حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ نَافِعٍ وَيَحْيَى بْنِ وَثَّابٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ عَلَى هَذَا الْمِنْبَرِ مَنْ أَتَى الْجُمُعَةَ فَلْيَغْتَسِلْ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Rasululloh ﷺning mana shu minbar ustida turib: «Kim jumaga kelsa, gʻusl qilsin», deganlarini eshitdim.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг мана шу минбар устида туриб: «Ким жумага келса, ғусл қилсин», деганларини эшитдим.
حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ عَنْ جَرِيرٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ عَنْ الضَّبِّ فَقَالَ لَا آكُلُهُ وَلَا أُحَرِّمُهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ zabb (kaltakesak) haqida soʻralganlarida: «Men uni yemayman, ammo uni harom ham demayman», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ забб (калтакесак) ҳақида сўралганларида: «Мен уни емайман, аммо уни ҳаром ҳам демайман», дедилар.
حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ حَدَّثَنَا أَبُو أُوَيْسٍ حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ سَالِمٍ وَحَمْزَةَ ابْنَيْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ حَدَّثَهُمَاأَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الشُّؤْمُ فِي الْفَرَسِ وَالْمَرْأَةِ وَالدَّارِ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) Rasululloh ﷺ ning: «Shumlik (yomonlik) otda, ayolda va uy-joyda boʻladi», deb aytayotganlarini eshitdi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Расулуллоҳ ﷺ нинг: «Шумлик (ёмонлик) отда, аёлда ва уй-жойда бўлади», деб айтаётганларини эшитди.
حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ حَدَّثَنَا زَمْعَةُ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُلْدَغُ الْمُؤْمِنُ مِنْ جُحْرٍ مَرَّتَيْنِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Moʻmin bir teshikdan ikki marta chaqilmaydi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мўмин бир тешикдан икки марта чақилмайди», дедилар.
حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي رَوَّادٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَسْتَلِمُ الرُّكْنَ الْيَمَانِيَ وَالْأَسْوَدَ كُلَّ طَوَافِهِ وَلَا يَسْتَلِمُ الرُّكْنَيْنِ الْآخَرَيْنِ اللَّذَيْنِ يَلِيَانِ الْحَجَرَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ har bir tavoflarida Ruknul yamoniy bilan Hajarul asvadni istilom qilar (silar), Hajarga tutash boʻlgan qolgan ikki ruknni esa istilom qilmas edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳар бир тавофларида Рукнул ямоний билан Ҳажарул асвадни истилом қилар (силар), Ҳажарга туташ бўлган қолган икки рукнни эса истилом қилмас эдилар.
حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ سَمِعْتُ سَلَمَةَ بْنَ كُهَيْلٍ يُحَدِّثُ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَكُنَّا جُلُوسًا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالشَّمْسُ عَلَى قُعَيْقِعَانَ بَعْدَ الْعَصْرِ فَقَالَ مَا أَعْمَارُكُمْ فِي أَعْمَارِ مَنْ مَضَى إِلَّا كَمَا بَقِيَ مِنْ النَّهَارِ فِيمَا مَضَى مِنْهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Biz asrdan keyin, quyosh Quʼayqiʼon (togʻi) ustida turgan bir paytda Nabiy ﷺ ning huzurlarida oʻtirgan edik. Shunda u zot: «Sizlarning umringiz oʻtgan (ummat)lar umriga nisbatan, kunning oʻtgan qismiga nisbatan undan qolgan qismidek, xolos», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Биз асрдан кейин, қуёш Қуъайқиъон (тоғи) устида турган бир пайтда Набий ﷺ нинг ҳузурларида ўтирган эдик. Шунда у зот: «Сизларнинг умрингиз ўтган (уммат)лар умрига нисбатан, куннинг ўтган қисмига нисбатан ундан қолган қисмидек, холос», дедилар.
حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ قَالَسَأَلَ عُمَرُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ تُصِيبُنِي الْجَنَابَةُ مِنْ اللَّيْلِ فَأَمَرَهُ أَنْ يَغْسِلَ ذَكَرَهُ وَيَتَوَضَّأَ وَيَرْقُدَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Umar Rasululloh ﷺdan soʻrab: «Menga kechasi janobat yetadi», dedi. Shunda u zot unga avratini yuvib, tahorat qilishni, soʻng uxlashni buyurdilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Умар Расулуллоҳ ﷺдан сўраб: «Менга кечаси жанобат етади», деди. Шунда у зот унга авратини ювиб, таҳорат қилишни, сўнг ухлашни буюрдилар.
حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِكُلِّ غَادِرٍ لِوَاءٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ يُعْرَفُ بِهِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Har bir gʻodir (ahdini buzuvchi xoin) uchun Qiyomat kuni bir bayroq boʻladiki, u shu bilan tanib olinadi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар бир ғодир (аҳдини бузувчи хоин) учун Қиёмат куни бир байроқ бўладики, у шу билан таниб олинади», дедилар.
حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمُ سَالَمَهَا اللَّهُ وَغِفَارٌ غَفَرَ اللَّهُ لَهَا وَعُصَيَّةُ الَّذِينَ عَصَوْا اللَّهَ وَرَسُولَهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Aslamni Alloh salomat qilsin, Gʻiforni Alloh magʻfirat qilsin, Usayya esa Alloh va Uning Rasuliga osiy boʻldi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Асламни Аллоҳ саломат қилсин, Ғифорни Аллоҳ мағфират қилсин, Усайя эса Аллоҳ ва Унинг Расулига осий бўлди», дедилар.
حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُقَالَ رَجُلٌ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي أُخْدَعُ فِي الْبَيْعِ فَقَالَ إِذَا بَايَعْتَ فَقُلْ لَا خِلَابَةَ فَكَانَ الرَّجُلُ يَقُولُهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Nabiy ﷺ ga: «Men savdoda aldanaman (firib yeyman)», dedi. Shunda u zot: «Savdolashganingda: ‹Aldash (firib) yoʻq›, degin», dedilar. Shundan keyin u kishi shunday der edi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир киши Набий ﷺ га: «Мен савдода алданаман (фириб ейман)», деди. Шунда у зот: «Савдолашганингда: ‹Алдаш (фириб) йўқ›, дегин», дедилар. Шундан кейин у киши шундай дер эди.
