حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَالِمٍ حَدَّثَنِي الْعَلَاءُ بْنُ عُتْبَةَ الْحِمْصِيُّ أَوْ الْيَحْصُبِيُّ عَنْ عُمَيْرِ بْنِ هَانِئٍ الْعَنْسِيِّ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ يَقُولُكُنَّا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُعُودًا فَذَكَرَ الْفِتَنَ فَأَكْثَرَ ذِكْرَهَا حَتَّى ذَكَرَ فِتْنَةَ الْأَحْلَاسِ فَقَالَ قَائِلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا فِتْنَةُ الْأَحْلَاسِ قَالَ هِيَ فِتْنَةُ هَرَبٍ وَحَرَبٍ ثُمَّ فِتْنَةُ السَّرَّاءِ دَخَلُهَا أَوْ دَخَنُهَا مِنْ تَحْتِ قَدَمَيْ رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ بَيْتِي يَزْعُمُ أَنَّهُ مِنِّي وَلَيْسَ مِنِّي إِنَّمَا وَلِيِّيَ الْمُتَّقُونَ ثُمَّ يَصْطَلِحُ النَّاسُ عَلَى رَجُلٍ كَوَرِكٍ عَلَى ضِلَعٍ ثُمَّ فِتْنَةُ الدُّهَيْمَاءِ لَا تَدَعُ أَحَدًا مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ إِلَّا لَطَمَتْهُ لَطْمَةً فَإِذَا قِيلَ انْقَطَعَتْ تَمَادَتْ يُصْبِحُ الرَّجُلُ فِيهَا مُؤْمِنًا وَيُمْسِي كَافِرًا حَتَّى يَصِيرَ النَّاسُ إِلَى فُسْطَاطَيْنِ فُسْطَاطُ إِيمَانٍ لَا نِفَاقَ فِيهِ وَفُسْطَاطُ نِفَاقٍ لَا إِيمَانَ فِيهِ إِذَا كَانَ ذَاكُمْ فَانْتَظِرُوا الدَّجَّالَ مِنْ الْيَوْمِ أَوْ غَدٍ
Umayr ibn Honi al-Ansiy aytadi: Men Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)ning shunday deyayotganini eshitdim: Biz Rasululloh ﷺ ning huzurlarida oʻtirgan edik, u zot fitnalarni zikr qildilar va ularni koʻp zikr qildilar, hatto «ahlos» (uy fitnasi)ni ham zikr qildilar. Shunda bir kishi: «Ey Rasululloh, ahlos fitnasi nima?» dedi. U zot: «U qochish va urushdir. Soʻng saroʼ (farogʻat) fitnasi boʻladi, uning tutuni mening ahli baytimdan boʻlgan, oʻzini mendan deb daʼvo qiladigan, holbuki u mendan emas, — chunki mening doʻstlarim faqat taqvodorlardir, — bir kishining ikki tovoni ostidan (koʻtariladi). Soʻng odamlar bir kishi atrofida — son suyagi qovurgʻa ustida (turgani kabi nomuvofiq holda) — kelishadilar. Soʻng duhaymo (qora) fitna boʻladi: u bu ummatdan birortasini bir tarsaki urmay qoʻymaydi. ‹Tamom boʻldi› deyilganida, u yana davom etadi. Unda kishi ertalab moʻmin boʻlsa, kechqurun kofir boʻlib qoladi. Hatto odamlar ikki chodirga boʻlinadilar: bittasi — ichida nifoq boʻlmagan iymon chodiri, ikkinchisi — ichida iymon boʻlmagan nifoq chodiri. Bu boʻlganida, oʻsha kuni yoki ertasiga Dajjolni kuting», dedilar.Умайр ибн Ҳони ал-Ансий айтади: Мен Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)нинг шундай деяётганини эшитдим: Биз Расулуллоҳ ﷺ нинг ҳузурларида ўтирган эдик, у зот фитналарни зикр қилдилар ва уларни кўп зикр қилдилар, ҳатто «аҳлос» (уй фитнаси)ни ҳам зикр қилдилар. Шунда бир киши: «Эй Расулуллоҳ, аҳлос фитнаси нима?» деди. У зот: «У қочиш ва урушдир. Сўнг сарў (фароғат) фитнаси бўлади, унинг тутуни менинг аҳли байтимдан бўлган, ўзини мендан деб даъво қиладиган, ҳолбуки у мендан эмас, — чунки менинг дўстларим фақат тақводорлардир, — бир кишининг икки товони остидан (кўтарилади). Сўнг одамлар бир киши атрофида — сон суяги қовурға устида (тургани каби номувофиқ ҳолда) — келишадилар. Сўнг дуҳаймо (қора) фитна бўлади: у бу умматдан бирортасини бир тарсаки урмай қўймайди. ‹Тамом бўлди› дейилганида, у яна давом этади. Унда киши эрталаб мўмин бўлса, кечқурун кофир бўлиб қолади. Ҳатто одамлар икки чодирга бўлинадилар: биттаси — ичида нифоқ бўлмаган иймон чодири, иккинчиси — ичида иймон бўлмаган нифоқ чодири. Бу бўлганида, ўша куни ёки эртасига Дажжолни кутинг», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْعَلَاءِ يَعْنِي ابْنَ زَبْرٍ حَدَّثَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ صَلَاةُ اللَّيْلِ فَقَالَ مَثْنَى مَثْنَى فَإِذَا خِفْتَ الصُّبْحَ فَأَوْتِرْ بِوَاحِدَةٍ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dan: «Kechasi oʻqiladigan namoz qanday (oʻqiladi)?» deb soʻraldi. U zot: «Ikki rakaatdan, ikki rakaatdandir. Bomdod kirib qolishidan qoʻrqsang, bir rakaat bilan vitr qilib qoʻygin», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дан: «Кечаси ўқиладиган намоз қандай (ўқилади)?» деб сўралди. У зот: «Икки ракаатдан, икки ракаатдандир. Бомдод кириб қолишидан қўрқсанг, бир ракаат билан витр қилиб қўйгин», дедилар.
حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ يَحْيَى الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْعَلَاءِ سَمِعْتُ سَالِمَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةُ اللَّيْلِ مَثْنَى مَثْنَى فَإِذَا خِفْتَ الْفَجْرَ فَأَوْتِرْ بِرَكْعَةٍ تُوتِرُ لَكَ صَلَاتَكَقَالَ وَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ يُوتِرُ بِوَاحِدَةٍ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Tun namozi ikki-ikki (rakaatdan)dir. Qachon tong (otishi)dan qoʻrqsang, bir rakaat bilan vitr qil — u senga namozingni toq qilib qoʻyadi», dedilar. (Rovi) aytdi: Abdulloh bir rakaat bilan vitr qilar edi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Тун намози икки-икки (ракаатдан)дир. Қачон тонг (отиши)дан қўрқсанг, бир ракаат билан витр қил — у сенга намозингни тоқ қилиб қўяди», дедилар. (Рови) айтди: Абдуллоҳ бир ракаат билан витр қилар эди.
حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ يَحْيَى الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْعَلَاءِ سَمِعْتُ سَالِمَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ يَقُولُكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُ بِقَتْلِ الْكِلَابِ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ itlarni oʻldirishga buyurar edilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ итларни ўлдиришга буюрар эдилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ بَحْرٍ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَكَانَ يَقُولُ قَدْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْتَكِفُ الْعَشْرَ الْأَوَاخِرَ مِنْ رَمَضَانَ
Nofeʼdan rivoyat qilinadiki, Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo): «Rasululloh ﷺ Ramazonning oxirgi oʻn kunida iʼtikof oʻtirar edilar», der edi.Нофеъдан ривоят қилинадики, Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо): «Расулуллоҳ ﷺ Рамазоннинг охирги ўн кунида иътикоф ўтирар эдилар», дер эди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنِي كَثِيرٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ عَنِ الْمُطَّلِبِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّهُ كَانَ وَاقِفًا بِعَرَفَاتٍ فَنَظَرَ إِلَى الشَّمْسِ حِينَ تَدَلَّتْ مِثْلَ التُّرْسِ لِلْغُرُوبِ فَبَكَى وَاشْتَدَّ بُكَاؤُهُ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ عِنْدَهُ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَدْ وَقَفْتَ مَعِي مِرَارًا لِمَ تَصْنَعُ هَذَا فَقَالَ ذَكَرْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ وَاقِفٌ بِمَكَانِي هَذَا فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّهُ لَمْ يَبْقَ مِنْ دُنْيَاكُمْ فِيمَا مَضَى مِنْهَا إِلَّا كَمَا بَقِيَ مِنْ يَوْمِكُمْ هَذَا فِيمَا مَضَى مِنْهُ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) Arafotda turgan edi. U botish oldidan qalqondek osilib qolgan quyoshga qaradi-yu, yigʻladi va yigʻisi kuchaydi. Yonidagi bir kishi unga: «Ey Abu Abdurahmon, men sen bilan bir necha marta (bu yerda) turganman, nega bunday qilyapsan?» dedi. U: «Men Rasululloh ﷺ ni esladim: u zot mana shu joyimda turib: ‹Ey odamlar! Sizning dunyoyingizdan oʻtganiga nisbatan qolgani — mana shu kuningizdan oʻtganiga nisbatan qolganichalikdir›, degan edilar», dedi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Арафотда турган эди. У ботиш олдидан қалқондек осилиб қолган қуёшга қаради-ю, йиғлади ва йиғиси кучайди. Ёнидаги бир киши унга: «Эй Абу Абдураҳмон, мен сен билан бир неча марта (бу ерда) турганман, нега бундай қиляпсан?» деди. У: «Мен Расулуллоҳ ﷺ ни эсладим: у зот мана шу жойимда туриб: ‹Эй одамлар! Сизнинг дунёйингиздан ўтганига нисбатан қолгани — мана шу кунингиздан ўтганига нисбатан қолганичаликдир›, деган эдилар», деди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ يَعْنِي ابْنَ أَنَسٍ عَنْ قَطَنِ بْنِ وَهْبٍ عَنْ يُحَنَّسَأَنَّ مَوْلَاةً لِابْنِ عُمَرَ أَتَتْهُ فَقَالَتْ عَلَيْكَ السَّلَامُ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ وَمَا شَأْنُكِ قَالَتْ أَرَدْتُ الْخُرُوجَ إِلَى الرِّيفِ فَقَالَ لَهَا اقْعُدِي فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَصْبِرُ عَلَى لَأْوَائِهَا وَشِدَّتِهَا أَحَدٌ إِلَّا كُنْتُ لَهُ شَهِيدًا أَوْ شَفِيعًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ
Yuhannisdan rivoyat qilinadiki, Ibn Umar (roziyallohu anhumo)ning bir ozod qilingan choʻrisi uning oldiga kelib: «Assalomu alayk, ey Abu Abdurahmon», dedi. U: «Nima ishing bor?» dedi. U (ayol): «Men qishloq tomonga chiqib ketmoqchiman», dedi. Shunda u unga: «Oʻtir! Chunki men Rasululloh ﷺ ning shunday deganlarini eshitganman: ‹Uning (Madinaning) mashaqqatlariyu qiyinchiligiga kim sabr qilsa, qiyomat kuni men unga albatta guvoh yoki shafoatchi boʻlaman›», dedi.Юҳаннисдан ривоят қилинадики, Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)нинг бир озод қилинган чўриси унинг олдига келиб: «Ассалому алайк, эй Абу Абдураҳмон», деди. У: «Нима ишинг бор?» деди. У (аёл): «Мен қишлоқ томонга чиқиб кетмоқчиман», деди. Шунда у унга: «Ўтир! Чунки мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деганларини эшитганман: ‹Унинг (Мадинанинг) машаққатларию қийинчилигига ким сабр қилса, қиёмат куни мен унга албатта гувоҳ ёки шафоатчи бўламан›», деди.
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمِّهِ حَدَّثَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَامَ إِلَى الصَّلَاةِ يَرْفَعُ يَدَيْهِ حَتَّى إِذَا كَانَتَا حَذْوَ مَنْكِبَيْهِ كَبَّرَ ثُمَّ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَرْكَعَ رَفَعَهُمَا حَتَّى يَكُونَا حَذْوَ مَنْكِبَيْهِ كَبَّرَ وَهُمَا كَذَلِكَ رَكَعَ ثُمَّ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَرْفَعَ صُلْبَهُ رَفَعَهُمَا حَتَّى يَكُونَا حَذْوَ مَنْكِبَيْهِ قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ ثُمَّ يَسْجُدُ وَلَا يَرْفَعُ يَدَيْهِ فِي السُّجُودِ وَيَرْفَعُهُمَا فِي كُلِّ رَكْعَةٍ وَتَكْبِيرَةٍ كَبَّرَهَا قَبْلَ الرُّكُوعِ حَتَّى تَنْقَضِيَ صَلَاتُهُ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ namozga turganlarida qoʻllarini koʻtarardilar; ular yelkalari barobariga kelganda takbir aytardilar. Soʻng rukuʼ qilmoqchi boʻlganlarida ularni yelkalari barobariga kelguncha koʻtarib takbir aytardilar va ular shu holatda turganida rukuʼ qilardilar. Soʻng bellarini koʻtarmoqchi boʻlganlarida ularni yelkalari barobariga kelguncha koʻtarib: «Samiʼallohu liman hamidah», derdilar. Soʻng sajda qilardilar va sajdada qoʻllarini koʻtarmasdilar; balki namozlari tugaguncha har bir rakaatda va rukuʼdan oldin aytadigan har bir takbirda ularni koʻtarardilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ намозга турганларида қўлларини кўтарардилар; улар елкалари баробарига келганда такбир айтардилар. Сўнг рукуъ қилмоқчи бўлганларида уларни елкалари баробарига келгунча кўтариб такбир айтардилар ва улар шу ҳолатда турганида рукуъ қилардилар. Сўнг белларини кўтармоқчи бўлганларида уларни елкалари баробарига келгунча кўтариб: «Самиъаллоҳу лиман ҳамидаҳ», дердилар. Сўнг сажда қилардилар ва саждада қўлларини кўтармасдилар; балки намозлари тугагунча ҳар бир ракаатда ва рукуъдан олдин айтадиган ҳар бир такбирда уларни кўтарардилар.
