat qilgan kishini yashirsa, u ham xuddi oʻshanga oʻxshashdir», der edilar. Abu Dovud rivoyat qilgan.Самура ибн Жундаб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким ўлжага хиёнат қилган кишини яширса, у ҳам худди ўшанга ўхшашдир», дер эдилар. Абу Довуд ривоят қилган.

وَعَن سَمُرَة أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «الْبَسُوا الثِّيَابَ الْبِيضَ فَإِنَّهَا أَطْهَرُ وَأَطْيَبُ وَكَفِّنُوا فِيهَا مَوْتَاكُمْ» . رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالتِّرْمِذِيُّ وَالنَّسَائِيُّ وَابْنُ مَاجَه

Samura (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Oq kiyimlar kiyinglar, chunki u pokroq va yoqimliroqdir. Oʻliklaringizni ham unda kafanlanglar», dedilar. Ahmad, Termiziy, Nasoiy va Ibn Moja rivoyat qilgan.Самура (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Оқ кийимлар кийинглар, чунки у покроқ ва ёқимлироқдир. Ўликларингизни ҳам унда кафанланглар», дедилар. Аҳмад, Термизий, Насоий ва Ибн Можа ривоят қилган.

وَعَن سُمرةَ بنِ جُندب قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَلَّى أَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ فَقَالَ: «مَنْ رَأَى مِنْكُمُ اللَّيْلَةَ رُؤْيَا؟» قَالَ: فَإِنْ رَأَى أَحَدٌ قَصَّهَا فَيَقُولُ: مَا شَاءَ اللَّهُ فَسَأَلَنَا يَوْمًا فَقَالَ: «هَلْ رَأَى مِنْكُمْ أَحَدٌ رُؤْيَا؟» قُلْنَا: لَا قَالَ: " لَكِنِّي رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ رَجُلَيْنِ أَتَيَانِي فَأَخَذَا بِيَدَيَّ فَأَخْرَجَانِي إِلَى أَرْضٍ مُقَدَّسَةٍ فَإِذَا رَجُلٌ جَالِسٌ وَرَجُلٌ قَائِمٌ بِيَدِهِ كَلُّوبٌ مِنْ حَدِيدٍ يُدْخِلُهُ فِي شِدْقِهِ فَيَشُقُّهُ حَتَّى يَبْلُغَ قَفَاهُ ثُمَّ يَفْعَلُ بِشِدْقِهِ الْآخَرِ مِثْلَ ذَلِكَ وَيَلْتَئِمُ شِدْقُهُ هَذَا فَيَعُودُ فَيَصْنَعُ مِثْلَهُ. قُلْتُ: مَا هَذَا؟ قَالَا: انْطَلِقْ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى أَتَيْنَا عَلَى رَجُلٍ مُضْطَجِعٍ عَلَى قَفَاهُ وَرَجُلٌ قَائِمٌ عَلَى رَأْسِهِ بِفِهْرٍ أَوْ صَخْرَةٍ يَشْدَخُ بِهَا رَأْسَهُ فَإِذَا ضَرَبَهُ تَدَهْدَهَ الْحَجَرُ فَانْطَلَقَ إِلَيْهِ لِيَأْخُذَهُ فَلَا يَرْجِعُ إِلَى هَذَا حَتَّى يَلْتَئِمَ رَأْسُهُ وَعَادَ رَأْسُهُ كَمَا كَانَ فَعَادَ إِلَيْهِ فَضَرَبَهُ فَقُلْتُ: مَا هَذَا؟ قَالَا: انْطَلِقْ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى أَتَيْنَا إِلَى ثَقْبٍ مِثْلِ التَّنُّورِ أَعْلَاهُ ضَيِّقٌ وَأَسْفَلَهُ وَاسِعٌ تَتَوَقَّدُ تَحْتَهُ نَارٌ فَإِذَا ارْتَفَعَتِ ارْتَفَعُوا حَتَّى كَادَ أَنْ يَخْرُجُوا مِنْهَا وَإِذَا خَمَدَتْ رَجَعُوا فِيهَا وَفِيهَا رِجَالٌ وَنِسَاءٌ عُرَاةٌ فَقُلْتُ: مَا هَذَا؟ قَالَا: انْطَلِقْ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى أَتَيْنَا عَلَى نَهَرٍ مِنْ دَمٍ فِيهِ رَجُلٌ قَائِمٌ عَلَى وَسْطِ النَّهَرِ وَعَلَى شَطِّ النَّهَرِ رَجُلٌ بَيْنَ يَدَيْهِ حِجَارَةٌ فَأَقْبَلَ الرَّجُلُ الَّذِي فِي النَّهَرِ فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَخْرُجَ رَمَى الرَّجُلُ بِحَجَرٍ فِي فِيهِ فَرَدَّهُ حَيْثُ كَانَ فَجَعَلَ كُلَّمَا جَاءَ لِيَخْرُجَ رَمَى فِي فِيهِ بِحَجَرٍ فَيَرْجِعُ كَمَا كَانَ فَقُلْتُ مَا هَذَا؟ قَالَا: انْطَلِقْ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى انْتَهَيْنَا إِلَى رَوْضَةٍ خَضْرَاءَ فِيهَا شَجَرَةٌ عَظِيمَةٌ وَفِي أَصْلِهَا شَيْخٌ وَصِبْيَانٌ وَإِذَا رَجُلٌ قَرِيبٌ مِنَ الشجرةِ بَيْنَ يَدَيْهِ نَارٌ يُوقِدُهَا فَصَعِدَا بِيَ الشَّجَرَةَ فأدخلاني دَار أوسطَ الشَّجَرَةِ لَمْ أَرَ قَطُّ أَحْسَنَ مِنْهَا فِيهَا رِجَالٌ شُيُوخٌ وَشَبَابٌ وَنِسَاءٌ وَصِبْيَانٌ ثُمَّ أَخْرَجَانِي مِنْهَا فصعدا بِي الشَّجَرَة فأدخلاني دَار هِيَ أَحْسَنُ وَأَفْضَلُ مِنْهَا فِيهَا شُيُوخٌ وَشَبَابٌ فَقُلْتُ لَهُمَا: إِنَّكُمَا قَدْ طَوَّفْتُمَانِي اللَّيْلَةَ فَأَخْبِرَانِي عَمَّا رَأَيْتُ قَالَا: نَعَمْ أَمَّا الرَّجُلُ الَّذِي رَأَيْتَهُ يُشَقُّ شِدْقُهُ فَكَذَّابٌ يُحَدِّثُ بِالْكَذْبَةِ فَتُحْمَلُ عَنْهُ حَتَّى تَبْلُغَ الْآفَاقَ فَيُصْنَعُ بِهِ مَا تَرَى إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَالَّذِي رَأَيْتَهُ يُشْدَخُ رَأْسُهُ فَرَجُلٌ عَلَّمَهُ اللَّهُ الْقُرْآنَ فَنَامَ عَنْهُ بِاللَّيْلِ وَلَمْ يَعْمَلْ بِمَا فِيهِ بِالنَّهَارِ يُفْعَلُ بِهِ مَا رَأَيْتَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَالَّذِي رَأَيْتَهُ فِي الثَّقْبِ فَهُمُ الزُّنَاةُ وَالَّذِي رَأَيْتَهُ فِي النَّهَرِ آكِلُ الرِّبَا وَالشَّيْخُ الَّذِي رَأَيْتَهُ فِي أَصْلِ الشَّجَرَةِ إِبْرَاهِيمُ وَالصِّبْيَانُ حَوْلَهُ فَأَوْلَادُ النَّاسِ وَالَّذِي يُوقِدُ النَّارَ مَالِكٌ خَازِنُ النَّارِ وَالدَّارُ الْأُولَى الَّتِي دَخَلْتَ دَارُ عَامَّةِ الْمُؤْمِنِينَ وَأَمَّا هَذِهِ الدَّارُ فَدَارُ الشُّهَدَاءِ وَأَنَا جِبْرِيلُ وَهَذَا مِيكَائِيلُ فَارْفَعْ رَأْسَكَ فَرَفَعْتُ رَأْسِي فَإِذَا فَوْقِي مِثْلُ السَّحَابِ وَفِي رِوَايَةٍ مِثْلُ الرَّبَابَةِ الْبَيْضَاءِ قَالَا: ذَلِكَ مَنْزِلُكَ قُلْتُ: دَعَانِي أَدْخُلْ مَنْزِلِي قَالَا: إِنَّهُ بَقِيَ لَكَ عُمُرٌ لَمْ تَسْتَكْمِلْهُ فَلَوِ اسْتَكْمَلْتَهُ أَتَيْتَ مَنْزِلَكَ «. رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ.

