حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا حَنْظَلَةُ سَمِعْتُ سَالِمَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَأَنْ يَكُونَ جَوْفُ الْمَرْءِ مَمْلُوءًا قَيْحًا خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَكُونَ مَمْلُوءًا شِعْرًا
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Kishining qorni yiring bilan toʻlishi, uning sheʼr bilan toʻlishidan koʻra yaxshiroqdir».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Кишининг қорни йиринг билан тўлиши, унинг шеър билан тўлишидан кўра яхшироқдир».
حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي سَمِعْتُ يُونُسَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَدْخُلُوا مَسَاكِنَ الَّذِينَ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ إِلَّا أَنْ تَكُونُوا بَاكِينَ أَنْ يُصِيبَكُمْ مِثْلُ مَا أَصَابَهُمْ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Oʻzlariga zulm qilgan kishilarning vayrona maskanlariga — yigʻlamasdan — kirmanglar; aks holda, ularga yetgan azob — sizlarga (ham) yetishi mumkin», — dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Ўзларига зулм қилган кишиларнинг вайрона масканларига — йиғламасдан — кирманглар; акс ҳолда, уларга етган азоб — сизларга (ҳам) етиши мумкин», — деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَكَانَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَاتَمٌ مِنْ ذَهَبٍ كَانَ يُدْخِلُ فَصَّهُ فِي بَاطِنِ كَفِّهِ فَطَرَحَهُ ذَاتَ يَوْمٍ فَطَرَحَ أَصْحَابُهُ خَوَاتِيمَهُمْ ثُمَّ اتَّخَذَ خَاتَمًا مِنْ فِضَّةٍ وَكَانَ يَخْتِمُ بِهِ وَلَا يَلْبَسُهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Nabiy ﷺning oltindan uzuklari bor edi, uning koʻzini kaftlarining ichiga qilar edilar. Bir kuni u zot uni tashlab yubordilar, sahobalari ham oʻz uzuklarini tashlab yuborishdi. Soʻng u zot kumushdan uzuk yasatdilar; u bilan (xat) muhrlar, ammo uni taqmas edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Набий ﷺнинг олтиндан узуклари бор эди, унинг кўзини кафтларининг ичига қилар эдилар. Бир куни у зот уни ташлаб юбордилар, саҳобалари ҳам ўз узукларини ташлаб юборишди. Сўнг у зот кумушдан узук ясатдилар; у билан (хат) муҳрлар, аммо уни тақмас эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ سَالِمٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُسَامَةُ أَحَبُّ النَّاسِ إِلَيَّ مَا حَاشَا فَاطِمَةَ وَلَا غَيْرَهَا
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Usoma menga odamlarning eng suyuklisidir», dedilar. Bunda na Fotimani, na oʻzgasini istisno qilmadilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Усома менга одамларнинг энг суюклисидир», дедилар. Бунда на Фотимани, на ўзгасини истисно қилмадилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ رَقَبَةَ عَنْ عَوْنِ بْنِ أَبِي جُحَيْفَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سُمَيْرَةَ قَالَكُنْتُ أَمْشِي مَعَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ فَإِذَا نَحْنُ بِرَأْسٍ مَنْصُوبٍ عَلَى خَشَبَةٍ قَالَ فَقَالَ شَقِيَ قَاتِلُ هَذَا قَالَ قُلْتُ أَنْتَ تَقُولُ هَذَا يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ فَشَدَّ يَدَهُ مِنْ يَدِي وَقَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا مَشَى الرَّجُلُ مِنْ أُمَّتِي إِلَى الرَّجُلِ لِيَقْتُلَهُ فَلْيَقُلْ هَكَذَا فَالْمَقْتُولُ فِي الْجَنَّةِ وَالْقَاتِلُ فِي النَّارِ
Abdurrahmon ibn Samura aytadi: Men Abdulloh ibn Umar bilan birga yurar edim. Shunda (sanchib) tikib qoʻyilgan bir bosh oldiga keldik. U: «Buni oʻldirgan kishi badbaxt boʻlibdi», dedi. Men: «Siz shunday deysizmi, ey Abu Abdurrahmon?» dedim. Shunda u qoʻlini qoʻlimdan tortib oldi va: «Abu Abdurrahmon Rasululloh ﷺ ning: ‹Ummatimdan bir kishi boshqa bir kishini oʻldirish uchun unga (qarab) yursa, u mana shunday desin; oʻldirilgan jannatda, oʻldiruvchi esa doʻzaxdadir›, deganlarini eshitgan», dedi.