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمِّهِ أَخْبَرَنِي حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ أَخْبَرَهُأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ صَلَاةِ اللَّيْلِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةُ اللَّيْلِ مَثْنَى مَثْنَى فَإِذَا خَشِيتَ الصُّبْحَ فَأَوْتِرْ بِوَاحِدَةٍ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, bir kishi Rasululloh ﷺ dan kechasi oʻqiladigan namoz haqida soʻradi. Rasululloh ﷺ: «Kechasi oʻqiladigan namoz ikki rakaatdan, ikki rakaatdandir. Bomdod kirib qolishidan qoʻrqsang, bir rakaat bilan vitr qilib qoʻygin», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, бир киши Расулуллоҳ ﷺ дан кечаси ўқиладиган намоз ҳақида сўради. Расулуллоҳ ﷺ: «Кечаси ўқиладиган намоз икки ракаатдан, икки ракаатдандир. Бомдод кириб қолишидан қўрқсанг, бир ракаат билан витр қилиб қўйгин», дедилар.
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمِّهِ أَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ فَاتَهُ الْعَصْرُ فَكَأَنَّمَا وُتِرَ أَهْلَهُ وَمَالَهُ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kimning asr namozi qoʻldan ketsa, goʻyo ahli va moli barbod boʻlgandek boʻladi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кимнинг аср намози қўлдан кетса, гўё аҳли ва моли барбод бўлгандек бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ مُوسَى بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ نَافِعٍ مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّهُ سَمِعَ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ آدَمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا أَهْبَطَهُ اللَّهُ تَعَالَى إِلَى الْأَرْضِ قَالَتْ الْمَلَائِكَةُ أَيْ رَبِّ {أَتَجْعَلُ فِيهَا مَنْ يُفْسِدُ فِيهَا وَيَسْفِكُ الدِّمَاءَ وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَنُقَدِّسُ لَكَ قَالَ إِنِّي أَعْلَمُ مَا لَا تَعْلَمُونَ} قَالُوا رَبَّنَا نَحْنُ أَطْوَعُ لَكَ مِنْ بَنِي آدَمَ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى لِلْمَلَائِكَةِ هَلُمُّوا مَلَكَيْنِ مِنْ الْمَلَائِكَةِ حَتَّى يُهْبَطَ بِهِمَا إِلَى الْأَرْضِ فَنَنْظُرَ كَيْفَ يَعْمَلَانِ قَالُوا رَبَّنَا هَارُوتُ وَمَارُوتُ فَأُهْبِطَا إِلَى الْأَرْضِ وَمُثِّلَتْ لَهُمَا الزُّهَرَةُ امْرَأَةً مِنْ أَحْسَنِ الْبَشَرِ فَجَاءَتْهُمَا فَسَأَلَاهَا نَفْسَهَا فَقَالَتْ لَا وَاللَّهِ حَتَّى تَكَلَّمَا بِهَذِهِ الْكَلِمَةِ مِنْ الْإِشْرَاكِ فَقَالَا وَاللَّهِ لَا نُشْرِكُ بِاللَّهِ أَبَدًا فَذَهَبَتْ عَنْهُمَا ثُمَّ رَجَعَتْ بِصَبِيٍّ تَحْمِلُهُ فَسَأَلَاهَا نَفْسَهَا فَقَالَتْ لَا وَاللَّهِ حَتَّى تَقْتُلَا هَذَا الصَّبِيَّ فَقَالَا وَاللَّهِ لَا نَقْتُلُهُ أَبَدًا فَذَهَبَتْ ثُمَّ رَجَعَتْ بِقَدَحِ خَمْرٍ تَحْمِلُهُ فَسَأَلَاهَا نَفْسَهَا قَالَتْ لَا وَاللَّهِ حَتَّى تَشْرَبَا هَذَا الْخَمْرَ فَشَرِبَا فَسَكِرَا فَوَقَعَا عَلَيْهَا وَقَتَلَا الصَّبِيَّ فَلَمَّا أَفَاقَا قَالَتْ الْمَرْأَةُ وَاللَّهِ مَا تَرَكْتُمَا شَيْئًا مِمَّا أَبَيْتُمَاهُ عَلَيَّ إِلَّا قَدْ فَعَلْتُمَا حِينَ سَكِرْتُمَا فَخُيِّرَا بَيْنَ عَذَابِ الدُّنْيَا
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) Allohning Nabiysi ﷺ ning shunday deganlarini eshitdi: «Alloh taolo Odam (alayhissalom)ni yerga tushirganida, farishtalar: ‹Ey Robbimiz, unda fasod qiladigan va qonlar toʻkadigan kimsani qoʻyasanmi? Holbuki biz Seni hamding bilan poklab yod etamiz va Seni muqaddas deb bilamiz›, dedilar. (Alloh): ‹Albatta, Men sizlar bilmagan narsani bilaman›, dedi. Ular: ‹Ey Robbimiz, biz Senga Odam bolalaridan koʻra itoatliroqmiz›, dedilar. Alloh taolo farishtalarga: ‹Farishtalardan ikkitasini keltiringlar, ular yerga tushirilsin, ikkovi qanday amal qilishini koʻraylik›, dedi. Ular: ‹Ey Robbimiz, Horut va Morut (boʻlsin)›, dedilar. Ikkisi yerga tushirildi va ularga Zuhra insonlarning eng goʻzali boʻlgan bir ayol suratida namoyon qilindi. U ikkisining oldiga keldi, ikkisi undan oʻzini soʻradi. U: ‹Yoʻq, Allohga qasamki, toki shirk (kalimasi) boʻlmish mana shu soʻzni aytmagunlaringizcha›, dedi. Ikkisi: ‹Allohga qasam, biz hech qachon Allohga shirk keltirmaymiz›, dedi. U ulardan ketdi. Soʻng koʻtarib olgan bir bola bilan qaytdi va ikkisi undan oʻzini soʻradi. U: ‹Yoʻq, Allohga qasamki, toki mana bu bolani oʻldirmagunlaringizcha›, dedi. Ikkisi: ‹Allohga qasam, biz uni hech qachon oʻldirmaymiz›, dedi. U ketdi. Soʻng koʻtarib olgan bir kosa xamr bilan qaytdi va ikkisi undan oʻzini soʻradi. U: ‹Yoʻq, Allohga qasamki, toki mana bu xamrni ichmagunlaringizcha›, dedi. Ikkisi ichdi va mast boʻldi, soʻng unga yaqinlik qildi hamda bolani oʻldirdi. Hushlariga kelganlarida, ayol: ‹Allohga qasam, mastlik qilganingizda menga rad etgan narsalaringizdan birortasini qilmay qoʻymadingiz›, dedi. Shundan soʻng ikkisiga dunyo azobi orasida ixtiyor berildi».Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Аллоҳнинг Набийси ﷺ нинг шундай деганларини эшитди: «Аллоҳ таоло Одам (алайҳиссалом)ни ерга туширганида, фаришталар: ‹Эй Роббимиз, унда фасод қиладиган ва қонлар тўкадиган кимсани қўясанми? Ҳолбуки биз Сени ҳамдинг билан поклаб ёд этамиз ва Сени муқаддас деб биламиз›, дедилар. (Аллоҳ): ‹Албатта, Мен сизлар билмаган нарсани биламан›, деди. Улар: ‹Эй Роббимиз, биз Сенга Одам болаларидан кўра итоатлироқмиз›, дедилар. Аллоҳ таоло фаришталарга: ‹Фаришталардан иккитасини келтиринглар, улар ерга туширилсин, иккови қандай амал қилишини кўрайлик›, деди. Улар: ‹Эй Роббимиз, Ҳорут ва Морут (бўлсин)›, дедилар. Иккиси ерга туширилди ва уларга Зуҳра инсонларнинг энг гўзали бўлган бир аёл суратида намоён қилинди. У иккисининг олдига келди, иккиси ундан ўзини сўради. У: ‹Йўқ, Аллоҳга қасамки, токи ширк (калимаси) бўлмиш мана шу сўзни айтмагунларингизча›, деди. Иккиси: ‹Аллоҳга қасам, биз ҳеч қачон Аллоҳга ширк келтирмаймиз›, деди. У улардан кетди. Сўнг кўтариб олган бир бола билан қайтди ва иккиси ундан ўзини сўради. У: ‹Йўқ, Аллоҳга қасамки, токи мана бу болани ўлдирмагунларингизча›, деди. Иккиси: ‹Аллоҳга қасам, биз уни ҳеч қачон ўлдирмаймиз›, деди. У кетди. Сўнг кўтариб олган бир коса хамр билан қайтди ва иккиси ундан ўзини сўради. У: ‹Йўқ, Аллоҳга қасамки, токи мана бу хамрни ичмагунларингизча›, деди. Иккиси ичди ва маст бўлди, сўнг унга яқинлик қилди ҳамда болани ўлдирди. Ҳушларига келганларида, аёл: ‹Аллоҳга қасам, мастлик қилганингизда менга рад этган нарсаларингиздан бирортасини қилмай қўймадингиз›, деди. Шундан сўнг иккисига дунё азоби орасида ихтиёр берилди».
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ الْمُطَّلِبِ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلُّ مُسْكِرٍ حَرَامٌ وَكُلُّ مُسْكِرٍ خَمْرٌ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Har bir mast qiluvchi narsa haromdir va har bir mast qiluvchi narsa xamrdir», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар бир маст қилувчи нарса ҳаромдир ва ҳар бир маст қилувчи нарса хамрдир», дедилар.
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ مُحَمَّدٍ يَعْنِي ابْنَ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ عَنْ أَخِيهِ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَسَارٍ مَوْلَى ابْنِ عُمَرَ قَالَ أَشْهَدُ لَقَدْ سَمِعْتُ سَالِمًا يَقُولُ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثٌ لَا يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ وَلَا يَنْظُرُ اللَّهُ إِلَيْهِمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ الْعَاقُّ وَالِدَيْهِ وَالْمَرْأَةُ الْمُتَرَجِّلَةُ الْمُتَشَبِّهَةُ بِالرِّجَالِ وَالدَّيُّوثُ وَثَلَاثَةٌ لَا يَنْظُرُ اللَّهُ إِلَيْهِمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ الْعَاقُّ وَالِدَيْهِ وَالْمُدْمِنُ الْخَمْرَ وَالْمَنَّانُ بِمَا أَعْطَى
Abdulloh (ibn Umar) (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Uch (toifa) jannatga kirmaydi va Alloh qiyomat kuni ularga qaramaydi: ota-onasiga oq boʻlgan kishi, erkaklarga oʻxshashga urinuvchi erkakshoda ayol va dayyus. Yana uch (toifa)ga Alloh qiyomat kuni qaramaydi: ota-onasiga oq boʻlgan kishi, xamrga ruju qilgan kishi va bergan narsasini minnat qilgan kishi», dedilar.Абдуллоҳ (ибн Умар) (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Уч (тоифа) жаннатга кирмайди ва Аллоҳ қиёмат куни уларга қарамайди: ота-онасига оқ бўлган киши, эркакларга ўхшашга уринувчи эркакшода аёл ва дайюс. Яна уч (тоифа)га Аллоҳ қиёмат куни қарамайди: ота-онасига оқ бўлган киши, хамрга ружу қилган киши ва берган нарсасини миннат қилган киши», дедилар.
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَخِيهِ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَمَامَكُمْ حَوْضًا كَمَا بَيْنَ جَرْبَاءَ وَأَذْرُحَ فِيهِ أَبَارِيقُ كَنُجُومِ السَّمَاءِ مَنْ وَرَدَهُ فَشَرِبَ مِنْهُ لَمْ يَظْمَأْ بَعْدَهَا أَبَدًا
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, oldingizda Jarbo bilan Azruh orasichalik (keng) bir hovz bordir, unda osmon yulduzlaridek koʻp idishlar bordir. Kim unga kelib, undan ichsa, undan keyin hech qachon chanqamaydi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, олдингизда Жарбо билан Азруҳ орасичалик (кенг) бир ҳовз бордир, унда осмон юлдузларидек кўп идишлар бордир. Ким унга келиб, ундан ичса, ундан кейин ҳеч қачон чанқамайди», дедилар.
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَخِيهِ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ سَالِمٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ بِبُكَاءِ الْحَيِّ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, mayyit tirikning yigʻisi sababli azoblanadi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, маййит тирикнинг йиғиси сабабли азобланади», дедилар.
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَخِيهِ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدٍ أَوْ سَالِمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا الْحُمَّى شَيْءٌ مِنْ فَيْحِ جَهَنَّمَ فَأَبْرِدُوهَا بِالْمَاءِ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Isitma jahannamning qaynogʻidan bir (nafas)dir, bas, uni suv bilan soviting», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Иситма жаҳаннамнинг қайноғидан бир (нафас)дир, бас, уни сув билан совитинг», дедилар.
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَخِيهِ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ سَمِعْتُ سَالِمًا يَقُولُ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَأْكُلَنَّ أَحَدُكُمْ بِشِمَالِهِ وَلَا يَشْرَبَنَّ بِهَا فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَأْكُلُ بِشِمَالِهِ وَيَشْرَبُ بِهَا
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan biringiz aslo chap qoʻli bilan yemasin va u bilan ichmasin, chunki shayton chap qoʻli bilan yeydi va u bilan ichadi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирингиз асло чап қўли билан емасин ва у билан ичмасин, чунки шайтон чап қўли билан ейди ва у билан ичади», дедилар.
