وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ عُرْوَةُ قَالَتْ عَائِشَةُ ـ رضى الله عنها ـ إِنَّ بَرِيرَةَ دَخَلَتْ عَلَيْهَا تَسْتَعِينُهَا فِي كِتَابَتِهَا وَعَلَيْهَا خَمْسَةُ أَوَاقٍ، نُجِّمَتْ عَلَيْهَا فِي خَمْسِ سِنِينَ، فَقَالَتْ لَهَا عَائِشَةُ وَنَفِسَتْ فِيهَا أَرَأَيْتِ إِنْ عَدَدْتُ لَهُمْ عَدَّةً وَاحِدَةً، أَيَبِيعُكِ أَهْلُكِ، فَأُعْتِقَكِ، فَيَكُونَ وَلاَؤُكِ لِي فَذَهَبَتْ بَرِيرَةُ إِلَى أَهْلِهَا، فَعَرَضَتْ ذَلِكَ عَلَيْهِمْ فَقَالُوا لاَ إِلاَّ أَنْ يَكُونَ لَنَا الْوَلاَءُ‏.‏ قَالَتْ عَائِشَةُ فَدَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ‏.‏ فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اشْتَرِيهَا فَأَعْتِقِيهَا، فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ مَا بَالُ رِجَالٍ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ، مَنِ اشْتَرَطَ شَرْطًا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَهْوَ بَاطِلٌ، شَرْطُ اللَّهِ أَحَقُّ وَأَوْثَقُ ‏"‏‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Barira (Oishaning) oldiga — oʻz ozodlik bitimi (mukotaba)da yordam soʻrab — keldi va u (Barira) — har yili (toʻlanadigan) besh boʻlib toʻlov bilan — besh uqiya (oltin) toʻlashi (kerak) edi. Oisha unga: «Agar men butun (summa)ni bir yoʻla toʻlasam, sening xojalaring seni menga sotsa va men seni ozod qilsam — sening valong men uchun boʻlsa — (qanday) deb oʻylaysan?» — dedi. Barira oʻz xojalarining oldiga borib, bu taklif haqida ularga aytdi. Ular — valosi oʻzlariga boʻlmasa — bunga rozi boʻlmasligini aytdi. Oisha yana: «Men Allohning Rasuli ﷺ ning oldiga borib, unga bu haqda aytdim», — dedi. Allohning Rasuli ﷺ unga: «Barirani sotib ol va uni ozod qil — valo (ozod) qilgan kishi uchun(dir)», — dedilar. Soʻng Allohning Rasuli ﷺ (oʻrnidan) turib: «Allohning (shariati) qonunlarida boʻlmagan shartlarni qoʻyadigan mana bu odamlarga nima boʻldi? Kim Allohning qonunlarida boʻlmagan shartni qoʻysa, uning qoʻygan sharti botil(dir). Allohning sharti (qonunlari) — haq(dir) va (eng) mustahkam(dir)», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Барира (Оишанинг) олдига — ўз озодлик битими (мукотаба)да ёрдам сўраб — келди ва у (Барира) — ҳар йили (тўланадиган) беш бўлиб тўлов билан — беш уқия (олтин) тўлаши (керак) эди. Оиша унга: «Агар мен бутун (сумма)ни бир йўла тўласам, сенинг хожаларинг сени менга соца ва мен сени озод қилсам — сенинг валонг мен учун бўлса — (қандай) деб ўйлайсан?» — деди. Барира ўз хожаларининг олдига бориб, бу таклиф ҳақида уларга айтди. Улар — валоси ўзларига бўлмаса — бунга рози бўлмаслигини айтди. Оиша яна: «Мен Аллоҳнинг Расули ﷺ нинг олдига бориб, унга бу ҳақда айтдим», — деди. Аллоҳнинг Расули ﷺ унга: «Барирани сотиб ол ва уни озод қил — вало (озод) қилган киши учун(дир)», — дедилар. Сўнг Аллоҳнинг Расули ﷺ (ўрнидан) туриб: «Аллоҳнинг (шариати) қонунларида бўлмаган шартларни қўядиган мана бу одамларга нима бўлди? Ким Аллоҳнинг қонунларида бўлмаган шартни қўйса, унинг қўйган шарти ботил(дир). Аллоҳнинг шарти (қонунлари) — ҳақ(дир) ва (энг) мустаҳкам(дир)», — дедилар.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، أَنَّ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَخْبَرَتْهُ أَنَّ بَرِيرَةَ جَاءَتْ تَسْتَعِينُهَا فِي كِتَابَتِهَا، وَلَمْ تَكُنْ قَضَتْ مِنْ كِتَابَتِهَا شَيْئًا، قَالَتْ لَهَا عَائِشَةُ ارْجِعِي إِلَى أَهْلِكِ، فَإِنْ أَحَبُّوا أَنْ أَقْضِيَ عَنْكِ كِتَابَتَكِ، وَيَكُونَ وَلاَؤُكِ لِي فَعَلْتُ‏.