حَدَّثَنَا الْفَضْلُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُاتَّخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَاتَمًا مِنْ ذَهَبٍ فَاتَّخَذَ النَّاسُ خَوَاتِيمَ مِنْ ذَهَبٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي اتَّخَذْتُ خَاتَمًا مِنْ ذَهَبٍ فَنَبَذْتُهُ وَقَالَ إِنِّي لَسْتُ أَلْبَسُهُ أَبَدًا فَنَبَذَ النَّاسُ خَوَاتِيمَهُمْ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytadi: Rasululloh ﷺ oltindan uzuk taqib oldilar. Shunda odamlar ham oltindan uzuklar taqib oldilar. Keyin Rasululloh ﷺ: «Men oltindan uzuk taqib olgan edim», dedilar-da, uni uloqtirib tashladilar va: «Men buni hech qachon taqmayman», dedilar. Shunda odamlar ham uzuklarini uloqtirib tashladilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтади: Расулуллоҳ ﷺ олтиндан узук тақиб олдилар. Шунда одамлар ҳам олтиндан узуклар тақиб олдилар. Кейин Расулуллоҳ ﷺ: «Мен олтиндан узук тақиб олган эдим», дедилар-да, уни улоқтириб ташладилар ва: «Мен буни ҳеч қачон тақмайман», дедилар. Шунда одамлар ҳам узукларини улоқтириб ташладилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ حَدَّثَنَا هِشَامٌ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى رَجُلًا سَاقِطًا يَدَهُ فِي الصَّلَاةِ فَقَالَ لَا تَجْلِسْ هَكَذَا إِنَّمَا هَذِهِ جِلْسَةُ الَّذِينَ يُعَذَّبُونَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ namozda qoʻlini (yerga) tashlab, unga tayanib oʻtirgan bir kishini koʻrdilar-da: «Bunday oʻtirma! Bu — azoblanayotganlarning oʻtirishidir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ намозда қўлини (ерга) ташлаб, унга таяниб ўтирган бир кишини кўрдилар-да: «Бундай ўтирма! Бу — азобланаётганларнинг ўтиришидир», дедилар.
حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَمْزَةَ الْعُمَرِيُّ حَدَّثَنَا سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ اسْتَطَاعَ مِنْكُمْ أَنْ يَكُونَ مِثْلَ صَاحِبِ فَرَقِ الْأَرُزِّ فَلْيَكُنْ مِثْلَهُ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا صَاحِبُ فَرَقِ الْأَرُزِّ قَالَ خَرَجَ ثَلَاثَةٌ فَغَيَّمَتْ عَلَيْهِمْ السَّمَاءُ فَدَخَلُوا غَارًا فَجَاءَتْ صَخْرَةٌ مِنْ أَعْلَى الْجَبَلِ حَتَّى طَبَّقَتْ الْبَابَ عَلَيْهِمْ فَعَالَجُوهَا فَلَمْ يَسْتَطِيعُوهَا فَقَالَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ لَقَدْ وَقَعْتُمْ فِي أَمْرٍ عَظِيمٍ فَلْيَدْعُ كُلُّ رَجُلٍ بِأَحْسَنِ مَا عَمِلَ لَعَلَّ اللَّهَ تَعَالَى أَنْ يُنْجِيَنَا مِنْ هَذَا فَقَالَ أَحَدُهُمْ اللَّهُمَّ إِنَّكَ تَعْلَمُ أَنَّهُ كَانَ لِي أَبَوَانِ شَيْخَانِ كَبِيرَانِ وَكُنْتُ أَحْلُبُ حِلَابَهُمَا فَأَجِيئُهُمَا وَقَدْ نَامَا فَكُنْتُ أَبِيتُ قَائِمًا وَحِلَابُهُمَا عَلَى يَدِي أَكْرَهُ أَنْ أَبْدَأَ بِأَحَدٍ قَبْلَهُمَا أَوْ أَنْ أُوقِظَهُمَا مِنْ نَوْمِهِمَا وَصِبْيَتِي يَتَضَاغَوْنَ حَوْلِي فَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي إِنَّمَا فَعَلْتُهُ مِنْ خَشْيَتِكَ فَافْرُجْ عَنَّا قَالَ فَتَحَرَّكَتْ الصَّخْرَةُ قَالَ وَقَالَ الثَّانِي اللَّهُمَّ إِنَّكَ تَعْلَمُ أَنَّهُ كَانَتْ لِي ابْنَةُ عَمٍّ لَمْ يَكُنْ شَيْءٌ مِمَّا خَلَقْتَ أَحَبَّ إِلَيَّ مِنْهَا فَسُمْتُهَا نَفْسَهَا فَقَالَتْ لَا وَاللَّهِ دُونَ مِائَةِ دِينَارٍ فَجَمَعْتُهَا وَدَفَعْتُهَا إِلَيْهَا حَتَّى إِذَا جَلَسْتُ مِنْهَا مَجْلِسَ الرَّجُلِ فَقَالَتْ اتَّقِ اللَّهَ وَلَا تَفُضَّ الْخَاتَمَ إِلَّا بِحَقِّهِ فَقُمْتُ عَنْهَا فَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّمَا فَعَلْتُهُ مِنْ خَشْيَتِكَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan kim guruch farqi sohibiga oʻxshash boʻlishga qodir boʻlsa, unga oʻxshash boʻlsin», dedilar. Ular: «Yo Rasululloh, guruch farqi sohibi kim?» deyishdi. U zot dedilar: «Uch kishi (yoʻlga) chiqdi; osmon ularni bulut bilan qopladi va ular bir gʻorga kirdilar. Shunda togʻning tepasidan bir qoya kelib, ularning ustidan eshikni berkitib qoʻydi. Ular uni qimirlatishga urindilar, lekin uddasidan chiqa olmadilar. Shunda ular bir-birlariga: ‹Sizlar ulkan bir ishga duch keldingiz; har bir kishi oʻzi qilgan eng yaxshi amali bilan duo qilsin, shoyad Alloh taolo bizni bundan qutqarsa›, deyishdi. Ulardan biri: ‹Ey Allohim, Sen bilasanki, mening qari, keksa ota-onam bor edi. Men ularning (moli boʻlgan sut)ni sogʻib, ularga kelsam, ular uxlab qolgan boʻlardi. Shunda men ularning suti qoʻlimda turgan holda tik turib tunni oʻtkazardim; ulardan oldin boshqa birovdan boshlashni yoki ularni uyqusidan uygʻotishni yoqtirmasdim, bolalarim esa atrofimda (ochlikdan) ingrardi. Agar Sen buni faqat Sendan qoʻrqqanim uchun qilganimni bilsang, bizdan (bu qoyani) ochgin›, dedi». U zot: «Shunda qoya qimirladi», dedilar. U zot dedilar: «Ikkinchisi esa: ‹Ey Allohim, Sen bilasanki, mening amakimning qizi bor edi; Sen yaratgan narsalar ichida menga undan suyukliroq narsa yoʻq edi. Men undan oʻzini (nafsini) talab qildim. U: ‹Yoʻq, Allohga qasamki, yuz dinorsiz boʻlmaydi›, dedi. Men uni toʻplab, unga topshirdim. Nihoyat, men undan erkak (oʻz ayolidan) oʻtiradigan oʻrinda oʻtirganimda, u: ‹Allohdan qoʻrq va muhrni faqat haqqi bilan buzgin›, dedi. Shunda men undan turib ketdim. Agar Sen buni faqat Sendan qoʻrqqanim uchun qilganimni bilsang».