حَدَّثَنِي يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَخِيهِ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدٍ يَعْنِي أَبَا عُمَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَكُنَّا نُحَدَّثُ بِحَجَّةِ الْوَدَاعِ وَلَا نَدْرِي أَنَّهُ الْوَدَاعُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا كَانَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ خَطَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ الْمَسِيحَ الدَّجَّالَ فَأَطْنَبَ فِي ذِكْرِهِ ثُمَّ قَالَ مَا بَعَثَ اللَّهُ مِنْ نَبِيٍّ إِلَّا قَدْ أَنْذَرَهُ أُمَّتَهُ لَقَدْ أَنْذَرَهُ نُوحٌ أُمَّتَهُ وَالنَّبِيُّونَ مِنْ بَعْدِهِ أَلَا مَا خَفِيَ عَلَيْكُمْ مِنْ شَأْنِهِ فَلَا يَخْفَيَنَّ عَلَيْكُمْ أَنَّ رَبَّكُمْ لَيْسَ بِأَعْوَرَ أَلَا مَا خَفِيَ عَلَيْكُمْ مِنْ شَأْنِهِ فَلَا يَخْفَيَنَّ عَلَيْكُمْ أَنَّ رَبَّكُمْ لَيْسَ بِأَعْوَرَ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Bizga vidolashuv hajji haqida gapirilardi, ammo biz uning Rasululloh ﷺ tomonlaridan (boʻlgan) vidolashuv ekanini bilmas edik. Vidolashuv hajjida Rasululloh ﷺ xutba qildilar va Masih Dajjolni zikr qilib, uni zikr qilishni uzoq davom ettirdilar, soʻng: «Alloh birorta nabiyni yubormadiki, u oʻz ummatini undan ogohlantirmagan boʻlsa. Nuh oʻz ummatini undan ogohlantirgan, undan keyingi nabiylar ham (ogohlantirganlar). Ogoh boʻlinglar! Uning ishidan sizlarga nima yashirin qolsa ham, Robbingiz bir koʻzi koʻr emasligi sizlarga yashirin qolmasin! Ogoh boʻlinglar! Uning ishidan sizlarga nima yashirin qolsa ham, Robbingiz bir koʻzi koʻr emasligi sizlarga yashirin qolmasin!», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Бизга видолашув ҳажжи ҳақида гапириларди, аммо биз унинг Расулуллоҳ ﷺ томонларидан (бўлган) видолашув эканини билмас эдик. Видолашув ҳажжида Расулуллоҳ ﷺ хутба қилдилар ва Масиҳ Дажжолни зикр қилиб, уни зикр қилишни узоқ давом эттирдилар, сўнг: «Аллоҳ бирорта набийни юбормадики, у ўз умматини ундан огоҳлантирмаган бўлса. Нуҳ ўз умматини ундан огоҳлантирган, ундан кейинги набийлар ҳам (огоҳлантирганлар). Огоҳ бўлинглар! Унинг ишидан сизларга нима яширин қолса ҳам, Роббингиз бир кўзи кўр эмаслиги сизларга яширин қолмасин! Огоҳ бўлинглар! Унинг ишидан сизларга нима яширин қолса ҳам, Роббингиз бир кўзи кўр эмаслиги сизларга яширин қолмасин!», дедилар.
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ تُقَاتِلُكُمْ يَهُودُ فَتُسَلَّطُونَ عَلَيْهِمْ حَتَّى يَقُولَ الْحَجَرُ يَا مُسْلِمُ هَذَا يَهُودِيٌّ وَرَائِي فَاقْتُلْهُ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men Allohning Rasuli ﷺ ning shunday deganini eshitdim: «Yahudiylar sizlar bilan jang qiladi va sizlarga ular ustidan gʻalaba beriladi — shu darajadaki, bir tosh: ‹Ey musulmon! Mening orqamda bir yahudiy bor; uni oʻldir!› — deydi».Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен Аллоҳнинг Расули ﷺ нинг шундай деганини эшитдим: «Яҳудийлар сизлар билан жанг қилади ва сизларга улар устидан ғалаба берилади — шу даражадаки, бир тош: ‹Эй мусулмон! Менинг орқамда бир яҳудий бор; уни ўлдир!› — дейди».
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا نَعَسَ أَحَدُكُمْ فِي مَجْلِسِهِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَلْيَتَحَوَّلْ مِنْهُ إِلَى غَيْرِهِ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Rasululloh ﷺ ning: «Sizlardan biringiz juma kuni oʻz oʻrnida mudrasa, oʻsha joydan boshqasiga koʻchsin», deganlarini eshitdim.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг: «Сизлардан бирингиз жума куни ўз ўрнида мудраса, ўша жойдан бошқасига кўчсин», деганларини эшитдим.
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي الزُّهْرِيُّ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ حَدَّثَهُأَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْهَى النَّاسَ أَنْ يَأْكُلُوا لُحُومَ نُسُكِهِمْ فَوْقَ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, u Rasululloh ﷺ ning odamlarni qurbonlik goʻshtlarini uch kundan ortiq yeyishdan qaytarayotganlarini eshitgan.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, у Расулуллоҳ ﷺ нинг одамларни қурбонлик гўштларини уч кундан ортиқ ейишдан қайтараётганларини эшитган.
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ وَسُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ كِلَاهُمَا حَدَّثَهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ وَلَقَدْ كُنْتُ مَعَهُمَا فِي الْمَجْلِسِ وَلَكِنِّي كُنْتُ صَغِيرًا فَلَمْ أَحْفَظْ الْحَدِيثَ قَالَاسَأَلَهُ رَجُلٌ عَنْ الْوِتْرُ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ وَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ أَنْ تُجْعَلَ آخِرَ صَلَاةِ اللَّيْلِ الْوَتْرُ
Abu Salama ibn Abdurahmon ibn Avf va Sulaymon ibn Yasor ikkovi Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qildilar: bir kishi undan vitr haqida soʻradi — soʻng hadisni zikr qildi — va u: «Albatta, Rasululloh ﷺ tun namozining oxirini vitr qilishga buyurdilar», dedi.Абу Салама ибн Абдураҳмон ибн Авф ва Сулаймон ибн Ясор иккови Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилдилар: бир киши ундан витр ҳақида сўради — сўнг ҳадисни зикр қилди — ва у: «Албатта, Расулуллоҳ ﷺ тун намозининг охирини витр қилишга буюрдилар», деди.
