حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَنْبَأَنَا الْوَلِيدُ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جُمَيْعٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ قَالَلَمَّا أَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَزْوَةِ تَبُوكَ أَمَرَ مُنَادِيًا فَنَادَى إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخَذَ الْعَقَبَةَ فَلَا يَأْخُذْهَا أَحَدٌ فَبَيْنَمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُودُهُ حُذَيْفَةُ وَيَسُوقُ بِهِ عَمَّارٌ إِذْ أَقْبَلَ رَهْطٌ مُتَلَثِّمُونَ عَلَى الرَّوَاحِلِ غَشَوْا عَمَّارًا وَهُوَ يَسُوقُ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَقْبَلَ عَمَّارٌ يَضْرِبُ وُجُوهَ الرَّوَاحِلِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِحُذَيْفَةَ قَدْ قَدْ حَتَّى هَبَطَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا هَبَطَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَزَلَ وَرَجَعَ عَمَّارٌ فَقَالَ يَا عَمَّارُ هَلْ عَرَفْتَ الْقَوْمَ فَقَالَ قَدْ عَرَفْتُ عَامَّةَ الرَّوَاحِلِ وَالْقَوْمُ مُتَلَثِّمُونَ قَالَ هَلْ تَدْرِي مَا أَرَادُوا قَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَرَادُوا أَنْ يَنْفِرُوا بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَطْرَحُوهُ قَالَ فَسَأَلَ عَمَّارٌ رَجُلًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ نَشَدْتُكَ بِاللَّهِ كَمْ تَعْلَمُ كَانَ أَصْحَابُ الْعَقَبَةِ فَقَالَ أَرْبَعَةَ عَشَرَ فَقَالَ إِنْ كُنْتَ فِيهِمْ فَقَدْ كَانُوا خَمْسَةَ عَشَرَ فَعَدَّدَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ ثَلَاثَةً قَالُوا وَاللَّهِ مَا سَمِعْنَا مُنَادِيَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَا عَلِمْنَا مَا