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан ким гуруч фарқи соҳибига ўхшаш бўлишга қодир бўлса, унга ўхшаш бўлсин», дедилар. Улар: «Ё Расулуллоҳ, гуруч фарқи соҳиби ким?» дейишди. У зот дедилар: «Уч киши (йўлга) чиқди; осмон уларни булут билан қоплади ва улар бир ғорга кирдилар. Шунда тоғнинг тепасидан бир қоя келиб, уларнинг устидан эшикни беркитиб қўйди. Улар уни қимирлатишга уриндилар, лекин уддасидан чиқа олмадилар. Шунда улар бир-бирларига: ‹Сизлар улкан бир ишга дуч келдингиз; ҳар бир киши ўзи қилган энг яхши амали билан дуо қилсин, шояд Аллоҳ таоло бизни бундан қутқарса›, дейишди. Улардан бири: ‹Эй Аллоҳим, Сен биласанки, менинг қари, кекса ота-онам бор эди. Мен уларнинг (моли бўлган сут)ни соғиб, уларга келсам, улар ухлаб қолган бўларди. Шунда мен уларнинг сути қўлимда турган ҳолда тик туриб тунни ўтказардим; улардан олдин бошқа бировдан бошлашни ёки уларни уйқусидан уйғотишни ёқтирмасдим, болаларим эса атрофимда (очликдан) инграрди. Агар Сен буни фақат Сендан қўрққаним учун қилганимни билсанг, биздан (бу қояни) очгин›, деди». У зот: «Шунда қоя қимирлади», дедилар. У зот дедилар: «Иккинчиси эса: ‹Эй Аллоҳим, Сен биласанки, менинг амакимнинг қизи бор эди; Сен яратган нарсалар ичида менга ундан суюклироқ нарса йўқ эди. Мен ундан ўзини (нафсини) талаб қилдим. У: ‹Йўқ, Аллоҳга қасамки, юз динорсиз бўлмайди›, деди. Мен уни тўплаб, унга топширдим. Ниҳоят, мен ундан эркак (ўз аёлидан) ўтирадиган ўринда ўтирганимда, у: ‹Аллоҳдан қўрқ ва муҳрни фақат ҳаққи билан бузгин›, деди. Шунда мен ундан туриб кетдим. Агар Сен буни фақат Сендан қўрққаним учун қилганимни билсанг».
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ سَمِعْتُ نَافِعًا يَقُولُ قَالَ ابْنُ عُمَرَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي قَتْلِ الْكِلَابِ فَكُنْتُ فِيمَنْ بَعَثَ فَقَتَلْنَا الْكِلَابَ حَتَّى وَجَدْنَا امْرَأَةً قَدِمَتْ مِنْ الْبَادِيَةِ فَقَتَلْنَا كَلْبًا لَهَا
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ itlarni oʻldirish uchun (odamlarni) yubordilar; men ham yuborilganlar orasida edim. Biz itlarni oʻldiraverdik, hatto badiyadan (choʻlda koʻchib yuruvchilardan) kelgan bir ayolni topib, uning itini ham oʻldirdik.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ итларни ўлдириш учун (одамларни) юбордилар; мен ҳам юборилганлар орасида эдим. Биз итларни ўлдиравердик, ҳатто бадиядан (чўлда кўчиб юрувчилардан) келган бир аёлни топиб, унинг итини ҳам ўлдирдик.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ حَدَّثَنِي مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ عَنْ سَالِمٍ أَنَّهُ حَدَّثَهُ عَنْ رُؤْيَا رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي وَبَاءِ الْمَدِينَةِ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رَأَيْتُ امْرَأَةً سَوْدَاءَ ثَائِرَةَ الرَّأْسِ خَرَجَتْ مِنْ الْمَدِينَةِ حَتَّى أَقَامَتْ بِمَهْيَعَةَ وَهِيَ الْجُحْفَةُ فَأَوَّلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ وَبَاءَ الْمَدِينَةِ نُقِلَ إِلَى الْجُحْفَةِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Men sochi toʻzigan bir qora ayolni koʻrdim; u Madinadan chiqib, toki Mahyaʼada — u Juhfadir — turib qolguncha (bordi)», dedilar. Rasululloh ﷺ buni Madinaning vabosi Juhfaga koʻchirilgani deb taʼbir qildilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Мен сочи тўзиган бир қора аёлни кўрдим; у Мадинадан чиқиб, токи Маҳяъада — у Жуҳфадир — туриб қолгунча (борди)», дедилар. Расулуллоҳ ﷺ буни Мадинанинг вабоси Жуҳфага кўчирилгани деб таъбир қилдилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ يُونُسَ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيمَا يَحْكِي عَنْ رَبِّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى قَالَ أَيُّمَا عَبْدٍ مِنْ عِبَادِي خَرَجَ مُجَاهِدًا فِي سَبِيلِي ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِي ضَمِنْتُ لَهُ أَنْ أُرْجِعَهُ بِمَا أَصَابَ مِنْ أَجْرٍ وَغَنِيمَةٍ وَإِنْ قَبَضْتُهُ أَنْ أَغْفِرَ لَهُ وَأَرْحَمَهُ وَأُدْخِلَهُ الْجَنَّةَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Robbi taborak va taolodan hikoya qilib: «Bandalarimdan qaysi biri Mening roziligimni istab, Mening yoʻlimda mujohid boʻlib chiqsa, uni qoʻlga kiritgan ajr va gʻanimat bilan qaytarishimni kafolatga oldim; agar uning jonini olsam, uni magʻfirat qilishimni, unga rahm qilishimni va uni jannatga kiritishimni (kafolatga oldim)», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Робби таборак ва таолодан ҳикоя қилиб: «Бандаларимдан қайси бири Менинг розилигимни истаб, Менинг йўлимда мужоҳид бўлиб чиқса, уни қўлга киритган ажр ва ғанимат билан қайтаришимни кафолатга олдим; агар унинг жонини олсам, уни мағфират қилишимни, унга раҳм қилишимни ва уни жаннатга киритишимни (кафолатга олдим)», дедилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ سَلْمَانَ قَالَ قَالَ ابْنُ عُمَرَحَفِظْتُ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَشْرَ صَلَوَاتٍ رَكْعَتَيْنِ قَبْلَ صَلَاةِ الصُّبْحِ وَرَكْعَتَيْنِ قَبْلَ صَلَاةِ الظُّهْرِ وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ صَلَاةِ الظُّهْرِ وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ صَلَاةِ الْمَغْرِبِ وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعِشَاءِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Nabiy ﷺdan oʻn (rakaat) namozni yod oldim: bomdod namozidan oldin ikki rakaat, peshin namozidan oldin ikki rakaat, peshin namozidan keyin ikki rakaat, shom namozidan keyin ikki rakaat va xufton (namozi)dan keyin ikki rakaat.