Tovus ibn Kaysan al-Yamaniy

وَعَنْ طَاوُسٍ مُرْسَلًا: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «من أحيى مَوَاتًا مِنَ الْأَرْضِ فَهُوَ لَهُ وَعَادِيُّ الْأَرْضِ لِلَّهِ وَرَسُولِهِ ثُمَّ هِيَ لَكُمْ مِنِّي» . رَوَاهُ الشَّافِعِي

Tovus (rahimahulloh)dan mursal tarzda rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim oʻlik (obod qilinmagan, egasiz) yerni obod qilsa, u oʻsha kishiniki boʻladi. Qadimgi (egasi noaniq) yer esa Alloh va Uning Rasuliniiki, soʻngra u mendan sizlarga (beriladi)», dedilar. Shofeiy rivoyat qilgan.Товус (раҳимаҳуллоҳ)дан мурсал тарзда ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким ўлик (обод қилинмаган, эгасиз) ерни обод қилса, у ўша кишиники бўлади. Қадимги (эгаси ноаниқ) ер эса Аллоҳ ва Унинг Расулиниики, сўнгра у мендан сизларга (берилади)», дедилар. Шофеий ривоят қилган.

وَعَن طَاوُوس عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مَنْ قُتِلَ فِي عِمِّيَّةٍ فِي رَمْيٍ يَكُونُ بَيْنَهُمْ بِالْحِجَارَةِ أَوْ جَلْدٍ بِالسِّيَاطِ أَوْ ضَرْبٍ بِعَصًا فَهُوَ خَطَأٌ عقله الْخَطَأِ وَمَنْ قَتَلَ عَمْدًا فَهُوَ قَوَدٌ وَمَنْ حَالَ دُونَهُ فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَغَضَبُهُ لَا يُقْبَلُ مِنْهُ صَرْفٌ وَلَا عَدْلٌ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد وَالنَّسَائِيّ

Tovus oʻz rivoyatida: «Kim oʻldirilsa…» dedi. Ibn Ubayd esa oʻz rivoyatida: Rasululloh ﷺ: «Kim odamlar orasida toshlar otish, qamchilar bilan urish yoki tayoq bilan urish chogʻidagi koʻr-koʻrona toʻqnashuvda oʻldirilsa, bu xatodir va uning diyati xato (qotillik) diyatidir. Kim qasddan oʻldirilsa, qasos vojibdir», dedilar. Ibn Ubayd: «Qoʻl qasosi (vojibdir)», dedi. Soʻng (ikki rivoyat) bir xil davom etadi: «Kim uning oʻrtasiga (kirib, qasosga) toʻsqinlik qilsa, unga Allohning laʼnati va gʻazabi boʻlsin, undan na nafl, na farz amal qabul qilinmaydi». Sufyonning hadisi toʻliqroqdir.Товус ўз ривоятида: «Ким ўлдирилса…» деди. Ибн Убайд эса ўз ривоятида: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким одамлар орасида тошлар отиш, қамчилар билан уриш ёки таёқ билан уриш чоғидаги кўр-кўрона тўқнашувда ўлдирилса, бу хатодир ва унинг дияти хато (қотиллик) диятидир. Ким қасддан ўлдирилса, қасос вожибдир», дедилар. Ибн Убайд: «Қўл қасоси (вожибдир)», деди. Сўнг (икки ривоят) бир хил давом этади: «Ким унинг ўртасига (кириб, қасосга) тўсқинлик қилса, унга Аллоҳнинг лаънати ва ғазаби бўлсин, ундан на нафл, на фарз амал қабул қилинмайди». Суфённинг ҳадиси тўлиқроқдир.

وَعَنْ طَاوُسٍ أَنَّ مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ أَتَى بِوَقَصِ الْبَقَرِ فَقَالَ: لَمْ يَأْمُرْنِي فِيهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِشَيْءٍ. رَوَاهُ الدَّارَقُطْنِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَقَالَ: الْوَقَصُ مَا لَمْ يَبْلُغِ الْفَرِيضَةَ

Tovus (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Muoz ibn Jabalga qoramolning vaqasi keltirildi. Shunda u: «Nabiy ﷺ menga bu haqda hech narsa buyurmaganlar», dedi. Doraqutniy va Shofeiy rivoyat qilishgan. Shofeiy: «Vaqas — nisob (farz miqdori)ga yetmagan sondir», dedi.Товус (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Муоз ибн Жабалга қорамолнинг вақаси келтирилди. Шунда у: «Набий ﷺ менга бу ҳақда ҳеч нарса буюрмаганлар», деди. Дорақутний ва Шофеий ривоят қилишган. Шофеий: «Вақас — нисоб (фарз миқдори)га етмаган сондир», деди.

وَعَنْ طَاوُوسٍ مُرْسَلًا قَالَ: سُئِلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: أَيُّ النَّاسِ أَحْسَنُ صَوْتًا لِلْقُرْآنِ؟ وَأَحْسَنُ قِرَاءَةً؟ قَالَ: «مَنْ إِذَا سَمِعْتَهُ يقْرَأ أَرَأَيْت أَنَّهُ يَخْشَى اللَّهَ» . قَالَ طَاوُوسٌ: وَكَانَ طَلْقٌ كَذَلِك. رَوَاهُ الدَّارمِيّ

Tovus (rahimahulloh)dan mursal tarzda rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺdan: «Odamlarning qaysi biri Qurʼonni eng chiroyli tovush va eng goʻzal qiroat bilan oʻqiydi?» deb soʻralganda, u zot: «Oʻqiyotganini eshitganingda, u Allohdan qoʻrqadi deb oʻylaydigan kishidir», dedilar. Tovus: «Talq ham shunday edi», dedi. Dorimiy rivoyat qilgan.Товус (раҳимаҳуллоҳ)дан мурсал тарзда ривоят қилинади: Набий ﷺдан: «Одамларнинг қайси бири Қуръонни энг чиройли товуш ва энг гўзал қироат билан ўқийди?» деб сўралганда, у зот: «Ўқиётганини эшитганингда, у Аллоҳдан қўрқади деб ўйлайдиган кишидир», дедилар. Товус: «Талқ ҳам шундай эди», деди. Доримий ривоят қилган.