Talha ibn Ubaydulloh at-Taymiy

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ عَمِّهِ أَبِي سُهَيْلِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ سَمِعَ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ، يَقُولُ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ أَهْلِ نَجْدٍ، ثَائِرُ الرَّأْسِ، يُسْمَعُ دَوِيُّ صَوْتِهِ، وَلاَ يُفْقَهُ مَا يَقُولُ حَتَّى دَنَا، فَإِذَا هُوَ يَسْأَلُ عَنِ الإِسْلاَمِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ خَمْسُ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ هَلْ عَلَىَّ غَيْرُهَا قَالَ ‏"‏ لاَ، إِلاَّ أَنْ تَطَوَّعَ ‏"‏‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَصِيَامُ رَمَضَانَ ‏"‏‏.‏ قَالَ هَلْ عَلَىَّ غَيْرُهُ قَالَ ‏"‏ لاَ، إِلاَّ أَنْ تَطَوَّعَ ‏"‏‏.‏ قَالَ وَذَكَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الزَّكَاةَ‏.‏ قَالَ هَلْ عَلَىَّ غَيْرُهَا قَالَ ‏"‏ لاَ، إِلاَّ أَنْ تَطَوَّعَ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَأَدْبَرَ الرَّجُلُ وَهُوَ يَقُولُ وَاللَّهِ لاَ أَزِيدُ عَلَى هَذَا وَلاَ أَنْقُصُ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَفْلَحَ إِنْ صَدَقَ ‏"‏‏.‏

Talha ibn Ubaydulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Najddan sochlari toʻzgʻigan bir kishi Rasululloh ﷺ ning oldiga keldi. Biz uning baland ovozini eshitardik-u, lekin nima deyayotganini tushunmasdik; nihoyat u yaqinlashganida, Islom haqida soʻrayotganini bildik. Rasululloh ﷺ: «Kechayu kunduz (sutkada) besh vaqt namozni (toʻkis) ado etishing (lozim)», — dedilar. U kishi: «Bundan boshqa (namoz) bormi?» — dedi. U zot: «Yoʻq, faqat nafl oʻqimoqchi boʻlsang (mayli)», — dedilar. Soʻng Rasululloh ﷺ: «Ramazon oyida roʻza tutishing (lozim)», — dedilar. U: «Bundan boshqa roʻza bormi?» — dedi. U zot: «Yoʻq, faqat nafl tutmoqchi boʻlsang (mayli)», — dedilar. Soʻng Rasululloh ﷺ: «Zakot berishing (lozim)», — dedilar. U: «Bundan boshqa berishim kerak boʻlgan narsa bormi?» — dedi. U zot: «Yoʻq, faqat oʻzing (nafl) sadaqa bermoqchi boʻlsang (mayli)», — dedilar. Soʻng u kishi: «Allohga qasamki, men bundan na kam, na ortiq qilaman», — deb (orqasiga) qaytdi. Rasululloh ﷺ: «Agar aytgani rost boʻlsa, u najot topadi (jannatga kiradi)», — dedilar.Талҳа ибн Убайдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Нажддан сочлари тўзғиган бир киши Расулуллоҳ ﷺ нинг олдига келди. Биз унинг баланд овозини эшитардик-у, лекин нима деяётганини тушунмасдик; ниҳоят у яқинлашганида, Ислом ҳақида сўраётганини билдик. Расулуллоҳ ﷺ: «Кечаю кундуз (суткада) беш вақт намозни (тўкис) адо этишинг (лозим)», — дедилар. У киши: «Бундан бошқа (намоз) борми?» — деди. У зот: «Йўқ, фақат нафл ўқимоқчи бўлсанг (майли)», — дедилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ: «Рамазон ойида рўза тутишинг (лозим)», — дедилар. У: «Бундан бошқа рўза борми?» — деди. У зот: «Йўқ, фақат нафл тутмоқчи бўлсанг (майли)», — дедилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ: «Закот беришинг (лозим)», — дедилар. У: «Бундан бошқа беришим керак бўлган нарса борми?» — деди. У зот: «Йўқ, фақат ўзинг (нафл) садақа бермоқчи бўлсанг (майли)», — дедилар. Сўнг у киши: «Аллоҳга қасамки, мен бундан на кам, на ортиқ қиламан», — деб (орқасига) қайтди. Расулуллоҳ ﷺ: «Агар айтгани рост бўлса, у нажот топади (жаннатга киради)», — дедилар.