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Набий ﷺдан ўн (ракаат) намозни ёд олдим: бомдод намозидан олдин икки ракаат, пешин намозидан олдин икки ракаат, пешин намозидан кейин икки ракаат, шом намозидан кейин икки ракаат ва хуфтон (намози)дан кейин икки ракаат.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمِ بْنِ مِهْرَانَ مَوْلًى لِقُرَيْشٍ سَمِعْتُ جَدِّي يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ لَا يَنَامُ إِلَّا وَالسِّوَاكُ عِنْدَهُ فَإِذَا اسْتَيْقَظَ بَدَأَ بِالسِّوَاكِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ faqat yonlarida misvok boʻlgan holdagina uxlar, uygʻonganlarida esa misvokdan boshlar edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ фақат ёнларида мисвок бўлган ҳолдагина ухлар, уйғонганларида эса мисвокдан бошлар эдилар.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمِ بْنِ مِهْرَانَ أَنَّهُ سَمِعَ جَدَّهُ يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رَحِمَ اللَّهُ امْرَأً صَلَّى قَبْلَ الْعَصْرِ أَرْبَعًا
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot ﷺ: «Asrdan oldin toʻrt (rakaat) oʻqigan kishiga Alloh rahm qilsin», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот ﷺ: «Асрдан олдин тўрт (ракаат) ўқиган кишига Аллоҳ раҳм қилсин», дедилар.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ انْتَهَيْتُ إِلَى ابْنِ عُمَرَ وَقَدْ حَدَّثَ الْحَدِيثَ فَقُلْتُ مَا حَدَّثَ فَقَالُوا قَالَحَدَّثَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ غِفَارٌ غَفَرَ اللَّهُ لَهَا وَأَسْلَمُ سَالَمَهَا اللَّهُ
Saʼid ibn Amr aytdi: Men Ibn Umar (roziyallohu anhumo)ning oldiga yetib borganimda, u hadisni aytib boʻlgan edi. Men: «U nima deb hadis aytdi?» dedim. Ular: «U: Rasululloh ﷺ: ‹Gʻiforni Alloh magʻfirat qilsin, Aslamni Alloh salomat qilsin›, der edilar, dedi», deyishdi.Саъид ибн Амр айтди: Мен Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)нинг олдига етиб борганимда, у ҳадисни айтиб бўлган эди. Мен: «У нима деб ҳадис айтди?» дедим. Улар: «У: Расулуллоҳ ﷺ: ‹Ғифорни Аллоҳ мағфират қилсин, Асламни Аллоҳ саломат қилсин›, дер эдилар, деди», дейишди.
حَدَّثَنِي عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ عَنْ عَبْدِ الْوَاحِدِ الْبُنَانِيِّ قَالَكُنْتُ مَعَ ابْنِ عُمَرَ فَجَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنِّي أَشْتَرِي هَذِهِ الْحِيطَانَ تَكُونُ فِيهَا الْأَعْنَابُ فَلَا نَسْتَطِيعُ أَنْ نَبِيعَهَا كُلَّهَا عِنَبًا حَتَّى نَعْصِرَهُ قَالَ فَعَنْ ثَمَنِ الْخَمْرِ تَسْأَلُنِي سَأُحَدِّثُكَ حَدِيثًا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُنَّا جُلُوسًا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ رَفَعَ رَأْسَهُ إِلَى السَّمَاءِ ثُمَّ أَكَبَّ وَنَكَتَ فِي الْأَرْضِ وَقَالَ الْوَيْلُ لِبَنِي إِسْرَائِيلَ فَقَالَ عُمَرُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ لَقَدْ أَفْزَعَنَا قَوْلُكَ لِبَنِي إِسْرَائِيلَ فَقَالَ لَيْسَ عَلَيْكُمْ مِنْ ذَلِكَ بَأْسٌ إِنَّهُمْ لَمَّا حُرِّمَتْ عَلَيْهِمْ الشُّحُومُ فَتَوَاطَئُوهُ فَيَبِيعُونَهُ فَيَأْكُلُونَ ثَمَنَهُ وَكَذَلِكَ ثَمَنُ الْخَمْرِ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ
Abdulvohid al-Bunoniy aytdi: Men Ibn Umar (roziyallohu anhumo)ning yonida edim. Shunda uning oldiga bir kishi kelib: «Ey Abu Abdurrahmon, men shu bogʻlarni sotib olaman, ularda uzumlar boʻladi; biz uni siqmagunimizcha, hammasini uzum holida sota olmaymiz», dedi. U: «Sen mendan xamr (ichkilik) puli haqida soʻrayapsanmi? Men senga Rasululloh ﷺdan eshitgan bir hadisni aytib beraman. Biz Nabiy ﷺ bilan birga oʻtirgan edik, shunda u zot boshlarini osmonga koʻtardilar, soʻng engashib, yerni chizib: ‹Bani Isroilga voy boʻlsin!› dedilar. Umar: ‹Ey Allohning Nabiysi, Bani Isroil haqidagi soʻzingiz bizni qoʻrqitib yubordi›, dedi. U zot: ‹Sizlarga bundan hech ziyon yoʻq. Ularga yogʻlar harom qilinganda, ular kelishib olib, uni sotardilar va uning pulini yeydilar. Xuddi shuningdek, xamr puli ham sizlarga haromdir›, dedilar», dedi.Абдулвоҳид ал-Буноний айтди: Мен Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)нинг ёнида эдим. Шунда унинг олдига бир киши келиб: «Эй Абу Абдурраҳмон, мен шу боғларни сотиб оламан, уларда узумлар бўлади; биз уни сиқмагунимизча, ҳаммасини узум ҳолида сота олмаймиз», деди. У: «Сен мендан хамр (ичкилик) пули ҳақида сўраяпсанми? Мен сенга Расулуллоҳ ﷺдан эшитган бир ҳадисни айтиб бераман. Биз Набий ﷺ билан бирга ўтирган эдик, шунда у зот бошларини осмонга кўтардилар, сўнг энгашиб, ерни чизиб: ‹Бани Исроилга вой бўлсин!