Samura ibn Jundab (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ (bomdod) namozini tugatgan har safar, bizga yuzlanib: «Bu kecha sizlardan kim tush koʻrdi?» — deb soʻrar edilar. Bas, kim tush koʻrgan boʻlsa, uni aytib berar edi. Paygʻambar ﷺ: «Mo shoollooh (Alloh xohlagan narsa boʻldi)», — der edilar. Bir kuni u zot bizdan — kim tush koʻrganini — soʻradilar. Biz: «Yoʻq (hech kim)», — dedik. U zot: «Lekin men bu kecha (tush) koʻrdim: ikki kishi menga kelib, qoʻllarimdan ushlab, meni Muqaddas Yer (Quds)ga olib bordi. Oʻsha yerda men bir kishini oʻtirgan va boshqasini — qoʻlida temir ilmoq bilan — turgan holda koʻrdim; u (turgan kishi) ilmoqni (oʻtirganning) ogʻziga — to jagʻ suyagiga yetguncha — tiqar, soʻng uning yonogʻining bir tomonini yirtar, soʻng boshqa tomoniga ham shunday qilar edi; shu orada birinchi yonoq yana avvalgisidek (sogʻayib) qaytar edi va u (yana) oʻsha (amalni) takrorlar edi. Men: ‹Bu nima?› — dedim. Ular menga oldinga yurishni aytdi va biz yurdik — to chalqancha yotgan bir kishiga yetib kelguncha; boshqasi esa uning bosh tomonida — qoʻlida bir tosh yoki qoyaparcha bilan — turib, yotgan kishining boshini oʻsha tosh bilan ezar edi. U urgan har safar, tosh (yumalab) ketar edi; u uni olishga borar va u (kishi)ga qaytguncha, ezilgan bosh avvalgisidek (sogʻayib) qaytar edi va u (kishi) qaytib, uni yana urar edi. Men: ‹Bu kim?› — dedim. Ular menga oldinga yurishni aytdi; bas, biz yurdik va tandirdek bir teshik(dan oʻtdik) — uning usti tor, osti keng edi va uning ostida oʻt yonib turar edi. Oʻt alangasi koʻtarilgan har safar, (undagi) odamlar — undan chiqib ketadigan darajada — yuqoriga koʻtarilar, oʻt pasaygan har safar, odamlar uning ichiga qaytar edi; unda yalangʻoch erkak va ayollar bor edi. Men: ‹Bu kim?› — dedim. Ular menga oldinga yurishni aytdi. Bas, biz yurdik — to qon daryosiga yetib kelguncha; unda bir kishi (turgan) edi va daryoning labida boshqa bir kishi — oldida toshlar bilan — daryodagi kishiga roʻbaroʻ turgan edi. Daryodagi kishi (suvdan) chiqmoqchi boʻlgan har safar, boshqasi uning ogʻziga bir tosh otar va uni avvalgi joyiga qaytarar edi; shu tariqa, u chiqmoqchi boʻlgan har safar, boshqasi uning ogʻziga bir tosh otar va u avvalgi joyiga qaytar edi. Men: ‹Bu nima?› — dedim. Ular menga oldinga yurishni aytdi va biz shunday qildik — to gullab-yashnagan yashil bir bogʻga yetguncha; unda ulkan bir daraxt bor edi va uning tagida bir chol baʼzi bolalar bilan oʻtirgan edi. (Men) daraxt yaqinida boshqa bir kishini — oldida oʻt bilan, uni yoqib turgan holda — (koʻrdim). Soʻng ular (yaʼni ikki sherigim) meni daraxtga chiqardi va bir uyga kiritdi — men undan goʻzalroq (uy)ni hech koʻrmagan edim. Unda baʼzi keksa va yosh erkaklar, ayollar va bolalar bor edi. Soʻng ular meni bu uydan chiqarib, (yana) daraxtga chiqardi va boshqa bir uyga kiritdi — u (avvalgisidan) yaxshiroq va afzalroq edi; unda keksa va yosh kishilar bor edi. Men ularga (yaʼni ikki sherigimga): ‹Sizlar meni butun kecha sayr ettirdingiz. Endi men koʻrgan barcha narsani menga aytib beringlar›, — dedim. Ular: ‹Ha. Yonogʻi yirtilayotganini koʻrgan (kishi) — u yolgʻonchi edi va yolgʻon gapirar edi; odamlar undan oʻsha yolgʻonlarni (eshitib) tarqatar edi — to ular butun dunyoga yoyilguncha; bas, u Qiyomat kunigacha shu tariqa azoblanadi. Boshi ezilayotganini koʻrgan (kishi) — Alloh unga Qurʼon (ilmini, yaʼni yodlashni) bergan edi, lekin u kechasi uxlar (yaʼni uni oʻqimas) va kunduzi unga amal qilmas edi; bas, bu azob Qiyomat kunigacha davom etadi. Teshik (tandir)da koʻrgan(lar)ing — zinokorlar (zino qilgan erkak va ayollar). Qon daryosida koʻrgan(lar)ing — ribo (sudxoʻrlik) bilan shugʻullangan(lar). Daraxt tagida oʻtirgan chol — Ibrohim (alayhissalom) va uning atrofidagi kichik bolalar — odamlarning (vafot etgan) farzandlari. Oʻtni yoq(ib tur)gan (kishi) esa — doʻzax darvozaboni Molik. Sen kirgan birinchi uy — oddiy moʻminlarning uyi; ikkinchi uy esa — shahidlarning uyi. Men — Jabroil, bu esa — Mikoil. Boshingni koʻtar›, — dedi. Men boshimni koʻtardim va ustimda bulutdek bir narsani koʻrdim. Ular: ‹Bu — sening joying›, — dedi. Men: ‹Meni oʻz joyimga kiritinglar›, — dedim. Ular: ‹Sening hali tugatmagan (qolgan) umring bor; uni tugatganingda, oʻz joyingga kirasan›, — dedi», — dedilar.Самура ибн Жундаб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ (бомдод) намозини тугатган ҳар сафар, бизга юзланиб: «Бу кеча сизлардан ким туш кўрди?» — деб сўрар эдилар. Бас, ким туш кўрган бўлса, уни айтиб берар эди. Пайғамбар ﷺ: «Мо шооллооҳ (Аллоҳ хоҳлаган нарса бўлди)», — дер эдилар. Бир куни у зот биздан — ким туш кўрганини — сўрадилар. Биз: «Йўқ (ҳеч ким)», — дедик. У зот: «Лекин мен бу кеча (туш) кўрдим: икки киши менга келиб, қўлларимдан ушлаб, мени Муқаддас Ер (Қудс)га олиб борди. Ўша ерда мен бир кишини ўтирган ва бошқасини — қўлида темир илмоқ билан — турган ҳолда кўрдим; у (турган киши) илмоқни (ўтирганнинг) оғзига — то жағ суягига етгунча — тиқар, сўнг унинг ёноғининг бир томонини йиртар, сўнг бошқа томонига ҳам шундай қилар эди; шу орада биринчи ёноқ яна аввалгисидек (соғайиб) қайтар эди ва у (яна) ўша (амални) такрорлар эди. Мен: ‹Бу нима?› — дедим. Улар менга олдинга юришни айтди ва биз юрдик — то чалқанча ётган бир кишига етиб келгунча; бошқаси эса унинг бош томонида — қўлида бир тош ёки қояпарча билан — туриб, ётган кишининг бошини ўша тош билан эзар эди. У урган ҳар сафар, тош (юмалаб) кетар эди; у уни олишга борар ва у (киши)га қайтгунча, эзилган бош аввалгисидек (соғайиб) қайтар эди ва у (киши) қайтиб, уни яна урар эди. Мен: ‹Бу ким?› — дедим. Улар менга олдинга юришни айтди; бас, биз юрдик ва тандирдек бир тешик(дан ўтдик) — унинг усти тор, ости кенг эди ва унинг остида ўт ёниб турар эди. Ўт алангаси кўтарилган ҳар сафар, (ундаги) одамлар — ундан чиқиб кетадиган даражада — юқорига кўтарилар, ўт пасайган ҳар сафар, одамлар унинг ичига қайтар эди; унда яланғоч эркак ва аёллар бор эди. Мен: ‹Бу ким?› — дедим. Улар менга олдинга юришни айтди. Бас, биз юрдик — то қон дарёсига етиб келгунча; унда бир киши (турган) эди ва дарёнинг лабида бошқа бир киши — олдида тошлар билан — дарёдаги кишига рўбарў турган эди. Дарёдаги киши (сувдан) чиқмоқчи бўлган ҳар сафар, бошқаси унинг оғзига бир тош отар ва уни аввалги жойига қайтарар эди; шу тариқа, у чиқмоқчи бўлган ҳар сафар, бошқаси унинг оғзига бир тош отар ва у аввалги жойига қайтар эди. Мен: ‹Бу нима?› — дедим. Улар менга олдинга юришни айтди ва биз шундай қилдик — то гуллаб-яшнаган яшил бир боғга етгунча; унда улкан бир дарахт бор эди ва унинг тагида бир чол баъзи болалар билан ўтирган эди. (Мен) дарахт яқинида бошқа бир кишини — олдида ўт билан, уни ёқиб турган ҳолда — (кўрдим). Сўнг улар (яъни икки шеригим) мени дарахтга чиқарди ва бир уйга киритди — мен ундан гўзалроқ (уй)ни ҳеч кўрмаган эдим. Унда баъзи кекса ва ёш эркаклар, аёллар ва болалар бор эди. Сўнг улар мени бу уйдан чиқариб, (яна) дарахтга чиқарди ва бошқа бир уйга киритди — у (аввалгисидан) яхшироқ ва афзалроқ эди; унда кекса ва ёш кишилар бор эди. Мен уларга (яъни икки шеригимга): ‹Сизлар мени бутун кеча сайр эттирдингиз. Энди мен кўрган барча нарсани менга айтиб беринглар›, — дедим. Улар: ‹Ҳа. Ёноғи йиртилаётганини кўрган (киши) — у ёлғончи эди ва ёлғон гапирар эди; одамлар ундан ўша ёлғонларни (эшитиб) тарқатар эди — то улар бутун дунёга ёйилгунча; бас, у Қиёмат кунигача шу тариқа азобланади. Боши эзилаётганини кўрган (киши) — Аллоҳ унга Қуръон (илмини, яъни ёдлашни) берган эди, лекин у кечаси ухлар (яъни уни ўқимас) ва кундузи унга амал қилмас эди; бас, бу азоб Қиёмат кунигача давом этади. Тешик (тандир)да кўрган(лар)инг — зинокорлар (зино қилган эркак ва аёллар). Қон дарёсида кўрган(лар)инг — рибо (судхўрлик) билан шуғулланган(лар). Дарахт тагида ўтирган чол — Иброҳим (алайҳиссалом) ва унинг атрофидаги кичик болалар — одамларнинг (вафот этган) фарзандлари. Ўтни ёқ(иб тур)ган (киши) эса — дўзах дарвозабони Молик. Сен кирган биринчи уй — оддий мўминларнинг уйи; иккинчи уй эса — шаҳидларнинг уйи. Мен — Жаброил, бу эса — Микоил. Бошингни кўтар›, — деди. Мен бошимни кўтардим ва устимда булутдек бир нарсани кўрдим. Улар: ‹Бу — сенинг жойинг›, — деди. Мен: ‹Мени ўз жойимга киритинглар›, — дедим. Улар: ‹Сенинг ҳали тугатмаган (қолган) умринг бор; уни тугатганингда, ўз жойингга кирасан›, — деди», — дедилар.