‏ فَذَكَرَتْ ذَلِكَ بَرِيرَةُ لأَهْلِهَا فَأَبَوْا وَقَالُوا إِنْ شَاءَتْ أَنْ تَحْتَسِبَ عَلَيْكِ فَلْتَفْعَلْ، وَيَكُونَ وَلاَؤُكِ لَنَا، فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ ابْتَاعِي فَأَعْتِقِي، فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ‏"‏‏.‏ قَالَ ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ مَا بَالُ أُنَاسٍ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَنِ اشْتَرَطَ شَرْطًا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَلَيْسَ لَهُ، وَإِنْ شَرَطَ مِائَةَ مَرَّةٍ، شَرْطُ اللَّهِ أَحَقُّ وَأَوْثَقُ ‏"‏‏.‏

Urva (Oishadan) rivoyat qiladi: Oisha unga aytdi: Barira (Oishaning) oldiga — oʻz ozodlik bitimi (mukotaba)da yordam soʻrab — keldi va oʻsha paytda u undan (bitim summasidan) hech narsa toʻlamagan edi. Oisha unga: «Oʻz xojalaring oldiga qayt; agar ular — men sening mukotaba (summa)ngni toʻlab, valongni (olish)ga — rozi boʻlsa, men shunday qilaman», — dedi. Barira buni oʻz xojalariga aytdi, lekin ular rad etdi va: «Agar u (Oisha) Allohning (savobini) istasa, u shunday qilishi mumkin, lekin sening valong biz uchun boʻladi», — dedi. Oisha buni Allohning Rasuli ﷺ ga aytdi va u zot unga: «Uni sotib ol va ozod qil — valo (ozod) qilgan kishi uchun(dir)», — dedilar. Soʻng Allohning Rasuli ﷺ (oʻrnidan) turib: «Allohning qonunlarida boʻlmagan shartlarni qoʻyadigan odamlarga nima boʻldi? Kim Allohning qonunlarida boʻlmagan shartlarni qoʻysa, oʻsha shartlar — u yuz marta (shunday shart) qoʻygan boʻlsa ham — botil(dir). Allohning shartlari (qonunlari) — haq(dir) va (eng) mustahkam(dir)», — dedilar.Урва (Оишадан) ривоят қилади: Оиша унга айтди: Барира (Оишанинг) олдига — ўз озодлик битими (мукотаба)да ёрдам сўраб — келди ва ўша пайтда у ундан (битим суммасидан) ҳеч нарса тўламаган эди. Оиша унга: «Ўз хожаларинг олдига қайт; агар улар — мен сенинг мукотаба (сумма)нгни тўлаб, валонгни (олиш)га — рози бўлса, мен шундай қиламан», — деди. Барира буни ўз хожаларига айтди, лекин улар рад этди ва: «Агар у (Оиша) Аллоҳнинг (савобини) истаса, у шундай қилиши мумкин, лекин сенинг валонг биз учун бўлади», — деди. Оиша буни Аллоҳнинг Расули ﷺ га айтди ва у зот унга: «Уни сотиб ол ва озод қил — вало (озод) қилган киши учун(дир)», — дедилар. Сўнг Аллоҳнинг Расули ﷺ (ўрнидан) туриб: «Аллоҳнинг қонунларида бўлмаган шартларни қўядиган одамларга нима бўлди? Ким Аллоҳнинг қонунларида бўлмаган шартларни қўйса, ўша шартлар — у юз марта (шундай шарт) қўйган бўлса ҳам — ботил(дир). Аллоҳнинг шартлари (қонунлари) — ҳақ(дир) ва (энг) мустаҳкам(дир)», — дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ أَرَادَتْ عَائِشَةُ أُمُّ الْمُؤْمِنِينَ أَنْ تَشْتَرِيَ جَارِيَةً لِتُعْتِقَهَا، فَقَالَ أَهْلُهَا عَلَى أَنَّ وَلاَءَهَا لَنَا‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لاَ يَمْنَعُكِ ذَلِكِ، فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ‏"‏‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Oisha — bir choriyani (kanizni) ozod qilish uchun — uni sotib olishni xohladi. Qizning xojalari — uning valosi oʻzlariga boʻlishi — sharti(ni qoʻydi). Allohning Rasuli ﷺ (Oishaga): «Ularning sharti seni toʻxtatmasin — chunki valo (ozod) qilgan kishi uchun(dir)», — dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Оиша — бир чорияни (канизни) озод қилиш учун — уни сотиб олишни хоҳлади. Қизнинг хожалари — унинг валоси ўзларига бўлиши — шарти(ни қўйди). Аллоҳнинг Расули ﷺ (Оишага): «Уларнинг шарти сени тўхтатмасин — чунки вало (озод) қилган киши учун(дир)», — дедилар.