› дедилар. Умар: ‹Эй Аллоҳнинг Набийси, Бани Исроил ҳақидаги сўзингиз бизни қўрқитиб юборди›, деди. У зот: ‹Сизларга бундан ҳеч зиён йўқ. Уларга ёғлар ҳаром қилинганда, улар келишиб олиб, уни сотардилар ва унинг пулини ейдилар. Худди шунингдек, хамр пули ҳам сизларга ҳаромдир›, дедилар», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ يَعْنِي الْمُعَلِّمَ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ حَدَّثَنِي ابْنُ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ إِذَا تَبَوَّأَ مَضْجَعَهُ قَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي كَفَانِي وَآوَانِي وَأَطْعَمَنِي وَسَقَانِي وَالَّذِي مَنَّ عَلَيَّ وَأَفْضَلَ وَالَّذِي أَعْطَانِي فَأَجْزَلَ الْحَمْدُ لِلَّهِ عَلَى كُلِّ حَالٍ اللَّهُمَّ رَبَّ كُلِّ شَيْءٍ وَمَلِكَ كُلِّ شَيْءٍ وَإِلَهَ كُلِّ شَيْءٍ وَلَكَ كُلُّ شَيْءٍ أَعُوذُ بِكَ مِنْ النَّارِ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oʻrinlariga yotganlarida: «Alhamdu lillahillaziy kafaniy va aavaniy va atʼamaniy va saqoniy, vallaziy manna alayya fa afzala, vallaziy aʼtoniy fa ajzala. Alhamdu lillahi ala kulli hal. Allohumma Rabba kulli shayʼin va malika kulli shayʼin va ilaha kulli shayʼin, va laka kullu shayʼin, aʼuzu bika minan-nar (Menga kifoya qilgan, meni panohiga olgan, meni taomlantirgan va meni sugʻorgan, menga inʼom qilib uni mukammal qilgan, menga ato etib uni moʻl qilgan Zotga hamdlar boʻlsin. Har bir holatda Allohga hamdlar boʻlsin. Ey Alloh, har bir narsaning Rabbi, har bir narsaning Egasi va har bir narsaning Ilohi, har bir narsa Senikidir; men Senga sigʻinib doʻzaxdan panoh tilayman)», der edilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ўринларига ётганларида: «Алҳамду лиллаҳиллазий кафаний ва ааваний ва атъаманий ва сақоний, валлазий манна алайя фа афзала, валлазий аътоний фа ажзала. Алҳамду лиллаҳи ала кулли ҳал. Аллоҳумма Рабба кулли шайъин ва малика кулли шайъин ва илаҳа кулли шайъин, ва лака куллу шайъин, аъузу бика минан-нар (Менга кифоя қилган, мени паноҳига олган, мени таомлантирган ва мени суғорган, менга инъом қилиб уни мукаммал қилган, менга ато этиб уни мўл қилган Зотга ҳамдлар бўлсин. Ҳар бир ҳолатда Аллоҳга ҳамдлар бўлсин. Эй Аллоҳ, ҳар бир нарсанинг Рабби, ҳар бир нарсанинг Эгаси ва ҳар бир нарсанинг Илоҳи, ҳар бир нарса Сеникидир; мен Сенга сиғиниб дўзахдан паноҳ тилайман)», дер эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا صَخْرٌ يَعْنِي ابْنَ جُوَيْرِيَةَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَنَزَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالنَّاسِ عَامَ تَبُوكَ نَزَلَ بِهِمْ الْحِجْرَ عِنْدَ بُيُوتِ ثَمُودَ فَاسْتَسْقَى النَّاسُ مِنْ الْآبَارِ الَّتِي كَانَ يَشْرَبُ مِنْهَا ثَمُودُ فَعَجَنُوا مِنْهَا وَنَصَبُوا الْقُدُورَ بِاللَّحْمِ فَأَمَرَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَهَرَاقُوا الْقُدُورَ وَعَلَفُوا الْعَجِينَ الْإِبِلَ ثُمَّ ارْتَحَلَ بِهِمْ حَتَّى نَزَلَ بِهِمْ عَلَى الْبِئْرِ الَّتِي كَانَتْ تَشْرَبُ مِنْهَا النَّاقَةُ وَنَهَاهُمْ أَنْ يَدْخُلُوا عَلَى الْقَوْمِ الَّذِينَ عُذِّبُوا قَالَ إِنِّي أَخْشَى أَنْ يُصِيبَكُمْ مِثْلُ مَا أَصَابَهُمْ فَلَا تَدْخُلُوا عَلَيْهِمْ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ Tabuk yili odamlar bilan Hijrga — Samud (qavmi)ning uylari yoniga tushdilar. Odamlar Samud ichadigan boʻlgan quduqlardan suv olib, undan xamir qorishdi va goʻsht solingan qozonlarni oʻtga qoʻyishdi. Shunda Rasululloh ﷺ ularga buyurdilar, ular qozonlarni toʻkib tashlashdi va xamirni tuyalarga yem qilishdi. Soʻng u zot ularni koʻchirib, toki tuya (Solihning tuyasi) suv ichadigan boʻlgan quduq yoniga tushirdilar va azoblangan qavmning (maskani)ga kirishdan qaytardilar. U zot: «Ularga yetgan narsa sizlarga ham yetishidan qoʻrqaman; ularning oldiga kirmanglar», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ Табук йили одамлар билан Ҳижрга — Самуд (қавми)нинг уйлари ёнига тушдилар. Одамлар Самуд ичадиган бўлган қудуқлардан сув олиб, ундан хамир қоришди ва гўшт солинган қозонларни ўтга қўйишди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ уларга буюрдилар, улар қозонларни тўкиб ташлашди ва хамирни туяларга ем қилишди. Сўнг у зот уларни кўчириб, токи туя (Солиҳнинг туяси) сув ичадиган бўлган қудуқ ёнига туширдилар ва азобланган қавмнинг (маскани)га киришдан қайтардилар. У зот: «Уларга етган нарса сизларга ҳам етишидан қўрқаман; уларнинг олдига кирманглар», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مِهْرَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّهُكَانَ عِنْدَهُ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ فَجَعَلَ يُحَدِّثُهُ عَنْ الْمُخْتَارِ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ إِنْ كَانَ كَمَا تَقُولُ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ بَيْنَ يَدَيْ السَّاعَةِ ثَلَاثِينَ كَذَّابًا
