حَدَّثَنَا يُونُسُ وَسُرَيْجٌ قَالَ حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ قَالَ كَانَ أَبُو هُرَيْرَةَ يُحَدِّثُعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِنَّ فِي الْجُمُعَةِ سَاعَةً فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قُلْتُ وَاللَّهِ لَوْ جِئْتُ أَبَا سَعِيدٍ فَسَأَلْتُهُ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ ثُمَّ خَرَجْتُ مِنْ عِنْدِهِ فَدَخَلْتُ عَلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلَامٍ فَسَأَلْتُ عَنْهَا فَقَالَ خَلَقَ اللَّهُ آدَمَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَأُهْبِطَ إِلَى الْأَرْضِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَقَبَضَهُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَفِيهِ تَقُومُ السَّاعَةُ فَهِيَ آخِرُ سَاعَةٍ وَقَالَ سُرَيْجٌ فَهِيَ آخِرُ سَاعَتِهِ فَقُلْتُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِي صَلَاةٍ وَلَيْسَتْ بِسَاعَةِ صَلَاةٍ قَالَ أَوَلَمْ تَعْلَمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مُنْتَظِرُ الصَّلَاةِ فِي صَلَاةٍ قُلْتُ بَلَى هِيَ وَاللَّهِ هِيَ

Abu Salama aytdi: Abu Hurayra Rasululloh ﷺ dan: «Albatta, jumada bir soat bor», deb hadis aytar edi — (roviy) hadisni zikr qildi. Men: «Allohga qasamki, Abu Saidning oldiga borib undan soʻrasam edi», dedim — (roviy) hadisni zikr qildi. Soʻng uning huzuridan chiqib, Abdulloh ibn Salomning oldiga kirdim va u haqda soʻradim. U: «Alloh Odamni juma kuni yaratdi, u juma kuni yerga tushirildi, juma kuni qabz qilindi va unda qiyomat qoyim boʻladi. Bas, u — oxirgi soatdir», dedi. Surayj esa: «Bas, u — uning oxirgi soatidir», dedi. Men: «Rasululloh ﷺ ‹namozda (boʻlsa)› dedilar-ku, holbuki u namoz soati emas-ku», dedim. U: «Rasululloh ﷺ ning: ‹Namozni kutguvchi namozdadir›, deganlarini bilmaysanmi?» dedi. Men: «Ha, Allohga qasamki, u oʻshadir, oʻshadir», dedim.Абу Салама айтди: Абу Ҳурайра Расулуллоҳ ﷺ дан: «Албатта, жумада бир соат бор», деб ҳадис айтар эди — (ровий) ҳадисни зикр қилди. Мен: «Аллоҳга қасамки, Абу Саиднинг олдига бориб ундан сўрасам эди», дедим — (ровий) ҳадисни зикр қилди. Сўнг унинг ҳузуридан чиқиб, Абдуллоҳ ибн Саломнинг олдига кирдим ва у ҳақда сўрадим. У: «Аллоҳ Одамни жума куни яратди, у жума куни ерга туширилди, жума куни қабз қилинди ва унда қиёмат қойим бўлади. Бас, у — охирги соатдир», деди. Сурайж эса: «Бас, у — унинг охирги соатидир», деди. Мен: «Расулуллоҳ ﷺ ‹намозда (бўлса)› дедилар-ку, ҳолбуки у намоз соати эмас-ку», дедим. У: «Расулуллоҳ ﷺ нинг: ‹Намозни кутгувчи намоздадир›, деганларини билмайсанми?» деди. Мен: «Ҳа, Аллоҳга қасамки, у ўшадир, ўшадир», дедим.

حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا الْفُضَيْلُ يَعْنِي ابْنَ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ خُنَيْسٍ الْغِفَارِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلَامٍ قَالَمَا بَيْنَ كَدَاءٍ وَأُحُدٍ حَرَامٌ حَرَّمَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا كُنْتُ لِأَقْطَعَ بِهِ شَجَرَةً وَلَا أَقْتُلَ بِهِ طَائِرًا

Abdulloh ibn Salom (roziyallohu anhu) aytdi: Kadoʼ bilan Uhud orasi haromdir, uni Rasululloh ﷺ harom qilganlar. Men unda biror daraxtni kesmasman va biror qushni oʻldirmasman.Абдуллоҳ ибн Салом (розияллоҳу анҳу) айтди: Кадў билан Уҳуд ораси ҳаромдир, уни Расулуллоҳ ﷺ ҳаром қилганлар. Мен унда бирор дарахтни кесмасман ва бирор қушни ўлдирмасман.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْحَارِثِ حَدَّثَنِي الضَّحَّاكُ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلَامٍ قَالَقُلْتُ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسٌ إِنَّا نَجِدُ فِي كِتَابِ اللَّهِ فِي يَوْمِ الْجُمُعَةِ سَاعَةً لَا يُوَافِقُهَا عَبْدٌ مُسْلِمٌ وَهُوَ فِي الصَّلَاةِ فَيَسْأَلَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ شَيْئًا إِلَّا أَعْطَاهُ مَا سَأَلَهُ فَأَشَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بَعْضُ سَاعَةٍ قَالَ فَقُلْتُ صَدَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو النَّضْرِ قَالَ أَبُو سَلَمَةَ سَأَلْتُهُ أَيَّةَ سَاعَةٍ هِيَ قَالَ آخِرُ سَاعَاتِ النَّهَارِ فَقُلْتُ إِنَّهَا لَيْسَتْ بِسَاعَةِ صَلَاةٍ فَقَالَ بَلَى إِنَّ الْعَبْدَ الْمُسْلِمَ فِي صَلَاتِهِ إِذَا صَلَّى ثُمَّ قَعَدَ فِي مُصَلَّاهُ لَا يَحْبِسُهُ إِلَّا انْتِظَارُ الصَّلَاةِ

