حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَخَرَجَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ نُغَسِّلُ ابْنَتَهُ فَقَالَ اغْسِلْنَهَا ثَلَاثًا أَوْ خَمْسًا أَوْ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ إِنْ رَأَيْتُنَّ ذَلِكَ وَاجْعَلْنَ فِي الْآخِرَةِ كَافُورًا أَوْ شَيْئًا مِنْ كَافُورٍ فَإِذَا فَرَغْتُنَّ فَآذِنَّنِي فَآذَنَّاهُ فَأَلْقَى إِلَيْنَا حَقْوَهُ فَقَالَ أَشْعِرْنَهَا إِيَّاهُقَالَ مُحَمَّدٌ وَحَدَّثَتْنَاهُ حَفْصَةُ قَالَتْ فَجَعَلْنَا رَأْسَهَا ثَلَاثَةَ قُرُونٍ

Ummu Atiyya (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺning qizlarini yuvayotganimizda u zot oldimizga chiqdilar va: «Uni uch marta yoki besh marta yoki agar zarur deb bilsangiz undan ham koʻproq yuvinglar, oxirgisida esa kofur yoki ozgina kofurdan qoʻshinglar. Tugatganlaringizda menga xabar beringlar», dedilar. Biz u zotga xabar berdik. U zot bizga oʻz belbogʻlarini uzatib: «Uni shu bilan oʻranglar», dedilar. Muhammad aytdi: Buni bizga Hafsa ham aytib berdi: «Biz uning sochini uch oʻrim qildik», dedi.Умму Атийя (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺнинг қизларини юваётганимизда у зот олдимизга чиқдилар ва: «Уни уч марта ёки беш марта ёки агар зарур деб билсангиз ундан ҳам кўпроқ ювинглар, охиргисида эса кофур ёки озгина кофурдан қўшинглар. Тугатганларингизда менга хабар беринглар», дедилар. Биз у зотга хабар бердик. У зот бизга ўз белбоғларини узатиб: «Уни шу билан ўранглар», дедилар. Муҳаммад айтди: Буни бизга Ҳафса ҳам айтиб берди: «Биз унинг сочини уч ўрим қилдик», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ الْأَحْوَلُ عَنْ حَفْصَةَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ {عَلَى أَنْ لَا يُشْرِكْنَ بِاللَّهِ شَيْئًا إِلَى قَوْلِهِ وَلَا يَعْصِينَكَ فِي مَعْرُوفٍ} قَالَتْ كَانَ فِيهِ النِّيَاحَةُ قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِلَّا آلَ فُلَانٍ فَإِنَّهُمْ قَدْ كَانُوا أَسْعَدُونِي فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَلَا بُدَّ لِي مِنْ أَنْ أُسْعِدَهُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا آلَ فُلَانٍ

Ummu Atiyya (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Ushbu oyat: {Allohga hech narsani sherik keltirmasliklari ustiga … to Uning: va biror yaxshilikda senga osiy boʻlmasliklari (degan soʻzigacha)} nozil boʻlganida, dedi: unda yigʻi-yoʻqlov ham bor edi. U (Ummu Atiyya) dedi: Men: «Yo Rasululloh! Faqat falon xonadon bundan mustasno, chunki ular johiliyatda menga yordam berishgan, men ham albatta ularga yordam berishim kerak», dedim. Shunda Rasululloh ﷺ: «Faqat falon xonadon bundan mustasno», dedilar.Умму Атийя (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Ушбу оят: {Аллоҳга ҳеч нарсани шерик келтирмасликлари устига … то Унинг: ва бирор яхшиликда сенга осий бўлмасликлари (деган сўзигача)} нозил бўлганида, деди: унда йиғи-йўқлов ҳам бор эди. У (Умму Атийя) деди: Мен: «Ё Расулуллоҳ! Фақат фалон хонадон бундан мустасно, чунки улар жоҳилиятда менга ёрдам беришган, мен ҳам албатта уларга ёрдам беришим керак», дедим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Фақат фалон хонадон бундан мустасно», дедилар.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ يُوسُفَ الْأَزْرَقُ قَالَ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ حَفْصَةَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْتُوُفِّيَتْ إِحْدَى بَنَاتِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَانَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اغْسِلْنَهَا بِسِدْرٍ وَاغْسِلْنَهَا وِتْرًا ثَلَاثًا أَوْ خَمْسًا أَوْ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ إِنْ رَأَيْتُنَّ وَاجْعَلْنَ فِي الْآخِرَةِ كَافُورًا أَوْ شَيْئًا مِنْ كَافُورٍ فَإِذَا فَرَغْتُنَّ فَآذِنَّنِي قَالَتْ فَلَمَّا فَرَغْنَا آذَنَّاهُ عَلَيْهِ الصَّلَاة وَالسَّلَامُ فَأَلْقَى إِلَيْنَا حَقْوَهُ فَقَالَ أَشْعِرْنَهَا إِيَّاهُ