عَن سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِمَّا يَكْثُرُ أَنْ يَقُولَ لِأَصْحَابِهِ: «هَلْ رَأَى أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنْ رُؤْيَا؟» فَيَقُصُّ عَلَيْهِ مَنْ شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَقُصَّ وَإِنَّهُ قَالَ لَنَا ذَاتَ غَدَاةٍ: " إِنَّهُ أَتَانِي اللَّيْلَةَ آتِيَانِ وَإِنَّهُمَا ابْتَعَثَانِي وَإِنَّهُمَا قَالَا لِي: انْطَلِقْ وَإِنِّي انْطَلَقْتُ مَعَهُمَا ". وَذَكَرَ مِثْلَ الْحَدِيثِ الْمَذْكُورِ فِي الْفَصْلِ الْأَوَّلِ بِطُولِهِ وَفِيهِ زِيَادَةٌ لَيْسَتْ فِي الْحَدِيثِ الْمَذْكُورِ وَهِيَ قَوْلُهُ: " فَأَتَيْنَا عَلَى رَوْضَةٍ مُعْتِمَةٍ فِيهَا مِنْ كُلِّ نَوْرِ الرَّبِيعِ وَإِذَا بَيْنَ ظَهْرَيِ الرَّوْضَةِ رَجُلٌ طَوِيلٌ لَا أَكَادُ أَرَى رَأْسَهُ طُولًا فِي السَّمَاءِ وَإِذَا حَوْلَ الرَّجُلِ مِنْ أَكْثَرِ وِلْدَانٍ رَأَيْتُهُمْ قَطُّ قُلْتُ لَهُمَا: مَا هَذَا مَا هَؤُلَاءِ؟ " قَالَ: " قَالَا لِيَ: انْطَلِقْ فَانْطَلَقْنَا فَانْتَهَيْنَا إِلَى رَوْضَةٍ عَظِيمَةٍ لَمْ أَرَ رَوْضَةً قَطُّ أَعْظَمَ مِنْهَا وَلَا أَحْسَنَ ". قَالَ: " قَالَا لِيَ: ارْقَ فِيهَا ". قَالَ: «فَارْتَقَيْنَا فِيهَا فَانْتَهَيْنَا إِلَى مَدِينَةٍ مَبْنِيَّةٍ بِلَبِنِ ذَهَبٍ وَلَبِنِ فِضَّةٍ فَأَتَيْنَا بَابَ الْمَدِينَةِ فَاسْتَفْتَحْنَا فَفُتِحَ لَنَا فَدَخَلْنَاهَا فَتَلَقَّانَا فِيهَا رِجَالٌ شَطْرٌ مِنْ خَلْقِهِمْ كَأَحْسَنِ مَا أَنْتَ رَاءٍ وَشَطْرٌ مِنْهُمْ كَأَقْبَحِ مَا أَنْتَ رَاءٍ» . قَالَ: " قَالَا لَهُمُ: اذْهَبُوا فَقَعُوا فِي ذَلِكَ النَّهَرِ " قَالَ: «وَإِذَا نَهَرٌ مُعْتَرِضٌ يَجْرِي كَأَنَّ مَاءَهُ الْمَحْضُ فِي الْبَيَاضِ فَذَهَبُوا فَوَقَعُوا فِيهِ ثُمَّ رَجَعُوا إِلَيْنَا قَدْ ذَهَبَ ذَلِكَ السُّوءُ عَنْهُمْ فَصَارُوا فِي أَحْسَنِ صُورَةٍ» وَذَكَرَ فِي تَفْسِير هَذِه الزِّيَادَة: «وَأما الرجلُ الطويلُ الَّذِي فِي الرَّوْضَةِ فَإِنَّهُ إِبْرَاهِيمُ وَأَمَّا الْوِلْدَانُ الَّذِينَ حَوْلَهُ فَكُلُّ مَوْلُودٍ مَاتَ عَلَى الْفِطْرَةِ» قَالَ: فَقَالَ بَعْضُ الْمُسْلِمِينَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ وَأَوْلَادُ الْمُشْرِكِينَ؟ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «وَأَوْلَادُ الْمُشْرِكِينَ وَأَمَّا الْقَوْمُ الَّذِينَ كَانُوا شطرٌ مِنْهُم حسن وَشطر مِنْهُمْ حَسَنٌ وَشَطْرٌ مِنْهُمْ قَبِيحٌ فَإِنَّهُمْ قَوْمٌ قَدْ خَلَطُوا عَمَلًا صَالِحًا وَآخَرَ سَيِّئًا تَجَاوَزَ الله عَنْهُم» . رَوَاهُ البُخَارِيّ