Abdulloh ibn Salom (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ oʻtirgan hollarida men: «Biz Allohning Kitobida juma kunida shunday bir soat borligini topamiz: musulmon banda namozda boʻlgan holda unga toʻgʻri kelsa va Alloh azza va jalladan biror narsa soʻrasa, Alloh unga soʻraganini albatta beradi», dedim. Shunda Rasululloh ﷺ: «Soatning bir qismi», deb ishora qildilar. Men: «Rasululloh ﷺ rost aytdilar», dedim. Abu Salama aytdi: Men undan: «U qaysi soat?» deb soʻradim. U: «Kunduzning oxirgi soatlaridir», dedi. Men: «U namoz soati emas-ku», dedim. U: «Yoʻq, (aksincha) musulmon banda namoz oʻqib, soʻng namozgohida oʻtirsa va uni namozni kutishdan boshqa narsa ushlab turmasa, u namozidadir», dedi.Абдуллоҳ ибн Салом (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ ўтирган ҳолларида мен: «Биз Аллоҳнинг Китобида жума кунида шундай бир соат борлигини топамиз: мусулмон банда намозда бўлган ҳолда унга тўғри келса ва Аллоҳ азза ва жалладан бирор нарса сўраса, Аллоҳ унга сўраганини албатта беради», дедим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Соатнинг бир қисми», деб ишора қилдилар. Мен: «Расулуллоҳ ﷺ рост айтдилар», дедим. Абу Салама айтди: Мен ундан: «У қайси соат?» деб сўрадим. У: «Кундузнинг охирги соатларидир», деди. Мен: «У намоз соати эмас-ку», дедим. У: «Йўқ, (аксинча) мусулмон банда намоз ўқиб, сўнг намозгоҳида ўтирса ва уни намозни кутишдан бошқа нарса ушлаб турмаса, у намозидадир», деди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَعْلَي أَبُو مُحَيَّاةَ التَّيْمِيُّ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ حَدَّثَنِي ابْنُ أَخِي عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلَامٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلَامٍ قَالَقَدِمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَيْسَ اسْمِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ فَسَمَّانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ

Abdulloh ibn Salom (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ huzurlariga keldim, ismim Abdulloh ibn Salom emas edi. Shunda Rasululloh ﷺ menga Abdulloh ibn Salom deb ism qoʻydilar.Абдуллоҳ ибн Салом (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келдим, исмим Абдуллоҳ ибн Салом эмас эди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ менга Абдуллоҳ ибн Салом деб исм қўйдилар.

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ أَنَّ يَحْيَى بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَهُ عَنْ عَوْنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ يُوسُفَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلَامٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَبَيْنَمَا نَحْنُ نَسِيرُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ سَمِعَ الْقَوْمَ وَهُمْ يَقُولُونَ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِيمَانٌ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَجِهَادٌ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَحَجٌّ مَبْرُورٌ ثُمَّ سَمِعَ نِدَاءً فِي الْوَادِي يَقُولُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا أَشْهَدُ وَأَشْهَدُ أَنْ لَا يَشْهَدَ بِهَا أَحَدٌ إِلَّا بَرِئَ مِنْ الشِّرْكِقَالَ عَبْد اللَّهِ وَسَمِعْتُهُ أَنَا مِنْ هَارُونَ

Yusuf ibn Abdulloh ibn Salom otasidan rivoyat qiladi: U aytdi: Biz Rasululloh ﷺ bilan birga yurib borayotganimizda, u zot odamlarning: «Ey Allohning Rasuli, qaysi amal afzalroq?» deyayotganlarini eshitdilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Allohga va Uning Rasuliga iymon keltirish, Alloh yoʻlida jihod qilish va mabrur hajdir», dedilar. Soʻng u zot vodiyda: «Ashhadu al laa ilaaha illalloh va anna Muhammadan Rasululloh», deb nido qilayotgan ovozni eshitdilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Men ham guvohlik beraman va guvohlik beramanki, buni kim aytsa, shirkdan xalos boʻlgan boʻladi», dedilar. Abdulloh aytdi: Men uni Horundan (oʻzim) eshitganman.Юсуф ибн Абдуллоҳ ибн Салом отасидан ривоят қилади: У айтди: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга юриб бораётганимизда, у зот одамларнинг: «Эй Аллоҳнинг Расули, қайси амал афзалроқ?» деяётганларини эшитдилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳга ва Унинг Расулига иймон келтириш, Аллоҳ йўлида жиҳод қилиш ва мабрур ҳаждир», дедилар. Сўнг у зот водийда: «Ашҳаду ал лаа илааҳа иллаллоҳ ва анна Муҳаммадан Расулуллоҳ», деб нидо қилаётган овозни эшитдилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Мен ҳам гувоҳлик бераман ва гувоҳлик бераманки, буни ким айтса, ширкдан халос бўлган бўлади», дедилар. Абдуллоҳ айтди: Мен уни Ҳорундан (ўзим) эшитганман.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عَوْفٍ حَدَّثَنَا زُرَارَةُ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا عَوْفٌ عَنْ زُرَارَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلَامٍ قَالَلَمَّا قَدِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ انْجَفَلَ النَّاسُ عَلَيْهِ فَكُنْتُ فِيمَنْ انْجَفَلَ فَلَمَّا تَبَيَّنْتُ وَجْهَهُ عَرَفْتُ أَنَّ وَجْهَهُ لَيْسَ بِوَجْهِ كَذَّابٍ فَكَانَ أَوَّلُ شَيْءٍ سَمِعْتُهُ يَقُولُ أَفْشُوا السَّلَامَ وَأَطْعِمُوا الطَّعَامَ وَصِلُوا الْأَرْحَامَ وَصَلُّوا وَالنَّاسُ نِيَامٌ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ بِسَلَامٍ