Ummu Atiyya (roziyallohu anho) aytdi: Nabiy ﷺning qizlaridan biri vafot etdi va Rasululloh ﷺ oldimizga kelib: «Uni sidr bilan yuvinglar, toq marta — uch yoki besh marta, yoki agar zarur deb bilsangiz undan ham koʻproq — yuvinglar; oxirgisida kofur yoki ozgina kofurdan qoʻshinglar. Tugatganlaringizda menga xabar beringlar», dedilar. U aytdi: Biz tugatganimizda u zotga xabar berdik. Shunda u zot bizga oʻz belbogʻlarini uzatib: «Uni shu bilan oʻranglar», dedilar.Умму Атийя (розияллоҳу анҳо) айтди: Набий ﷺнинг қизларидан бири вафот этди ва Расулуллоҳ ﷺ олдимизга келиб: «Уни сидр билан ювинглар, тоқ марта — уч ёки беш марта, ёки агар зарур деб билсангиз ундан ҳам кўпроқ — ювинглар; охиргисида кофур ёки озгина кофурдан қўшинглар. Тугатганларингизда менга хабар беринглар», дедилар. У айтди: Биз тугатганимизда у зотга хабар бердик. Шунда у зот бизга ўз белбоғларини узатиб: «Уни шу билан ўранглар», дедилар.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ حَفْصَةَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْغَزَوْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَبْعَ غَزَوَاتٍ أُدَاوِي الْمَرْضَى وَأَقُومُ عَلَى جِرَاحَاتِهِمْ فَأَخْلُفُهُمْ فِي رِحَالِهِمْ أَصْنَعُ لَهُمْ الطَّعَامَ

Ummu Atiyya (roziyallohu anho) aytdi: Men Rasululloh ﷺ bilan birga yettita gʻazotda qatnashdim; kasallarni davolar, yaralarini parvarish qilar edim va ular ortidan yuklari boshida qolib, ularga taom tayyorlar edim.Умму Атийя (розияллоҳу анҳо) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ билан бирга еттита ғазотда қатнашдим; касалларни даволар, яраларини парвариш қилар эдим ва улар ортидан юклари бошида қолиб, уларга таом тайёрлар эдим.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ خَالِدٍ عَنْ حَفْصَةَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْبَعَثَ إِلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِشَاةٍ مِنْ الصَّدَقَةِ فَبَعَثْتُ إِلَى عَائِشَةَ بِشَيْءٍ مِنْهَا فَلَمَّا جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى عَائِشَةَ قَالَ هَلْ عِنْدَكُمْ مِنْ شَيْءٍ قَالَتْ لَا إِلَّا أَنَّ نُسَيْبَةَ بَعَثَتْ إِلَيْنَا مِنْ الشَّاةِ الَّتِي بَعَثْتُمْ بِهَا إِلَيْهَا فَقَالَ إِنَّهَا قَدْ بَلَغَتْ مَحِلَّهَا