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)ning yonida Kufa ahlidan bir kishi bor edi; u unga Muxtor haqida gapira boshladi. Shunda Ibn Umar: «Agar (ish) sen aytganday boʻlsa, men Rasululloh ﷺ ning: ‹Albatta, Soat (Qiyomat) oldidan oʻttizta yolgʻonchi (chiqadi)›, deb aytayotganlarini eshitganman», dedi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)нинг ёнида Куфа аҳлидан бир киши бор эди; у унга Мухтор ҳақида гапира бошлади. Шунда Ибн Умар: «Агар (иш) сен айтгандай бўлса, мен Расулуллоҳ ﷺ нинг: ‹Албатта, Соат (Қиёмат) олдидан ўттизта ёлғончи (чиқади)›, деб айтаётганларини эшитганман», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِرَجُلٍ فَعَلْتَ كَذَا وَكَذَا فَقَالَ لَا وَالَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا فَعَلْتُ قَالَ بَلَى قَدْ فَعَلْتَ وَلَكِنْ غُفِرَ لَكَ بِالْإِخْلَاصِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir kishiga: «Sen bunday-bunday qilding», dedilar. U: «Yoʻq, Undan boshqa iloh boʻlmagan Zotga qasamki, yo Rasululloh, men qilmadim», dedi. U zot: «Yoʻq, sen qilgansan, lekin ixlosing sababli senga magʻfirat qilindi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир кишига: «Сен бундай-бундай қилдинг», дедилар. У: «Йўқ, Ундан бошқа илоҳ бўлмаган Зотга қасамки, ё Расулуллоҳ, мен қилмадим», деди. У зот: «Йўқ, сен қилгансан, лекин ихлосинг сабабли сенга мағфират қилинди», дедилар.
حَدَّثَنَا أَزْهَرُ بْنُ سَعْدٍ أَبُو بَكْرٍ السَّمَّانُ أَخْبَرَنَا ابْنُ عَوْنٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِي شَامِنَا اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِي يَمَنِنَا قَالُوا وَفِي نَجْدِنَا قَالَ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِي شَامِنَا اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِي يَمَنِنَا قَالُوا وَفِي نَجْدِنَا قَالَ هُنَالِكَ الزَّلَازِلُ وَالْفِتَنُ مِنْهَا أَوْ قَالَ بِهَا يَطْلُعُ قَرْنُ الشَّيْطَانِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Allohim, Shomimizni biz uchun barakali qil! Allohim, Yamanimizni biz uchun barakali qil!», dedilar. Ular: «Najdimizni ham (duo qiling)», dedilar. U zot: «Allohim, Shomimizni biz uchun barakali qil! Allohim, Yamanimizni biz uchun barakali qil!», dedilar. Ular: «Najdimizni ham», dedilar. U zot: «U yerda zilzilalar va fitnalar boʻladi; oʻsha yerdan — yoki: oʻsha yerda — shayton shoxi chiqadi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Аллоҳим, Шомимизни биз учун баракали қил! Аллоҳим, Яманимизни биз учун баракали қил!», дедилар. Улар: «Наждимизни ҳам (дуо қилинг)», дедилар. У зот: «Аллоҳим, Шомимизни биз учун баракали қил! Аллоҳим, Яманимизни биз учун баракали қил!», дедилар. Улар: «Наждимизни ҳам», дедилар. У зот: «У ерда зилзилалар ва фитналар бўлади; ўша ердан — ёки: ўша ерда — шайтон шохи чиқади», дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ حَنْظَلَةَ يَذْكُرُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْفِطْرَةِ حَلْقُ الْعَانَةِ وَتَقْلِيمُ الْأَظْفَارِ وَقَصُّ الشَّارِبِ وَقَالَ إِسْحَاقُ مَرَّةً وَقَصُّ الشَّوَارِبِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Fitratdan — (ovrat) tukini qirish, tirnoqlarni olish va moʻylovni qisqartirishdir», dedilar. Ishoq bir marta: «Va moʻylovlarni qisqartirish», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Фитратдан — (оврат) тукини қириш, тирноқларни олиш ва мўйловни қисқартиришдир», дедилар. Ишоқ бир марта: «Ва мўйловларни қисқартириш», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ الْمَدَائِنِيُّ أَخْبَرَنَا مُبَارَكُ بْنُ فَضَالَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا حَدَّثَهُ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْقَزَعِ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ qazaʼdan (sochning bir qismini olib, bir qismini qoldirishdan) qaytardilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ қазаъдан (сочнинг бир қисмини олиб, бир қисмини қолдиришдан) қайтардилар.
حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ بْن أَحْمَد قَالَ وَجَدْتُ فِي كِتَابِ أَبِي بِخَطِّ يَدِهِ حَدَّثَنِي حُسَيْنٌ قَالَ حَدَّثَنَا الْمُبَارَكُ بْنُ فَضَالَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ دِينَارٍ حَدَّثَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا حَدَّثَهُ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْقَزَعِ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) rivoyat qilib aytdi: Rasululloh ﷺ qazaʼdan qaytardilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) ривоят қилиб айтди: Расулуллоҳ ﷺ қазаъдан қайтардилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْحَارِثِ حَدَّثَنِي حَنْظَلَةُ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّهُكَانَ يَكْرَهُ الْعَلَمَ فِي الصُّورَةِ وَقَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ ضَرْبِ الْوَجْهِ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) yuzga tamgʻa (belgi) qoʻyishni yoqtirmas edi va: «Rasululloh ﷺ yuzga urishdan qaytardilar», der edi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) юзга тамға (белги) қўйишни ёқтирмас эди ва: «Расулуллоҳ ﷺ юзга уришдан қайтардилар», дер эди.