Abu Tufayl (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Tabuk gʻazotidan qaytayotganlarida, bir jarchiga buyurdilar, u: «Rasululloh ﷺ togʻ yoʻlini (aqabani) egalladilar, bas, uni boshqa hech kim egallamasin», deb nido qildi. Rasululloh ﷺni Huzayfa yetaklab, Ammor esa orqadan haydab borayotgan edi, shu payt yuzlarini oʻrab olgan bir toʻda kishi ulovlarda kelib, Rasululloh ﷺning ulovlarini haydab borayotgan Ammorning ustiga bostirib kelishdi. Ammor ulovlarning yuziga ura boshladi. Rasululloh ﷺ Huzayfaga: «Boʻldi, boʻldi», dedilar — toki Rasululloh ﷺ (dovondan) pastga tushdilar. Pastga tushganlarida, u zot (ulovdan) tushdilar, Ammor esa qaytib keldi. U zot: «Ey Ammor, sen bu qavmni tanidingmi?» dedilar. U: «Ulovlarning koʻpini tanidim, qavm esa yuzlarini oʻrab olgan edi», dedi. U zot: «Ular nima qilmoqchi boʻlganini bilasanmi?» dedilar. U: «Alloh va Uning Rasuli biladiganroqdir», dedi. U zot: «Ular Rasululloh ﷺning ulovini hurkitib, u zotni (jarga) tashlamoqchi boʻlishdi», dedilar. Soʻng Ammor Rasululloh ﷺning sahobalaridan bir kishidan: «Sendan Alloh (nomi) bilan soʻrayman, aqaba ahli necha kishi edi, bilasanmi?» deb soʻradi. U: «Oʻn toʻrt», dedi. Ammor: «Agar sen ham ular ichida boʻlgan boʻlsang, ular oʻn besh edi», dedi. Rasululloh ﷺ ulardan uch kishini uzrli deb sanadilar; ular: «Allohga qasamki, biz Rasululloh ﷺning jarchisini eshitmadik va qavm nima qilmoqchi boʻlganini bilmadik», dedilar.Абу Туфайл (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Табук ғазотидан қайтаётганларида, бир жарчига буюрдилар, у: «Расулуллоҳ ﷺ тоғ йўлини (ақабани) эгалладилар, бас, уни бошқа ҳеч ким эгалламасин», деб нидо қилди. Расулуллоҳ ﷺни Ҳузайфа етаклаб, Аммор эса орқадан ҳайдаб бораётган эди, шу пайт юзларини ўраб олган бир тўда киши уловларда келиб, Расулуллоҳ ﷺнинг уловларини ҳайдаб бораётган Амморнинг устига бостириб келишди. Аммор уловларнинг юзига ура бошлади. Расулуллоҳ ﷺ Ҳузайфага: «Бўлди, бўлди», дедилар — токи Расулуллоҳ ﷺ (довондан) пастга тушдилар. Пастга тушганларида, у зот (уловдан) тушдилар, Аммор эса қайтиб келди. У зот: «Эй Аммор, сен бу қавмни танидингми?» дедилар. У: «Уловларнинг кўпини танидим, қавм эса юзларини ўраб олган эди», деди. У зот: «Улар нима қилмоқчи бўлганини биласанми?» дедилар. У: «Аллоҳ ва Унинг Расули биладиганроқдир», деди. У зот: «Улар Расулуллоҳ ﷺнинг уловини ҳуркитиб, у зотни (жарга) ташламоқчи бўлишди», дедилар. Сўнг Аммор Расулуллоҳ ﷺнинг саҳобаларидан бир кишидан: «Сендан Аллоҳ (номи) билан сўрайман, ақаба аҳли неча киши эди, биласанми?» деб сўради. У: «Ўн тўрт», деди. Аммор: «Агар сен ҳам улар ичида бўлган бўлсанг, улар ўн беш эди», деди. Расулуллоҳ ﷺ улардан уч кишини узрли деб санадилар; улар: «Аллоҳга қасамки, биз Расулуллоҳ ﷺнинг жарчисини эшитмадик ва қавм нима қилмоқчи бўлганини билмадик», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنِي أَبِي مِنْ كِتَابِهِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا رَبَاحُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ حَبِيبٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُثْمَانَ بْنِ خُثَيْمٍ قَالَدَخَلْتُ عَلَى أَبِي الطُّفَيْلِ فَوَجَدْتُهُ طَيِّبَ النَّفْسِ فَقُلْتُ لَأَغْتَنِمَنَّ ذَلِكَ مِنْهُ فَقُلْتُ يَا أَبَا الطُّفَيْلِ النَّفَرُ الَّذِينَ لَعَنَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ بَيْنِهِمْ مَنْ هُمْ فَهَمَّ أَنْ يُخْبِرَنِي بِهِمْ فَقَالَتْ لَهُ امْرَأَةٌ سَوْدَاءُ مَهْ يَا أَبَا الطُّفَيْلِ أَمَا بَلَغَكَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اللَّهُمَّ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ فَأَيُّمَا عَبْدٍ مِنْ الْمُؤْمِنِينَ دَعَوْتُ عَلَيْهِ دَعْوَةً فَاجْعَلْهَا لَهُ زَكَاةً وَرَحْمَةً

Abdulloh ibn Usmon ibn Xusaym (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Men Abu Tufaylning huzuriga kirdim va uni koʻngli xush holda topdim. Men: «Buni undan gʻanimat bilay», dedim va: «Ey Abu Tufayl, Rasululloh ﷺ oʻzlari orasidan laʼnat aytgan kishilar kimlar edi?» dedim. U menga ular haqida xabar bermoqchi boʻlgan edi, unga bir qora ayol: «Boʻldi, ey Abu Tufayl! Rasululloh ﷺning: ‹Allohim, men ham bir insonman; muʼminlardan qaysi bandaga qargʻish qilsam, Sen uni unga poklik va rahmat qilgin›, deganlari senga yetmaganmi?» dedi.Абдуллоҳ ибн Усмон ибн Хусайм (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Мен Абу Туфайлнинг ҳузурига кирдим ва уни кўнгли хуш ҳолда топдим. Мен: «Буни ундан ғанимат билай», дедим ва: «Эй Абу Туфайл, Расулуллоҳ ﷺ ўзлари орасидан лаънат айтган кишилар кимлар эди?» дедим. У менга улар ҳақида хабар бермоқчи бўлган эди, унга бир қора аёл: «Бўлди, эй Абу Туфайл! Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Аллоҳим, мен ҳам бир инсонман; муъминлардан қайси бандага қарғиш қилсам, Сен уни унга поклик ва раҳмат қилгин›, деганлари сенга етмаганми?» деди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُثْمَانَ بْنِ خُثَيْمٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ قَالَلَمَّا بُنِيَ الْبَيْتُ كَانَ النَّاسُ يَنْقُلُونَ الْحِجَارَةَ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْقُلُ مَعَهُمْ فَأَخَذَ الثَّوْبَ فَوَضَعَهُ عَلَى عَاتِقِهِ فَنُودِيَ لَا تَكْشِفْ عَوْرَتَكَ فَأَلْقَى الْحَجَرَ وَلَبِسَ ثَوْبَهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Abu Tufayl (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bayt (Kaʼba) qurilayotganda, odamlar tosh tashir, Nabiy ﷺ ham ular bilan birga tashir edilar. U zot kiyimni olib, yelkalariga qoʻydilar, shunda: «Avratingni ochma», deb nido qilindi. Shunda u zot toshni tashladilar va kiyimlarini kiydilar, sallallohu alayhi va sallam.Абу Туфайл (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Байт (Каъба) қурилаётганда, одамлар тош ташир, Набий ﷺ ҳам улар билан бирга ташир эдилар. У зот кийимни олиб, елкаларига қўйдилар, шунда: «Авратингни очма», деб нидо қилинди. Шунда у зот тошни ташладилар ва кийимларини кийдилар, саллаллоҳу алайҳи ва саллам.

حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُبَيْدٍ الرَّاسِبِيُّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الطُّفَيْلِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا نُبُوَّةَ بَعْدِي إِلَّا الْمُبَشِّرَاتِ قَالَ قِيلَ وَمَا الْمُبَشِّرَاتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ الرُّؤْيَا الْحَسَنَةُ أَوْ قَالَ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ

Abu Tufayl (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Mendan keyin nubuvvat yoʻq, faqat mubashshirotgina (qoladi)», dedilar. (Roviy) dedi: «Ey Allohning Rasuli, mubashshirot nima?» deyildi. U zot: «Yaxshi tush», yoki: «Solih tush», dedilar.Абу Туфайл (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мендан кейин нубувват йўқ, фақат мубашширотгина (қолади)», дедилар. (Ровий) деди: «Эй Аллоҳнинг Расули, мубашширот нима?» дейилди. У зот: «Яхши туш», ёки: «Солиҳ туш», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ حَدَّثَنَا مَهْدِيُّ بْنُ عِمْرَانَ الْمَازِنِيُّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الطُّفَيْلِوَسُئِلَ هَلْ رَأَيْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَعَمْ قِيلَ فَهَلْ كَلَّمْتَهُ قَالَ لَا وَلَكِنْ رَأَيْتُهُ انْطَلَقَ مَكَانَ كَذَا وَكَذَا وَمَعَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ وَأُنَاسٌ مِنْ أَصْحَابِهِ حَتَّى أَتَى دَارَ قَوْرَاءَ فَقَالَ افْتَحُوا هَذَا الْبَابَ فَفُتِحَ وَدَخَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَدَخَلْتُ مَعَهُ فَإِذَا قَطِيفَةٌ فِي وَسَطِ الْبَيْتِ فَقَالَ ارْفَعُوا هَذِهِ الْقَطِيفَةَ فَرَفَعُوا الْقَطِيفَةَ فَإِذَا غُلَامٌ أَعْوَرُ تَحْتَ الْقَطِيفَةِ فَقَالَ قُمْ يَا غُلَامُ فَقَامَ الْغُلَامُ فَقَالَ يَا غُلَامُ أَتَشْهَدُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ قَالَ الْغُلَامُ أَتَشْهَدُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ قَالَ أَتَشْهَدُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ قَالَ الْغُلَامُ أَتَشْهَدُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَعَوَّذُوا بِاللَّهِ مِنْ شَرِّ هَذَا مَرَّتَيْنِ

