Shu'ba ibn al-Hajjoj

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الْبَرَاءِ، وَلَمْ يَسْمَعْهُ مِنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَرَّ بِنَاسٍ مِنَ الأَنْصَارِ وَهُمْ جُلُوسٌ فِي الطَّرِيقِ فَقَالَ ‏"‏ إِنْ كُنْتُمْ لاَ بُدَّ فَاعِلِينَ فَرُدُّوا السَّلاَمَ وَأَعِينُوا الْمَظْلُومَ وَاهْدُوا السَّبِيلَ ‏"‏ ‏.‏ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي شُرَيْحٍ الْخُزَاعِيِّ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ ‏.‏

Baro ibn Ozib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ yoʻlda oʻtirgan ansorlardan baʼzi kishilarning yonidan oʻtib qoldilar va: «Agar shuni qilmasdan iloj boʻlmasa, salomni qaytaringlar, mazlumga yordam beringlar va yoʻl koʻrsatinglar», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir.Баро ибн Озиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ йўлда ўтирган ансорлардан баъзи кишиларнинг ёнидан ўтиб қолдилар ва: «Агар шуни қилмасдан илож бўлмаса, саломни қайтаринглар, мазлумга ёрдам беринглар ва йўл кўрсатинглар», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир.

وَقَدْ رَوَى شُعْبَةُ، عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ عَمَّارٍ، هَذَا الْحَدِيثَ نَحْوَ رِوَايَةِ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ، أَحْمَدُ بْنُ الْحَكَمِ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ عَمَّارٍ، بِهَذَا ‏.‏

Shuʼba bu hadisni Ikrima ibn Ammordan, Yahyo ibn Saidning rivoyatiga oʻxshash rivoyat qilgan. Buni bizga Ahmad ibn al-Hakam al-Basriy aytdi, bizga Muhammad ibn Jaʼfar aytdi, bizga Shuʼba Ikrima ibn Ammordan shuni aytib berdi.Шуъба бу ҳадисни Икрима ибн Аммордан, Яҳё ибн Саиднинг ривоятига ўхшаш ривоят қилган. Буни бизга Аҳмад ибн ал-Ҳакам ал-Басрий айтди, бизга Муҳаммад ибн Жаъфар айтди, бизга Шуъба Икрима ибн Аммордан шуни айтиб берди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى الصَّنْعَانِيُّ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، أَخْبَرَنِي عَدِيُّ بْنُ ثَابِتٍ، وَعَطَاءُ بْنُ السَّائِبِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، ذَكَرَ أَحَدُهُمَا عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ ذَكَرَ ‏"‏ أَنَّ جِبْرِيلَ صلى الله عليه وسلم جَعَلَ يَدُسُّ فِي فِي فِرْعَوْنَ الطِّينَ خَشْيَةَ أَنْ يَقُولَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ فَيَرْحَمَهُ اللَّهُ أَوْ خَشْيَةَ أَنْ يَرْحَمَهُ اللَّهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: (Rovilardan) biri Nabiy ﷺdan zikr qildiki, u zot: «Jibril alayhissalom Firʼavn ‹Lo ilaha illalloh› deb qoʻyib, Alloh unga rahm qilib qoʻyishidan — yoki Alloh unga rahm qilishidan qoʻrqib, uning ogʻziga loy tiqa boshladi», deb zikr qildilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis bu yuzdan hasan sahih gʻaribdir.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: (Ровилардан) бири Набий ﷺдан зикр қилдики, у зот: «Жибрил алайҳиссалом Фиръавн ‹Ло илаҳа иллаллоҳ› деб қўйиб, Аллоҳ унга раҳм қилиб қўйишидан — ёки Аллоҳ унга раҳм қилишидан қўрқиб, унинг оғзига лой тиқа бошлади», деб зикр қилдилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис бу юздан ҳасан саҳиҳ ғарибдир.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ السُّدِّيِّ، عَنْ مُرَّةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍِ ‏:‏ ‏(‏وإنْ مِنْكُمْ إِلاَّ وَارِدُهَا ‏)‏ قَالَ يَرِدُونَهَا ثُمَّ يَصْدُرُونَ بِأَعْمَالِهِمْ ‏.‏ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنِ السُّدِّيِّ، بِمِثْلِهِ ‏.‏ قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ قُلْتُ لِشُعْبَةَ إِنَّ إِسْرَائِيلَ حَدَّثَنِي عَنِ السُّدِّيِّ عَنْ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ شُعْبَةُ وَقَدْ سَمِعْتُهُ مِنَ السُّدِّيِّ مَرْفُوعًا وَلَكِنِّي عَمْدًا أَدَعُهُ ‏.‏

Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu) {Sizlardan unga yaqin bormaydigan birorta ham yoʻq} (Maryam 71) oyati haqida: «Ular unga (doʻzaxga) keladilar, soʻng oʻz amallariga qarab undan oʻtib ketadilar», dedi. Abdurrahmon ibn Mahdiy aytdi: Men Shuʼbaga: «Isroil menga as-Suddiydan, u Murradan, u Abdullohdan, u Nabiy ﷺdan deb rivoyat qildi-ku», dedim. Shuʼba: «Men ham uni as-Suddiydan marfuʼ holda eshitganman, lekin men uni qasddan (marfuʼ qilmasdan) qoldiraman», dedi.Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу) {Сизлардан унга яқин бормайдиган бирорта ҳам йўқ} (Марям 71) ояти ҳақида: «Улар унга (дўзахга) келадилар, сўнг ўз амалларига қараб ундан ўтиб кетадилар», деди. Абдурраҳмон ибн Маҳдий айтди: Мен Шуъбага: «Исроил менга ас-Суддийдан, у Муррадан, у Абдуллоҳдан, у Набий ﷺдан деб ривоят қилди-ку», дедим. Шуъба: «Мен ҳам уни ас-Суддийдан марфуъ ҳолда эшитганман, лекин мен уни қасддан (марфуъ қилмасдан) қолдираман», деди.

حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ، عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ، أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَوْ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي الأَنْصَارِ ‏"‏ لاَ يُحِبُّهُمْ إِلاَّ مُؤْمِنٌ وَلاَ يَبْغَضُهُمْ إِلاَّ مُنَافِقٌ مَنْ أَحَبَّهُمْ فَأَحَبَّهُ اللَّهُ وَمَنْ أَبْغَضَهُمْ فَأَبْغَضَهُ اللَّهُ ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْتُ لَهُ أَأَنْتَ سَمِعْتَهُ مِنَ الْبَرَاءِ فَقَالَ إِيَّاىَ حَدَّثَ ‏.‏ هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Baro ibn Ozib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Paygʻambar ﷺdan eshitdi — yoki: Paygʻambar ﷺ ansorlar haqida aytdilar, deydi: «Ularni faqat moʻmin sevadi, ularga faqat munofiq adovat qiladi. Kim ularni sevsa, Alloh uni sevadi; kim ularga adovat qilsa, Alloh unga adovat qiladi», dedilar. Men unga: «Buni sen Barodan eshitdingmi?» dedim. U: «Aynan menga (gapirib) rivoyat qildi», dedi. Bu hadis sahihdir.Баро ибн Озиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Пайғамбар ﷺдан эшитди — ёки: Пайғамбар ﷺ ансорлар ҳақида айтдилар, дейди: «Уларни фақат мўмин севади, уларга фақат мунофиқ адоват қилади. Ким уларни севса, Аллоҳ уни севади; ким уларга адоват қилса, Аллоҳ унга адоват қилади», дедилар. Мен унга: «Буни сен Бародан эшитдингми?» дедим. У: «Айнан менга (гапириб) ривоят қилди», деди. Бу ҳадис саҳиҳдир.