Абдурраҳмон ибн Самура айтади: Мен Абдуллоҳ ибн Умар билан бирга юрар эдим. Шунда (санчиб) тикиб қўйилган бир бош олдига келдик. У: «Буни ўлдирган киши бадбахт бўлибди», деди. Мен: «Сиз шундай дейсизми, эй Абу Абдурраҳмон?» дедим. Шунда у қўлини қўлимдан тортиб олди ва: «Абу Абдурраҳмон Расулуллоҳ ﷺ нинг: ‹Умматимдан бир киши бошқа бир кишини ўлдириш учун унга (қараб) юрса, у мана шундай десин; ўлдирилган жаннатда, ўлдирувчи эса дўзахдадир›, деганларини эшитган», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا صَخْرٌ عَنْ نَافِعٍأَنَّ ابْنَ عُمَرَ جَمَعَ بَنِيهِ حِينَ انْتَزَى أَهْلُ الْمَدِينَةِ مَعَ ابْنِ الزُّبَيْرِ وَخَلَعُوا يَزِيدَ بْنَ مُعَاوِيَةَ فَقَالَ إِنَّا قَدْ بَايَعْنَا هَذَا الرَّجُلَ بِبَيْعِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْغَادِرُ يُنْصَبُ لَهُ لِوَاءٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيُقَالُ هَذِهِ غَدْرَةُ فُلَانٍ وَإِنَّ مِنْ أَعْظَمِ الْغَدْرِ إِلَّا أَنْ يَكُونَ الْإِشْرَاكُ بِاللَّهِ تَعَالَى أَنْ يُبَايِعَ الرَّجُلُ رَجُلًا عَلَى بَيْعِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ ثُمَّ يَنْكُثَ بَيْعَتَهُ فَلَا يَخْلَعَنَّ أَحَدٌ مِنْكُمْ يَزِيدَ وَلَا يُسْرِفَنَّ أَحَدٌ مِنْكُمْ فِي هَذَا الْأَمْرِ فَيَكُونَ صَيْلَمًا فِيمَا بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ
Nofeʼ (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Madina ahli Ibn Zubayr bilan (birga) qoʻzgʻalib, Yazid ibn Muoviyani (bayʼatdan) chetlatganlarida, Ibn Umar oʻz oʻgʻillarini toʻpladi va: «Biz bu kishiga Alloh va Uning Rasulining bayʼati bilan bayʼat qilganmiz. Men Rasululloh ﷺ ning: ‹Gʻadr (xiyonat) qiluvchi uchun qiyomat kuni bir bayroq tikiladi va: Bu — falonning gʻadridir, deyiladi. Allohga shirk keltirishdan boshqa eng katta gʻadr — kishining bir kishiga Alloh va Rasulining bayʼati ustiga bayʼat qilib, soʻng bayʼatini buzishidir›, deganlarini eshitganman. Bas, sizlardan hech kim Yazidni chetlatmasin va sizlardan hech kim bu ishda haddan oshmasin, aks holda bu men bilan sizlar orasini kesuvchi (fitna) boʻlib qoladi», dedi.Нофеъ (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Мадина аҳли Ибн Зубайр билан (бирга) қўзғалиб, Язид ибн Муовияни (байъатдан) четлатганларида, Ибн Умар ўз ўғилларини тўплади ва: «Биз бу кишига Аллоҳ ва Унинг Расулининг байъати билан байъат қилганмиз. Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг: ‹Ғадр (хиёнат) қилувчи учун қиёмат куни бир байроқ тикилади ва: Бу — фалоннинг ғадридир, дейилади. Аллоҳга ширк келтиришдан бошқа энг катта ғадр — кишининг бир кишига Аллоҳ ва Расулининг байъати устига байъат қилиб, сўнг байъатини бузишидир›, деганларини эшитганман. Бас, сизлардан ҳеч ким Язидни четлатмасин ва сизлардан ҳеч ким бу ишда ҳаддан ошмасин, акс ҳолда бу мен билан сизлар орасини кесувчи (фитна) бўлиб қолади», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ أَنَّ أَبَا الْمَلِيحِقَالَ لِأَبِي قِلَابَةَ دَخَلْتُ أَنَا وَأَبُوكَ عَلَى ابْنِ عُمَرَ فَحَدَّثَنَا أَنَّهُ دَخَلَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَلْقَى لَهُ وَسَادَةً مِنْ أَدَمٍ حَشْوُهَا لِيفٌ وَلَمْ أَقْعُدْ عَلَيْهَا بَقِيَتْ بَيْنِي وَبَيْنَهُ
Abul-Malih Abu Qilobaga dedi: Men bilan otang Ibn Umarning huzuriga kirdik. U bizga soʻzlab berdiki, oʻzi Rasululloh ﷺ ning huzurlariga kirganda, u zot unga ichiga xurmo tolasi solingan charm yostiqni tashlabdilar. «Men esa unga oʻtirmadim, u men bilan u zot orasida (shundayligicha) qolib ketdi», (dedi).Абул-Малиҳ Абу Қилобага деди: Мен билан отанг Ибн Умарнинг ҳузурига кирдик. У бизга сўзлаб бердики, ўзи Расулуллоҳ ﷺ нинг ҳузурларига кирганда, у зот унга ичига хурмо толаси солинган чарм ёстиқни ташлабдилар. «Мен эса унга ўтирмадим, у мен билан у зот орасида (шундайлигича) қолиб кетди», (деди).
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ مَوْلَى ابْنِ عُمَرَ عَنِ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ مِنْ أَفْرَى الْفِرَى أَنْ يُرِيَ عَيْنَيْهِ فِي الْمَنَامِ مَا لَمْ تَرَيَا
(Ibn Umar (roziyallohu anhumo) rivoyat qildiki,) Rasululloh ﷺ: «Eng katta yolgʻonlardan (biri) — kishining oʻz koʻzlariga koʻrmagan narsasini (koʻrgandek qilib) koʻrsatishi (yaʼni koʻrmagan tushni daʼvo qilishi)dir», dedilar.(Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) ривоят қилдики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Энг катта ёлғонлардан (бири) — кишининг ўз кўзларига кўрмаган нарсасини (кўргандек қилиб) кўрсатиши (яъни кўрмаган тушни даъво қилиши)дир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ الْكَرِيمُ ابْنُ الْكَرِيمِ ابْنِ الْكَرِيمِ ابْنِ الْكَرِيمِ يُوسُفُ بْنُ يَعْقُوبَ بْنِ إِسْحَاقَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَسَلَّمَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Karim (sharafli zot) — karimning oʻgʻli, karimning oʻgʻli, karimning oʻgʻli: Yusuf ibn Yaʼqub ibn Ishoq ibn Ibrohim (alayhimussalom)dir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Карим (шарафли зот) — каримнинг ўғли, каримнинг ўғли, каримнинг ўғли: Юсуф ибн Яъқуб ибн Ишоқ ибн Иброҳим (алайҳимуссалом)дир», дедилар.
حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا بْنُ عَدِيٍّ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَكَسَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُلَّةً مِنْ حُلَلِ السِّيَرَاءِ أَهْدَاهَا لَهُ فَيْرُوزُ فَلَبِسْتُ الْإِزَارَ فَأَغْرَقَنِي طُولًا وَعَرْضًا فَسَحَبْتُهُ وَلَبِسْتُ الرِّدَاءَ فَتَقَنَّعْتُ بِهِ فَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَاتِقِي فَقَالَ يَا عَبْدَ اللَّهِ ارْفَعْ الْإِزَارَ فَإِنَّ مَا مَسَّتْ الْأَرْضُ مِنْ الْإِزَارِ إِلَى مَا أَسْفَلَ مِنْ الْكَعْبَيْنِ فِي النَّارِقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ فَلَمْ أَرَ إِنْسَانًا قَطُّ أَشَدَّ تَشْمِيرًا مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ menga Fayruz u zotga hadya qilgan siyaro hullalaridan bir hullani kiydirdilar. Men izorni kiydim, u boʻyimdan ham, enimdan ham ortib ketdi, shuning uchun uni sudrab yurdim; ridoni kiyib, u bilan boshimni oʻrab oldim. Shunda Rasululloh ﷺ yelkamdan tutib: «Ey Abdulloh, izorni koʻtar! Zero izorning toʻpiqdan pastdagi, yerga tegadigan qismi doʻzaxdadir», dedilar. Abdulloh ibn Muhammad dedi: Men hech qachon Abdulloh ibn Umardan koʻra (kiyimini) qattiqroq shimarib yuradigan odamni koʻrmadim.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ менга Файруз у зотга ҳадя қилган сияро ҳуллаларидан бир ҳуллани кийдирдилар. Мен изорни кийдим, у бўйимдан ҳам, энимдан ҳам ортиб кетди, шунинг учун уни судраб юрдим; ридони кийиб, у билан бошимни ўраб олдим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ елкамдан тутиб: «Эй Абдуллоҳ, изорни кўтар! Зеро изорнинг тўпиқдан пастдаги, ерга тегадиган қисми дўзахдадир», дедилар. Абдуллоҳ ибн Муҳаммад деди: Мен ҳеч қачон Абдуллоҳ ибн Умардан кўра (кийимини) қаттиқроқ шимариб юрадиган одамни кўрмадим.
حَدَّثَنَا مُهَنَّأُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ أَبُو شِبْلٍ عَنْ حَمَّادٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَسَاهُ حُلَّةً فَأَسْبَلَهَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهِ قَوْلًا شَدِيدًا وَذَكَرَ النَّارَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ unga bir hulla kiydirdilar, u esa uni (yerga tegadigan qilib) osiltirib qoʻydi. Shunda Nabiy ﷺ bu haqda qattiq soʻz aytdilar va doʻzaxni zikr qildilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ унга бир ҳулла кийдирдилар, у эса уни (ерга тегадиган қилиб) осилтириб қўйди. Шунда Набий ﷺ бу ҳақда қаттиқ сўз айтдилар ва дўзахни зикр қилдилар.
حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عِكْرِمَةَ عَنْ أَبِي الْمُغِيرَةِ بْنِ حُنَيْنٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ قَالَرَأَيْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَذْهَبًا مُوَاجِهَ الْقِبْلَةِ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) xabar berdi: Men Rasululloh ﷺ ning qiblaga qaratib (qurilgan) hojatxonalarini koʻrdim.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) хабар берди: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг қиблага қаратиб (қурилган) ҳожатхоналарини кўрдим.
حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ وَائِلٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَعَنَ اللَّهُ الْخَمْرَ وَلَعَنَ شَارِبَهَا وَسَاقِيَهَا وَعَاصِرَهَا وَمُعْتَصِرَهَا وَبَائِعَهَا وَمُبْتَاعَهَا وَحَامِلَهَا وَالْمَحْمُولَةَ إِلَيْهِ وَآكِلَ ثَمَنِهَا
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Alloh xamrni laʼnatladi; uni ichuvchini, quyib beruvchini, siquvchini, siqtiruvchini, sotuvchini, sotib oluvchini, tashuvchini, oʻziga tashib berilganni va uning puligini yeguvchini ham laʼnatladi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Аллоҳ хамрни лаънатлади; уни ичувчини, қуйиб берувчини, сиқувчини, сиқтирувчини, сотувчини, сотиб олувчини, ташувчини, ўзига ташиб берилганни ва унинг пулигини егувчини ҳам лаънатлади», дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّهُ كَانَ يَصْبُغُ ثِيَابَهُ وَيَدَّهِنُ بِالزَّعْفَرَانِ فَقِيلَ لَهُ لِمَ تَصْبُغُ ثِيَابَكَ وَتَدَّهِنُ بِالزَّعْفَرَانِ قَالَ لِأَنِّي رَأَيْتُهُ أَحَبَّ الْأَصْبَاغِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَّهِنُ بِهِ وَيَصْبُغُ بِهِ ثِيَابَهُ
Zayd ibn Aslamdan rivoyat qilinadi: Ibn Umar (roziyallohu anhumo) kiyimlarini boʻyar va zaʼfaron surtar edi. Undan: «Nega kiyimlaringni boʻyaysan va zaʼfaron surtasan?» deb soʻralganda, u: «Chunki men uni Rasululloh ﷺ ga boʻyoqlarning eng suyuklisi ekanini koʻrganman; u zot uni surtar va u bilan kiyimlarini boʻyar edilar», dedi.Зайд ибн Асламдан ривоят қилинади: Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) кийимларини бўяр ва заъфарон суртар эди. Ундан: «Нега кийимларингни бўяйсан ва заъфарон суртасан?» деб сўралганда, у: «Чунки мен уни Расулуллоҳ ﷺ га бўёқларнинг энг суюклиси эканини кўрганман; у зот уни суртар ва у билан кийимларини бўяр эдилар», деди.
حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ أَنَّهُ حَدَّثَهُأَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ أَتَى ابْنَ مُطِيعٍ لَيَالِي الْحَرَّةِ فَقَالَ ضَعُوا لِأَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ وِسَادَةً فَقَالَ إِنِّي لَمْ آتِ لِأَجْلِسَ إِنَّمَا جِئْتُ لِأُخْبِرَكَ كَلِمَتَيْنِ سَمِعْتُهُمَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ نَزَعَ يَدًا مِنْ طَاعَةٍ لَمْ تَكُنْ لَهُ حُجَّةٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَمَنْ مَاتَ مُفَارِقًا لِلْجَمَاعَةِ فَإِنَّهُ يَمُوتُ مَوْتَ الْجَاهِلِيَّةِ
Zayd ibn Aslam rivoyat qildi: Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) Harra kunlarida Ibn Mutiʼning huzuriga keldi. U: «Abu Abdurrahmonga yostiq qoʻyinglar», dedi. (Ibn Umar): «Men oʻtirgani kelganim yoʻq; faqat senga Rasululloh ﷺ dan eshitgan ikki soʻzimni aytgani keldim. Men Rasululloh ﷺ ning: ‹Kim itoatdan qoʻlini tortsa, qiyomat kuni uning uchun hech qanday hujjat boʻlmaydi; kim jamoatdan ajralgan holda oʻlsa, u johiliyat oʻlimi bilan oʻladi›, deganlarini eshitganman», dedi.Зайд ибн Аслам ривоят қилди: Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Ҳарра кунларида Ибн Мутиънинг ҳузурига келди. У: «Абу Абдурраҳмонга ёстиқ қўйинглар», деди. (Ибн Умар): «Мен ўтиргани келганим йўқ; фақат сенга Расулуллоҳ ﷺ дан эшитган икки сўзимни айтгани келдим. Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг: ‹Ким итоатдан қўлини тортса, қиёмат куни унинг учун ҳеч қандай ҳужжат бўлмайди; ким жамоатдан ажралган ҳолда ўлса, у жоҳилият ўлими билан ўлади›, деганларини эшитганман», деди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ يَعْنِي ابْنَ عَبَّادٍ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَأَهْلَلْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْحَجِّ مُفْرَدًا
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Biz Rasululloh ﷺ bilan birga hajni yolgʻiz (ifrod qilib) ehromga kirdik».Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга ҳажни ёлғиз (ифрод қилиб) эҳромга кирдик».
حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ صَالِحٍ وَاسْمُهُ الَّذِي يُعْرَفُ بِهِ نُعَيْمُ بْنُ النَّحَّامِ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمَّاهُ صَالِحًا أَخْبَرَهُأَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ قَالَ لِعُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ اخْطُبْ عَلَيَّ ابْنَةَ صَالِحٍ فَقَالَ إِنَّ لَهُ يَتَامَى وَلَمْ يَكُنْ لِيُؤْثِرَنَا عَلَيْهِمْ فَانْطَلَقَ عَبْدُ اللَّهِ إِلَى عَمِّهِ زَيْدِ بْنِ الْخَطَّابِ لِيَخْطُبَ فَانْطَلَقَ زَيْدٌ إِلَى صَالِحٍ فَقَالَ إِنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ أَرْسَلَنِي إِلَيْكَ يَخْطُبُ ابْنَتَكَ فَقَالَ لِي يَتَامَى وَلَمْ أَكُنْ لِأُتْرِبَ لَحْمِي وَأَرْفَعَ لَحْمَكُمْ أُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ أَنْكَحْتُهَا فُلَانًا وَكَانَ هَوَى أُمِّهَا إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ فَأَتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا نَبِيَّ اللَّهِ خَطَبَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ ابْنَتِي فَأَنْكَحَهَا أَبُوهَا يَتِيمًا فِي حَجْرِهِ وَلَمْ يُؤَامِرْهَا فَأَرْسَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى صَالِحٍ فَقَالَ أَنْكَحْتَ ابْنَتَكَ وَلَمْ تُؤَامِرْهَا فَقَالَ نَعَمْ فَقَالَ أَشِيرُوا عَلَى النِّسَاءِ فِي أَنْفُسِهِنَّ وَهِيَ بِكْرٌ فَقَالَ صَالِحٌ فَإِنَّمَا فَعَلْتُ هَذَا لِمَا يُصْدِقُهَا ابْنُ عُمَرَ فَإِنَّ لَهُ فِي مَالِي مِثْلَ مَا أَعْطَاهَا
Nuaym ibn an-Nahhom — uni Rasululloh ﷺ Solih deb atagan edilar — xabar berdi: Abdulloh ibn Umar Umar ibn Xattobga: «Menga Solihning qizini sovchilikka soʻrab bering», dedi. U: «Uning yetimlari bor, u bizni ulardan ustun qoʻymaydi», dedi. Shunda Abdulloh sovchilikka borishini soʻrab amakisi Zayd ibn Xattobning oldiga bordi. Zayd Solihning oldiga borib: «Abdulloh ibn Umar meni sening oldingga qizingni soʻrab yubordi», dedi. U: «Mening yetimlarim bor; men oʻz goʻshtimni tuproqqa qorib, sizlarning goʻshtingizni koʻtarmayman. Sizlarni guvoh qilamanki, men uni falon kishiga nikohlab berdim», dedi. Qizning onasining koʻngli esa Abdulloh ibn Umarda edi. Shuning uchun u Rasululloh ﷺ ning huzurlariga kelib: «Ey Allohning Nabiysi! Abdulloh ibn Umar qizimga sovchi qoʻydi, otasi esa uni oʻz qaramogʻidagi bir yetimga, qizdan soʻramasdan nikohlab berdi», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ Solihga odam yuborib: «Qizingni undan soʻramay nikohlab berdingmi?» dedilar. U: «Ha», dedi. U zot: «Ayollar bilan oʻzlari haqida maslahatlashinglar», dedilar — u (qiz) esa bokira edi. Solih: «Men buni faqat Ibn Umar unga beradigan mahr sababli qildim; zero mening molimda u unga bergan narsaning misli bor», dedi.Нуайм ибн ан-Наҳҳом — уни Расулуллоҳ ﷺ Солиҳ деб атаган эдилар — хабар берди: Абдуллоҳ ибн Умар Умар ибн Хаттобга: «Менга Солиҳнинг қизини совчиликка сўраб беринг», деди. У: «Унинг етимлари бор, у бизни улардан устун қўймайди», деди. Шунда Абдуллоҳ совчиликка боришини сўраб амакиси Зайд ибн Хаттобнинг олдига борди. Зайд Солиҳнинг олдига бориб: «Абдуллоҳ ибн Умар мени сенинг олдингга қизингни сўраб юборди», деди. У: «Менинг етимларим бор; мен ўз гўштимни тупроққа қориб, сизларнинг гўштингизни кўтармайман. Сизларни гувоҳ қиламанки, мен уни фалон кишига никоҳлаб бердим», деди. Қизнинг онасининг кўнгли эса Абдуллоҳ ибн Умарда эди. Шунинг учун у Расулуллоҳ ﷺ нинг ҳузурларига келиб: «Эй Аллоҳнинг Набийси! Абдуллоҳ ибн Умар қизимга совчи қўйди, отаси эса уни ўз қарамоғидаги бир етимга, қиздан сўрамасдан никоҳлаб берди», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ Солиҳга одам юбориб: «Қизингни ундан сўрамай никоҳлаб бердингми?» дедилар. У: «Ҳа», деди. У зот: «Аёллар билан ўзлари ҳақида маслаҳатлашинглар», дедилар — у (қиз) эса бокира эди. Солиҳ: «Мен буни фақат Ибн Умар унга берадиган маҳр сабабли қилдим; зеро менинг молимда у унга берган нарсанинг мисли бор», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عُثْمَانَ الْوَلِيدُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِنَّ أَبَرَّ الْبِرِّ أَنْ يَصِلَ الرَّجُلُ أَهْلَ وُدِّ أَبِيهِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Yaxshiliklarning eng yaxshisi — kishining otasi doʻst tutgan kishilar bilan aloqa bogʻlashidir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Яхшиликларнинг энг яхшиси — кишининг отаси дўст тутган кишилар билан алоқа боғлашидир», дедилар.