Abu Tufayl (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Undan: «Rasululloh ﷺni koʻrganmisan?» deb soʻraldi. U: «Ha», dedi. «U zot bilan gaplashganmisan?» deyildi. U: «Yoʻq, lekin men u zotning falon-falon joyga borganlarini koʻrdim; u zot bilan birga Abdulloh ibn Masʼud va sahobalaridan bir necha kishi bor edi. Nihoyat u zot keng bir uyga keldilar va: ‹Bu eshikni ochinglar›, dedilar. Eshik ochildi. Paygʻambar ﷺ kirdilar, men ham u zot bilan kirdim. Uyning oʻrtasida bir qatifa (junli choyshab) bor edi. U zot: ‹Bu qatifani koʻtaringlar›, dedilar. Uni koʻtardilar, uning ostida bir koʻzi koʻr bola bor edi. U zot: ‹Tur, ey bola›, dedilar. Bola turdi. U zot: ‹Ey bola, men Allohning Rasuli ekanimga guvohlik berasanmi?› dedilar. Bola: ‹Sen men Allohning Rasuli ekanimga guvohlik berasanmi?› dedi. U zot bu (soʻz)ni unga ikki marta aytdilar, bola esa har safar shunga oʻxshash javob qaytardi. Shunda Rasululloh ﷺ ikki marta: ‹Bunining yomonligidan Allohdan panoh soʻranglar›, dedilar», dedi.Абу Туфайл (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Ундан: «Расулуллоҳ ﷺни кўрганмисан?» деб сўралди. У: «Ҳа», деди. «У зот билан гаплашганмисан?» дейилди. У: «Йўқ, лекин мен у зотнинг фалон-фалон жойга борганларини кўрдим; у зот билан бирга Абдуллоҳ ибн Масъуд ва саҳобаларидан бир неча киши бор эди. Ниҳоят у зот кенг бир уйга келдилар ва: ‹Бу эшикни очинглар›, дедилар. Эшик очилди. Пайғамбар ﷺ кирдилар, мен ҳам у зот билан кирдим. Уйнинг ўртасида бир қатифа (жунли чойшаб) бор эди. У зот: ‹Бу қатифани кўтаринглар›, дедилар. Уни кўтардилар, унинг остида бир кўзи кўр бола бор эди. У зот: ‹Тур, эй бола›, дедилар. Бола турди. У зот: ‹Эй бола, мен Аллоҳнинг Расули эканимга гувоҳлик берасанми?› дедилар. Бола: ‹Сен мен Аллоҳнинг Расули эканимга гувоҳлик берасанми?› деди. У зот бу (сўз)ни унга икки марта айтдилар, бола эса ҳар сафар шунга ўхшаш жавоб қайтарди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ икки марта: ‹Бунининг ёмонлигидан Аллоҳдан паноҳ сўранглар›, дедилар», деди.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَنْبَأَنَا الْجُرَيْرِيُّ قَالَكُنْتُ أَطُوفُ مَعَ أَبِي الطُّفَيْلِ فَقَالَ مَا بَقِيَ أَحَدٌ رَأَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرِي قَالَ قُلْتُ وَرَأَيْتَهُ قَالَ نَعَمْ قَالَ قُلْتُ كَيْفَ كَانَ صِفَتُهُ قَالَ كَانَ أَبْيَضَ مَلِيحًا مُقْصِدًا

Jurayriy aytdi: Men Abu Tufayl bilan birga tavof qilib yurar edim. U: «Rasululloh ﷺni koʻrgan hech kim mendan boshqa qolmadi», dedi. Men: «Sen u zotni koʻrganmisan?» dedim. U: «Ha», dedi. Men: «U zotning sifatlari qanday edi?» dedim. U: «U zot oq yuzli, koʻrkam va oʻrta boʻyli edilar», dedi.Журайрий айтди: Мен Абу Туфайл билан бирга тавоф қилиб юрар эдим. У: «Расулуллоҳ ﷺни кўрган ҳеч ким мендан бошқа қолмади», деди. Мен: «Сен у зотни кўрганмисан?» дедим. У: «Ҳа», деди. Мен: «У зотнинг сифатлари қандай эди?» дедим. У: «У зот оқ юзли, кўркам ва ўрта бўйли эдилар», деди.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا مَعْرُوفٌ الْمَكِّيُّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الطُّفَيْلِ عَامِرَ بْنَ وَاثِلَةَ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا غُلَامٌ شَابٌّ يَطُوفُ بِالْبَيْتِ عَلَى رَاحِلَتِهِ يَسْتَلِمُ الْحَجَرَ بِمِحْجَنِهِ

Abu Tufayl Omir ibn Vosila (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men yosh bola edim, Paygʻambar ﷺni ulovlari ustida Baytni tavof qilib, Hajarni tayoqchalari (mihjan) bilan istilom qilayotganlarini koʻrdim.Абу Туфайл Омир ибн Восила (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен ёш бола эдим, Пайғамбар ﷺни уловлари устида Байтни тавоф қилиб, Ҳажарни таёқчалари (миҳжан) билан истилом қилаётганларини кўрдим.

