حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ ابْنِ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ، عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ، رضى الله عنه أَنَّ رَجُلاً، قَالَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَخْبِرْنِي بِعَمَلٍ يُدْخِلُنِي الْجَنَّةَ. قَالَ مَا لَهُ مَا لَهُ وَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَرَبٌ مَالَهُ، تَعْبُدُ اللَّهَ، وَلاَ تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا، وَتُقِيمُ الصَّلاَةَ، وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ، وَتَصِلُ الرَّحِمَ ". وَقَالَ بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ، وَأَبُوهُ، عُثْمَانُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُمَا سَمِعَا مُوسَى بْنَ طَلْحَةَ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ، بِهَذَا. قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ أَخْشَى أَنْ يَكُونَ، مُحَمَّدٌ غَيْرَ مَحْفُوظٍ إِنَّمَا هُوَ عَمْرٌو.
Abu Ayyub (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Paygʻambar ﷺ ga: «Menga — meni jannatga kiritadigan bir amalni ayting», — dedi. Odamlar: «Unga nima boʻldi? Unga nima boʻldi?» — dedi. Paygʻambar ﷺ: «Uning (soʻrashga) (muhim) ehtiyoji bor», — dedilar. Paygʻambar ﷺ: «(Jannatga kirish uchun) Allohga ibodat qil va Unga hech narsani sherik qilma; namozni mukammal oʻqi, zakotni ber va qarindoshlik aloqalarini (silai rahmni) ulab tur», — dedilar.Абу Айюб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Пайғамбар ﷺ га: «Менга — мени жаннатга киритадиган бир амални айтинг», — деди. Одамлар: «Унга нима бўлди? Унга нима бўлди?» — деди. Пайғамбар ﷺ: «Унинг (сўрашга) (муҳим) эҳтиёжи бор», — дедилар. Пайғамбар ﷺ: «(Жаннатга кириш учун) Аллоҳга ибодат қил ва Унга ҳеч нарсани шерик қилма; намозни мукаммал ўқи, закотни бер ва қариндошлик алоқаларини (силаи раҳмни) улаб тур», — дедилар.
حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَدِيُّ بْنُ ثَابِتٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ الْخَطْمِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو أَيُّوبَ الأَنْصَارِيُّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَمَعَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِالْمُزْدَلِفَةِ.
Abu Ayyub al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Muzdalifada shom va xufton namozini birga (jam qilib) oʻqidilar.Абу Айюб ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Муздалифада шом ва хуфтон намозини бирга (жам қилиб) ўқидилар.
حَدَّثَنَا آدَمُ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الأَنْصَارِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا أَتَى أَحَدُكُمُ الْغَائِطَ فَلاَ يَسْتَقْبِلِ الْقِبْلَةَ وَلاَ يُوَلِّهَا ظَهْرَهُ، شَرِّقُوا أَوْ غَرِّبُوا ".
Abu Ayyub al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Agar biringiz hojat uchun ochiq joyga chiqsa, qiblaga yuz ham, orqa ham qilmasin; balki sharq yoki gʻarb tomonga (yuz) qilsin», — dedilar.Абу Айюб ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Агар бирингиз ҳожат учун очиқ жойга чиқса, қиблага юз ҳам, орқа ҳам қилмасин; балки шарқ ёки ғарб томонга (юз) қилсин», — дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ عُثْمَانَ، قَالَ سَمِعْتُ مُوسَى بْنَ طَلْحَةَ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ، قَالَ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَخْبِرْنِي بِعَمَلٍ، يُدْخِلُنِي الْجَنَّةَ.
(Abu Ayyub al-Ansoriy (roziyallohu anhu) aytdi:) «Yo Rasululloh, meni jannatga kiritadigan bir amalni menga aytib bering» deyildi.(Абу Айюб ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу) айтди:) «Ё Расулуллоҳ, мени жаннатга киритадиган бир амални менга айтиб беринг» дейилди.
حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ، حَدَّثَنَا بَهْزٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ، وَأَبُوهُ، عُثْمَانُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُمَا سَمِعَا مُوسَى بْنَ طَلْحَةَ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الأَنْصَارِيِّ ـ رضى الله عنه أَنَّ رَجُلاً قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْبِرْنِي بِعَمَلٍ يُدْخِلُنِي الْجَنَّةَ. فَقَالَ الْقَوْمُ مَالَهُ مَالَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَرَبٌ مَالَهُ ". فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " تَعْبُدُ اللَّهَ لاَ تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا، وَتُقِيمُ الصَّلاَةَ، وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ، وَتَصِلُ الرَّحِمَ، ذَرْهَا ". قَالَ كَأَنَّهُ كَانَ عَلَى رَاحِلَتِهِ.