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ جَاءَتْ بَرِيرَةُ فَقَالَتْ إِنِّي كَاتَبْتُ أَهْلِي عَلَى تِسْعِ أَوَاقٍ، فِي كُلِّ عَامٍ وَقِيَّةٌ، فَأَعِينِينِي‏.‏ فَقَالَتْ عَائِشَةُ إِنْ أَحَبَّ أَهْلُكِ أَنْ أَعُدَّهَا لَهُمْ عَدَّةً وَاحِدَةً، وَأُعْتِقَكِ فَعَلْتُ، وَيَكُونَ وَلاَؤُكِ لِي‏.‏ فَذَهَبَتْ إِلَى أَهْلِهَا، فَأَبَوْا ذَلِكَ عَلَيْهَا، فَقَالَتْ إِنِّي قَدْ عَرَضْتُ ذَلِكَ عَلَيْهِمْ، فَأَبَوْا إِلاَّ أَنْ يَكُونَ الْوَلاَءُ لَهُمْ‏.‏ فَسَمِعَ بِذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَنِي فَأَخْبَرْتُهُ، فَقَالَ ‏"‏ خُذِيهَا، فَأَعْتِقِيهَا، وَاشْتَرِطِي لَهُمُ الْوَلاَءَ، فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ‏"‏‏.‏ قَالَتْ عَائِشَةُ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي النَّاسِ، فَحَمِدَ اللَّهَ، وَأَثْنَى عَلَيْهِ، ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَمَّا بَعْدُ، فَمَا بَالُ رِجَالٍ مِنْكُمْ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَأَيُّمَا شَرْطٍ لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَهْوَ بَاطِلٌ، وَإِنْ كَانَ مِائَةَ شَرْطٍ، فَقَضَاءُ اللَّهِ أَحَقُّ، وَشَرْطُ اللَّهِ أَوْثَقُ، مَا بَالُ رِجَالٍ مِنْكُمْ يَقُولُ أَحَدُهُمْ أَعْتِقْ يَا فُلاَنُ وَلِيَ الْوَلاَءُ إِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ‏"‏‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Barira (Oishaning oldiga) kelib: «Men oʻz xojalarim bilan — har yili (toʻlanadigan) boʻlib toʻlov bilan toʻqqiz uqiya (oltin) (toʻlashga) — ozodlik bitimi (mukotaba) tuzdim. Shuning uchun men sendan yordam soʻrayman», — dedi. Oisha: «Agar xojalaring rozi boʻlsa, men ularga (summa)ni bir yoʻla toʻlab, seni ozod qilaman — sening valong men uchun boʻlishi sharti bilan», — dedi. Barira oʻz xojalarining oldiga bordi, lekin ular bu taklifni rad etdi. U (qaytib kelib): «Men taklifni ularga taqdim qildim, lekin ular — valosi oʻzlariga boʻlmasa — rad etdi», — dedi. Allohning Rasuli ﷺ buni eshitdi va mendan bu haqda soʻradi; men unga bu haqda aytdim. Shunda u zot: «Uni sotib ol va ozod qil hamda — valo sen uchun boʻlishi — sharti(ni qoʻy), chunki valo (ozod) qilgan kishi uchun(dir)», — dedilar. Oisha qoʻshdi: «Soʻng Allohning Rasuli ﷺ odamlar orasida (oʻrnidan) turib, Allohga hamd aytdi va (Uni) ulugʻladi hamda: ‹Soʻngra: Allohning qonunlarida boʻlmagan shartlarni qoʻyadigan baʼzi odamlarga nima boʻldi? Bas, Allohning qonunlarida boʻlmagan har qanday shart — u yuz (ta) shart boʻlsa ham — botil(dir). Allohning hukmi — haq(dir) va Allohning sharti — (eng) kuchli va mustahkam(dir). Nega sizlardan baʼzi kishilar: «Ey falonchi! Qulni ozod qil, lekin valo men uchun boʻladi», — deydi? Albatta, valo (ozod) qilgan kishi uchun(dir)›, — dedilar», — dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Барира (Оишанинг олдига) келиб: «Мен ўз хожаларим билан — ҳар йили (тўланадиган) бўлиб тўлов билан тўққиз уқия (олтин) (тўлашга) — озодлик битими (мукотаба) туздим. Шунинг учун мен сендан ёрдам