حَدَّثَنَا ثَابِتُ بْنُ الْوَلِيدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جُمَيْعٍ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ قَالَ لِي أَبُو الطُّفَيْلِأَدْرَكْتُ ثَمَانِ سِنِينَ مِنْ حَيَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَوُلِدْتُ عَامَ أُحُدٍ

Valid ibn Abdulloh ibn Jumayʼ aytdi: Abu Tufayl menga: «Men Rasululloh ﷺning hayotlaridan sakkiz yilga yetishdim va Uhud yili tugʻilganman», dedi.Валид ибн Абдуллоҳ ибн Жумайъ айтди: Абу Туфайл менга: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг ҳаётларидан саккиз йилга етишдим ва Уҳуд йили туғилганман», деди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ عَنْ ابْنِ خُثَيْمٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِوَذَكَرَ بِنَاءَ الْكَعْبَةِ فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ فَهَدَمَتْهَا قُرَيْشٌ وَجَعَلُوا يَبْنُونَهَا بِحِجَارَةِ الْوَادِي تَحْمِلُهَا قُرَيْشٌ عَلَى رِقَابِهَا فَرَفَعُوهَا فِي السَّمَاءِ عِشْرِينَ ذِرَاعًا فَبَيْنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَحْمِلُ حِجَارَةً مِنْ أَجْيَادٍ وَعَلَيْهِ نَمِرَةٌ فَضَاقَتْ عَلَيْهِ النَّمِرَةُ فَذَهَبَ يَضَعُ النَّمِرَةَ عَلَى عَاتِقِهِ فَيُرَى عَوْرَتُهُ مِنْ صِغَرِ النَّمِرَةِ فَنُودِيَ يَا مُحَمَّدُ خَمِّرْ عَوْرَتَكَ فَلَمْ يُرَى عُرْيَانًا بَعْدَ ذَلِكَ

Abu Tufayl (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi — u johiliyatdagi Kaʼba qurilishini zikr qilib, dedi: Quraysh uni buzdi va uni vodiyning toshlari bilan qura boshladi; Quraysh toshlarni yelkalarida tashir edi. Ular uni osmon tomon yigirma tirsak koʻtardilar. Nabiy ﷺ Ajyoddan tosh tashib yurar, ustlarida bir namira bor edi. Namira u zotga tor kelib qoldi. U zot namirani yelkalariga qoʻymoqchi boʻldilar, ammo namiraning kichikligidan avratlari koʻrinar edi. Shunda: «Ey Muhammad, avratingni yop», deb nido qilindi. Shundan keyin u zot hech qachon yalangʻoch koʻrilmadilar.Абу Туфайл (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади — у жоҳилиятдаги Каъба қурилишини зикр қилиб, деди: Қурайш уни бузди ва уни водийнинг тошлари билан қура бошлади; Қурайш тошларни елкаларида ташир эди. Улар уни осмон томон йигирма тирсак кўтардилар. Набий ﷺ Ажёддан тош ташиб юрар, устларида бир намира бор эди. Намира у зотга тор келиб қолди. У зот намирани елкаларига қўймоқчи бўлдилар, аммо намиранинг кичиклигидан авратлари кўринар эди. Шунда: «Эй Муҳаммад, авратингни ёп», деб нидо қилинди. Шундан кейин у зот ҳеч қачон яланғоч кўрилмадилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَيْتُ فِيمَا يَرَى النَّائِمُ كَأَنِّي أَنْزِعُ أَرْضًا وَرَدَتْ عَلَيَّ وَغَنَمٌ سُودٌ وَغَنَمٌ عُفْرٌ فَجَاءَ أَبُو بَكْرٍ فَنَزَعَ ذَنُوبًا أَوْ ذَنُوبَيْنِ وَفِيهِمَا ضَعْفٌ وَاللَّهُ يَغْفِرُ لَهُ ثُمَّ جَاءَ عُمَرُ فَنَزَعَ فَاسْتَحَالَتْ غَرْبًا فَمَلَأَ الْحَوْضَ وَأَرْوَى الْوَارِدَةَ فَلَمْ أَرَ عَبْقَرِيًّا أَحْسَنَ نَزْعًا مِنْ عُمَرَ فَأَوَّلْتُ أَنَّ السُّودَ الْعَرَبُ وَأَنَّ الْعُفْرَ الْعَجَمُ