(Abu Ayyub al-Ansoriy (roziyallohu anhu) rivoyat qildi)ki, bir kishi: «Yo Rasululloh, meni jannatga kiritadigan bir amalni menga aytib bering» dedi. Odamlar: «Unga nima boʻldi? Unga nima boʻldi?» dedilar. Rasululloh ﷺ: «Uning hojati bor» dedilar. Soʻng Paygʻambar ﷺ: «Allohga — Unga hech narsani shirik keltirmagan holda — ibodat qilasan, namozni (toʻkis) oʻqiysan, zakotni berasan va silayi rahm qilasan. Uni (ulovni) qoʻyiber» dedilar. (Roviy:) Goʻyo u (soʻragan kishi) oʻz ulovi ustida (turgan) edi.(Абу Айюб ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу) ривоят қилди)ки, бир киши: «Ё Расулуллоҳ, мени жаннатга киритадиган бир амални менга айтиб беринг» деди. Одамлар: «Унга нима бўлди? Унга нима бўлди?» дедилар. Расулуллоҳ ﷺ: «Унинг ҳожати бор» дедилар. Сўнг Пайғамбар ﷺ: «Аллоҳга — Унга ҳеч нарсани ширик келтирмаган ҳолда — ибодат қиласан, намозни (тўкис) ўқийсан, закотни берасан ва силайи раҳм қиласан. Уни (уловни) қўйибер» дедилар. (Ровий:) Гўё у (сўраган киши) ўз улови устида (турган) эди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الأَنْصَارِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يَحِلُّ لِرَجُلٍ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلاَثِ لَيَالٍ، يَلْتَقِيَانِ فَيُعْرِضُ هَذَا وَيُعْرِضُ هَذَا، وَخَيْرُهُمَا الَّذِي يَبْدَأُ بِالسَّلاَمِ ".
(Abu Ayyub al-Ansoriy (roziyallohu anhu) rivoyat qildi)ki, Rasululloh ﷺ: «Kishiga oʻz birodarini uch kechadan ortiq (boykot qilib) tashlab qoʻyishi halol emas — (shu darajadaki,) ular uchrashganda, bu (biri) yuz oʻgiradi va bu (boshqasi ham) yuz oʻgiradi; ularning yaxshirogʻi — salom berishni (avval) boshlaydiganidir» dedilar.(Абу Айюб ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу) ривоят қилди)ки, Расулуллоҳ ﷺ: «Кишига ўз биродарини уч кечадан ортиқ (бойкот қилиб) ташлаб қўйиши ҳалол эмас — (шу даражадаки,) улар учрашганда, бу (бири) юз ўгиради ва бу (бошқаси ҳам) юз ўгиради; уларнинг яхшироғи — салом беришни (аввал) бошлайдиганидир» дедилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلاَثٍ، يَلْتَقِيَانِ فَيَصُدُّ هَذَا، وَيَصُدُّ هَذَا، وَخَيْرُهُمَا الَّذِي يَبْدَأُ بِالسَّلاَمِ ". وَذَكَرَ سُفْيَانُ أَنَّهُ سَمِعَهُ مِنْهُ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ.