сўрайман», — деди. Оиша: «Агар хожаларинг рози бўлса, мен уларга (сумма)ни бир йўла тўлаб, сени озод қиламан — сенинг валонг мен учун бўлиши шарти билан», — деди. Барира ўз хожаларининг олдига борди, лекин улар бу таклифни рад этди. У (қайтиб келиб): «Мен таклифни уларга тақдим қилдим, лекин улар — валоси ўзларига бўлмаса — рад этди», — деди. Аллоҳнинг Расули ﷺ буни эшитди ва мендан бу ҳақда сўради; мен унга бу ҳақда айтдим. Шунда у зот: «Уни сотиб ол ва озод қил ҳамда — вало сен учун бўлиши — шарти(ни қўй), чунки вало (озод) қилган киши учун(дир)», — дедилар. Оиша қўшди: «Сўнг Аллоҳнинг Расули ﷺ одамлар орасида (ўрнидан) туриб, Аллоҳга ҳамд айтди ва (Уни) улуғлади ҳамда: ‹Сўнгра: Аллоҳнинг қонунларида бўлмаган шартларни қўядиган баъзи одамларга нима бўлди? Бас, Аллоҳнинг қонунларида бўлмаган ҳар қандай шарт — у юз (та) шарт бўлса ҳам — ботил(дир). Аллоҳнинг ҳукми — ҳақ(дир) ва Аллоҳнинг шарти — (энг) кучли ва мустаҳкам(дир). Нега сизлардан баъзи кишилар: «Эй фалончи! Қулни озод қил, лекин вало мен учун бўлади», — дейди? Албатта, вало (озод) қилган киши учун(дир)›, — дедилар», — деди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ بَرِيرَةَ، جَاءَتْ تَسْتَعِينُ عَائِشَةَ أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ ـ رضى الله عنها ـ فَقَالَتْ لَهَا إِنْ أَحَبَّ أَهْلُكِ أَنْ أَصُبَّ لَهُمْ ثَمَنَكِ صَبَّةً وَاحِدَةً فَأُعْتِقَكِ فَعَلْتُ‏.‏ فَذَكَرَتْ بَرِيرَةُ ذَلِكَ لأَهْلِهَا، فَقَالُوا لاَ‏.‏ إِلاَّ أَنْ يَكُونَ وَلاَؤُكِ لَنَا‏.‏ قَالَ مَالِكٌ قَالَ يَحْيَى فَزَعَمَتْ عَمْرَةُ أَنَّ عَائِشَةَ ذَكَرَتْ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ اشْتَرِيهَا وَأَعْتِقِيهَا، فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ‏"‏‏.‏

Amra bint Abdurrahmon (rahimaholloh)dan rivoyat qilinadi: Barira — moʻminlarning onasi Oishaning oldiga — oʻz ozodligida yordam soʻrab — bordi. Oisha unga: «Agar xojalaring rozi boʻlsa, men ularga sening narxingni bir yoʻla (yaxlit) toʻlab, seni ozod qilaman», — dedi. Barira bu taklifni oʻz xojalariga aytdi, lekin ular — valosi oʻzlariga boʻlmasa — uni sotishni rad etdi. Oisha buni Allohning Rasuli ﷺ ga aytdi. U zot: «Uni sotib ol va ozod qil — chunki valo (ozod) qilgan kishi uchun(dir)», — dedilar.Амра бинт Абдурраҳмон (раҳимаҳоллоҳ)дан ривоят қилинади: Барира — мўминларнинг онаси Оишанинг олдига — ўз озодлигида ёрдам сўраб — борди. Оиша унга: «Агар хожаларинг рози бўлса, мен уларга сенинг нархингни бир йўла (яхлит) тўлаб, сени озод қиламан», — деди. Барира бу таклифни ўз хожаларига айтди, лекин улар — валоси ўзларига бўлмаса — уни сотишни рад этди. Оиша буни Аллоҳнинг Расули ﷺ га айтди. У зот: «Уни сотиб ол ва озод қил — чунки вало (озод) қилган киши учун(дир)», — дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ أَيْمَنَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي أَيْمَنُ، قَالَ دَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ فَقُلْتُ كُنْتُ غُلاَمًا لِعُتْبَةَ بْنِ أَبِي لَهَبٍ، وَمَاتَ وَوَرِثَنِي بَنُوهُ، وَإِنَّهُمْ بَاعُونِي مِنَ ابْنِ أَبِي عَمْرٍو، فَأَعْتَقَنِي ابْنُ أَبِي عَمْرٍو، وَاشْتَرَطَ بَنُو عُتْبَةَ الْوَلاَءَ‏.