Abu Tufayl (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men uxlagan kishi koʻradigan (tush)da goʻyo bir yerdan suv tortayotgandek boʻldim; oldimga qora qoʻylar va oq-qora qoʻylar kelgan edi. Soʻng Abu Bakr keldi va bir yoki ikki chelak tortdi, ularda zaiflik bor edi — Alloh uni magʻfirat qilsin. Soʻng Umar keldi va tortdi, u (chelak) katta dalvga aylandi; u hovuzni toʻldirdi va kelganlarni qondirdi. Men Umardan koʻra chiroyliroq suv tortadigan biror abqariyni koʻrmadim. Men qora (qoʻylar)ni arablar, oq-qoralarini esa ajamlar deb taʼbir qildim», dedilar.Абу Туфайл (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен ухлаган киши кўрадиган (туш)да гўё бир ердан сув тортаётгандек бўлдим; олдимга қора қўйлар ва оқ-қора қўйлар келган эди. Сўнг Абу Бакр келди ва бир ёки икки челак тортди, уларда заифлик бор эди — Аллоҳ уни мағфират қилсин. Сўнг Умар келди ва тортди, у (челак) катта далвга айланди; у ҳовузни тўлдирди ва келганларни қондирди. Мен Умардан кўра чиройлироқ сув тортадиган бирор абқарийни кўрмадим. Мен қора (қўйлар)ни араблар, оқ-қораларини эса ажамлар деб таъбир қилдим», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي زِيَادٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الطُّفَيْلِ يُحَدِّثُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَمَلَ مِنْ الْحَجَرِ إِلَى الْحَجَرِ

Abu Tufayl (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Hajardan Hajargacha raml qildilar (tez yurdilar).Абу Туфайл (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Ҳажардан Ҳажаргача рамл қилдилар (тез юрдилар).

حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ مُظَفَّرُ بْنُ مُدْرِكٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ عَامِرِ بْنِ وَاثِلَةَأَنَّ رَجُلًا مَرَّ عَلَى قَوْمٍ فَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ فَرَدُّوا عَلَيْهِ السَّلَامَ فَلَمَّا جَاوَزَهُمْ قَالَ رَجُلٌ مِنْهُمْ وَاللَّهِ إِنِّي لَأُبْغِضُ هَذَا فِي اللَّهِ فَقَالَ أَهْلُ الْمَجْلِسِ بِئْسَ وَاللَّهِ مَا قُلْتَ أَمَا وَاللَّهِ لَنُنَبِّئَنَّهُ قُمْ يَا فُلَانُ رَجُلًا مِنْهُمْ فَأَخْبِرْهُ قَالَ فَأَدْرَكَهُ رَسُولُهُمْ فَأَخْبَرَهُ بِمَا قَالَ فَانْصَرَفَ الرَّجُلُ حَتَّى أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَرَرْتُ بِمَجْلِسٍ مِنْ الْمُسْلِمِينَ فِيهِمْ فُلَانٌ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِمْ فَرَدُّوا السَّلَامَ فَلَمَّا جَاوَزْتُهُمْ أَدْرَكَنِي رَجُلٌ مِنْهُمْ فَأَخْبَرَنِي أَنَّ فُلَانًا قَالَ وَاللَّهِ إِنِّي لَأُبْغِضُ هَذَا الرَّجُلَ فِي اللَّهِ فَادْعُهُ فَسَلْهُ عَلَى مَا يُبْغِضُنِي فَدَعَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ فَسَأَلَهُ عَمَّا أَخْبَرَهُ الرَّجُلُ فَاعْتَرَفَ بِذَلِكَ وَقَالَ قَدْ قُلْتُ لَهُ ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلِمَ تُبْغِضُهُ قَالَ أَنَا جَارُهُ وَأَنَا بِهِ خَابِرٌ وَاللَّهِ مَا رَأَيْتُهُ يُصَلِّي صَلَاةً قَطُّ إِلَّا هَذِهِ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ الَّتِي يُصَلِّيهَا الْبَرُّ وَالْفَاجِرُ قَالَ الرَّجُلُ سَلْهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ رَآنِي قَطُّ أَخَّرْتُهَا عَنْ وَقْتِهَا أَوْ أَسَأْتُ الْوُضُوءَ لَهَا أَوْ أَسَأْتُ الرُّكُوعَ وَالسُّجُودَ فِيهَا فَسَأَلَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ لَا