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ، أَنَّ أَعْرَابِيًّا، جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثَائِرَ الرَّأْسِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْبِرْنِي مَاذَا فَرَضَ اللَّهُ عَلَىَّ مِنَ الصَّلاَةِ فَقَالَ ‏"‏ الصَّلَوَاتِ الْخَمْسَ، إِلاَّ أَنْ تَطَّوَّعَ شَيْئًا ‏"‏‏.‏ فَقَالَ أَخْبِرْنِي مَا فَرَضَ اللَّهُ عَلَىَّ مِنَ الصِّيَامِ فَقَالَ ‏"‏ شَهْرَ رَمَضَانَ، إِلاَّ أَنْ تَطَّوَّعَ شَيْئًا ‏"‏‏.‏ فَقَالَ أَخْبِرْنِي بِمَا فَرَضَ اللَّهُ عَلَىَّ مِنَ الزَّكَاةِ فَقَالَ فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَرَائِعَ الإِسْلاَمِ‏.‏ قَالَ وَالَّذِي أَكْرَمَكَ لاَ أَتَطَوَّعُ شَيْئًا، وَلاَ أَنْقُصُ مِمَّا فَرَضَ اللَّهُ عَلَىَّ شَيْئًا‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَفْلَحَ إِنْ صَدَقَ، أَوْ دَخَلَ الْجَنَّةَ إِنْ صَدَقَ ‏"‏‏.‏

Talha ibn Ubaydulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Sochlari toʻzigʻan bir baduiy (sahroyi arab) Allohning Rasuli ﷺ ning oldiga kelib: «Yo Rasululloh, Alloh menga namoz borasida nimani farz qilganini ayting», — dedi. U zot: «Sen — agar nafl (oʻqishni) xohlamasang — kecha-kunduzda (sutkada) besh vaqt farz namozni mukammal oʻqishing (kerak)», — dedilar. Baduiy yana: «Alloh menga roʻza borasida nimani farz qilganini ayting», — dedi. U zot: «Sen — agar nafl (tutishni) xohlamasang — butun Ramazon oyida roʻza tutishing (kerak)», — dedilar. Baduiy yana: «Alloh menga zakot borasida nimani farz qilganini ayting», — dedi. Shunday qilib, Allohning Rasuli ﷺ unga Islomning barcha (asosiy) qoidalarini aytib berdilar. Baduiy: «Seni (ulugʻvorlik bilan) sharaflagan Zotga qasamki, men na nafl (ibodat) qilaman, na Alloh menga farz qilgan narsani kamaytiraman», — dedi. Allohning Rasuli ﷺ: «Agar u rost soʻzlasa, u (najot topib) qutuladi (yoki unga jannat nasib boʻladi)», — dedilar.Талҳа ибн Убайдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Сочлари тўзиған бир бадуий (саҳройи араб) Аллоҳнинг Расули ﷺ нинг олдига келиб: «Ё Расулуллоҳ, Аллоҳ менга намоз борасида нимани фарз қилганини айтинг», — деди. У зот: «Сен — агар нафл (ўқишни) хоҳламасанг — кеча-кундузда (суткада) беш вақт фарз намозни мукаммал ўқишинг (керак)», — дедилар. Бадуий яна: «Аллоҳ менга рўза борасида нимани фарз қилганини айтинг», — деди. У зот: «Сен — агар нафл (тутишни) хоҳламасанг — бутун Рамазон ойида рўза тутишинг (керак)», — дедилар. Бадуий яна: «Аллоҳ менга закот борасида нимани фарз қилганини айтинг», — деди. Шундай қилиб, Аллоҳнинг Расули ﷺ унга Исломнинг барча (асосий) қоидаларини айтиб бердилар. Бадуий: «Сени (улуғворлик билан) шарафлаган Зотга қасамки, мен на нафл (ибодат) қиламан, на Аллоҳ менга фарз қилган нарсани камайтираман», — деди. Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Агар у рост сўзласа, у (нажот топиб) қутулади (ёки унга жаннат насиб бўлади)», — дедилар.