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الزُّبَيْرِ أَخْبَرَنَا عَوْنُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ يَقُولُكُنَّا جُلُوسًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَجُلٌ اللَّهُ أَكْبَرُ كَبِيرًا وَالْحَمْدُ لِلَّهِ كَثِيرًا وَسُبْحَانَ اللَّهِ بُكْرَةً وَأَصِيلًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَالَ الْكَلِمَاتِ فَقَالَ الرَّجُلُ أَنَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنِّي لَأَنْظُرُ إِلَيْهَا تَصْعَدُ حَتَّى فُتِحَتْ لَهَا أَبْوَابُ السَّمَاءِفَقَالَ ابْنُ عُمَرَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا تَرَكْتُهَا مُنْذُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ و قَالَ عَوْنٌ مَا تَرَكْتُهَا مُنْذُ سَمِعْتُهَا مِنْ ابْنِ عُمَرَ
Avn ibn Abdulloh Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)ning shunday deganini eshitdi: Biz Rasululloh ﷺ bilan birga oʻtirgan edik. Shunda bir kishi: «Allohu akbaru kabiyra, val hamdu lillahi kasiyra, va subhaanallohi bukratan va asiyla», dedi. Rasululloh ﷺ: «Bu kalimalarni kim aytdi?» dedilar. Haligi kishi: «Men», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, men ularning koʻtarilib borayotganini va ular uchun osmon eshiklari ochilganini koʻrib turdim», dedilar. Ibn Umar dedi: «Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, buni Rasululloh ﷺ dan eshitganimdan buyon uni tark etmadim». Avn esa: «Men uni Ibn Umardan eshitganimdan buyon tark etmadim», dedi.Авн ибн Абдуллоҳ Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)нинг шундай деганини эшитди: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга ўтирган эдик. Шунда бир киши: «Аллоҳу акбару кабийра, вал ҳамду лиллаҳи касийра, ва субҳааналлоҳи букратан ва асийла», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Бу калималарни ким айтди?» дедилар. Ҳалиги киши: «Мен», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, мен уларнинг кўтарилиб бораётганини ва улар учун осмон эшиклари очилганини кўриб турдим», дедилар. Ибн Умар деди: «Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, буни Расулуллоҳ ﷺ дан эшитганимдан буён уни тарк этмадим». Авн эса: «Мен уни Ибн Умардан эшитганимдан буён тарк этмадим», деди.
حَدَّثَنَا سُرَيْجٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُحِلَّتْ لَنَا مَيْتَتَانِ وَدَمَانِ فَأَمَّا الْمَيْتَتَانِ فَالْحُوتُ وَالْجَرَادُ وَأَمَّا الدَّمَانِ فَالْكَبِدُ وَالطِّحَالُ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bizga ikki oʻlik va ikki qon halol qilindi. Ikki oʻlik baliq bilan chigirtkadir, ikki qon esa jigar bilan taloqdir», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бизга икки ўлик ва икки қон ҳалол қилинди. Икки ўлик балиқ билан чигирткадир, икки қон эса жигар билан талоқдир», дедилар.
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ أَبِي الزَّاهِرِيَّةِ عَنْ كَثِيرِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَقِيمُوا الصُّفُوفَ فَإِنَّمَا تَصُفُّونَ بِصُفُوفِ الْمَلَائِكَةِ وَحَاذُوا بَيْنَ الْمَنَاكِبِ وَسُدُّوا الْخَلَلَ وَلِينُوا فِي أَيْدِي إِخْوَانِكُمْ وَلَا تَذَرُوا فُرُجَاتٍ لِلشَّيْطَانِ وَمَنْ وَصَلَ صَفًّا وَصَلَهُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى وَمَنْ قَطَعَ صَفًّا قَطَعَهُ اللَّهُ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Saflarni toʻgʻrilanglar, zero sizlar farishtalarning saflari (kabi) saf tortasizlar. Yelkalarni bir tekisda tutinglar, boʻshliqlarni toʻldiringlar, birodarlaringizning qoʻllariga muloyim boʻlinglar va shaytonga boʻshliqlar qoldirmanglar. Kim bir safni ulasa, Alloh taborak va taolo uni (rahmatiga) ulaydi; kim bir safni uzsa, Alloh uni (rahmatidan) uzadi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сафларни тўғриланглар, зеро сизлар фаришталарнинг сафлари (каби) саф тортасизлар. Елкаларни бир текисда тутинглар, бўшлиқларни тўлдиринглар, биродарларингизнинг қўлларига мулойим бўлинглар ва шайтонга бўшлиқлар қолдирманглар. Ким бир сафни уласа, Аллоҳ таборак ва таоло уни (раҳматига) улайди; ким бир сафни узса, Аллоҳ уни (раҳматидан) узади», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ لَيْثٍ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُهَاجِرِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ائْذَنُوا لِلنِّسَاءِ بِاللَّيْلِ إِلَى الْمَسَاجِدِ تَفِلَاتٍ لَيْثٌ الَّذِي ذَكَرَ تَفِلَاتٍ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ayollarga kechasi masjidlarga (xushboʻy sepmagan holda) borishga izn beringlar», dedilar. «Tafilat» (xushboʻysiz) soʻzini zikr qilgan — Laysdir.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аёлларга кечаси масжидларга (хушбўй сепмаган ҳолда) боришга изн беринглар», дедилар. «Тафилат» (хушбўйсиз) сўзини зикр қилган — Лайсдир.