Abu Tufayl Omir ibn Vosila (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi bir qavmning yonidan oʻtib, ularga salom berdi, ular ham unga alik olishdi. U ulardan oʻtib ketgach, ulardan bir kishi: «Allohga qasamki, men buni Alloh uchun yomon koʻraman», dedi. Majlis ahli: «Allohga qasamki, sen juda yomon gap aytding. Ogoh boʻl, Allohga qasamki, biz buni unga albatta bildiramiz. Tur, ey falonchi», deb ulardan bir kishini (yubordilar), u esa unga xabar berdi. Ularning elchisi unga yetib borib, uning aytganini xabar qildi. Shunda u kishi qaytib, Rasululloh ﷺ huzurlariga keldi va: «Ey Allohning Rasuli, men musulmonlarning bir majlisi yonidan oʻtdim, ularning ichida falonchi ham bor edi. Men ularga salom berdim, ular alik olishdi. Men ulardan oʻtib ketganimda, ulardan bir kishi menga yetib kelib, falonchi: ‹Allohga qasamki, men bu kishini Alloh uchun yomon koʻraman›, deganini xabar qildi. Uni chaqiring va nima uchun meni yomon koʻrishini soʻrang», dedi. Rasululloh ﷺ uni chaqirdilar va oʻsha kishi xabar bergan narsa haqida soʻradilar. U buni tan olib: «Ey Allohning Rasuli, men unga shuni aytdim», dedi. Rasululloh ﷺ: «Nega uni yomon koʻrasan?» dedilar. U: «Men uning qoʻshnisiman va uni yaxshi bilaman. Allohga qasamki, men uning yaxshi kishi ham, fojir kishi ham oʻqiydigan mana shu farz namozdan boshqa biror namoz oʻqiganini koʻrmadim», dedi. (Anavi) kishi: «Ey Allohning Rasuli, undan soʻrang: u meni bu (namoz)ni vaqtidan kechiktirganimni, yoki uning uchun tahoratni chala qilganimni, yoki undagi rukuʼ va sajdani chala qilganimni koʻrganmi?» dedi. Rasululloh ﷺ undan bu haqda soʻradilar. U: «Yoʻq», dedi.Абу Туфайл Омир ибн Восила (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши бир қавмнинг ёнидан ўтиб, уларга салом берди, улар ҳам унга алик олишди. У улардан ўтиб кетгач, улардан бир киши: «Аллоҳга қасамки, мен буни Аллоҳ учун ёмон кўраман», деди. Мажлис аҳли: «Аллоҳга қасамки, сен жуда ёмон гап айтдинг. Огоҳ бўл, Аллоҳга қасамки, биз буни унга албатта билдирамиз. Тур, эй фалончи», деб улардан бир кишини (юбордилар), у эса унга хабар берди. Уларнинг элчиси унга етиб бориб, унинг айтганини хабар қилди. Шунда у киши қайтиб, Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келди ва: «Эй Аллоҳнинг Расули, мен мусулмонларнинг бир мажлиси ёнидан ўтдим, уларнинг ичида фалончи ҳам бор эди. Мен уларга салом бердим, улар алик олишди. Мен улардан ўтиб кетганимда, улардан бир киши менга етиб келиб, фалончи: ‹Аллоҳга қасамки, мен бу кишини Аллоҳ учун ёмон кўраман›, деганини хабар қилди. Уни чақиринг ва нима учун мени ёмон кўришини сўранг», деди. Расулуллоҳ ﷺ уни чақирдилар ва ўша киши хабар берган нарса ҳақида сўрадилар. У буни тан олиб: «Эй Аллоҳнинг Расули, мен унга шуни айтдим», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Нега уни ёмон кўрасан?» дедилар. У: «Мен унинг қўшнисиман ва уни яхши биламан. Аллоҳга қасамки, мен унинг яхши киши ҳам, фожир киши ҳам ўқийдиган мана шу фарз намоздан бошқа бирор намоз ўқиганини кўрмадим», деди. (Анави) киши: «Эй Аллоҳнинг Расули, ундан сўранг: у мени бу (намоз)ни вақтидан кечиктирганимни, ёки унинг учун таҳоратни чала қилганимни, ёки ундаги рукуъ ва саждани чала қилганимни кўрганми?» деди. Расулуллоҳ ﷺ ундан бу ҳақда сўрадилар. У: «Йўқ», деди.