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ أَبِي النَّضْرِ حَدَّثَنَا سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مِنْ الْحِنْطَةِ خَمْرٌ وَمِنْ التَّمْرِ خَمْرٌ وَمِنْ الشَّعِيرِ خَمْرٌ وَمِنْ الزَّبِيبِ خَمْرٌ وَمِنْ الْعَسَلِ خَمْرٌ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Bugʻdoydan xamr (boʻladi), xurmodan xamr, arpadan xamr, mayizdan xamr va asaldan xamr (boʻladi)», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Буғдойдан хамр (бўлади), хурмодан хамр, арпадан хамр, майиздан хамр ва асалдан хамр (бўлади)», дедилар.
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَارَ أَهْلُ الْجَنَّةِ فِي الْجَنَّةِ وَأَهْلُ النَّارِ فِي النَّارِ جِيءَ بِالْمَوْتِ حَتَّى يُوقَفَ بَيْنَ الْجَنَّةِ وَالنَّارِ ثُمَّ يُذْبَحُ ثُمَّ يُنَادِي مُنَادٍ يَا أَهْلَ الْجَنَّةِ خُلُودٌ لَا مَوْتَ يَا أَهْلَ النَّارِ خُلُودٌ لَا مَوْتَ فَازْدَادَ أَهْلُ الْجَنَّةِ فَرَحًا إِلَى فَرَحِهِمْ وَازْدَادَ أَهْلُ النَّارِ حُزْنًا إِلَى حُزْنِهِمْ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Jannat ahli jannatga, doʻzax ahli doʻzaxga oʻtgach, oʻlim keltirilib, jannat bilan doʻzax orasida toʻxtatiladi, soʻng soʻyiladi. Soʻng bir munodiy (jarchi): ‹Ey jannat ahli, (endi) mangulik bor, oʻlim yoʻq! Ey doʻzax ahli, (endi) mangulik bor, oʻlim yoʻq!› deb nido qiladi. Shunda jannat ahlining xursandligi ustiga xursandlik ziyoda boʻladi; doʻzax ahlining qaygʻusi ustiga qaygʻu ziyoda boʻladi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Жаннат аҳли жаннатга, дўзах аҳли дўзахга ўтгач, ўлим келтирилиб, жаннат билан дўзах орасида тўхтатилади, сўнг сўйилади. Сўнг бир мунодий (жарчи): ‹Эй жаннат аҳли, (энди) мангулик бор, ўлим йўқ! Эй дўзах аҳли, (энди) мангулик бор, ўлим йўқ!› деб нидо қилади. Шунда жаннат аҳлининг хурсандлиги устига хурсандлик зиёда бўлади; дўзах аҳлининг қайғуси устига қайғу зиёда бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْحَارِثِ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ النَّذْرَ لَا يُقَدِّمُ شَيْئًا وَلَا يُؤَخِّرُهُ وَإِنَّمَا يُسْتَخْرَجُ بِالنَّذْرِ مِنْ الْبَخِيلِ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, nazr hech narsani oldinga ham surmaydi, orqaga ham surmaydi; nazr bilan faqat baxildan (mol) chiqariladi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, назр ҳеч нарсани олдинга ҳам сурмайди, орқага ҳам сурмайди; назр билан фақат бахилдан (мол) чиқарилади», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ الْقَاسِمِ الْحَنَفِيُّ يَمَامِيٌّ سَمِعْتُ عِكْرِمَةَ بْنَ خَالِدٍ الْمَخْزُومِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ تَعَظَّمَ فِي نَفْسِهِ أَوْ اخْتَالَ فِي مِشْيَتِهِ لَقِيَ اللَّهَ وَهُوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Rasululloh ﷺ ning: «Kim oʻzini oʻzicha ulugʻ bilsa yoki yurishida kibrlansa, Allohga Uning gʻazabiga uchragan holda yoʻliqadi», deb aytayotganlarini eshitdim.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг: «Ким ўзини ўзича улуғ билса ёки юришида кибрланса, Аллоҳга Унинг ғазабига учраган ҳолда йўлиқади», деб айтаётганларини эшитдим.
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ الْقَاسِمِ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ لَا يَنْكَسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلَا لِحَيَاتِهِ وَلَكِنَّهُمَا آيَةٌ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ فَإِذَا رَأَيْتُمُوهُمَا فَصَلُّوا
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: u Rasululloh ﷺ dan xabar berib aytishicha, u zot: «Albatta, quyosh va oy birovning oʻlimi yoki hayoti tufayli tutilmaydi, balki ular Allohning oyatlaridan bir oyatdir. Bas, qachon ularni (tutilgan holda) koʻrsangiz, namoz oʻqing», — dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: у Расулуллоҳ ﷺ дан хабар бериб айтишича, у зот: «Албатта, қуёш ва ой бировнинг ўлими ёки ҳаёти туфайли тутилмайди, балки улар Аллоҳнинг оятларидан бир оятдир. Бас, қачон уларни (тутилган ҳолда) кўрсангиз, намоз ўқинг», — дедилар.
حَدَّثَنَا هَارُونُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدْعُو عَلَى رِجَالٍ مِنْ الْمُشْرِكِينَ يُسَمِّيهِمْ بِأَسْمَائِهِمْ حَتَّى أَنْزَلَ اللَّهُ {لَيْسَ لَكَ مِنْ الْأَمْرِ شَيْءٌ أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ أَوْ يُعَذِّبَهُمْ فَإِنَّهُمْ ظَالِمُونَ} فَتَرَكَ ذَلِكَ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ mushriklardan boʻlgan kishilarning ustidan, ularni ismlari bilan atab, (yomonlik tilab) duo qilar edilar. Nihoyat, Alloh: {Bu ishda sening qoʻlingda hech narsa yoʻq, (Alloh) yo ularning tavbasini qabul qiladi, yoki ularni azoblaydi, chunki ular zolimlardir} (oyatini) nozil qildi. Soʻng u zot buni tark qildilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ мушриклардан бўлган кишиларнинг устидан, уларни исмлари билан атаб, (ёмонлик тилаб) дуо қилар эдилар. Ниҳоят, Аллоҳ: {Бу ишда сенинг қўлингда ҳеч нарса йўқ, (Аллоҳ) ё уларнинг тавбасини қабул қилади, ёки уларни азоблайди, чунки улар золимлардир} (оятини) нозил қилди. Сўнг у зот буни тарк қилдилар.