Abdulloh ibn Salom (roziyallohu anhu) aytdi: Nabiy ﷺ Madinaga kelganlarida, odamlar u zot tomon toʻp-toʻp boʻlib oqib ketdilar; men ham oqib ketganlar orasida edim. U zotning yuzlarini yaqqol koʻrganimda, bu yuz yolgʻonchining yuzi emasligini bildim. U zotdan eshitgan birinchi soʻzim shu boʻldi: «Salomni yoyinglar, taom yediringlar, qarindoshlik rishtalarini ulanglar va odamlar uxlab yotgan paytda namoz oʻqinglar — jannatga salomatlik bilan kirasizlar».Абдуллоҳ ибн Салом (розияллоҳу анҳу) айтди: Набий ﷺ Мадинага келганларида, одамлар у зот томон тўп-тўп бўлиб оқиб кетдилар; мен ҳам оқиб кетганлар орасида эдим. У зотнинг юзларини яққол кўрганимда, бу юз ёлғончининг юзи эмаслигини билдим. У зотдан эшитган биринчи сўзим шу бўлди: «Саломни ёйинглар, таом едиринглар, қариндошлик ришталарини уланглар ва одамлар ухлаб ётган пайтда намоз ўқинглар — жаннатга саломатлик билан кирасизлар».

قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ: مَالِكٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْهَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْحَارِثِ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَثُمَّ لَقِيتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَلَامٍ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ ثُمَّ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ قَدْ عَلِمْتُ أَيَّةَ سَاعَةٍ هِيَ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ لَهُ فَأَخْبِرْنِي وَلَا تَضِنَّ عَلَيَّ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ هِيَ آخِرُ سَاعَةٍ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ كَيْفَ تَكُونُ آخِرَ سَاعَةٍ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُصَادِفُهَا عَبْدٌ مُسْلِمٌ يُصَلِّي وَتِلْكَ سَاعَةٌ لَا يُصَلَّى فِيهَا قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ أَلَمْ يَقُلْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ جَلَسَ مَجْلِسًا يَنْتَظِرُ فِيهِ الصَّلَاةَ فَهُوَ فِي الصَّلَاةِ حَتَّى يُصَلِّيَ فَقُلْتُ بَلَى قَالَ فَهُوَ ذَاكَ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Soʻng men Abdulloh ibn Salomni uchratdim — (roviy) hadisni zikr qildi. Soʻng Abdulloh ibn Salom: «Men u qaysi soat ekanini bilaman», dedi. Abu Hurayra aytdi: Men unga: «Menga xabar ber va mendan qizgʻanma», dedim. Abdulloh: «U — juma kunining oxirgi soatidir», dedi. Abu Hurayra aytdi: Men: «Qanday qilib u juma kunining oxirgi soati boʻlsin, holbuki Rasululloh ﷺ: ‹Namoz oʻqib turgan musulmon banda unga toʻgʻri kelmaydi (magar soʻragani beriladi)›, deganlar-ku, oʻsha soat esa namoz oʻqilmaydigan soat-ku?» dedim. Abdulloh ibn Salom: «Rasululloh ﷺ: ‹Kim namozni kutib bir majlisda oʻtirsa, u namoz oʻqiguncha namozdadir›, demaganmilar?» dedi. Men: «Ha», dedim. U: «Bas, mana shu oʻshadir», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Сўнг мен Абдуллоҳ ибн Саломни учратдим — (ровий) ҳадисни зикр қилди. Сўнг Абдуллоҳ ибн Салом: «Мен у қайси соат эканини биламан», деди. Абу Ҳурайра айтди: Мен унга: «Менга хабар бер ва мендан қизғанма», дедим. Абдуллоҳ: «У — жума кунининг охирги соатидир», деди. Абу Ҳурайра айтди: Мен: «Қандай қилиб у жума кунининг охирги соати бўлсин, ҳолбуки Расулуллоҳ ﷺ: ‹Намоз ўқиб турган мусулмон банда унга тўғри келмайди (магар сўрагани берилади)›, деганлар-ку, ўша соат эса намоз ўқилмайдиган соат-ку?» дедим. Абдуллоҳ ибн Салом: «Расулуллоҳ ﷺ: ‹Ким намозни кутиб бир мажлисда ўтирса, у намоз ўқигунча намоздадир›, демаганмилар?» деди. Мен: «Ҳа», дедим. У: «Бас, мана шу ўшадир», деди.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَفَلَقِيتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَلَامٍ فَحَدَّثْتُهُ حَدِيثِي وَحَدِيثَ كَعْبٍ فِي قَوْلِهِ فِي كُلِّ سَنَةٍ قَالَ كَذَبَ كَعْبٌ هُوَ كَمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي كُلِّ يَوْمِ جُمُعَةٍ قُلْتُ إِنَّهُ قَدْ رَجَعَ قَالَ أَمَا وَالَّذِي نَفْسُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلَامٍ بِيَدِهِ إِنِّي لَأَعْرِفُ تِلْكَ السَّاعَةَ قَالَ قُلْتُ يَا عَبْدَ اللَّهِ فَأَخْبِرْنِي بِهَا قَالَ هِيَ آخِرُ سَاعَةٍ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ قَالَ قُلْتُ قَالَ لَا يُوَافِقُ مُؤْمِنٌ وَهُوَ يُصَلِّي قَالَ أَمَا سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ انْتَظَرَ صَلَاةً فَهُوَ فِي صَلَاةٍ حَتَّى يُصَلِّيَ قُلْتُ بَلَى قَالَ فَهُوَ كَذَلِكَ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Soʻng men Abdulloh ibn Salomni uchratdim va unga oʻz hadisimni hamda Kaʼbning ‹har yilda bir marta› degan soʻzini soʻzlab berdim. U: «Kaʼb yolgʻon aytibdi; u Rasululloh ﷺ aytganlaridek — har juma kunidadir», dedi. Men: «U (soʻzidan) qaytdi», dedim. U: «Abdulloh ibn Salomning joni Qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, men oʻsha soatni albatta bilaman», dedi. Men: «Ey Abdulloh, menga uni xabar ber», dedim. U: «U — juma kunining oxirgi soatidir», dedi. Men: «U zot: ‹Namoz oʻqib turgan moʻmin (unga) toʻgʻri kelmaydi›, dedilar-ku», dedim. U: «Rasululloh ﷺ ning: ‹Kim namozni kutsa, u namoz oʻqiguncha namozdadir›, deganlarini eshitmaganmisan?» dedi. Men: «Ha», dedim. U: «Bas, u shundaydir», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Сўнг мен Абдуллоҳ ибн Саломни учратдим ва унга ўз ҳадисимни ҳамда Каъбнинг ‹ҳар йилда бир марта› деган сўзини сўзлаб бердим. У: «Каъб ёлғон айтибди; у Расулуллоҳ ﷺ айтганларидек — ҳар жума кунидадир», деди. Мен: «У (сўзидан) қайтди», дедим. У: «Абдуллоҳ ибн Саломнинг жони Қўлида бўлган Зотга қасамки, мен ўша соатни албатта биламан», деди. Мен: «Эй Абдуллоҳ, менга уни хабар бер», дедим. У: «У — жума кунининг охирги соатидир», деди. Мен: «У зот: ‹Намоз ўқиб турган мўмин (унга) тўғри келмайди›, дедилар-ку», дедим. У: «Расулуллоҳ ﷺ нинг: ‹Ким намозни кутса, у намоз ўқигунча намоздадир›, деганларини эшитмаганмисан?» деди. Мен: «Ҳа», дедим. У: «Бас, у шундайдир», деди.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ عَبَّادٍ قَالَكُنْتُ فِي الْمَسْجِدِ فَجَاءَ رَجُلٌ فِي وَجْهِهِ أَثَرٌ مِنْ خُشُوعٍ فَدَخَلَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ فَأَوْجَزَ فِيهَا فَقَالَ الْقَوْمُ هَذَا رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَلَمَّا خَرَجَ اتَّبَعْتُهُ حَتَّى دَخَلَ مَنْزِلَهُ فَدَخَلْتُ مَعَهُ فَحَدَّثْتُهُ فَلَمَّا اسْتَأْنَسَ قُلْتُ لَهُ إِنَّ الْقَوْمَ لَمَّا دَخَلْتَ قَبْلُ الْمَسْجِدَ قَالُوا كَذَا وَكَذَا قَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ مَا يَنْبَغِي لِأَحَدٍ أَنْ يَقُولَ مَا لَا يَعْلَمُ وَسَأُحَدِّثُكَ لِمَ إِنِّي رَأَيْتُ رُؤْيَا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَصَصْتُهَا عَلَيْهِ رَأَيْتُ كَأَنِّي فِي رَوْضَةٍ خَضْرَاءَ قَالَ ابْنُ عَوْنٍ فَذَكَرَ مِنْ خُضْرَتِهَا وَسَعَتِهَا وَسْطُهَا عَمُودُ حَدِيدٍ أَسْفَلُهُ فِي الْأَرْضِ وَأَعْلَاهُ فِي السَّمَاءِ فِي أَعْلَاهُ عُرْوَةٌ فَقِيلَ لِيَ اصْعَدْ عَلَيْهِ فَقُلْتُ لَا أَسْتَطِيعُ فَجَاءَنِي مِنْصَفٌ قَالَ ابْنُ عَوْنٍ هُوَ الْوَصِيفُ فَرَفَعَ ثِيَابِي مِنْ خَلْفِي فَقَالَ اصْعَدْ عَلَيْهِ فَصَعِدْتُ حَتَّى أَخَذْتُ بِالْعُرْوَةِ فَقَالَ اسْتَمْسِكْ بِالْعُرْوَةِ فَاسْتَيْقَظْتُ وَإِنَّهَا لَفِي يَدِي قَالَ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَصَصْتُهَا عَلَيْهِ فَقَالَ أَمَّا الرَّوْضَةُ فَرَوْضَةُ الْإِسْلَامِ وَأَمَّا الْعَمُودُ فَعَمُودُ الْإِسْلَامِ وَأَمَّا الْعُرْوَةُ فَهِيَ الْعُرْوَةُ الْوُثْقَى أَنْتَ عَلَى الْإِسْلَامِ حَتَّى تَمُوتَ قَالَ وَهُوَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ

Qays ibn Ubod (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Men masjidda edim, shu payt yuzida xushuʼ asari boʻlgan bir kishi keldi. U kirib, ikki rakaat namoz oʻqidi va uni qisqa qildi. Shunda odamlar: «Bu — jannat ahlidan boʻlgan kishi», deyishdi. U chiqqanida men unga ergashdim, u uyiga kirdi, men ham u bilan kirdim va u bilan suhbatlashdim. U men bilan unsiyat topgach, unga: «Sen bundan oldin masjidga kirganingda, odamlar shunday-shunday deyishdi», dedim. U: «Subhanalloh! Hech kimga oʻzi bilmagan narsani aytish loyiq emas. Men senga buning sababini aytib beraman: men Rasululloh ﷺ zamonida bir tush koʻrdim va uni u zotga soʻzlab berdim. Men oʻzimni goʻyo yashil bir bogʻda koʻrdim — Ibn Avn dedi: u bogʻning koʻm-koʻkligi va kengligini zikr qildi — uning oʻrtasida temirdan bir ustun bor edi, uning pasti yerda, tepasi osmonda edi, tepasida esa bir halqa bor edi. Menga: ‹Unga chiq›, deyildi. Men: ‹Qodir emasman›, dedim. Shunda menga bir minsaf keldi — Ibn Avn dedi: u — xizmatchidir — u orqamdan kiyimimni koʻtardi va: ‹Unga chiq›, dedi. Men chiqdim, toki halqani ushladim. U: ‹Halqani mahkam ushla›, dedi. Men uygʻonganimda, u haqiqatan qoʻlimda edi», dedi. U dedi: «Soʻng men Nabiy ﷺ huzurlariga kelib, uni u zotga soʻzlab berdim. U zot: ‹Bogʻ — Islom bogʻidir, ustun — Islom ustunidir, halqa esa urvatul-vusqodir. Sen toki vafot etguningcha Islom uzra boʻlasan›, dedilar». (Roviy) dedi: U kishi Abdulloh ibn Salom edi.Қайс ибн Убод (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Мен масжидда эдим, шу пайт юзида хушуъ асари бўлган бир киши келди. У кириб, икки ракаат намоз ўқиди ва уни қисқа қилди. Шунда одамлар: «Бу — жаннат аҳлидан бўлган киши», дейишди. У чиққанида мен унга эргашдим, у уйига кирди, мен ҳам у билан кирдим ва у билан суҳбатлашдим. У мен билан унсият топгач, унга: «Сен бундан олдин масжидга кирганингда, одамлар шундай-шундай дейишди», дедим. У: «Субҳаналлоҳ! Ҳеч кимга ўзи билмаган нарсани айтиш лойиқ эмас. Мен сенга бунинг сабабини айтиб бераман: мен Расулуллоҳ ﷺ замонида бир туш кўрдим ва уни у зотга сўзлаб бердим. Мен ўзимни гўё яшил бир боғда кўрдим — Ибн Авн деди: у боғнинг кўм-кўклиги ва кенглигини зикр қилди — унинг ўртасида темирдан бир устун бор эди, унинг пасти ерда, тепаси осмонда эди, тепасида эса бир ҳалқа бор эди. Менга: ‹Унга чиқ›, дейилди. Мен: ‹Қодир эмасман›, дедим. Шунда менга бир минсаф келди — Ибн Авн деди: у — хизматчидир — у орқамдан кийимимни кўтарди ва: ‹Унга чиқ›, деди. Мен чиқдим, токи ҳалқани ушладим. У: ‹Ҳалқани маҳкам ушла›, деди. Мен уйғонганимда, у ҳақиқатан қўлимда эди», деди. У деди: «Сўнг мен Набий ﷺ ҳузурларига келиб, уни у зотга сўзлаб бердим. У зот: ‹Боғ — Ислом боғидир, устун — Ислом устунидир, ҳалқа эса урватул-вусқодир. Сен токи вафот этгунингча Ислом узра бўласан›, дедилар». (Ровий) деди: У киши Абдуллоҳ ибн Салом эди.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنِ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ وَعَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلَامٍ قَالَتَذَاكَرْنَا أَيُّكُمْ يَأْتِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَسْأَلَهُ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ تَعَالَى فَلَمْ يَقُمْ أَحَدٌ مِنَّا فَأَرْسَلَ إِلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا فَجَمَعَنَا فَقَرَأَ عَلَيْنَا هَذِهِ السُّورَةَ يَعْنِي سُورَةَ الصَّفِّ كُلَّهَا

Abdulloh ibn Salom (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz oʻzaro: «Qaysingiz Rasululloh ﷺ huzurlariga borib, u zotdan Alloh taologa qaysi amallar suyukliroq ekanini soʻraydi?» deb muhokama qildik, ammo bizdan hech kim turmadi. Shunda Rasululloh ﷺ bizga bir kishini yubordilar va u bizni yigʻdi. Soʻng u zot bizga bu surani — yaʼni Saff surasini — toʻlaligicha oʻqib berdilar.Абдуллоҳ ибн Салом (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз ўзаро: «Қайсингиз Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига бориб, у зотдан Аллоҳ таолога қайси амаллар суюклироқ эканини сўрайди?» деб муҳокама қилдик, аммо биздан ҳеч ким турмади. Шунда Расулуллоҳ ﷺ бизга бир кишини юбордилар ва у бизни йиғди. Сўнг у зот бизга бу сурани — яъни Сафф сурасини — тўлалигича ўқиб бердилар.

حَدَّثَنَا يَعْمَرُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَنْبَأَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ حَدَّثَنِي هِلَالُ بْنُ أَبِي مَيْمُونَةَ أَنَّ عَطَاءَ بْنَ يَسَارٍ حَدَّثَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَلَامٍ حَدَّثَهُ أَوْ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلَامٍ قَالَتَذَاكَرْنَا بَيْنَنَا فَقُلْنَا أَيُّكُمْ يَأْتِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَسْأَلَهُ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ وَهِبْنَا أَنْ يَقُومَ مِنَّا أَحَدٌ فَأَرْسَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَيْنَا رَجُلًا رَجُلًا حَتَّى جَمَعَنَا فَجَعَلَ بَعْضُنَا يُشِيرُ إِلَى بَعْضٍ فَقَرَأَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ {سَبَّحَ لِلَّهِ مَا فِي السَّمَوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ إِلَى قَوْلِهِ كَبُرَ مَقْتًا عِنْدَ اللَّهِ} قَالَ فَتَلَاهَا مِنْ أَوَّلِهَا إِلَى آخِرِهَاقَالَ فَتَلَاهَا عَلَيْنَا ابْنُ سَلَامٍ مِنْ أَوَّلِهَا إِلَى آخِرِهَا قَالَ فَتَلَاهَا عَلَيْنَا عَطَاءُ بْنُ يَسَارٍ مِنْ أَوَّلِهَا إِلَى آخِرِهَا قَالَ يَحْيَى فَتَلَاهَا عَلَيْنَا هِلَالٌ مِنْ أَوَّلِهَا إِلَى آخِرِهَا قَالَ الْأَوْزَاعِيُّ فَتَلَاهَا عَلَيْنَا يَحْيَى مِنْ أَوَّلِهَا إِلَى آخِرِهَا