حَدَّثَنَا أَزْهَرُ بنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَخْطُبُ خُطْبَتَيْنِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ يَجْلِسُ بَيْنَهُمَا مَرَّةً
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ juma kuni ikki xutba qilar, ular orasida bir marta oʻtirar edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ жума куни икки хутба қилар, улар орасида бир марта ўтирар эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُكَسَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُبْطِيَّةً وَكَسَا أُسَامَةَ حُلَّةً سِيَرَاءَ قَالَ فَنَظَرَ فَرَآنِي قَدْ أَسْبَلْتُ فَجَاءَ فَأَخَذَ بِمَنْكِبِي وَقَالَ يَا ابْنَ عُمَرَ كُلُّ شَيْءٍ مَسَّ الْأَرْضَ مِنْ الثِّيَابِ فَفِي النَّارِقَالَ فَرَأَيْتُ ابْنَ عُمَرَ يَتَّزِرُ إِلَى نِصْفِ السَّاقِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)ning shunday deganini eshitdim: Rasululloh ﷺ menga qubtiy (matodan tikilgan) kiyim, Usomaga esa siyaro hulla kiydirdilar. (Ibn Umar) dedi: U zot qarab, mening (kiyimimni) osiltirib olganimni koʻrdilar-da, kelib yelkamdan tutdilar va: «Ey Ibn Umar! Kiyimlardan yerga tegadigan har bir narsa doʻzaxdadir», dedilar. (Roviy) dedi: Men Ibn Umarning izorni boldirining oʻrtasigacha bogʻlab yurganini koʻrdim.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)нинг шундай деганини эшитдим: Расулуллоҳ ﷺ менга қубтий (матодан тикилган) кийим, Усомага эса сияро ҳулла кийдирдилар. (Ибн Умар) деди: У зот қараб, менинг (кийимимни) осилтириб олганимни кўрдилар-да, келиб елкамдан тутдилар ва: «Эй Ибн Умар! Кийимлардан ерга тегадиган ҳар бир нарса дўзахдадир», дедилар. (Ровий) деди: Мен Ибн Умарнинг изорни болдирининг ўртасигача боғлаб юрганини кўрдим.
حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَهُوَ يَخْطُبُ الْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنْ الْيَدِ السُّفْلَى الْيَدُ الْعُلْيَا الْمُعْطِيَةُ وَالْيَدُ السُّفْلَى يَدُ السَّائِلِ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ xutba qilib turib: «Yuqori qoʻl quyi qoʻldan yaxshiroqdir. Yuqori qoʻl — beruvchining (qoʻli), quyi qoʻl esa — tilanchining qoʻlidir», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ хутба қилиб туриб: «Юқори қўл қуйи қўлдан яхшироқдир. Юқори қўл — берувчининг (қўли), қуйи қўл эса — тиланчининг қўлидир», дедилар.
حَدَّثَنَا حُجَيْنُ بْنُ الْمُثَنَّي حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الَّذِي لَا يُؤَدِّي زَكَاةَ مَالِهِ يُمَثِّلُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لَهُ مَالَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ شُجَاعًا أَقْرَعَ لَهُ زَبِيبَتَانِ ثُمَّ يَلْزَمُهُ يُطَوِّقُهُ يَقُولُ أَنَا كَنْزُكَ أَنَا كَنْزُكَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Molining zakotini ado etmagan kishiga qiyomat kuni Alloh azza va jalla uning molini boshi taqir, (koʻzi ustida) ikkita nuqtasi bor ilon qilib koʻrsatadi. Soʻng u (ilon) unga yopishib, boʻyniga oʻralib olib: ‹Men sening xazinangman, men sening xazinangman›, deydi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Молининг закотини адо этмаган кишига қиёмат куни Аллоҳ азза ва жалла унинг молини боши тақир, (кўзи устида) иккита нуқтаси бор илон қилиб кўрсатади. Сўнг у (илон) унга ёпишиб, бўйнига ўралиб олиб: ‹Мен сенинг хазинангман, мен сенинг хазинангман›, дейди», дедилар.
حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَرَفَعَ الْحَدِيثَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كُلُّ مُسْكِرٍ خَمْرٌ وَكُلُّ مُسْكِرٍ حَرَامٌ وَمَنْ شَرِبَ الْخَمْرَ فِي الدُّنْيَا فَمَاتَ وَهُوَ مُدْمِنُهَا لَمْ يَتُبْ لَمْ يَشْرَبْهَا فِي الْآخِرَةِقَالَ أَبِي وَفِي مَوْضِعٍ آخَرَ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلُّ مُسْكِرٍ خَمْرٌ وَكُلُّ مُسْكِرٍ حَرَامٌ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) hadisni Rasululloh ﷺ ga marfuʼ qilib rivoyat qildi: «Har bir mast qiluvchi narsa xamrdir va har bir mast qiluvchi narsa haromdir. Kim dunyoda xamr ichib, unga berilgan holida, tavba qilmay oʻlsa, oxiratda uni icholmaydi». Otam dedi: Boshqa bir oʻrinda esa: Hammod ibn Zayd bizga Ayyubdan, u Nofeʼdan, u Ibn Umardan aytdi: Rasululloh ﷺ: «Har bir mast qiluvchi narsa xamrdir va har bir mast qiluvchi narsa haromdir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) ҳадисни Расулуллоҳ ﷺ га марфуъ қилиб ривоят қилди: «Ҳар бир маст қилувчи нарса хамрдир ва ҳар бир маст қилувчи нарса ҳаромдир. Ким дунёда хамр ичиб, унга берилган ҳолида, тавба қилмай ўлса, охиратда уни ичолмайди». Отам деди: Бошқа бир ўринда эса: Ҳаммод ибн Зайд бизга Айюбдан, у Нофеъдан, у Ибн Умардан айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар бир маст қилувчи нарса хамрдир ва ҳар бир маст қилувчи нарса ҳаромдир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ بْنُ الْوَلِيدِ الْحِمْصِيُّ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ زُفَرَ عَنْ هَاشِمٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَمَنْ اشْتَرَى ثَوْبًا بِعَشَرَةِ دَرَاهِمَ وَفِيهِ دِرْهَمٌ حَرَامٌ لَمْ يَقْبَلْ اللَّهُ لَهُ صَلَاةً مَادَامَ عَلَيْهِقَالَ ثُمَّ أَدْخَلَ أُصْبُعَيْهِ فِي أُذُنَيْهِ ثُمَّ قَالَ صُمَّتَا إِنْ لَمْ يَكُنْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتُهُ يَقُولُهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) dedi: «Kim oʻn dirhamga bir kiyim sotib olsa-yu, uning (puli) ichida bir dirham harom boʻlsa, uni kiyib turganicha Alloh undan namozni qabul qilmaydi». Soʻng ikki barmogʻini quloqlariga tiqib: «Agar buni Nabiy ﷺ dan eshitmagan boʻlsam, bu ikki qulogʻim kar boʻlsin!» dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) деди: «Ким ўн дирҳамга бир кийим сотиб олса-ю, унинг (пули) ичида бир дирҳам ҳаром бўлса, уни кийиб турганича Аллоҳ ундан намозни қабул қилмайди». Сўнг икки бармоғини қулоқларига тиқиб: «Агар буни Набий ﷺ дан эшитмаган бўлсам, бу икки қулоғим кар бўлсин!» деди.
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ أَبِي الْعَبَّاسِ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْبَهِيِّ قَالَ شَرِيكٌ أُرَاهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي عَلَى الْخُمْرَةِ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ xumra (kichik boʻyra) ustida namoz oʻqir edilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ хумра (кичик бўйра) устида намоз ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ أَخْبَرَنَا هُرَيْمٌ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ تُحْمَلُ مَعَهُ الْعَنَزَةُ فِي الْعِيدَيْنِ فِي أَسْفَارِهِ فَتُرْكَزُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَيُصَلِّي إِلَيْهَا
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) dedi: Rasululloh ﷺ bilan birga ikki hayitda va safarlarida anaza (nayzacha) olib yurilar, u zotning oldilariga sanchib qoʻyilar va u zot unga qarab namoz oʻqir edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) деди: Расулуллоҳ ﷺ билан бирга икки ҳайитда ва сафарларида аназа (найзача) олиб юрилар, у зотнинг олдиларига санчиб қўйилар ва у зот унга қараб намоз ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ أَخْبَرَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ زَيْدٍ الْعَمِّيِّ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَوَضَّأَ وَاحِدَةً فَتِلْكَ وَظِيفَةُ الْوُضُوءِ الَّتِي لَا بُدَّ مِنْهَا وَمَنْ تَوَضَّأَ اثْنَتَيْنِ فَلَهُ كِفْلَانِ وَمَنْ تَوَضَّأَ ثَلَاثًا فَذَلِكَ وُضُوئِي وَوُضُوءُ الْأَنْبِيَاءِ قَبْلِي
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: «Kim bir marta tahorat qilsa, bu — tahoratning muqarrar vazifasidir; kim ikki marta tahorat qilsa, unga ikki ulush (ajr) bor; kim uch marta tahorat qilsa, bu — mening tahoratim va mendan avvalgi paygʻambarlarning tahoratidir».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади: «Ким бир марта таҳорат қилса, бу — таҳоратнинг муқаррар вазифасидир; ким икки марта таҳорат қилса, унга икки улуш (ажр) бор; ким уч марта таҳорат қилса, бу — менинг таҳоратим ва мендан аввалги пайғамбарларнинг таҳоратидир».
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ بَحْرٍ حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ قُدَامَةَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ حَاطِبٍ الْجُمَحِيُّ أَبُو مُحَمَّدٍ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ كَانَ حَالِفًا فَلَا يَحْلِفْ إِلَّا بِاللَّهِ وَكَانَتْ قُرَيْشٌ تَحْلِفُ بِآبَائِهَا قَالَ فَلَا تَحْلِفُوا بِآبَائِكُمْ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim qasam ichmoqchi boʻlsa, faqat Alloh bilan qasam ichsin», dedilar. Quraysh esa otalari bilan qasam ichar edi. Shunda u zot: «Otalaringiz bilan qasam ichmanglar», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким қасам ичмоқчи бўлса, фақат Аллоҳ билан қасам ичсин», дедилар. Қурайш эса оталари билан қасам ичар эди. Шунда у зот: «Оталарингиз билан қасам ичманглар», дедилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ بَحْرٍ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا طَافَ الطَّوَافَ الْأَوَّلَ خَبَّ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا وَكَانَ يَسْعَى بِبَطْنِ الْمَسِيلِ إِذَا طَافَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ birinchi tavofni qilganlarida, (dastlabki) uch aylanishda raml qilar (chaqqon yurar), qolgan toʻrt aylanishda esa (oddiy) yurar edilar; Safo bilan Marva orasida saʼy qilganlarida esa sel ariqchasining oʻrtasida yugurar edilar».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ биринчи тавофни қилганларида, (дастлабки) уч айланишда рамл қилар (чаққон юрар), қолган тўрт айланишда эса (оддий) юрар эдилар; Сафо билан Марва орасида саъй қилганларида эса сел ариқчасининг ўртасида югурар эдилар».