Ummu Atiyya (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ menga sadaqadan bir qoʻy yubordi, men undan Oishaga bir narsa yubordim. Rasululloh ﷺ Oishaning oldiga kelganlarida: «Sizlarda (yeyishga) bir narsa bormi?» — dedilar. U (Oisha): «Yoʻq, faqat Nusayba siz unga yuborgan qoʻydan bizga ham yuboribdi», dedi. Shunda u zot ﷺ: «U (sadaqa) oʻz oʻrniga yetib bordi», — dedilar.Умму Атийя (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ менга садақадан бир қўй юборди, мен ундан Оишага бир нарса юбордим. Расулуллоҳ ﷺ Оишанинг олдига келганларида: «Сизларда (ейишга) бир нарса борми?» — дедилар. У (Оиша): «Йўқ, фақат Нусайба сиз унга юборган қўйдан бизга ҳам юборибди», деди. Шунда у зот ﷺ: «У (садақа) ўз ўрнига етиб борди», — дедилар.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ خَالِدٍ عَنْ حَفْصَةَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُمْ فِي غُسْلِ ابْنَتِهِ ابْدَأْنَ بِمَيَامِنِهَا وَمَوَاضِعِ الْوُضُوءِ مِنْهَا

Ummu Atiyya (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ qizlarini yuvish haqida: «Uning oʻng tomonlaridan va tahorat aʼzolaridan boshlanglar», dedilar.Умму Атийя (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ қизларини ювиш ҳақида: «Унинг ўнг томонларидан ва таҳорат аъзоларидан бошланглар», дедилар.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنِ ابْنِ عَوْنٍ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْنُهِيَ عَنْ اتِّبَاعِ الْجَنَائِزِ وَلَمْ يُعْزَمْ عَلَيْنَا

Ummu Atiyya (roziyallohu anho) aytdi: Bizga janozalarga ergashish taqiqlandi, lekin bu bizga qatʼiy qilib qoʻyilmadi.Умму Атийя (розияллоҳу анҳо) айтди: Бизга жанозаларга эргашиш тақиқланди, лекин бу бизга қатъий қилиб қўйилмади.

حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُحِدُّ عَلَى مَيِّتٍ فَوْقَ ثَلَاثٍ إِلَّا الْمَرْأَةُ فَإِنَّهَا تُحِدُّ عَلَى زَوْجِهَا أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا لَا تَلْبَسُ ثَوْبًا مَصْبُوغًا إِلَّا ثَوْبَ عَصْبٍ وَلَا تَكْتَحِلُ وَلَا تَطَّيَّبُ إِلَّا عِنْدَ أَدْنَى طُهْرَتِهَا نُبْذَةً مِنْ قُسْطٍ وَأَظْفَارٍ

Ummu Atiyya (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Hech bir marhum uchun uch kundan ortiq motam tutilmaydi. Faqat ayol eri uchun toʻrt oyu oʻn kun motam tutadi. U boʻyalgan kiyim kiymaydi, faqat asb matosidan boʻlgan kiyimni kiyishi mumkin. Surma tortmaydi va xushboʻylik surtmaydi, faqat hayzdan poklangan chogʻida ozgina qust va azfor ishlatishi mumkin», dedilar.Умму Атийя (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳеч бир марҳум учун уч кундан ортиқ мотам тутилмайди. Фақат аёл эри учун тўрт ою ўн кун мотам тутади. У бўялган кийим киймайди, фақат асб матосидан бўлган кийимни кийиши мумкин. Сурма тортмайди ва хушбўйлик суртмайди, фақат ҳайздан покланган чоғида озгина қуст ва азфор ишлатиши мумкин», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ قَالَ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ حَفْصَةَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْكَانَ تَعْنِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخَذَ عَلَيْنَا فِي الْبَيْعَةِ أَنْ لَا نَنُوحَ فَمَا وَفَتْ امْرَأَةٌ مِنَّا غَيْرَ خَمْسٍ أُمُّ سُلَيْمٍ وَامْرَأَةُ مُعَاذٍ وَابْنَةُ أَبِي سَبْرَةَ وَامْرَأَةٌ أُخْرَى