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ عَمِّهِ أَبِي سُهَيْلٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ سَمِعَ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ، يَقُولُ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَإِذَا هُوَ يَسْأَلُهُ عَنِ الإِسْلاَمِ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ خَمْسُ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ هَلْ عَلَىَّ غَيْرُهَا قَالَ ‏"‏ لاَ، إِلاَّ أَنْ تَطَّوَّعَ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَصِيَامُ رَمَضَانَ ‏"‏‏.‏ قَالَ هَلْ عَلَىَّ غَيْرُهُ قَالَ ‏"‏ لاَ، إِلاَّ أَنْ تَطَّوَّعَ ‏"‏‏.‏ قَالَ وَذَكَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الزَّكَاةَ‏.‏ قَالَ هَلْ عَلَىَّ غَيْرُهَا قَالَ ‏"‏ لاَ، إِلاَّ أَنْ تَطَّوَّعَ ‏"‏‏.‏ فَأَدْبَرَ الرَّجُلُ وَهْوَ يَقُولُ وَاللَّهِ لاَ أَزِيدُ عَلَى هَذَا وَلاَ أَنْقُصُ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَفْلَحَ إِنْ صَدَقَ ‏"‏‏.‏

Talha ibn Ubaydulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Allohning Rasuli ﷺ ga kelib, undan Islom haqida soʻradi. Allohning Rasuli ﷺ: «Sen bir kun-tunda (24 soatda) besh (vaqt) farz namozni oʻqishing (kerak)», — dedilar. U kishi: «Menga (yana) boshqa farz namoz bormi?» — dedi. Allohning Rasuli ﷺ: «Yoʻq, magar sen nafl (qoʻshimcha) (namoz) oʻqishni xohlasang», — dedilar. Soʻng Allohning Rasuli ﷺ: «Sen Ramazon oyida roʻza tutishing (kerak)», — dedilar. U kishi: «Menga boshqa (kunlarda) roʻza (bormi)?» — dedi. Allohning Rasuli ﷺ: «Yoʻq, magar sen nafl (qoʻshimcha) roʻza tutishni xohlasang», — dedilar. Soʻng Allohning Rasuli ﷺ unga farz zakot haqida aytdi. U kishi: «Menga (bundan) boshqa biror narsa (berish) bormi?» — dedi. Allohning Rasuli ﷺ: «Yoʻq, magar sen nafl (qoʻshimcha) sadaqa berishni xohlasang», — dedilar. Bas, u kishi: «Allohga qasamki, men bundan koʻproq ham, kamroq ham qilmayman», — deb ketdi. Allohning Rasuli ﷺ: «Agar u rost (soʻzida turgan) boʻlsa, u (najot topib) yutadi», — dedilar.Талҳа ибн Убайдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Аллоҳнинг Расули ﷺ га келиб, ундан Ислом ҳақида сўради. Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Сен бир кун-тунда (24 соатда) беш (вақт) фарз намозни ўқишинг (керак)», — дедилар. У киши: «Менга (яна) бошқа фарз намоз борми?» — деди. Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Йўқ, магар сен нафл (қўшимча) (намоз) ўқишни хоҳласанг», — дедилар. Сўнг Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Сен Рамазон ойида рўза тутишинг (керак)», — дедилар. У киши: «Менга бошқа (кунларда) рўза (борми)?» — деди. Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Йўқ, магар сен нафл (қўшимча) рўза тутишни хоҳласанг», — дедилар. Сўнг Аллоҳнинг Расули ﷺ унга фарз закот ҳақида айтди. У киши: «Менга (бундан) бошқа бирор нарса (бериш) борми?» — деди. Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Йўқ, магар сен нафл (қўшимча) садақа беришни хоҳласанг», — дедилар. Бас, у киши: «Аллоҳга қасамки, мен бундан кўпроқ ҳам, камроқ ҳам қилмайман», — деб кетди. Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Агар у рост (сўзида турган) бўлса, у (нажот топиб) ютади», — дедилар.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ، أَنَّ أَعْرَابِيًّا، جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثَائِرَ الرَّأْسِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْبِرْنِي مَاذَا فَرَضَ اللَّهُ عَلَىَّ مِنَ الصَّلاَةِ فَقَالَ ‏"‏ الصَّلَوَاتِ الْخَمْسَ، إِلاَّ أَنْ تَطَوَّعَ شَيْئًا ‏"‏‏.