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا أَبَانُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَخْرُجُ نَارٌ مِنْ قِبَلِ حَضْرَمَوْتَ تَحْشُرُ النَّاسَ قَالَ قُلْنَا فَمَا تَأْمُرُنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ عَلَيْكُمْ بِالشَّأْمِ
Solim otasi (Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo))dan rivoyat qiladi: Rasululloh ﷺ: «Hazramavt tomondan bir olov chiqib, odamlarni (bir joyga) toʻplaydi», dedilar. Biz: «Ey Allohning Rasuli, bizga nima deb buyurasiz?» dedik. U zot: «Shom (diyori)ni lozim tutinglar», dedilar.Солим отаси (Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо))дан ривоят қилади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳазрамавт томондан бир олов чиқиб, одамларни (бир жойга) тўплайди», дедилар. Биз: «Эй Аллоҳнинг Расули, бизга нима деб буюрасиз?» дедик. У зот: «Шом (диёри)ни лозим тутинглар», дедилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ سَلْمَانَ قَالَ قَالَ ابْنُ عُمَرَحَفِظْتُ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَشْرَ صَلَوَاتٍ رَكْعَتَيْنِ قَبْلَ صَلَاةِ الصُّبْحِ وَرَكْعَتَيْنِ قَبْلَ صَلَاةِ الظُّهْرِ وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ صَلَاةِ الظُّهْرِ وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ صَلَاةِ الْمَغْرِبِ وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعِشَاءِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) dedi: Men Nabiy ﷺ dan oʻn (rakaat) namozni yodlab oldim: bomdod namozidan oldin ikki rakaat, peshin namozidan oldin ikki rakaat, peshin namozidan keyin ikki rakaat, shom namozidan keyin ikki rakaat va xuftondan keyin ikki rakaat.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) деди: Мен Набий ﷺ дан ўн (ракаат) намозни ёдлаб олдим: бомдод намозидан олдин икки ракаат, пешин намозидан олдин икки ракаат, пешин намозидан кейин икки ракаат, шом намозидан кейин икки ракаат ва хуфтондан кейин икки ракаат.
حَدَّثَنَا عَارِمٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ عَنْ سَالِمٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَخَذَ شَيْئًا مِنْ الْأَرْضِ ظُلْمًا خُسِفَ بِهِ إِلَى سَبْعِ أَرَضِينَ
Solim otasi (Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo))dan rivoyat qiladi: Nabiy ﷺ: «Kim yerdan bir narsani nohaq (zulm bilan) olsa, u yetti qavat yergacha yerga yuttiriladi», dedilar.Солим отаси (Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо))дан ривоят қилади: Набий ﷺ: «Ким ердан бир нарсани ноҳақ (зулм билан) олса, у етти қават ергача ерга юттирилади», дедилар.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عِكْرِمَةَ عَنْ رَافِعِ بْنِ حُنَيْنٍ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ أَخْبَرَهُ أَنَّهُرَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَهَبَ مَذْهَبًا مُوَاجِهًا لِلْقِبْلَةِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) xabar berdiki, u Nabiy ﷺ ning qiblaga qaratib (qurilgan) hojatxonaga kirganlarini koʻrgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) хабар бердики, у Набий ﷺ нинг қиблага қаратиб (қурилган) ҳожатхонага кирганларини кўрган.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَرَمَقْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْبَعًا وَعِشْرِينَ أَوْ خَمْسًا وَعِشْرِينَ مَرَّةً يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ قَبْلَ الْفَجْرِ وَالرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْمَغْرِبِ بْ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ وَقُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) dedi: Men Nabiy ﷺ ni yigirma toʻrt yoki yigirma besh marta kuzatdim: u zot bomdoddan oldingi ikki rakaatda va shomdan keyingi ikki rakaatda «Qul yo ayyuhal-kofirun» bilan «Qul huvalloohu ahad»ni oʻqir edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) деди: Мен Набий ﷺ ни йигирма тўрт ёки йигирма беш марта кузатдим: у зот бомдоддан олдинги икки ракаатда ва шомдан кейинги икки ракаатда «Қул ё айюҳал-кофирун» билан «Қул ҳуваллооҳу аҳад»ни ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا سُرَيْجٌ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ سَأَلَكُمْ بِاللَّهِ فَأَعْطُوهُ وَمَنْ اسْتَعَاذَكُمْ بِاللَّهِ فَأَعِيذُوهُ وَمَنْ أَتَى إِلَيْكُمْ مَعْرُوفًا فَكَافِئُوهُ فَإِنْ لَمْ تَجِدُوا مَا تُكَافِئُوهُ فَادْعُوا لَهُ حَتَّى تَعْلَمُوا أَنَّكُمْ قَدْ كَافَأْتُمُوهُ وَمَنْ اسْتَجَارَكُمْ فَأَجِيرُوهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim sizlardan Alloh (nomi) bilan soʻrasa, unga beringlar; kim Alloh bilan panoh soʻrasa, unga panoh beringlar; kim sizlarga yaxshilik qilsa, unga munosib javob qaytaringlar; agar javob qaytaradigan narsa topa olmasangiz, unga munosib javob qaytardik degan ishonch hosil qilguningizcha unga duo qilinglar; kim sizlardan himoya soʻrasa, uni himoya qilinglar», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким сизлардан Аллоҳ (номи) билан сўраса, унга беринглар; ким Аллоҳ билан паноҳ сўраса, унга паноҳ беринглар; ким сизларга яхшилик қилса, унга муносиб жавоб қайтаринглар; агар жавоб қайтарадиган нарса топа олмасангиз, унга муносиб жавоб қайтардик деган ишонч ҳосил қилгунингизча унга дуо қилинглар; ким сизлардан ҳимоя сўраса, уни ҳимоя қилинглар», дедилар.
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا فِئَةُ كُلِّ مُسْلِمٍ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) dedi: Rasululloh ﷺ: «Men har bir musulmonning panohiman», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен ҳар бир мусулмоннинг паноҳиман», дедилар.