Ummu Atiyya (roziyallohu anho) aytdi: U zot — yaʼni Rasululloh ﷺ — bizdan bayʼatda yigʻi-yoʻqlov qilmaslikka (ahd) oldilar. Bizdan besh ayoldan boshqasi bunga vafo qilmadi: Ummu Sulaym, Muozning xotini, Abu Sabraning qizi va yana bir ayol.Умму Атийя (розияллоҳу анҳо) айтди: У зот — яъни Расулуллоҳ ﷺ — биздан байъатда йиғи-йўқлов қилмасликка (аҳд) олдилар. Биздан беш аёлдан бошқаси бунга вафо қилмади: Умму Сулайм, Муознинг хотини, Абу Сабранинг қизи ва яна бир аёл.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَيَزِيدُ بْنُ هَارُونَ قَالَا أَنَا هِشَامٌ عَنْ حَفْصَةَ قَالَتْ حَدَّثَتْنِي أُمُّ عَطِيَّةَ قَالَتْتُوُفِّيَتْ إِحْدَى بَنَاتِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَانَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اغْسِلْنَهَا بِسِدْرٍ وَاغْسِلْنَهَا وِتْرًا ثَلَاثًا أَوْ خَمْسًا أَوْ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ إِنْ رَأَيْتُنَّ ذَلِكَ وَاجْعَلْنَ فِي الْآخِرَةِ كَافُورًا أَوْ شَيْئًا مِنْ كَافُورٍ فَإِذَا فَرَغْتُنَّ فَآذِنَنَّنِي قَالَتْ فَلَمَّا فَرَغْنَا آذَنَّاهُ فَأَلْقَى إِلَيْنَا حَقْوَهُ فَقَالَ أَشْعِرْنَهَا إِيَّاهُ قَالَتْ أُمُّ عَطِيَّةَ وَضَفَرْنَا رَأْسَ ابْنَةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثَةَ قُرُونٍ وَأَلْقَيْنَا خَلْفَهَا قَرْنَيْهَا وَنَاصِيَتَهَا

Ummu Atiyya (roziyallohu anho) aytdi: Nabiy ﷺning qizlaridan biri vafot etdi va Rasululloh ﷺ oldimizga kelib: «Uni sidr bilan yuvinglar, toq marta — uch yoki besh marta, yoki agar zarur deb bilsangiz undan ham koʻproq — yuvinglar; oxirgisida kofur yoki ozgina kofurdan qoʻshinglar. Tugatganlaringizda menga xabar beringlar», dedilar. U aytdi: Biz tugatganimizda u zotga xabar berdik. Shunda u zot bizga oʻz belbogʻlarini uzatib: «Uni shu bilan oʻranglar», dedilar. Ummu Atiyya aytdi: Biz Nabiy ﷺning qizlarining sochini uch oʻrim qildik va uning ikki oʻrimi bilan peshona sochini orqasiga tashladik.Умму Атийя (розияллоҳу анҳо) айтди: Набий ﷺнинг қизларидан бири вафот этди ва Расулуллоҳ ﷺ олдимизга келиб: «Уни сидр билан ювинглар, тоқ марта — уч ёки беш марта, ёки агар зарур деб билсангиз ундан ҳам кўпроқ — ювинглар; охиргисида кофур ёки озгина кофурдан қўшинглар. Тугатганларингизда менга хабар беринглар», дедилар. У айтди: Биз тугатганимизда у зотга хабар бердик. Шунда у зот бизга ўз белбоғларини узатиб: «Уни шу билан ўранглар», дедилар. Умму Атийя айтди: Биз Набий ﷺнинг қизларининг сочини уч ўрим қилдик ва унинг икки ўрими билан пешона сочини орқасига ташладик.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ الْأَحْوَلُ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْبَايَعْنَا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَخَذَ عَلَيْنَا فِيمَا أَخَذَ أَنْ لَا نَنُوحَ فَقَالَتْ امْرَأَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ إِنَّ آلَ فُلَانٍ أَسْعَدُونِي فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَفِيهِمْ مَأْتَمٌ فَلَا أُبَايِعُكَ حَتَّى أُسْعِدَهُمْ كَمَا أَسْعَدُونِي فَقَالَ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَافَقَهَا عَلَى ذَلِكَ فَذَهَبَتْ فَأَسْعَدَتْهُمْ ثُمَّ رَجَعَتْ فَبَايَعَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ فَقَالَتْ أُمُّ عَطِيَّةَ فَمَا وَفَتْ امْرَأَةٌ مِنَّا غَيْرُ تِلْكَ وَغَيْرُ أُمِّ سُلَيْمٍ بِنْتِ مِلْحَانَ