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّهُ كَانَ إِذَا سُئِلَ عَنْ الْوَتْرِ قَالَ أَمَّا أَنَا فَلَوْ أَوْتَرْتُ قَبْلَ أَنْ أَنَامَ ثُمَّ أَرَدْتُ أَنْ أُصَلِّيَ بِاللَّيْلِ شَفَعْتُ بِوَاحِدَةٍ مَا مَضَى مِنْ وِتْرِي ثُمَّ صَلَّيْتُ مَثْنَى مَثْنَى فَإِذَا قَضَيْتُ صَلَاتِي أَوْتَرْتُ بِوَاحِدَةٍ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ أَنْ يُجْعَلَ آخِرَ صَلَاةِ اللَّيْلِ الْوَتْرُ
Nofeʼdan rivoyat qilinadiki, Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan vitr haqida soʻralsa, u: «Menga kelsak, agar uxlashimdan oldin vitr qilib, soʻng kechasi namoz oʻqimoqchi boʻlsam, oʻtgan vitrimni bir rakaat bilan juftlab olaman, soʻng ikki-ikki (rakaatdan) oʻqiyman. Namozimni tugatganimda esa bir rakaat bilan vitr qilaman. Albatta, Rasululloh ﷺ tun namozining oxirini vitr qilishga buyurdilar», der edi.Нофеъдан ривоят қилинадики, Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан витр ҳақида сўралса, у: «Менга келсак, агар ухлашимдан олдин витр қилиб, сўнг кечаси намоз ўқимоқчи бўлсам, ўтган витримни бир ракаат билан жуфтлаб оламан, сўнг икки-икки (ракаатдан) ўқийман. Намозимни тугатганимда эса бир ракаат билан витр қиламан. Албатта, Расулуллоҳ ﷺ тун намозининг охирини витр қилишга буюрдилар», дер эди.
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَهُمْأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَبْعَثُ عَلَيْهِمْ إِذَا ابْتَاعُوا مِنْ الرُّكْبَانِ الْأَطْعِمَةَ مَنْ يَمْنَعُهُمْ أَنْ يَتَبَايَعُوهَا حَتَّى يُؤْوُوا إِلَى رِحَالِهِمْ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) ularga soʻzlab berdiki, odamlar karvon ahlidan taom sotib olganlarida, Rasululloh ﷺ ular ustiga — toki taomni oʻz manzillariga olib bormagunlaricha uni (qayta) sotishlaridan qaytaradigan kishini yuborar edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) уларга сўзлаб бердики, одамлар карвон аҳлидан таом сотиб олганларида, Расулуллоҳ ﷺ улар устига — токи таомни ўз манзилларига олиб бормагунларича уни (қайта) сотишларидан қайтарадиган кишини юборар эдилар.
حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَوَقَّتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَهْلِ الْيَمَنِ يَلَمْلَمَ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ Yaman ahli uchun Yalamlamni (miyqot qilib) belgiladilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ Яман аҳли учун Яламламни (мийқот қилиб) белгиладилар.
حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلُّ بَيِّعَيْنِ لَا بَيْعَ بَيْنَهُمَا حَتَّى يَتَفَرَّقَا إِلَّا بَيْعَ الْخِيَارِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Har qanday ikki savdolashuvchi ajralishmagunlaricha ular oʻrtasida savdo lozim boʻlmaydi, faqat ixtiyor savdosi bundan mustasno», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар қандай икки савдолашувчи ажралишмагунларича улар ўртасида савдо лозим бўлмайди, фақат ихтиёр савдоси бундан мустасно», дедилар.
حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ حَدَّثَنَا مَالِكٌ يَعْنِي ابْنَ مِغْوَلٍ عَنْ أَبِي حَنْظَلَةَ قَالَسَأَلْتُ ابْنَ عُمَرَ عَنْ صَلَاةِ السَّفَرِ فَقَالَ رَكْعَتَيْنِ قَالَ قُلْتُ فَأَيْنَ قَوْلُ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى {فَإِنْ خِفْتُمْ} وَنَحْنُ آمِنُونَ قَالَ سُنَّةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ قَالَ كَذَاكَ سُنَّةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Abu Hanzala aytadi: Men Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan safar namozi haqida soʻradim. U: «Ikki rakaat», dedi. Men: «Unda Alloh taboraka va taoloning: ‹Agar qoʻrqsangiz› degan soʻzi qayerda qoladi? Holbuki biz tinchmiz-ku», dedim. U: «Rasululloh ﷺ ning sunnatlari», — yoki: «Rasululloh ﷺ ning sunnatlari shunday», — dedi.Абу Ҳанзала айтади: Мен Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан сафар намози ҳақида сўрадим. У: «Икки ракаат», деди. Мен: «Унда Аллоҳ таборака ва таолонинг: ‹Агар қўрқсангиз› деган сўзи қаерда қолади? Ҳолбуки биз тинчмиз-ку», дедим. У: «Расулуллоҳ ﷺ нинг суннатлари», — ёки: «Расулуллоҳ ﷺ нинг суннатлари шундай», — деди.
حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبُو شُعْبَةَ الطَّحَّانُ جَارُ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي الرَّبِيعِ قَالَكُنْتُ مَعَ ابْنِ عُمَرَ فِي جَنَازَةٍ فَسَمِعَ صَوْتَ إِنْسَانٍ يَصِيحُ فَبَعَثَ إِلَيْهِ فَأَسْكَتَهُ فَقُلْتُ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ لِمَ أَسْكَتَّهُ قَالَ إِنَّهُ يَتَأَذَّى بِهِ الْمَيِّتُ حَتَّى يُدْخَلَ قَبْرَهُ فَقُلْتُ لَهُ إِنِّي أُصَلِّي مَعَكَ الصُّبْحَ ثُمَّ أَلْتَفِتُ فَلَا أَرَى وَجْهَ جَلِيسِي ثُمَّ أَحْيَانًا تُسْفِرُ قَالَ كَذَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي وَأَحْبَبْتُ أَنْ أُصَلِّيَهَا كَمَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّيهَا
Abur-Rabiʼ aytadi: Men Ibn Umar (roziyallohu anhumo) bilan bir janozada edim. U bir odamning baqirayotgan ovozini eshitdi va uning oldiga (kishi) yuborib, uni jim qildirdi. Men: «Ey Abu Abdurahmon, nega uni jim qildirding?» dedim. U: «Chunki mayyit qabriga qoʻyilgunicha undan aziyat chekadi», dedi. Soʻng men unga: «Men sen bilan bomdodni oʻqiyman, keyin oʻgirilsam, yonimda oʻtirganning yuzini koʻrmayman; baʼzan esa (namozdan chiqqanda) yorishib qoladi», dedim. U: «Men Rasululloh ﷺ ni shunday namoz oʻqiyotganlarini koʻrganman va uni Rasululloh ﷺ ni qanday oʻqiyotganlarini koʻrgan boʻlsam, shundayligicha oʻqishni yaxshi koʻrdim», dedi.Абур-Рабиъ айтади: Мен Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) билан бир жанозада эдим. У бир одамнинг бақираётган овозини эшитди ва унинг олдига (киши) юбориб, уни жим қилдирди. Мен: «Эй Абу Абдураҳмон, нега уни жим қилдирдинг?» дедим. У: «Чунки маййит қабрига қўйилгунича ундан азият чекади», деди. Сўнг мен унга: «Мен сен билан бомдодни ўқийман, кейин ўгирилсам, ёнимда ўтирганнинг юзини кўрмайман; баъзан эса (намоздан чиққанда) ёришиб қолади», дедим. У: «Мен Расулуллоҳ ﷺ ни шундай намоз ўқиётганларини кўрганман ва уни Расулуллоҳ ﷺ ни қандай ўқиётганларини кўрган бўлсам, шундайлигича ўқишни яхши кўрдим», деди.
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ أَبِي الْعَبَّاسِ حَدَّثَنَا أَبُو أُوَيْسٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَنَّ سَالِمَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ وَحَمْزَةَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ حَدَّثَاهُ عَنْ أَبِيهِمَا أَنَّهُ حَدَّثَهُمَاأَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الشُّؤْمُ فِي الْفَرَسِ وَالدَّارِ وَالْمَرْأَةِ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ning: «Shumlik otda, uyda va ayoldadir», deganlarini eshitdim.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг: «Шумлик отда, уйда ва аёлдадир», деганларини эшитдим.
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ التَّيْمِيُّ أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ يَزِيدَ أَبِي الْخَطَّابِ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ شَرِبَ الْخَمْرَ فَاجْلِدُوهُ فَإِنْ شَرِبَهَا فَاجْلِدُوهُ فَإِنْ شَرِبَهَا فَاجْلِدُوهُ فَقَالَ فِي الرَّابِعَةِ أَوْ الْخَامِسَةِ فَاقْتُلُوهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) Nabiy ﷺ dan rivoyat qiladi: U zot: «Kim xamr ichsa, uni qamchilanglar; yana ichsa, uni qamchilanglar; yana ichsa, uni qamchilanglar», dedilar va toʻrtinchi yoki beshinchisida: «Uni oʻldiringlar», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Набий ﷺ дан ривоят қилади: У зот: «Ким хамр ичса, уни қамчиланглар; яна ичса, уни қамчиланглар; яна ичса, уни қамчиланглар», дедилар ва тўртинчи ёки бешинчисида: «Уни ўлдиринглар», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمُ سَالَمَهَا اللَّهُ وَغِفَارٌ غَفَرَ اللَّهُ لَهَا وَعُصَيَّةُ عَصَتْ اللَّهَ وَرَسُولَهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Aslamni Alloh salomat qilsin, Gʻiforni Alloh magʻfirat qilsin, Usayya esa Alloh va Uning Rasuliga osiy boʻldi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Асламни Аллоҳ саломат қилсин, Ғифорни Аллоҳ мағфират қилсин, Усайя эса Аллоҳ ва Унинг Расулига осий бўлди», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ يَحْيَى بْنِ إِسْمَاعِيلَ بْنِ جَرِيرٍ عَنْ قَزَعَةَ قَالَأَرْسَلَنِي ابْنُ عُمَرَ فِي حَاجَةٍ فَقَالَ تَعَالَ حَتَّى أُوَدِّعَكَ كَمَا وَدَّعَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَرْسَلَنِي فِي حَاجَةٍ لَهُ فَقَالَ أَسْتَوْدِعُ اللَّهَ دِينَكَ وَأَمَانَتَكَ وَخَوَاتِيمَ عَمَلِكَ
Qazaʼa (rahimahulloh) aytadi: Ibn Umar (roziyallohu anhumo) meni bir ish bilan yubordi va: «Beri kel, men seni Rasululloh ﷺ meni oʻz ishlari bilan yuborganlarida qanday kuzatib qoʻygan boʻlsalar, shunday kuzatib qoʻyay: ‹Diningni, omonatingni va amalingning oxirini Allohga topshiraman›», dedi.Қазаъа (раҳимаҳуллоҳ) айтади: Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) мени бир иш билан юборди ва: «Бери кел, мен сени Расулуллоҳ ﷺ мени ўз ишлари билан юборганларида қандай кузатиб қўйган бўлсалар, шундай кузатиб қўяй: ‹Динингни, омонатингни ва амалингнинг охирини Аллоҳга топшираман›», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كُنَاسَةَ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَأَتَى عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ فَقَالَ يَا ابْنَ الزُّبَيْرِ إِيَّاكَ وَالْإِلْحَادَ فِي حَرَمِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّهُ سَيُلْحِدُ فِيهِ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ لَوْ وُزِنَتْ ذُنُوبُهُ بِذُنُوبِ الثَّقَلَيْنِ لَرَجَحَتْ قَالَ فَانْظُرْ لَا تَكُونُهُ
Saʼid (ibn Amr)dan otasi rivoyat qiladi: Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) Abdulloh ibn Zubayrning oldiga kelib: «Ey Ibn Zubayr! Alloh taboraka va taoloning Haramida ilhod (haqdan ogʻish) qilishdan saqlan! Chunki men Rasululloh ﷺ ning: ‹Albatta, unda Qurayshdan bir kishi ilhod qiladi; agar uning gunohlari ikki olamning gunohlariga tortilsa, ogʻir kelardi›, deganlarini eshitganman. Bas, qara — sen oʻsha boʻlib qolma!», dedi.Саъид (ибн Амр)дан отаси ривоят қилади: Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Абдуллоҳ ибн Зубайрнинг олдига келиб: «Эй Ибн Зубайр! Аллоҳ таборака ва таолонинг Ҳарамида илҳод (ҳақдан оғиш) қилишдан сақлан! Чунки мен Расулуллоҳ ﷺ нинг: ‹Албатта, унда Қурайшдан бир киши илҳод қилади; агар унинг гуноҳлари икки оламнинг гуноҳларига тортилса, оғир келарди›, деганларини эшитганман. Бас, қара — сен ўша бўлиб қолма!», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو الْجَوَّابِ حَدَّثَنَا عَمَّارُ بْنُ رُزَيْقٍ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَغْفِرُ اللَّهُ لِلْمُؤَذِّنِ مَدَّ صَوْتِهِ وَيَشْهَدُ لَهُ كُلُّ رَطْبٍ وَيَابِسٍ سَمِعَ صَوْتَهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Alloh muazzinni ovozi yetgan masofasicha magʻfirat qiladi va uning ovozini eshitgan har bir hoʻl va quruq (narsa) unga guvohlik beradi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ муаззинни овози етган масофасича мағфират қилади ва унинг овозини эшитган ҳар бир ҳўл ва қуруқ (нарса) унга гувоҳлик беради», дедилар.
حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ رَجُلٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَغْفِرُ اللَّهُ لِلْمُؤَذِّنِ مُنْتَهَى أَذَانِهِ وَيَسْتَغْفِرُ لَهُ كُلُّ رَطْبٍ وَيَابِسٍ سَمِعَ صَوْتَهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) Nabiy ﷺ dan rivoyat qiladi: U zot: «Alloh muazzinni azoni yetgan joyigacha magʻfirat qiladi va uning ovozini eshitgan har bir hoʻl va quruq (narsa) uning uchun magʻfirat soʻraydi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Набий ﷺ дан ривоят қилади: У зот: «Аллоҳ муаззинни азони етган жойигача мағфират қилади ва унинг овозини эшитган ҳар бир ҳўл ва қуруқ (нарса) унинг учун мағфират сўрайди», дедилар.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْهَاشِمِيُّ أَنْبَأَنَا إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ أَخْبَرَنِي مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ جَرَّ ثَوْبَهُ خُيَلَاءَ لَمْ يَنْظُرْ اللَّهُ إِلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّ أَحَدَ شِقَّيْ إِزَارِي يَسْتَرْخِي إِلَّا أَنْ أَتَعَاهَدَ ذَلِكَ مِنْهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّكَ لَسْتَ مِمَّنْ يَصْنَعُهُ خُيَلَاءَحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ جَرَّ ثَوْبَهُ خُيَلَاءَ لَمْ يَنْظُرْ اللَّهُ إِلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim koʻylagini takabburlik bilan (yerga) sudrasa, Alloh qiyomat kuni unga (rahmat nazari bilan) qaramaydi», dedilar. Shunda Abu Bakr: «Mening izorimning bir tomoni, men uni doim koʻzlab turmasam, osilib (sudralib) qoladi», dedi. Nabiy ﷺ: «Sen buni takabburlik bilan qiladiganlardan emassan», dedilar. (Boshqa sanad bilan ham) shu maʼnodagisi zikr qilindi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким кўйлагини такаббурлик билан (ерга) судраса, Аллоҳ қиёмат куни унга (раҳмат назари билан) қарамайди», дедилар. Шунда Абу Бакр: «Менинг изоримнинг бир томони, мен уни доим кўзлаб турмасам, осилиб (судралиб) қолади», деди. Набий ﷺ: «Сен буни такаббурлик билан қиладиганлардан эмассан», дедилар. (Бошқа санад билан ҳам) шу маънодагиси зикр қилинди.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْهَاشِمِيُّ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ أَخْبَرَنِي مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُتِيَ وَهُوَ فِي مُعَرَّسِهِ مِنْ ذِي الْحُلَيْفَةِ فِي بَطْنِ الْوَادِي فَقِيلَ لَهُ إِنَّكَ بِبَطْحَاءَ مُبَارَكَةٍفَقَالَ مُوسَى وَقَدْ أَنَاخَ بِنَا سَالِمٌ بِالْمُنَاخِ الَّذِي كَانَ عَبْدُ اللَّهِ يُنِيخُ بِهِ يَتَحَرَّى مُعَرَّسَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ أَسْفَلُ مِنْ الْمَسْجِدِ الَّذِي فِي بَطْنِ الْوَادِي بَيْنَهُ وَبَيْنَ الطَّرِيقِ وَسَطًا مِنْ ذَلِكَ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Zul-Hulayfadagi — vodiy tubidagi — dam olish joylarida boʻlganlarida, u zotning huzurlariga kelinib: «Sen muborak Bathoʼdasan», deyildi. Muso aytdi: Solim bizning tuyalarimizni Abdulloh choʻktiradigan manzilda choʻktirdi — u Nabiy ﷺ dam olgan joyni izlar edi; u (joy) vodiy tubidagi masjiddan pastroqda, masjid bilan yoʻl orasining oʻrtasidadir.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Зул-Ҳулайфадаги — водий тубидаги — дам олиш жойларида бўлганларида, у зотнинг ҳузурларига келиниб: «Сен муборак Батҳўдасан», дейилди. Мусо айтди: Солим бизнинг туяларимизни Абдуллоҳ чўктирадиган манзилда чўктирди — у Набий ﷺ дам олган жойни излар эди; у (жой) водий тубидаги масжиддан пастроқда, масжид билан йўл орасининг ўртасидадир.
حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا زَائِدَةُ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ مُحَارِبِ بْنِ دِثَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا الظُّلْمَ فَإِنَّهَا الظُّلُمَاتُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) Nabiy ﷺ dan rivoyat qiladi: U zot: «Ey odamlar! Zulmdan saqlaninglar, chunki u qiyomat kuni zulmatlardir», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Набий ﷺ дан ривоят қилади: У зот: «Эй одамлар! Зулмдан сақланинглар, чунки у қиёмат куни зулматлардир», дедилар.
حَدَّثَنَا سُرَيْجُ بْنُ النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا أَبُو شِهَابٍ عَنِ الْحَجَّاجِ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ هُنَيْدَةَ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَنْزَلَ اللَّهُ بِقَوْمٍ عَذَابًا أَصَابَ الْعَذَابُ مَنْ كَانَ بَيْنَ أَظْهُرِهِمْ ثُمَّ يَبْعَثُهُمْ اللَّهُ تَعَالَى عَلَى أَعْمَالِهِمْ كَذَا فِي الْكِتَابِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Alloh bir qavmga azob nozil qilsa, azob ularning ichida boʻlgan (har) kishiga yetadi; soʻng Alloh taolo ularni oʻz amallariga koʻra (qaytadan) tiriltiradi», dedilar. Kitobda shundaydir.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ бир қавмга азоб нозил қилса, азоб уларнинг ичида бўлган (ҳар) кишига етади; сўнг Аллоҳ таоло уларни ўз амалларига кўра (қайтадан) тирилтиради», дедилар. Китобда шундайдир.
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي أَبُو صَخْرٍ عَنْ نَافِعٍ قَالَبَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قُعُودًا إِذْ جَاءَ رَجُلٌ فَقَالَ إِنَّ فُلَانًا يَقْرَأُ عَلَيْكَ السَّلَامَ لِرَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الشَّامِ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بَلَغَنِي أَنَّهُ أَحْدَثَ حَدَثًا فَإِنْ كَانَ كَذَلِكَ فَلَا تَقْرَأَنَّ عَلَيْهِ مِنِّي السَّلَامَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّهُ سَيَكُونُ فِي أُمَّتِي مَسْخٌ وَقَذْفٌ وَهُوَ فِي الزِّنْدِيقِيَّةِ وَالْقَدَرِيَّةِ
Nofiʼ aytdi: Biz Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)ning huzurida oʻtirgan edik, birdan bir kishi kelib, Shom ahlidan boʻlgan bir kishi haqida: «Falonchi sizga salom yoʻllayapti», dedi. Shunda Abdulloh: «Menga uning bidʼat chiqargani haqidagi xabar yetdi. Agar shunday boʻlsa, unga mendan salom aytmagin. Men Rasululloh ﷺning: ‹Albatta, mening ummatimda maskh va qazf boʻladi; u zindiqiylik va qadariylik ichidadir›, deganlarini eshitganman», dedi.Нофиъ айтди: Биз Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)нинг ҳузурида ўтирган эдик, бирдан бир киши келиб, Шом аҳлидан бўлган бир киши ҳақида: «Фалончи сизга салом йўллаяпти», деди. Шунда Абдуллоҳ: «Менга унинг бидъат чиқаргани ҳақидаги хабар етди. Агар шундай бўлса, унга мендан салом айтмагин. Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Албатта, менинг умматимда маскҳ ва қазф бўлади; у зиндиқийлик ва қадарийлик ичидадир›, деганларини эшитганман», деди.