(Samura ibn Jundub (roziyallohu anhu) rivoyat qildiki, u aytdi:) Rasululloh ﷺ sahobalariga koʻp aytadigan (gap)laridan biri — «Sizlardan biror kishi (tushida) biror narsa koʻrdimi?» (degan savol) edi. Bas, Alloh xohlagan kishi U zotga (tushini) aytib berardi. (Bir kuni) ertalab U zot: «Bu kecha menga ikki kishi (farishta) keldi; ular meni (uygʻotib) yoʻlga undadilar va menga: ‹Yur!› dedilar. Men ular bilan ketdim. Biz yonboshlab yotgan bir kishining oldiga keldik; mana, boshqa bir kishi uning ustida bir katta tosh bilan turibdi. Mana, u toshni (uxlayotganning) boshiga tashlab, boshini yorardi; tosh u yoq-bu yoqqa dumalab ketardi, u esa toshning ortidan borib, uni olib kelardi. U (kishining) oldiga qaytib kelguncha, boshi avvalgidek butun (sogʻ) boʻlib qolardi; soʻng (haligi kishi) yana unga qaytib, birinchi safardagi qilganini qilardi», dedilar. Men ikkoviga: «Subhonalloh, bu ikkovi nima?» dedim. Ular menga: «Yur!» dedi. Soʻng biz ketdik va chalqancha yotgan bir kishining oldiga keldik; mana, boshqa bir kishi uning ustida temirdan (yasalgan) bir ilmoq (kallob) bilan turibdi. Mana, u (kishi) uning yuzining bir tomoniga kelib, jagʻini ensasiga qadar, burnini ensasiga qadar va koʻzini ensasiga qadar tilib (yorib) chiqardi. (Abu Rajo baʼzan: ‹yorardi› derdi.) Soʻng u boshqa tomonga oʻtib, birinchi tomonga qilganidek qilardi. U bu tomonni tugatmasdan, oldingi tomon avvalgidek butun boʻlib qolardi; soʻng yana unga qaytib, birinchi safardagi qilganini qilardi», dedilar. Men: «Subhonalloh, bu ikkovi nima?» dedim. Ular: «Yur!» dedi. Soʻng biz ketdik va tandir (oʻchoq) kabi bir narsaga keldik — (u zot:) ‹unda qiy-chuv va ovozlar bor edi›, degan deb oʻylayman. Biz unga moʻraladik, mana, unda yalongʻoch erkak va ayollar bor edi; ularga pastdan (ostidan) bir olov kelardi; oʻsha olov ularga yetganida, ular (dod solib) baqirardi», dedilar. Men ikkoviga: «Bular kim?» dedim. Ular menga: «Yur, yur!» dedi. Soʻng biz ketdik va bir daryoga keldik — (u zot:) ‹qondek qizil (edi)›, degan deb oʻylayman. Mana, daryoda suzayotgan bir kishi suzar edi; daryoning sohilida esa bir kishi oldiga koʻp toshlar yigʻib qoʻygan edi. Mana, oʻsha suzuvchi (bir oz) suzib, soʻng oldiga toshlar yigʻgan oʻsha (kishi)ning oldiga kelardi; u (suzuvchi) ogʻzini (katta) ochardi, u (kishi) esa unga bir tosh (otib) yutdirardi. Soʻng u (yana) suzib ketardi, soʻng unga qaytardi; har safar unga qaytganida, ogʻzini ochardi, u esa unga bir tosh yutdirardi», dedilar. Men ikkoviga: «Bu ikkovi nima?» dedim. Ular menga: «Yur, yur!» dedi. Soʻng biz ketdik va koʻrinishi xunuk — sen koʻrgan erkaklarning eng xunugidek — bir kishining oldiga keldik; mana, uning oldida bir olov bor edi, u uni yoqar va atrofida yugurardi», dedilar. Men ikkoviga: «Bu kim?» dedim. Ular menga: «Yur, yur!» dedi. Soʻng biz ketdik va koʻm-koʻk, bahorning har xil gullariga toʻlgan bir bogʻ (rovza)ga keldik; mana, bogʻning oʻrtasida shunday baland bir kishi (turibdiki), men uning boshini — osmondagi balandligi (sababli) — deyarli koʻra olmasdim. Mana, u kishining atrofida men hech qachon koʻrmagan (darajada) koʻp bolalar bor edi», dedilar. Men ikkoviga: «Bu kim, bular kim?» dedim. Ular menga: «Yur, yur!» dedi. Soʻng biz ketdik va bir ulkan bogʻga yetib keldik — men undan koʻra kattaroq va goʻzalroq bogʻni hech qachon koʻrmagan edim», dedilar. Ular menga: «Bunga koʻtaril (chiq)!» dedi. Biz unga koʻtarildik va oltin hamda kumush gʻishtlardan qurilgan bir shaharga yetib keldik. Shahar darvozasiga kelib, (ochishni) soʻradik, bizga ochildi; biz unga kirdik. Unda bizni shunday kishilar qarshi oldiki, ularning yaratilishining yarmi — sen koʻrgan eng goʻzaldek, yarmi esa — sen koʻrgan eng xunukdek edi. Ular (haligi ikki farishta) ularga: «Borib, oʻsha daryoga choʻmilinglar!» dedi. Mana, koʻndalang oqib turgan bir daryo bor edi — uning suvi oppoq sutdek edi. Ular borib, unga choʻmildilar, soʻng bizning oldimizga qaytdilar — oʻsha yomonlik (xunuklik) ulardan ketgan, ular eng goʻzal suratga kirgan edilar», dedilar. Ular menga: «Bu — Adn jannati; mana bu esa — sening manziling», dedi. Mening koʻzim yuqoriga koʻtarildi, mana, oppoq bulutdek bir qasr (bor edi)», dedilar. Ular: «Mana bu — sening manziling», dedi. Men ikkoviga: «Alloh ikkovingizga barakot bersin; meni qoʻyinglar, men unga kiray», dedim. Ular: «Hozircha yoʻq, (lekin) sen unga (albatta) kiruvchisan», dedi. Men ikkoviga: «Men bu kechadan beri ajoyib (narsalar) koʻrdim; men koʻrgan bu (narsalar) nima?» dedim. Ular menga: «Albatta, biz senga xabar beramiz: oldiga kelgan, boshi tosh bilan yorilayotgan birinchi kishiga kelsak — u Qurʼonni olib (yodlab), soʻng uni rad etgan (tark qilgan) va farz namozni (uxlab) qoldirayotgan kishidir. Jagʻi, burni va koʻzi ensasiga qadar tilib chiqilayotgan kishiga kelsak — u uyidan chiqib, ufqlarga (butun olamga) yetib boradigan yolgʻon gapni (toʻqib) aytadigan kishidir. Tandir (oʻchoq) kabi (joy)da boʻlgan yalongʻoch erkak va ayollarga kelsak — ular zinokor erkaklar va zinokor ayollardir. Daryoda suzib, (ogʻziga) tosh yutdirilayotgan kishiga kelsak — u riboxoʻr (sudxoʻr)dir. Olov yonida uni yoqib, atrofida yuguradigan koʻrinishi xunuk kishiga kelsak — u Molik — jahannam(ning) xazinachisidir. Bogʻdagi baland kishiga kelsak — u Ibrohim ﷺdir. Uning atrofidagi bolalarga kelsak — (ular) fitrat (toza tabiat) uzra vafot etgan har bir chaqaloqdir», dedilar. Shunda baʼzi musulmonlar: «Yo Rasululloh, mushriklarning bolalari ham(mi)?» dedilar. Rasululloh ﷺ: «Mushriklarning bolalari ham. Yarmi goʻzal, yarmi xunuk boʻlgan qavmga kelsak — ular solih amalni boshqa bir yomon (amal) bilan aralashtirgan qavmdir; Alloh ulardan (gunohlarini) afv qildi», dedilar.