Ummu Atiyya (roziyallohu anho) aytdi: Biz Nabiy ﷺga bayʼat qildik va u zot bizdan olgan (ahdlar) orasida yigʻi-yoʻqlov qilmaslikni ham oldilar. Shunda ansorlardan bir ayol: «Falon xonadon johiliyatda menga yordam bergan edi, ularning uyida esa aza bor. Bas, men ular menga yordam berganidek ularga yordam bermagunimcha sizga bayʼat qilmayman», dedi. (Roviy) aytdi: Rasululloh ﷺ unga shu haqda rozilik bildirdilar. U bordi va ularga yordam berdi, soʻng qaytib kelib Nabiy ﷺga bayʼat qildi. (Roviy) aytdi: Ummu Atiyya dedi: Bizdan oʻsha ayol va Ummu Sulaym binti Milhondan boshqasi bunga vafo qilmadi.Умму Атийя (розияллоҳу анҳо) айтди: Биз Набий ﷺга байъат қилдик ва у зот биздан олган (аҳдлар) орасида йиғи-йўқлов қилмасликни ҳам олдилар. Шунда ансорлардан бир аёл: «Фалон хонадон жоҳилиятда менга ёрдам берган эди, уларнинг уйида эса аза бор. Бас, мен улар менга ёрдам берганидек уларга ёрдам бермагунимча сизга байъат қилмайман», деди. (Ровий) айтди: Расулуллоҳ ﷺ унга шу ҳақда розилик билдирдилар. У борди ва уларга ёрдам берди, сўнг қайтиб келиб Набий ﷺга байъат қилди. (Ровий) айтди: Умму Атийя деди: Биздан ўша аёл ва Умму Сулайм бинти Милҳондан бошқаси бунга вафо қилмади.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ وحَبِيبٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخَذَ عَلَى النِّسَاءِ فِيمَا أَخَذَ أَنْ لَا يَنُحْنَ فَقَالَتْ امْرَأَةٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ امْرَأَةً أَسْعَدَتْنِي أَفَلَا أُسْعِدُهَا فَقَبَضَتْ يَدَهَا وَقَبَضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَهُ فَلَمْ يُبَايِعْهَا

Ummu Atiyya (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ ayollardan olgan (ahdlar) orasida yigʻi-yoʻqlov qilmasliklarini ham oldilar. Shunda bir ayol: «Ey Allohning Rasuli! Falon ayol menga yordam bergan edi, men ham unga yordam bermaymanmi?» — dedi. Bas, u qoʻlini tortdi va Rasululloh ﷺ ham qoʻllarini tortdilar, unga bayʼat qilmadilar.Умму Атийя (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ аёллардан олган (аҳдлар) орасида йиғи-йўқлов қилмасликларини ҳам олдилар. Шунда бир аёл: «Эй Аллоҳнинг Расули! Фалон аёл менга ёрдам берган эди, мен ҳам унга ёрдам бермайманми?» — деди. Бас, у қўлини тортди ва Расулуллоҳ ﷺ ҳам қўлларини тортдилар, унга байъат қилмадилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ أَبُو يَعْقُوبَ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَطِيَّةَ عَنْ جَدَّتِهِ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْلَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ جَمَعَ نِسَاءَ الْأَنْصَارِ فِي بَيْتٍ ثُمَّ أَرْسَلَ إِلَيْهِنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ فَقَامَ عَلَى الْبَابِ فَسَلَّمَ عَلَيْهِنَّ فَرَدَدْنَ السَّلَامَ فَقَالَ أَنَا رَسُولُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَيْكُنَّ فَقُلْنَ مَرْحَبًا بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَسُولِهِ فَقَالَ تُبَايِعْنَ عَلَى أَنْ لَا تُشْرِكْنَ بِاللَّهِ شَيْئًا وَلَا تَسْرِقْنَ وَلَا تَزْنِينَ وَلَا تَقْتُلْنَ أَوْلَادَكُنَّ وَلَا تَأْتِينَ بِبُهْتَانٍ تَفْتَرِينَهُ بَيْنَ أَيْدِيكُنَّ وَأَرْجُلِكُنَّ وَلَا تَعْصِينَ فِي مَعْرُوفٍ فَقُلْنَ نَعَمْ فَمَدَّ عُمَرُ يَدَهُ مِنْ خَارِجِ الْبَابِ وَمَدَدْنَ أَيْدِيَهُنَّ مِنْ دَاخِلٍ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ اشْهَدْ وَأَمَرَنَا أَنْ نُخْرِجَ فِي الْعِيدَيْنِ الْعُتَّقَ وَالْحُيَّضَ وَنُهِينَا عَنْ اتِّبَاعِ الْجَنَائِزِ وَلَا جُمُعَةَ عَلَيْنَا فَسَأَلْتُهُ عَنْ الْبُهْتَانِ وَعَنْ قَوْلِهِ {وَلَا يَعْصِينَكَ فِي مَعْرُوفٍ} قَالَ هِيَ النِّيَاحَةُ