‏ فَقَالَتْ دَخَلَتْ بَرِيرَةُ وَهْىَ مُكَاتَبَةٌ فَقَالَتِ اشْتَرِينِي وَأَعْتِقِينِي‏.‏ قَالَتْ نَعَمْ‏.‏ قَالَتْ لاَ يَبِيعُونِي حَتَّى يَشْتَرِطُوا وَلاَئِي‏.‏ فَقَالَتْ لاَ حَاجَةَ لِي بِذَلِكَ‏.‏ فَسَمِعَ بِذَلِكَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَوْ بَلَغَهُ، فَذَكَرَ لِعَائِشَةَ، فَذَكَرَتْ عَائِشَةُ مَا قَالَتْ لَهَا، فَقَالَ ‏"‏ اشْتَرِيهَا وَأَعْتِقِيهَا، وَدَعِيهِمْ يَشْتَرِطُونَ مَا شَاءُوا ‏"‏‏.‏ فَاشْتَرَتْهَا عَائِشَةُ فَأَعْتَقَتْهَا وَاشْتَرَطَ أَهْلُهَا الْوَلاَءَ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ، وَإِنِ اشْتَرَطُوا مِائَةَ شَرْطٍ ‏"‏‏.‏

Abdulvohid ibn Ayman (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Men Oishaning oldiga borib: «Men Utba ibn Abu Lahabning quli edim. Utba vafot etdi va uning oʻgʻillari mening xojalarimga aylandi; ular meni Ibn Abu Amrga sotdi, u esa meni ozod qildi. Utbaning oʻgʻillari — mening valoim oʻzlariga boʻlishi — sharti(ni qoʻydi)», — dedim. Oisha: «Barira mening oldimga keldi va unga xojalari tomonidan ozodlik bitimi (mukotaba) berilgan edi; u mendan — uni sotib olib, ozod qilishni — soʻradi. Men bunga rozi boʻldim, lekin Barira menga — xojalari uni — valosi oʻzlariga boʻlmasa — sotmasligini aytdi», — dedi. Oisha: «Menga bu (valo) kerak emas», — dedi. Paygʻambar ﷺ buni eshitganda (yoki unga bu haqda aytilganda), u zot Oishadan bu haqda soʻradi. Oisha — Barira oʻziga aytgan (narsa)ni zikr qildi. Paygʻambar ﷺ: «Uni sotib ol va ozod qil; ular xohlagan shartni qoʻyaversin», — dedilar. Bas, Oisha uni sotib olib, ozod qildi va uning xojalari — valosi oʻzlariga boʻlishi — sharti(ni qoʻydi). Paygʻambar ﷺ: «Valo (ozod) qilgan kishi uchun(dir) — ular yuz (ta) shart qoʻygan boʻlsa ham», — dedilar.Абдулвоҳид ибн Айман (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Мен Оишанинг олдига бориб: «Мен Утба ибн Абу Лаҳабнинг қули эдим. Утба вафот этди ва унинг ўғиллари менинг хожаларимга айланди; улар мени Ибн Абу Амрга сотди, у эса мени озод қилди. Утбанинг ўғиллари — менинг валоим ўзларига бўлиши — шарти(ни қўйди)», — дедим. Оиша: «Барира менинг олдимга келди ва унга хожалари томонидан озодлик битими (мукотаба) берилган эди; у мендан — уни сотиб олиб, озод қилишни — сўради. Мен бунга рози бўлдим, лекин Барира менга — хожалари уни — валоси ўзларига бўлмаса — сотмаслигини айтди», — деди. Оиша: «Менга бу (вало) керак эмас», — деди. Пайғамбар ﷺ буни эшитганда (ёки унга бу ҳақда айтилганда), у зот Оишадан бу ҳақда сўради. Оиша — Барира ўзига айтган (нарса)ни зикр қилди. Пайғамбар ﷺ: «Уни сотиб ол ва озод қил; улар хоҳлаган шартни қўяверсин», — дедилар. Бас, Оиша уни сотиб олиб, озод қилди ва унинг хожалари — валоси ўзларига бўлиши — шарти(ни қўйди). Пайғамбар ﷺ: «Вало (озод) қилган киши учун(дир) — улар юз (та) шарт қўйган бўлса ҳам», — дедилар.