(Abu Ayyub al-Ansoriy (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan (rivoyat qilishicha, u zot):) «Musulmonga oʻz birodarini uch (kun)dan ortiq (boykot qilib) tashlab qoʻyishi halol emas; ular uchrashganda, bu (biri) yuz oʻgiradi va bu (boshqasi ham) yuz oʻgiradi; ularning yaxshirogʻi — salom berishni (avval) boshlaydiganidir» (dedilar). Sufyon uni (shayxidan) uch marta eshitganini zikr qildi.(Абу Айюб ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан (ривоят қилишича, у зот):) «Мусулмонга ўз биродарини уч (кун)дан ортиқ (бойкот қилиб) ташлаб қўйиши ҳалол эмас; улар учрашганда, бу (бири) юз ўгиради ва бу (бошқаси ҳам) юз ўгиради; уларнинг яхшироғи — салом беришни (аввал) бошлайдиганидир» (дедилар). Суфён уни (шайхидан) уч марта эшитганини зикр қилди.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الأَنْصَارِيِّ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا أَتَيْتُمُ الْغَائِطَ فَلاَ تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ وَلاَ تَسْتَدْبِرُوهَا، وَلَكِنْ شَرِّقُوا أَوْ غَرِّبُوا ". قَالَ أَبُو أَيُّوبَ فَقَدِمْنَا الشَّأْمَ فَوَجَدْنَا مَرَاحِيضَ بُنِيَتْ قِبَلَ الْقِبْلَةِ، فَنَنْحَرِفُ وَنَسْتَغْفِرُ اللَّهَ تَعَالَى. وَعَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَطَاءٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا أَيُّوبَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِثْلَهُ.
Abu Ayyub al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Hojat chiqarganda, qiblaga yuz ham, orqa ham qilmanglar; balki sharq yoki gʻarb tomonga (yuz) qilinglar», — dedilar. Abu Ayyub qoʻshimcha qildi: «Biz Shomga kelganimizda, qiblaga qaragan baʼzi hojatxonalarni koʻrdik; shuning uchun biz (ularda) burilib oʻtirar va Allohdan magʻfirat soʻrar edik».Абу Айюб ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Ҳожат чиқарганда, қиблага юз ҳам, орқа ҳам қилманглар; балки шарқ ёки ғарб томонга (юз) қилинглар», — дедилар. Абу Айюб қўшимча қилди: «Биз Шомга келганимизда, қиблага қараган баъзи ҳожатхоналарни кўрдик; шунинг учун биз (уларда) бурилиб ўтирар ва Аллоҳдан мағфират сўрар эдик».
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ، أَخْبَرَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ أَعْمَلُهُ يُدْنِينِي مِنَ الْجَنَّةِ وَيُبَاعِدُنِي مِنَ النَّارِ . قَالَ " تَعْبُدُ اللَّهَ لاَ تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلاَةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصِلُ ذَا رَحِمِكَ " فَلَمَّا أَدْبَرَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنْ تَمَسَّكَ بِمَا أُمِرَ بِهِ دَخَلَ الْجَنَّةَ " . وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ أَبِي شَيْبَةَ " إِنْ تَمَسَّكَ بِهِ " .
Abu Ayyub al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Paygʻambar ﷺ ning oldiga kelib: «Meni jannatga yaqinlashtiradigan va doʻzaxdan uzoqlashtiradigan (biror) amalga yoʻllang», dedi. (Rasululloh): «Allohga ibodat qilasan, Unga hech narsani sherik qilmaysan, namozni toʻkis ado etasan, zakot berasan va qarindoshing bilan aloqani (silai rahmni) ulaysan», dedilar. U orqasiga burilgach, Rasululloh ﷺ: «Agar oʻziga buyurilgan narsaga mahkam yopishsa, jannatga kiradi», dedilar. Ibn Abu Shaybaning rivoyatida: «Agar unga mahkam yopishsa», (deyilgan).Абу Айюб ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Пайғамбар ﷺ нинг олдига келиб: «Мени жаннатга яқинлаштирадиган ва дўзахдан узоқлаштирадиган (бирор) амалга йўлланг», деди. (Расулуллоҳ): «Аллоҳга ибодат қиласан, Унга ҳеч нарсани шерик қилмайсан, намозни тўкис адо этасан, закот берасан ва қариндошинг билан алоқани (силаи раҳмни) улайсан», дедилар. У орқасига бурилгач, Расулуллоҳ ﷺ: «Агар ўзига буюрилган нарсага маҳкам ёпишса, жаннатга киради», дедилар. Ибн Абу Шайбанинг ривоятида: «Агар унга маҳкам ёпишса», (дейилган).
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، جَمِيعًا عَنْ إِسْمَاعِيلَ، - قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، - أَخْبَرَنِي سَعْدُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ قَيْسٍ، عَنْ عُمَرَ، بْنِ ثَابِتِ بْنِ الْحَارِثِ الْخَزْرَجِيِّ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الأَنْصَارِيِّ، - رضى الله عنه - أَنَّهُ حَدَّثَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ صَامَ رَمَضَانَ ثُمَّ أَتْبَعَهُ سِتًّا مِنْ شَوَّالٍ كَانَ كَصِيَامِ الدَّهْرِ " .