(Самура ибн Жундуб (розияллоҳу анҳу) ривоят қилдики, у айтди:) Расулуллоҳ ﷺ саҳобаларига кўп айтадиган (гап)ларидан бири — «Сизлардан бирор киши (тушида) бирор нарса кўрдими?» (деган савол) эди. Бас, Аллоҳ хоҳлаган киши У зотга (тушини) айтиб берарди. (Бир куни) эрталаб У зот: «Бу кеча менга икки киши (фаришта) келди; улар мени (уйғотиб) йўлга ундадилар ва менга: ‹Юр!› дедилар. Мен улар билан кетдим. Биз ёнбошлаб ётган бир кишининг олдига келдик; мана, бошқа бир киши унинг устида бир катта тош билан турибди. Мана, у тошни (ухлаётганнинг) бошига ташлаб, бошини ёрарди; тош у ёқ-бу ёққа думалаб кетарди, у эса тошнинг ортидан бориб, уни олиб келарди. У (кишининг) олдига қайтиб келгунча, боши аввалгидек бутун (соғ) бўлиб қоларди; сўнг (ҳалиги киши) яна унга қайтиб, биринчи сафардаги қилганини қиларди», дедилар. Мен икковига: «Субҳоналлоҳ, бу иккови нима?» дедим. Улар менга: «Юр!» деди. Сўнг биз кетдик ва чалқанча ётган бир кишининг олдига келдик; мана, бошқа бир киши унинг устида темирдан (ясалган) бир илмоқ (каллоб) билан турибди. Мана, у (киши) унинг юзининг бир томонига келиб, жағини энсасига қадар, бурнини энсасига қадар ва кўзини энсасига қадар тилиб (ёриб) чиқарди. (Абу Ражо баъзан: ‹ёрарди› дерди.) Сўнг у бошқа томонга ўтиб, биринчи томонга қилганидек қиларди. У бу томонни тугатмасдан, олдинги томон аввалгидек бутун бўлиб қоларди; сўнг яна унга қайтиб, биринчи сафардаги қилганини қиларди», дедилар. Мен: «Субҳоналлоҳ, бу иккови нима?» дедим. Улар: «Юр!» деди. Сўнг биз кетдик ва тандир (ўчоқ) каби бир нарсага келдик — (у зот:) ‹унда қий-чув ва овозлар бор эди›, деган деб ўйлайман. Биз унга мўраладик, мана, унда ялонғоч эркак ва аёллар бор эди; уларга пастдан (остидан) бир олов келарди; ўша олов уларга етганида, улар (дод солиб) бақирарди», дедилар. Мен икковига: «Булар ким?» дедим. Улар менга: «Юр, юр!» деди. Сўнг биз кетдик ва бир дарёга келдик — (у зот:) ‹қондек қизил (эди)›, деган деб ўйлайман. Мана, дарёда сузаётган бир киши сузар эди; дарёнинг соҳилида эса бир киши олдига кўп тошлар йиғиб қўйган эди. Мана, ўша сузувчи (бир оз) сузиб, сўнг олдига тошлар йиғган ўша (киши)нинг олдига келарди; у (сузувчи) оғзини (катта) очарди, у (киши) эса унга бир тош (отиб) ютдирарди. Сўнг у (яна) сузиб кетарди, сўнг унга қайтарди; ҳар сафар унга қайтганида, оғзини очарди, у эса унга бир тош ютдирарди», дедилар. Мен икковига: «Бу иккови нима?» дедим. Улар менга: «Юр, юр!» деди. Сўнг биз кетдик ва кўриниши хунук — сен кўрган эркакларнинг энг хунугидек — бир кишининг олдига келдик; мана, унинг олдида бир олов бор эди, у уни ёқар ва атрофида югурарди», дедилар. Мен икковига: «Бу ким?» дедим. Улар менга: «Юр, юр!» деди. Сўнг биз кетдик ва кўм-кўк, баҳорнинг ҳар хил гулларига тўлган бир боғ (ровза)га келдик; мана, боғнинг ўртасида шундай баланд бир киши (турибдики), мен унинг бошини — осмондаги баландлиги (сабабли) — деярли кўра олмасдим. Мана, у кишининг атрофида мен ҳеч қачон кўрмаган (даражада) кўп болалар бор эди», дедилар. Мен икковига: «Бу ким, булар ким?» дедим. Улар менга: «Юр, юр!» деди. Сўнг биз кетдик ва бир улкан боғга етиб келдик — мен ундан кўра каттароқ ва гўзалроқ боғни ҳеч қачон кўрмаган эдим», дедилар. Улар менга: «Бунга кўтарил (чиқ)!» деди. Биз унга кўтарилдик ва олтин ҳамда кумуш ғиштлардан қурилган бир шаҳарга етиб келдик. Шаҳар дарвозасига келиб, (очишни) сўрадик, бизга очилди; биз унга кирдик. Унда бизни шундай кишилар қарши олдики, уларнинг яратилишининг ярми — сен кўрган энг гўзалдек, ярми эса — сен кўрган энг хунукдек эди. Улар (ҳалиги икки фаришта) уларга: «Бориб, ўша дарёга чўмилинглар!» деди. Мана, кўндаланг оқиб турган бир дарё бор эди — унинг суви оппоқ сутдек эди. Улар бориб, унга чўмилдилар, сўнг бизнинг олдимизга қайтдилар — ўша ёмонлик (хунуклик) улардан кетган, улар энг гўзал суратга кирган эдилар», дедилар. Улар менга: «Бу — Адн жаннати; мана бу эса — сенинг манзилинг», деди. Менинг кўзим юқорига кўтарилди, мана, оппоқ булутдек бир қаср (бор эди)», дедилар. Улар: «Мана бу — сенинг манзилинг», деди. Мен икковига: «Аллоҳ икковингизга баракот берсин; мени қўйинглар, мен унга кирай», дедим. Улар: «Ҳозирча йўқ, (лекин) сен унга (албатта) кирувчисан», деди. Мен икковига: «Мен бу кечадан бери ажойиб (нарсалар) кўрдим; мен кўрган бу (нарсалар) нима?» дедим. Улар менга: «Албатта, биз сенга хабар берамиз: олдига келган, боши тош билан ёрилаётган биринчи кишига келсак — у Қуръонни олиб (ёдлаб), сўнг уни рад этган (тарк қилган) ва фарз намозни (ухлаб) қолдираётган кишидир. Жағи, бурни ва кўзи энсасига қадар тилиб чиқилаётган кишига келсак — у уйидан чиқиб, уфқларга (бутун оламга) етиб борадиган ёлғон гапни (тўқиб) айтадиган кишидир. Тандир (ўчоқ) каби (жой)да бўлган ялонғоч эркак ва аёлларга келсак — улар зинокор эркаклар ва зинокор аёллардир. Дарёда сузиб, (оғзига) тош ютдирилаётган кишига келсак — у рибохўр (судхўр)дир. Олов ёнида уни ёқиб, атрофида югурадиган кўриниши хунук кишига келсак — у Молик — жаҳаннам(нинг) хазиначисидир. Боғдаги баланд кишига келсак — у Иброҳим ﷺдир. Унинг атрофидаги болаларга келсак — (улар) фитрат (тоза табиат) узра вафот этган ҳар бир чақалоқдир», дедилар. Шунда баъзи мусулмонлар: «Ё Расулуллоҳ, мушрикларнинг болалари ҳам(ми)?» дедилар. Расулуллоҳ ﷺ: «Мушрикларнинг болалари ҳам. Ярми гўзал, ярми хунук бўлган қавмга келсак — улар солиҳ амални бошқа бир ёмон (амал) билан аралаштирган қавмдир; Аллоҳ улардан (гуноҳларини) афв қилди», дедилар.