Abdulloh ibn Salom (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz oʻzaro muhokama qilib: «Qaysingiz Rasululloh ﷺ huzurlariga borib, u zotdan Allohga qaysi amallar suyukliroq ekanini soʻraydi?» dedik. Ammo bizdan biror kishining turishga yuragi dov bermadi. Shunda Rasululloh ﷺ bizga birma-bir kishi yuborib, bizni yigʻdilar. Biz bir-birimizga ishora qila boshladik. Soʻng Rasululloh ﷺ bizga {Osmonlardagi va yerdagi (barcha) narsalar Allohga tasbeh aytdi} (oyatidan) to {Allohning huzurida (bu) katta gʻazabga sabab boʻldi} degan soʻzigacha oʻqib berdilar. (Roviy) dedi: U zot uni boshidan oxirigacha tilovat qildilar. (Roviy) dedi: Soʻng uni bizga Ibn Salom boshidan oxirigacha tilovat qildi. (Roviy) dedi: Soʻng uni bizga Ato ibn Yasor boshidan oxirigacha tilovat qildi. Yahyo dedi: Soʻng uni bizga Hilol boshidan oxirigacha tilovat qildi. Avzoiy dedi: Soʻng uni bizga Yahyo boshidan oxirigacha tilovat qildi.Абдуллоҳ ибн Салом (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз ўзаро муҳокама қилиб: «Қайсингиз Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига бориб, у зотдан Аллоҳга қайси амаллар суюклироқ эканини сўрайди?» дедик. Аммо биздан бирор кишининг туришга юраги дов бермади. Шунда Расулуллоҳ ﷺ бизга бирма-бир киши юбориб, бизни йиғдилар. Биз бир-биримизга ишора қила бошладик. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ бизга {Осмонлардаги ва ердаги (барча) нарсалар Аллоҳга тасбеҳ айтди} (оятидан) то {Аллоҳнинг ҳузурида (бу) катта ғазабга сабаб бўлди} деган сўзигача ўқиб бердилар. (Ровий) деди: У зот уни бошидан охиригача тиловат қилдилар. (Ровий) деди: Сўнг уни бизга Ибн Салом бошидан охиригача тиловат қилди. (Ровий) деди: Сўнг уни бизга Ато ибн Ясор бошидан охиригача тиловат қилди. Яҳё деди: Сўнг уни бизга Ҳилол бошидан охиригача тиловат қилди. Авзоий деди: Сўнг уни бизга Яҳё бошидан охиригача тиловат қилди.

حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ بَهْدَلَةَ عَنِ الْمُسَيَّبِ بْنِ رَافِعٍ عَنْ خَرَشَةَ بْنِ الْحُرِّ قَالَقَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَجَلَسْتُ إِلَى شِيَخَةٍ فِي مَسْجِدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَاءَ شَيْخٌ يَتَوَكَّأُ عَلَى عَصًا لَهُ فَقَالَ الْقَوْمُ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَلْيَنْظُرْ إِلَى هَذَا فَقَامَ خَلْفَ سَارِيَةٍ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ فَقُمْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ لَهُ قَالَ بَعْضُ الْقَوْمِ كَذَا وَكَذَا فَقَالَ الْجَنَّةُ لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ يُدْخِلُهَا مَنْ يَشَاءُ وَإِنِّي رَأَيْتُ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُؤْيَا رَأَيْتُ كَأَنَّ رَجُلًا أَتَانِي فَقَالَ انْطَلِقْ فَذَهَبْتُ مَعَهُ فَسَلَكَ بِي مَنْهَجًا عَظِيمًا فَعَرَضَتْ لِي طَرِيقٌ عَنْ يَسَارِي فَأَرَدْتُ أَنْ أَسْلُكَهَا فَقَالَ إِنَّكَ لَسْتَ مِنْ أَهْلِهَا ثُمَّ عَرَضَتْ لِي طَرِيقٌ عَنْ يَمِينِي فَسَلَكْتُهَا حَتَّى انْتَهَيْتُ إِلَى جَبَلٍ زَلِقٍ فَأَخَذَ بِيَدِي فَزَجَلَ بِي فَإِذَا أَنَا عَلَى ذُرْوَتِهِ فَلَمْ أَتَقَارَّ وَلَا أَتَمَاسَكْ فَإِذَا عَمُودٌ مِنْ حَدِيدٍ فِي ذُرْوَتِهِ حَلْقَةٌ مِنْ ذَهَبٍ فَأَخَذَ بِيَدِي فَزَجَلَ بِي حَتَّى أَخَذْتُ بِالْعُرْوَةِ فَقَالَ اسْتَمْسِكْ فَقُلْتُ نَعَمْ فَضَرَبَ الْعَمُودَ بِرِجْلِهِ فَاسْتَمْسَكْتُ بِالْعُرْوَةِ فَقَصَصْتُهَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَأَيْتَ خَيْرًا أَمَّا الْمَنْهَجُ الْعَظِيمُ فَالْمَحْشَرُ وَأَمَّا الطَّرِيقُ الَّتِي عَرَضَتْ عَنْ يَسَارِكَ فَطَرِيقُ أَهْلِ النَّارِ وَلَسْتَ مِنْ أَهْلِهَا وَأَمَّا الطَّرِيقُ الَّتِي