حَدَّثَنَا يُونُسُ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِأَنَّ رَجُلًا وُلِدَ لَهُ غُلَامٌ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذَ بِبَشَرَةِ وَجْهِهِ وَدَعَا لَهُ بِالْبَرَكَةِ قَالَ فَنَبَتَتْ شَعَرَةٌ فِي جَبْهَتِهِ كَهَيْئَةِ الْقَوْسِ وَشَبَّ الْغُلَامُ فَلَمَّا كَانَ زَمَنُ الْخَوَارِجِ أَحَبَّهُمْ فَسَقَطَتْ الشَّعَرَةُ عَنْ جَبْهَتِهِ فَأَخَذَهُ أَبُوهُ فَقَيَّدَهُ وَحَبَسَهُ مَخَافَةَ أَنْ يَلْحَقَ بِهِمْ قَالَ فَدَخَلْنَا عَلَيْهِ فَوَعَظْنَاهُ وَقُلْنَا لَهُ فِيمَا نَقُولُ أَلَمْ تَرَ أَنَّ بَرَكَةَ دَعْوَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ وَقَعَتْ عَنْ جَبْهَتِكَ فَمَا زِلْنَا بِهِ حَتَّى رَجَعَ عَنْ رَأْيِهِمْ فَرَدَّ اللَّهُ عَلَيْهِ الشَّعَرَةَ بَعْدُ فِي جَبْهَتِهِ وَتَابَ

Abu Tufayl (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ zamonlarida bir kishining oʻgʻli tugʻildi. U Nabiy ﷺ huzurlariga keldi, u zot bolaning yuz terisidan ushlab, unga baraka duosini qildilar. (Roviy) dedi: Shunda uning peshonasida kamon shaklidagi bir tuk oʻsib chiqdi. Bola ulgʻaydi. Xavorij zamoni kelganda, u ularni sevib qoldi, shunda oʻsha tuk peshonasidan toʻkilib tushdi. Otasi uni ushlab, kishanladi va ularga qoʻshilib ketishidan qoʻrqib qamab qoʻydi. (Roviy) dedi: Biz uning oldiga kirdik, unga vaʼz qildik va aytgan gaplarimiz orasida: «Rasululloh ﷺ duolarining barakasi peshonangdan ketganini koʻrmayapsanmi?» dedik. Biz unga (nasihat qilishda) davom etdik, toki u ularning fikridan qaytdi. Shundan keyin Alloh unga peshonasidagi tukni qaytardi va u tavba qildi.Абу Туфайл (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ замонларида бир кишининг ўғли туғилди. У Набий ﷺ ҳузурларига келди, у зот боланинг юз терисидан ушлаб, унга барака дуосини қилдилар. (Ровий) деди: Шунда унинг пешонасида камон шаклидаги бир тук ўсиб чиқди. Бола улғайди. Хавориж замони келганда, у уларни севиб қолди, шунда ўша тук пешонасидан тўкилиб тушди. Отаси уни ушлаб, кишанлади ва уларга қўшилиб кетишидан қўрқиб қамаб қўйди. (Ровий) деди: Биз унинг олдига кирдик, унга ваъз қилдик ва айтган гапларимиз орасида: «Расулуллоҳ ﷺ дуоларининг баракаси пешонангдан кетганини кўрмаяпсанми?» дедик. Биз унга (насиҳат қилишда) давом этдик, токи у уларнинг фикридан қайтди. Шундан кейин Аллоҳ унга пешонасидаги тукни қайтарди ва у тавба қилди.

حَدَّثَنَا يَعْمَرُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ مُبَارَكٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي زِيَادٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الطُّفَيْلِ يَقُولُإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَمَلَ ثَلَاثًا مِنْ الْحَجَرِ إِلَى الْحَجَرِ

Abu Tufayl (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Albatta, Rasululloh ﷺ Hajardan Hajargacha uch (marta) raml qildilar (tez yurdilar).Абу Туфайл (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Албатта, Расулуллоҳ ﷺ Ҳажардан Ҳажаргача уч (марта) рамл қилдилар (тез юрдилар).