‏ فَقَالَ أَخْبِرْنِي بِمَا فَرَضَ اللَّهُ عَلَىَّ مِنَ الصِّيَامِ قَالَ ‏"‏ شَهْرَ رَمَضَانَ، إِلاَّ أَنْ تَطَوَّعَ شَيْئًا ‏"‏‏.‏ قَالَ أَخْبِرْنِي بِمَا فَرَضَ اللَّهُ عَلَىَّ مِنَ الزَّكَاةِ قَالَ فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَرَائِعَ الإِسْلاَمِ‏.‏ قَالَ وَالَّذِي أَكْرَمَكَ لاَ أَتَطَوَّعُ شَيْئًا وَلاَ أَنْقُصُ مِمَّا فَرَضَ اللَّهُ عَلَىَّ شَيْئًا‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَفْلَحَ إِنْ صَدَقَ ‏"‏‏.‏ أَوْ ‏"‏ دَخَلَ الْجَنَّةَ إِنْ صَدَقَ ‏"‏‏.‏ وَقَالَ بَعْضُ النَّاسِ فِي عِشْرِينَ وَمِائَةِ بَعِيرٍ حِقَّتَانِ‏.‏ فَإِنْ أَهْلَكَهَا مُتَعَمِّدًا، أَوْ وَهَبَهَا أَوِ احْتَالَ فِيهَا فِرَارًا مِنَ الزَّكَاةِ، فَلاَ شَىْءَ عَلَيْهِ‏.‏

(Talha ibn Ubaydulloh (roziyallohu anhu) rivoyat qildiki,) Sochlari toʻzgʻigan bir aʼrobiy (sahroyi) Rasululloh ﷺning huzurlariga kelib: «Yo Rasululloh, Alloh menga namozdan nimani farz qilganini ayting», dedi. U zot: «Besh (vaqt) namozni — magar sen (qoʻshimcha) nafl (oʻqimoqchi) boʻlsang (bundan tashqari)», dedilar. U: «Alloh menga roʻzadan nimani farz qilganini ayting», dedi. U zot: «Ramazon oyini — magar sen (qoʻshimcha) nafl (tutmoqchi) boʻlsang», dedilar. U: «Alloh menga zakotdan nimani farz qilganini ayting», dedi. Bas, Rasululloh ﷺ unga islom shariatlarini (hukmlarini) aytib berdilar. U: «Seni (Alloh) ulugʻlagan Zotga qasamki, men hech qanday nafl (qoʻshimcha) qilmayman va Alloh menga farz qilgan narsadan hech narsani kamaytirmayman», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Agar rost (soʻzlagan) boʻlsa, najot topdi» — yoki: «Agar rost boʻlsa, jannatga kirdi», dedilar. (Buxoriy aytdi:) Baʼzi kishilar esa: «Bir yuz yigirma tuyada ikkita hiqqa (uch yoshli tuya zakot) bor; bas, agar (egasi) ularni qasdan halok qilsa, yoki hadya qilsa, yoki zakotdan qochish uchun hiyla ishlatsa, unga hech narsa (lozim) emas», deydilar (— bu esa hadisga ziddir).(Талҳа ибн Убайдуллоҳ (розияллоҳу анҳу) ривоят қилдики,) Сочлари тўзғиган бир аъробий (саҳройи) Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига келиб: «Ё Расулуллоҳ, Аллоҳ менга намоздан нимани фарз қилганини айтинг», деди. У зот: «Беш (вақт) намозни — магар сен (қўшимча) нафл (ўқимоқчи) бўлсанг (бундан ташқари)», дедилар. У: «Аллоҳ менга рўзадан нимани фарз қилганини айтинг», деди. У зот: «Рамазон ойини — магар сен (қўшимча) нафл (тутмоқчи) бўлсанг», дедилар. У: «Аллоҳ менга закотдан нимани фарз қилганини айтинг», деди. Бас, Расулуллоҳ ﷺ унга ислом шариатларини (ҳукмларини) айтиб бердилар. У: «Сени (Аллоҳ) улуғлаган Зотга қасамки, мен ҳеч қандай нафл (қўшимча) қилмайман ва Аллоҳ менга фарз қилган нарсадан ҳеч нарсани камайтирмайман», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Агар рост (сўзлаган) бўлса, нажот топди» — ёки: «Агар рост бўлса, жаннатга кирди», дедилар. (Бухорий айтди:) Баъзи кишилар эса: «Бир юз йигирма туяда иккита ҳиққа (уч ёшли туя закот) бор; бас, агар (эгаси) уларни қасдан ҳалок қилса, ёки ҳадя қилса, ёки закотдан қочиш учун ҳийла ишлаца, унга ҳеч нарса (лозим) эмас», дейдилар (— бу эса ҳадисга зиддир).