وَعَن سَمُرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ لِكُلِّ نَبِيٍّ حَوْضًا وَإِنَّهُمْ لَيَتَبَاهَوْنَ أَيُّهُمْ أَكْثَرُ وَارِدَةً وَإِنِّي لَأَرْجُو أَنْ أَكُونَ أَكْثَرَهُمْ وَارِدَةً» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَقَالَ: هَذَا حَدِيثٌ غَرِيب

Samura (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, har bir paygʻambar uchun bir hovuz bordir. Ular qaysi birining hovuziga kelguvchilar koʻproq boʻlishi bilan faxrlanadilar. Men esa keluvchilari eng koʻp boʻlishimni umid qilaman», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir. Ashʼas ibn Abdulmalik bu hadisni Nabiy ﷺdan mursal qilib rivoyat qilgan va unda Samuradan deb zikr qilmagan, bu esa sahihroqdir.Самура (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, ҳар бир пайғамбар учун бир ҳовуз бордир. Улар қайси бирининг ҳовузига келгувчилар кўпроқ бўлиши билан фахрланадилар. Мен эса келувчилари энг кўп бўлишимни умид қиламан», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир. Ашъас ибн Абдулмалик бу ҳадисни Набий ﷺдан мурсал қилиб ривоят қилган ва унда Самурадан деб зикр қилмаган, бу эса саҳиҳроқдир.

وَعَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مِنْهُمْ مَنْ تَأْخُذُهُ النَّارُ إِلَى كَعْبَيْهِ وَمِنْهُمْ مَنْ تَأْخُذُهُ النَّارُ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَمِنْهُمْ مَنْ تَأْخُذُهُ النَّارُ إِلَى حُجْزَتِهِ وَمِنْهُمْ مَنْ تَأْخُذُهُ النَّار إِلَى ترقوته» . رَوَاهُ مُسلم

Samura ibn Jundub (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Ulardan (jahannam ahlidan) shundaylari borki, oʻt uni toʻpiqlarigacha (qamrab) oladi; ulardan shundaylari borki, oʻt uni tizzalarigacha oladi; ulardan shundaylari borki, oʻt uni beligacha oladi; ulardan shundaylari borki, oʻt uni oʻmrov suyagigacha oladi», — dedilar.Самура ибн Жундуб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Улардан (жаҳаннам аҳлидан) шундайлари борки, ўт уни тўпиқларигача (қамраб) олади; улардан шундайлари борки, ўт уни тиззаларигача олади; улардан шундайлари борки, ўт уни белигача олади; улардан шундайлари борки, ўт уни ўмров суягигача олади», — дедилар.

عَن سَمُرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ تَوَضَّأَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَبِهَا وَنِعْمَتْ وَمَنِ اغْتَسَلَ فَالْغُسْلُ أَفْضَلُ» . رَوَاهُ أَحْمَدُ وَأَبُو دَاوُد وَالتِّرْمِذِيّ وَالنَّسَائِيّ والدارمي

Samura ibn Jundab (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Kim juma kuni tahorat qilsa, bu yaxshi va neʼmatdir; kim gʻusl qilsa, gʻusl afzaldir», dedilar. Abu Iso aytdi: Samuraning hadisi hasan hadisdir. Uni Qatodaning ashoblaridan baʼzilari Qatodadan, u Hasandan, u Samura ibn Jundabdan rivoyat qilgan; baʼzilari esa uni Qatodadan, u Hasandan, u Nabiy ﷺdan mursal qilib rivoyat qilgan. Nabiy ﷺning ashoblaridan boʻlgan ahli ilm va ulardan keyingilar huzurida amal shunga binoandir; ular juma kuni gʻusl qilishni ixtiyor qilganlar va juma kuni tahorat gʻusl oʻrnida kifoya qiladi deb bilganlar. Shofeiy aytdi: Nabiy ﷺning juma kuni gʻusl qilishga buyurganlari vujub uchun emas, ixtiyor uchun ekanligiga dalolat qiladigan narsalardan biri Umarning hadisidir; u Usmonga: «Tahorat ham-a? Holbuki sen Rasululloh ﷺ juma kuni gʻusl qilishga buyurganlarini bilasan», degan edi. Agar ikkovlari uning buyrugʻi ixtiyor uchun emas, vujub uchun ekanligini bilganlarida, Umar Usmonni qaytarib: ‹Qaytib borib, gʻusl qil› demasdan qoʻyib yubormas edi va Usmondan, uning ilmi bilan birga, bu (hukm) yashirin qolmas edi. Lekin bu hadis juma kuni gʻusl qilishda kishi uchun vojib boʻlmagan fazl borligiga dalolat qildi.Самура ибн Жундаб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ким жума куни таҳорат қилса, бу яхши ва неъматдир; ким ғусл қилса, ғусл афзалдир», дедилар. Абу Исо айтди: Самуранинг ҳадиси ҳасан ҳадисдир. Уни Қатоданинг ашобларидан баъзилари Қатодадан, у Ҳасандан, у Самура ибн Жундабдан ривоят қилган; баъзилари эса уни Қатодадан, у Ҳасандан, у Набий ﷺдан мурсал қилиб ривоят қилган. Набий ﷺнинг ашобларидан бўлган аҳли илм ва улардан кейингилар ҳузурида амал шунга биноандир; улар жума куни ғусл қилишни ихтиёр қилганлар ва жума куни таҳорат ғусл ўрнида кифоя қилади деб билганлар. Шофеий айтди: Набий ﷺнинг жума куни ғусл қилишга буюрганлари вужуб учун эмас, ихтиёр учун эканлигига далолат қиладиган нарсалардан бири Умарнинг ҳадисидир; у Усмонга: «Таҳорат ҳам-а? Ҳолбуки сен Расулуллоҳ ﷺ жума куни ғусл қилишга буюрганларини биласан», деган эди. Агар икковлари унинг буйруғи ихтиёр учун эмас, вужуб учун эканлигини билганларида, Умар Усмонни қайтариб: ‹Қайтиб бориб, ғусл қил› демасдан қўйиб юбормас эди ва Усмондан, унинг илми билан бирга, бу (ҳукм) яширин қолмас эди. Лекин бу ҳадис жума куни ғусл қилишда киши учун вожиб бўлмаган фазл борлигига далолат қилди.

وَعَن سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا يَمْنَعَنَّكُمْ مِنْ سُحُورِكُمْ أَذَانُ بِلَالٍ وَلَا الْفَجْرُ الْمُسْتَطِيلُ وَلَكِنِ الْفَجْرُ الْمُسْتَطِيرُ فِي الْأُفق» رَوَاهُ مُسلم وَلَفظه لِلتِّرْمِذِي

Samura ibn Jundub (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bilolning azoni va boʻyiga choʻzilgan (tik) fajr sizlarni saharlikdan toʻsmasin, balki ufqda koʻndalang yoyilgan fajr (toʻsadi)», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir.Самура ибн Жундуб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Билолнинг азони ва бўйига чўзилган (тик) фажр сизларни саҳарликдан тўсмасин, балки уфқда кўндаланг ёйилган фажр (тўсади)», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир.