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ قَالَ قَالَ حَيْوَةُ أَخْبَرَنِي أَبُو عُثْمَانَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ دِينَارٍ أَخْبَرَهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَفْرَى الْفِرَى مَنْ ادَّعَى إِلَى غَيْرِ أَبِيهِ وَأَفْرَى الْفِرَى مَنْ أَرَى عَيْنَيْهِ فِي النَّوْمِ مَا لَمْ تَرَيَا وَمَنْ غَيَّرَ تُخُومَ الْأَرْضِ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Eng katta yolgʻon — otasidan boshqasiga (oʻzini) nisbat bergan kishining (yolgʻoni)dir; eng katta yolgʻon — ikki koʻziga tushida ular koʻrmagan narsani koʻrsatgan (yaʼni koʻrmagan tushini aytgan) kishining (yolgʻoni)dir; va yerning chegaralarini oʻzgartirgan kishi (ham shundaydir)», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Энг катта ёлғон — отасидан бошқасига (ўзини) нисбат берган кишининг (ёлғони)дир; энг катта ёлғон — икки кўзига тушида улар кўрмаган нарсани кўрсатган (яъни кўрмаган тушини айтган) кишининг (ёлғони)дир; ва ернинг чегараларини ўзгартирган киши (ҳам шундайдир)», дедилар.
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي أَبِي إِسْحَاقُ بْنُ يَسَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسِ بْنِ مَخْرَمَةَ قَالَأَقْبَلْتُ مِنْ مَسْجِدِ بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ بِقُبَاءَ عَلَى بَغْلَةٍ لِي قَدْ صَلَّيْتُ فِيهِ فَلَقِيتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ مَاشِيًا فَلَمَّا رَأَيْتُهُ نَزَلْتُ عَنْ بَغْلَتِي ثُمَّ قُلْتُ ارْكَبْ أَيْ عَمِّ قَالَ أَيْ ابْنَ أَخِي لَوْ أَرَدْتُ أَنْ أَرْكَبَ الدَّوَابَّ لَرَكِبْتُ وَلَكِنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْشِي إِلَى هَذَا الْمَسْجِدِ حَتَّى يَأْتِيَ فَيُصَلِّيَ فِيهِ فَأَنَا أُحِبُّ أَنْ أَمْشِيَ إِلَيْهِ كَمَا رَأَيْتُهُ يَمْشِي قَالَ فَأَبَى أَنْ يَرْكَبَ وَمَضَى عَلَى وَجْهِهِ
Abdulloh ibn Qays ibn Maxrama aytdi: Men Qubodagi Bani Amr ibn Avf masjidida namoz oʻqib, oʻz xachirimda qaytayotgan edim. Shunda Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)ni piyoda ketayotgan holda uchratdim. Uni koʻrganimda xachirimdan tushdim-da: «Mining, ey amaki», dedim. U: «Ey jiyanim, agar men ulov minishni istaganimda, minardim. Lekin men Rasululloh ﷺ ni shu masjidga piyoda kelib, unda namoz oʻqiganlarini koʻrganman; shuning uchun men ham u zotni yurgan holda koʻrganimdek, unga piyoda borishni yaxshi koʻraman», dedi. U (minishdan) bosh tortdi va oʻz yoʻlida ketaverdi.Абдуллоҳ ибн Қайс ибн Махрама айтди: Мен Қубодаги Бани Амр ибн Авф масжидида намоз ўқиб, ўз хачиримда қайтаётган эдим. Шунда Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)ни пиёда кетаётган ҳолда учратдим. Уни кўрганимда хачиримдан тушдим-да: «Мининг, эй амаки», дедим. У: «Эй жияним, агар мен улов минишни истаганимда, минардим. Лекин мен Расулуллоҳ ﷺ ни шу масжидга пиёда келиб, унда намоз ўқиганларини кўрганман; шунинг учун мен ҳам у зотни юрган ҳолда кўрганимдек, унга пиёда боришни яхши кўраман», деди. У (минишдан) бош тортди ва ўз йўлида кетаверди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا كَثِيرُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ نَافِعٍ قَالَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ إِذَا جَلَسَ فِي الصَّلَاةِ وَضَعَ يَدَيْهِ عَلَى رُكْبَتَيْهِ وَأَشَارَ بِإِصْبَعِهِ وَأَتْبَعَهَا بَصَرَهُ ثُمَّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَهِيَ أَشَدُّ عَلَى الشَّيْطَانِ مِنْ الْحَدِيدِ يَعْنِي السَّبَّابَةَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U kishi namozda oʻtirganda qoʻllarini tizzalariga qoʻyar, koʻrsatkich barmogʻi bilan ishora qilar va nigohini oʻshanga qaratar edilar. Soʻngra: Rasululloh ﷺ: «U shaytonga temirdan ham qattiqroq (taʼsir qiladi)», dedilar, der edilar — bunda koʻrsatkich barmoqni nazarda tutar edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У киши намозда ўтирганда қўлларини тиззаларига қўяр, кўрсаткич бармоғи билан ишора қилар ва нигоҳини ўшанга қаратар эдилар. Сўнгра: Расулуллоҳ ﷺ: «У шайтонга темирдан ҳам қаттиқроқ (таъсир қилади)», дедилар, дер эдилар — бунда кўрсаткич бармоқни назарда тутар эдилар.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ أَخْبَرَنِي مَالِكٌ عَنْ قَطَنِ بْنِ وَهْبِ بْنِ عُوَيْمِرٍ عَنْ يُحَنَّسَ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَصْبِرُ أَحَدٌ عَلَى لَأْوَائِهَا وَشِدَّتِهَا إِلَّا كُنْتُ لَهُ شَهِيدًا أَوْ شَفِيعًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Uning (Madinaning) mashaqqatiyu qiyinchiligiga kim sabr qilsa, albatta men Qiyomat kuni unga guvoh yoki shafoatchi boʻlaman», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Унинг (Мадинанинг) машаққатию қийинчилигига ким сабр қилса, албатта мен Қиёмат куни унга гувоҳ ёки шафоатчи бўламан», дедилар.