Kharasha ibn al-Hurr (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Men Madinaga keldim va Nabiy ﷺ masjidida bir necha keksalar yoniga oʻtirdim. Soʻng bir chol hassasiga tayanib keldi, shunda odamlar: «Kim jannat ahlidan boʻlgan bir kishiga qarashni istasa, mana shu kishiga qarasin», deyishdi. U ustunning orqasida turib, ikki rakaat namoz oʻqidi. Men uning oldiga borib: «Baʼzi odamlar shunday-shunday deyishdi», dedim. U: «Jannat Alloh azza va jallanikidir, unga xohlagan kishisini kiritadi. Men Nabiy ﷺ zamonida bir tush koʻrgandim, goʻyo bir kishi oldimga kelib: ‹Yur›, dedi. Men u bilan bordim, u meni katta bir yoʻldan olib bordi. Chap tomonimda bir yoʻl koʻrindi, men undan yurmoqchi boʻldim, ammo u: ‹Sen uning ahlidan emassan›, dedi. Soʻng oʻng tomonimda bir yoʻl koʻrindi, men undan yurdim, toki sirpanchiq bir togʻga yetdim. U qoʻlimdan ushlab, meni yuqoriga otdi, mana men uning choʻqqisida turibman, ammo qaror topolmadim va ushlanib turolmadim. Uning choʻqqisida temir bir ustun, ustunning tepasida esa oltin bir halqa bor edi. U qoʻlimdan ushlab, meni yuqoriga otdi, toki men halqani ushladim. U: ‹Mahkam ushladingmi?› dedi. Men: ‹Ha›, dedim. Soʻng u ustunni oyogʻi bilan urdi, men esa halqani mahkam ushlab qoldim», dedi. U: «Buni Rasululloh ﷺga aytib berdim», dedi. U zot: «Yaxshi narsa koʻribsan. Katta yoʻl — Mahshardir; chap tomoningda koʻringan yoʻl — doʻzax ahlining yoʻlidir, sen esa uning ahlidan emassan; oʻng tomoningda koʻringan yoʻl — jannat ahlining yoʻlidir; sirpanchiq togʻ — shahidlarning maqomidir; sen mahkam ushlagan halqa esa — Islomning halqasidir, oʻlguningcha uni mahkam ushla», dedilar. U kishi Abdulloh ibn Salom edi.Кҳараша ибн ал-Ҳурр (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Мен Мадинага келдим ва Набий ﷺ масжидида бир неча кексалар ёнига ўтирдим. Сўнг бир чол ҳассасига таяниб келди, шунда одамлар: «Ким жаннат аҳлидан бўлган бир кишига қарашни истаса, мана шу кишига қарасин», дейишди. У устуннинг орқасида туриб, икки ракаат намоз ўқиди. Мен унинг олдига бориб: «Баъзи одамлар шундай-шундай дейишди», дедим. У: «Жаннат Аллоҳ азза ва жалланикидир, унга хоҳлаган кишисини киритади. Мен Набий ﷺ замонида бир туш кўргандим, гўё бир киши олдимга келиб: ‹Юр›, деди. Мен у билан бордим, у мени катта бир йўлдан олиб борди. Чап томонимда бир йўл кўринди, мен ундан юрмоқчи бўлдим, аммо у: ‹Сен унинг аҳлидан эмассан›, деди. Сўнг ўнг томонимда бир йўл кўринди, мен ундан юрдим, токи сирпанчиқ бир тоғга етдим. У қўлимдан ушлаб, мени юқорига отди, мана мен унинг чўққисида турибман, аммо қарор тополмадим ва ушланиб туролмадим. Унинг чўққисида темир бир устун, устуннинг тепасида эса олтин бир ҳалқа бор эди. У қўлимдан ушлаб, мени юқорига отди, токи мен ҳалқани ушладим. У: ‹Маҳкам ушладингми?› деди. Мен: ‹Ҳа›, дедим. Сўнг у устунни оёғи билан урди, мен эса ҳалқани маҳкам ушлаб қолдим», деди. У: «Буни Расулуллоҳ ﷺга айтиб бердим», деди. У зот: «Яхши нарса кўрибсан. Катта йўл — Маҳшардир; чап томонингда кўринган йўл — дўзах аҳлининг йўлидир, сен эса унинг аҳлидан эмассан; ўнг томонингда кўринган йўл — жаннат аҳлининг йўлидир; сирпанчиқ тоғ — шаҳидларнинг мақомидир; сен маҳкам ушлаган ҳалқа эса — Исломнинг ҳалқасидир, ўлгунингча уни маҳкам ушла», дедилар. У киши Абдуллоҳ ибн Салом эди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ قَيْسِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَدِمْتُ الشَّامَ فَلَقِيتُ كَعْبًا فَكَانَ يُحَدِّثُنِي عَنْ التَّوْرَاةِ وَأُحَدِّثُهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَيْنَا عَلَى ذِكْرِ يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَحَدَّثْتُهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ فِي الْجُمُعَةِ سَاعَةً لَا يُوَافِقُهَا مُسْلِمٌ يَسْأَلُ اللَّهَ فِيهَا خَيْرًا إِلَّا أَعْطَاهُ إِيَّاهُ فَقَالَ كَعْبٌ صَدَقَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ هِيَ فِي كُلِّ سَنَةٍ مَرَّةٌ قُلْتُ لَا فَنَظَرَ كَعْبٌ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ صَدَقَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ هِيَ فِي كُلِّ شَهْرٍ مَرَّةٌ قُلْتُ لَا فَنَظَرَ سَاعَةً فَقَالَ صَدَقَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ فِي كُلِّ جُمُعَةٍ مَرَّةٌ قُلْتُ نَعَمْ فَقَالَ كَعْبٌ أَتَدْرِي أَيُّ يَوْمٍ هُوَ قُلْتُ وَأَيُّ يَوْمٍ هُوَ قَالَ فِيهِ خَلَقَ اللَّهُ آدَمَ وَفِيهِ تَقُومُ السَّاعَةُ وَالْخَلَائِقُ فِيهِ مُصِيخَةٌ إِلَّا الثَّقَلَيْنِ الْجِنَّ وَالْإِنْسَ خَشْيَةَ الْقِيَامَةِ فَقَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَأَخْبَرْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَلَامٍ بِقَوْلِ كَعْبٍ فَقَالَ كَذَبَ كَعْبٌ قُلْتُ إِنَّهُ قَدْ رَجَعَ إِلَى قَوْلِي فَقَالَ أَتَدْرِي أَيُّ سَاعَةٍ هِيَ قُلْتُ لَا وَتَهَالَكْتُ عَلَيْهِ أَخْبِرْنِي أَخْبِرْنِي فَقَالَ هِيَ فِيمَا بَيْنَ الْعَصْرِ وَالْمَغْرِبِ قُلْتُ كَيْفَ وَلَا صَلَاةَ قَالَ أَمَا سَمِعْتَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يَزَالُ الْعَبْدُ فِي صَلَاةٍ مَا كَانَ فِي مُصَلَّاهُ يَنْتَظِرُ الصَّلَاةَ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Shomga keldim va Kaʼbni uchratdim. U menga Tavrotdan hadis aytar, men esa unga Rasululloh ﷺdan hadis aytar edim. Nihoyat juma kuni zikriga yetdik. Men unga Rasululloh ﷺning: «Albatta, jumada shunday bir soat borki, unga musulmon kishi toʻgʻri kelib, Allohdan biror yaxshilik soʻrasa, Alloh unga albatta beradi», deganlarini aytib berdim. Kaʼb: «Alloh va Uning Rasuli rost aytdi, u har yilda bir marta boʻladi», dedi. Men: «Yoʻq», dedim. Kaʼb bir pas oʻyladi, soʻng: «Alloh va Uning Rasuli rost aytdi, u har oyda bir marta boʻladi», dedi. Men: «Yoʻq», dedim. U yana bir pas oʻyladi, soʻng: «Alloh va Uning Rasuli rost aytdi, u har jumada bir marta boʻladi», dedi. Men: «Ha», dedim. Kaʼb: «U qanday kun ekanini bilasanmi?» dedi. Men: «U qanday kun?» dedim. U: «Unda Alloh Odamni yaratdi, unda qiyomat qoyim boʻladi va unda barcha maxluqot — ikki ogʻirlikdan, yaʼni jin va insdan boshqasi — qiyomatdan qoʻrqib quloq solib turadi», dedi. Soʻng men Madinaga keldim va Abdulloh ibn Salomga Kaʼbning gapini xabar qildim. U: «Kaʼb yolgʻon aytibdi», dedi. Men: «U mening gapimga qaytdi-ku», dedim. U: «U qaysi soat ekanini bilasanmi?» dedi. Men: «Yoʻq», dedim va unga yopishib: «Menga xabar ber, menga xabar ber», dedim. U: «U asr bilan shom orasidadir», dedi. Men: «Qanday qilib, axir unda namoz yoʻq-ku?» dedim. U: «Sen Nabiy ﷺning: ‹Banda namozgohida namozni kutib oʻtirgan ekan, u namozdadir›, deganlarini eshitmaganmisan?» dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Шомга келдим ва Каъбни учратдим. У менга Тавротдан ҳадис айтар, мен эса унга Расулуллоҳ ﷺдан ҳадис айтар эдим. Ниҳоят жума куни зикрига етдик. Мен унга Расулуллоҳ ﷺнинг: «Албатта, жумада шундай бир соат борки, унга мусулмон киши тўғри келиб, Аллоҳдан бирор яхшилик сўраса, Аллоҳ унга албатта беради», деганларини айтиб бердим. Каъб: «Аллоҳ ва Унинг Расули рост айтди, у ҳар йилда бир марта бўлади», деди. Мен: «Йўқ», дедим. Каъб бир пас ўйлади, сўнг: «Аллоҳ ва Унинг Расули рост айтди, у ҳар ойда бир марта бўлади», деди. Мен: «Йўқ», дедим. У яна бир пас ўйлади, сўнг: «Аллоҳ ва Унинг Расули рост айтди, у ҳар жумада бир марта бўлади», деди. Мен: «Ҳа», дедим. Каъб: «У қандай кун эканини биласанми?» деди. Мен: «У қандай кун?» дедим. У: «Унда Аллоҳ Одамни яратди, унда қиёмат қойим бўлади ва унда барча махлуқот — икки оғирликдан, яъни жин ва инсдан бошқаси — қиёматдан қўрқиб қулоқ солиб туради», деди. Сўнг мен Мадинага келдим ва Абдуллоҳ ибн Саломга Каъбнинг гапини хабар қилдим. У: «Каъб ёлғон айтибди», деди. Мен: «У менинг гапимга қайтди-ку», дедим. У: «У қайси соат эканини биласанми?» деди. Мен: «Йўқ», дедим ва унга ёпишиб: «Менга хабар бер, менга хабар бер», дедим. У: «У аср билан шом орасидадир», деди. Мен: «Қандай қилиб, ахир унда намоз йўқ-ку?» дедим. У: «Сен Набий ﷺнинг: ‹Банда намозгоҳида намозни кутиб ўтирган экан, у намоздадир›, деганларини эшитмаганмисан?» деди.