وَعَن سَمُرَة بن جُنْدُب: أَنَّهُ حَفِظَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَكْتَتَيْنِ: سَكْتَةً إِذَا كَبَّرَ وَسَكْتَةً إِذَا فَرَغَ مِنْ قِرَاءَةِ (غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالّين) فَصَدَّقَهُ أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وروى التِّرْمِذِيّ وَابْن مَاجَه والدارمي نَحوه

Musaddad bizga rivoyat qildi: Yazid bizga rivoyat qildi: Said bizga rivoyat qildi: Qatoda bizga Hasandan rivoyat qildiki, Samura ibn Jundub (roziyallohu anhu) va Imron ibn Husoyn (oʻzaro) suhbatlashdilar. Shunda Samura ibn Jundub (roziyallohu anhu) rivoyat qildiki, u Rasululloh ﷺdan ikkita jim turishni yodlab olgan: biri takbir aytganlarida, ikkinchisi {gʻoyril-magʻzubi alayhim valaz-zollin} qiroatini tugatganlarida. Samura buni yodlab oldi, Imron ibn Husoyn esa unga inkor qildi. Shunda ular bu haqda Ubayy ibn Kaʼbga xat yozdilar. Uning ikkalovlariga yozgan xatida — yoki ikkalovlariga bergan javobida — Samura toʻgʻri yodlab olgani (qayd etilgan edi).Мусаддад бизга ривоят қилди: Язид бизга ривоят қилди: Саид бизга ривоят қилди: Қатода бизга Ҳасандан ривоят қилдики, Самура ибн Жундуб (розияллоҳу анҳу) ва Имрон ибн Ҳусойн (ўзаро) суҳбатлашдилар. Шунда Самура ибн Жундуб (розияллоҳу анҳу) ривоят қилдики, у Расулуллоҳ ﷺдан иккита жим туришни ёдлаб олган: бири такбир айтганларида, иккинчиси {ғойрил-мағзуби алайҳим валаз-золлин} қироатини тугатганларида. Самура буни ёдлаб олди, Имрон ибн Ҳусойн эса унга инкор қилди. Шунда улар бу ҳақда Убайй ибн Каъбга хат ёздилар. Унинг иккаловларига ёзган хатида — ёки иккаловларига берган жавобида — Самура тўғри ёдлаб олгани (қайд этилган эди).

وَعَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَلَّى أَقْبَلَ علينا بِوَجْهِهِ. رَوَاهُ البُخَارِيّ

Samura ibn Jundab (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ namozni oʻqib boʻlganlarida bizga yuzlarini oʻgirar edilar. Buxoriy rivoyat qilgan.Самура ибн Жундаб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ намозни ўқиб бўлганларида бизга юзларини ўгирар эдилар. Бухорий ривоят қилган.

وَعَنْ سَمُرَةَ قَالَ: أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نَرُدَّ عَلَى الْإِمَامِ وَنَتَحَابَّ وَأَنْ يُسَلِّمَ بَعْضُنَا عَلَى بَعْضٍ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Samura ibn Jundab (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizga imomga (salomni) qaytarishimizni, bir-birimizni sevishimizni va bir-birimizga salom berishimizni buyurdilar. Abu Dovud rivoyat qilgan.Самура ибн Жундаб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизга имомга (саломни) қайтаришимизни, бир-биримизни севишимизни ва бир-биримизга салом беришимизни буюрдилар. Абу Довуд ривоят қилган.

عَن سَمُرَة بن جُنْدُب قَالَ: أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كُنَّا ثَلَاثَةً أَنْ يَتَقَدَّمَنَا أَحَدُنَا. رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ

Bundor — Muhammad ibn Bashshor bizga Muhammad ibn Abu Adiydan, u Ismoil ibn Muslimdan, u Hasandan, u Samura ibn Jundub (roziyallohu anhu)dan rivoyat qildi. U: «Rasululloh ﷺ bizga, qachon uch kishi boʻlsak, birimiz oldinga oʻtishimizni buyurdilar», dedi. Abu Iso aytdi: Bu bobda Ibn Masʼud, Jobir va Anas ibn Molikdan ham (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Samuraning hadisi hasan gʻarib hadisdir. Ilm ahli amali ham shunga muvofiqdir; ular: «Qachon uch kishi boʻlsa, ikki kishi imomning ortida turadi», dedilar. Ibn Masʼuddan rivoyat qilinishicha, u Alqama va Asvad bilan namoz oʻqib, ulardan birini oʻngiga, ikkinchisini chapiga turgʻizgan va buni Paygʻambar ﷺdan rivoyat qilgan. Baʼzi kishilar Ismoil ibn Muslim al-Makkiy haqida hifzi (yodlash quvvati) tomonidan tanqid qilganlar.Бундор — Муҳаммад ибн Башшор бизга Муҳаммад ибн Абу Адийдан, у Исмоил ибн Муслимдан, у Ҳасандан, у Самура ибн Жундуб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилди. У: «Расулуллоҳ ﷺ бизга, қачон уч киши бўлсак, биримиз олдинга ўтишимизни буюрдилар», деди. Абу Исо айтди: Бу бобда Ибн Масъуд, Жобир ва Анас ибн Моликдан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Самуранинг ҳадиси ҳасан ғариб ҳадисдир. Илм аҳли амали ҳам шунга мувофиқдир; улар: «Қачон уч киши бўлса, икки киши имомнинг ортида туради», дедилар. Ибн Масъуддан ривоят қилинишича, у Алқама ва Асвад билан намоз ўқиб, улардан бирини ўнгига, иккинчисини чапига турғизган ва буни Пайғамбар ﷺдан ривоят қилган. Баъзи кишилар Исмоил ибн Муслим ал-Маккий ҳақида ҳифзи (ёдлаш қуввати) томонидан танқид қилганлар.

وَعَن سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ تَرَكَ الْجُمُعَةَ مِنْ غَيْرِ عُذْرٍ فَلْيَتَصَدَّقْ بِدِينَارٍ فَإِنْ لَمْ يَجِدْ فَبِنِصْفِ دِينَارٍ» . رَوَاهُ أَحْمد وَأَبُو دَاوُد وَابْن مَاجَه

Samura ibn Jundub (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim uzrsiz jumʼani tark etsa, bir dinor sadaqa bersin. Agar topa olmasa, yarim dinor (bersin)», dedilar. Abu Dovud dedi: Buni Xolid ibn Qays ham shu tarzda rivoyat qildi, biroq isnodida unga muxolif boʻldi va matnda unga muvofiq boʻldi.Самура ибн Жундуб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким узрсиз жумъани тарк этса, бир динор садақа берсин. Агар топа олмаса, ярим динор (берсин)», дедилар. Абу Довуд деди: Буни Холид ибн Қайс ҳам шу тарзда ривоят қилди, бироқ иснодида унга мухолиф бўлди ва матнда унга мувофиқ бўлди.

وَعَن سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «احْضُرُوا الذِّكْرَ وَادْنُوا مِنَ الْإِمَامِ فَإِنَّ الرَّجُلَ لَا يَزَالُ يَتَبَاعَدُ حَتَّى يُؤَخَّرَ فِي الْجنَّة وَإِن دَخلهَا» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Samura ibn Jundub (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Allohning Paygʻambari ﷺ shunday dedilar: «Zikrga (xutbaga) hozir boʻlinglar va imomga yaqin boʻlinglar. Chunki kishi (imomdan) uzoqlashaverib, oxir-oqibat jannatga kirsa ham, unga kirishi kechiktiriladi».Самура ибн Жундуб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Аллоҳнинг Пайғамбари ﷺ шундай дедилар: «Зикрга (хутбага) ҳозир бўлинглар ва имомга яқин бўлинглар. Чунки киши (имомдан) узоқлашавериб, охир-оқибат жаннатга кирса ҳам, унга кириши кечиктирилади».