Ummu Atiyya (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ Madinaga kelganlarida, ansorlarning ayollarini bir uyga toʻpladilar, soʻng ularning oldiga Umar ibn Xattobni joʻnatdilar. U eshik oldida turib, ularga salom berdi, ular salomga javob qaytardilar. U: «Men sizlarga Rasululloh ﷺning elchisiman», dedi. Ular: «Rasululloh ﷺga va u zotning elchisiga marhabo», dedilar. U: «Sizlar Allohga hech narsani sherik keltirmaslik, oʻgʻrlik qilmaslik, zino qilmaslik, bolalaringizni oʻldirmaslik, qoʻllaringiz va oyoqlaringiz orasida toʻqib chiqargan boʻhtonni keltirmaslik va yaxshilikda osiy boʻlmaslik ustiga bayʼat qilasizlar», dedi. Ular: «Ha», dedilar. Shunda Umar eshikning tashqarisidan qoʻlini uzatdi, ular esa ichkaridan qoʻllarini uzatdilar. Soʻng u: «Allohim, Sen guvoh boʻl», dedi. Va u bizga ikki iyd (namozi)ga boʻy yetgan qizlarni ham, hayzli ayollarni ham olib chiqishimizni buyurdi. Bizga janozalarga ergashish taqiqlandi va bizga juma (namozi) vojib emas. Men undan boʻhton haqida va {va biror yaxshilikda senga osiy boʻlmasliklari} degan soʻz haqida soʻradim. U: «U yigʻi-yoʻqlovdir», dedi.Умму Атийя (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ Мадинага келганларида, ансорларнинг аёлларини бир уйга тўпладилар, сўнг уларнинг олдига Умар ибн Хаттобни жўнатдилар. У эшик олдида туриб, уларга салом берди, улар саломга жавоб қайтардилар. У: «Мен сизларга Расулуллоҳ ﷺнинг элчисиман», деди. Улар: «Расулуллоҳ ﷺга ва у зотнинг элчисига марҳабо», дедилар. У: «Сизлар Аллоҳга ҳеч нарсани шерик келтирмаслик, ўғрлик қилмаслик, зино қилмаслик, болаларингизни ўлдирмаслик, қўлларингиз ва оёқларингиз орасида тўқиб чиқарган бўҳтонни келтирмаслик ва яхшиликда осий бўлмаслик устига байъат қиласизлар», деди. Улар: «Ҳа», дедилар. Шунда Умар эшикнинг ташқарисидан қўлини узатди, улар эса ичкаридан қўлларини узатдилар. Сўнг у: «Аллоҳим, Сен гувоҳ бўл», деди. Ва у бизга икки ийд (намози)га бўй етган қизларни ҳам, ҳайзли аёлларни ҳам олиб чиқишимизни буюрди. Бизга жанозаларга эргашиш тақиқланди ва бизга жума (намози) вожиб эмас. Мен ундан бўҳтон ҳақида ва {ва бирор яхшиликда сенга осий бўлмасликлари} деган сўз ҳақида сўрадим. У: «У йиғи-йўқловдир», деди.