عَن سَمُرَة بن جُنْدُب قَالَ: صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي كُسُوفٍ لَا نَسْمَعُ لَهُ صَوْتًا. رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ وَالنَّسَائِيُّ وَابْنُ مَاجَهْ

Samura ibn Jundab (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizga kusuf (quyosh tutilishi) namozini oʻqitdilar, biz u zotning ovozini eshitmadik.Самура ибн Жундаб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизга кусуф (қуёш тутилиши) намозини ўқитдилар, биз у зотнинг овозини эшитмадик.

وَعَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ قَالَ: صَلَّيْتُ وَرَاءَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى امْرَأَةٍ مَاتَتْ فِي نِفَاسِهَا فَقَامَ وَسَطَهَا

Samura ibn Jundub (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men Rasululloh ﷺ zamonida bir bola edim, undan (eshitganlarimni) yodlab olar edim. (Eshitganlarimni) aytishdan meni faqat shu yerda mendan yoshi kattaroq kishilar borligigina toʻsib turardi. Men Rasululloh ﷺ ortida nifos holatida vafot etgan bir ayolga (janoza namozini) oʻqidim. Rasululloh ﷺ unga (namoz oʻqish uchun) uning oʻrtasiga turdilar». Ibnul-Musannoning rivoyatida: «Unga namoz uchun uning oʻrtasiga turdilar», deyilgan.Самура ибн Жундуб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен Расулуллоҳ ﷺ замонида бир бола эдим, ундан (эшитганларимни) ёдлаб олар эдим. (Эшитганларимни) айтишдан мени фақат шу ерда мендан ёши каттароқ кишилар борлигигина тўсиб турарди. Мен Расулуллоҳ ﷺ ортида нифос ҳолатида вафот этган бир аёлга (жаноза намозини) ўқидим. Расулуллоҳ ﷺ унга (намоз ўқиш учун) унинг ўртасига турдилар». Ибнул-Мусаннонинг ривоятида: «Унга намоз учун унинг ўртасига турдилар», дейилган.

وَعَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَأْمُرُنَا أَنْ نُخْرِجَ الصَّدَقَةَ مِنَ الَّذِي نُعِدُّ لِلْبَيْعِ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Samura ibn Jundub (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Ammo baʼdu, Rasululloh ﷺ bizni savdo uchun tayyorlab qoʻygan (mol)imizdan sadaqa (zakot) chiqarishga buyurar edilar.Самура ибн Жундуб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аммо баъду, Расулуллоҳ ﷺ бизни савдо учун тайёрлаб қўйган (мол)имиздан садақа (закот) чиқаришга буюрар эдилар.

عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «الْمَسَائِلُ كُدُوحٌ يَكْدَحُ بِهَا الرَّجُلُ وَجْهَهُ فَمَنْ شَاءَ أَبْقَى عَلَى وَجْهِهِ وَمَنْ شَاءَ تَرَكَهُ إِلَّا أَنْ يَسْأَلَ الرَّجُلُ ذَا سُلْطَانٍ أَوْ فِي أَمْرٍ لَا يَجِدُ مِنْهُ بُدًّا» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَالتِّرْمِذِيّ وَالنَّسَائِيّ

Samura ibn Jundub (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺ dan rivoyat qilinadi: U zot: «Soʻrashlar — yirtiqlardir, kishi ular bilan oʻz yuzini tirnaydi. Bas, kimki xohlasa oʻz yuzini (butun) saqlab qolsin, kimki xohlasa (uni) tark etsin. Magar kishi hokimdan (sulton) soʻrasa yoxud undan iloji boʻlmaydigan bir ish (ehtiyoj)da soʻrasa bundan mustasno», dedilar.Самура ибн Жундуб (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺ дан ривоят қилинади: У зот: «Сўрашлар — йиртиқлардир, киши улар билан ўз юзини тирнайди. Бас, кимки хоҳласа ўз юзини (бутун) сақлаб қолсин, кимки хоҳласа (уни) тарк этсин. Магар киши ҳокимдан (султон) сўраса ёхуд ундан иложи бўлмайдиган бир иш (эҳтиёж)да сўраса бундан мустасно», дедилар.

عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " أَفْضَلُ الْكَلَامِ أَرْبَعٌ: سُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ " وَفِي رِوَايَةٍ: " أَحَبُّ الْكَلَامِ إِلَى اللَّهِ أَرْبَعٌ: سُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ لَا يَضُرُّكَ بِأَيِّهِنَّ بَدَأْتَ ". رَوَاهُ مُسلم

Samura ibn Jundub (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohga eng suyukli soʻz toʻrttadir: Subhanalloh (Alloh pokdir), val-hamdu lillah (hamd Allohga xosdir), va lo ilaha illalloh (Allohdan boshqa iloh yoʻq) va Allohu akbar (Alloh ulugʻdir). Bularning qaysi biridan boshlasang, senga zarar yoʻq. Va xizmatkoringga Yasor deb ham, Raboh deb ham, Najih deb ham, Aflah deb ham nom qoʻyma. Chunki sen: ‹U oʻsha yerdami?› deb soʻraganingda, u boʻlmasa: ‹Yoʻq› deydi», — dedilar. (Rivoyat qiluvchi:) Ular faqat toʻrttadir, mendan oshirib (qoʻshib) aytmanglar, (dedi).Самура ибн Жундуб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳга энг суюкли сўз тўрттадир: Субҳаналлоҳ (Аллоҳ покдир), вал-ҳамду лиллаҳ (ҳамд Аллоҳга хосдир), ва ло илаҳа иллаллоҳ (Аллоҳдан бошқа илоҳ йўқ) ва Аллоҳу акбар (Аллоҳ улуғдир). Буларнинг қайси биридан бошласанг, сенга зарар йўқ. Ва хизматкорингга Ясор деб ҳам, Рабоҳ деб ҳам, Нажиҳ деб ҳам, Афлаҳ деб ҳам ном қўйма. Чунки сен: ‹У ўша ердами?› деб сўраганингда, у бўлмаса: ‹Йўқ› дейди», — дедилар. (Ривоят қилувчи:) Улар фақат тўрттадир, мендан ошириб (қўшиб) айтманглар, (деди).

حَدَّثَنَا مُسْلِمٌ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ سَمُرَةَ قَالَ‏:‏ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم‏:‏ لاَ تَتَلاَعَنُوا بِلَعْنَةِ اللهِ، وَلاَ بِغَضَبِ اللهِ، وَلاَ بِالنَّارِ‏.‏

Samura (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Bir-biringizni Allohning laʼnati bilan ham, Allohning gʻazabi bilan ham, doʻzax (oti) bilan ham laʼnatlamang», dedilar.Самура (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Бир-бирингизни Аллоҳнинг лаънати билан ҳам, Аллоҳнинг ғазаби билан ҳам, дўзах (оти) билан ҳам лаънатламанг», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ، عَنْ مَيْمُونِ بْنِ أَبِي شَبِيبٍ، عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ، قَالَ‏:‏ قَالَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم‏:‏ الْبَسُوا الْبَيَاضَ، فَإِنَّهَا أَطْهَرُ وَأَطْيَبُ، وَكَفِّنُوا فِيهَا مَوْتَاكُمْ‏.‏

Samura ibn Jundab (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Oq (kiyim) kiyinglar, chunki u eng pok va eng yaxshidir; oʻlganlaringizni ham unda kafanlanglar», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Bu bobda Ibn Abbos va Ibn Umardan ham (rivoyat bor).Самура ибн Жундаб (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Оқ (кийим) кийинглар, чунки у энг пок ва энг яхшидир; ўлганларингизни ҳам унда кафанланглар», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Бу бобда Ибн Аббос ва Ибн Умардан ҳам (ривоят бор).