Abu Ayyub al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Ramazon roʻzasini tutib, soʻng uning ortidan Shavvoldan olti (kun) roʻza tutsa, butun yil roʻza tutgan kabi boʻladi», dedilar.Абу Айюб ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Рамазон рўзасини тутиб, сўнг унинг ортидан Шавволдан олти (кун) рўза тутса, бутун йил рўза тутган каби бўлади», дедилар.
وَحَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ سَعِيدٍ، أَخُو يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ أَخْبَرَنَا عُمَرُ بْنُ ثَابِتٍ، أَخْبَرَنَا أَبُو أَيُّوبَ الأَنْصَارِيُّ، - رضى الله عنه - قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ . بِمِثْلِهِ .
Abu Ayyub al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ning shunga oʻxshash aytayotganlarini eshitdim.Абу Айюб ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шунга ўхшаш айтаётганларини эшитдим.
وَحَدَّثَنَاهُ أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ سَعْدِ بْنِ سَعِيدٍ، قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ ثَابِتٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا أَيُّوبَ، - رضى الله عنه - يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِهِ .
Abu Ayyub al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunga oʻxshash dedilar.Абу Айюб ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шунга ўхшаш дедилар.
وَحَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَابْنُ، نُمَيْرٍ قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، ح قَالَ وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، - وَاللَّفْظُ لَهُ - قَالَ قُلْتُ لِسُفْيَانَ بْنِ عُيَيْنَةَ سَمِعْتَ الزُّهْرِيَّ، يَذْكُرُ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا أَتَيْتُمُ الْغَائِطَ فَلاَ تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ وَلاَ تَسْتَدْبِرُوهَا بِبَوْلٍ وَلاَ غَائِطٍ وَلَكِنْ شَرِّقُوا أَوْ غَرِّبُوا " . قَالَ أَبُو أَيُّوبَ فَقَدِمْنَا الشَّامَ فَوَجَدْنَا مَرَاحِيضَ قَدْ بُنِيَتْ قِبَلَ الْقِبْلَةِ فَنَنْحَرِفُ عَنْهَا وَنَسْتَغْفِرُ اللَّهَ قَالَ نَعَمْ .
Abu Ayyub (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Qachon qazoyi hojatga borsangiz, kichik hojat yoki qazoyi hojat (paytida) qiblaga yuzlanmang va unga orqa (ham) qilmang; lekin sharqga yoki gʻarbga (qarab) buriling» dedilar. Abu Ayyub dedi: Bas, biz Shomga keldik va qiblaga qarab qurilgan hojatxonalarni topdik. Bas, biz ulardan yuzimizni burib (chetga qarab), Allohdan magʻfirat soʻraymiz.Абу Айюб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Қачон қазойи ҳожатга борсангиз, кичик ҳожат ёки қазойи ҳожат (пайтида) қиблага юзланманг ва унга орқа (ҳам) қилманг; лекин шарқга ёки ғарбга (қараб) бурилинг» дедилар. Абу Айюб деди: Бас, биз Шомга келдик ва қиблага қараб қурилган ҳожатхоналарни топдик. Бас, биз улардан юзимизни буриб (четга қараб), Аллоҳдан мағфират сўраймиз.
وَحَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ جَدِّي، عَنِ الْحُسَيْنِ، قَالَ يَحْيَى وَأَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ، أَنَّ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ، أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا أَيُّوبَ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ ذَلِكَ، مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Abu Ayyub al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U buni Rasululloh ﷺ dan eshitganini xabar berdi.Абу Айюб ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У буни Расулуллоҳ ﷺ дан эшитганини хабар берди.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، - وَاللَّفْظُ
لأَبِي بَكْرٍ وَإِسْحَاقَ - قَالَ إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ حَدَّثَنَا الْمُقْرِئُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ
عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي أَيُّوبَ حَدَّثَنِي شُرَحْبِيلُ بْنُ شَرِيكٍ الْمَعَافِرِيُّ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيِّ
قَالَ سَمِعْتُ أَبَا أَيُّوبَ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " غَدْوَةٌ فِي سَبِيلِ اللَّهِ
أَوْ رَوْحَةٌ خَيْرٌ مِمَّا طَلَعَتْ عَلَيْهِ الشَّمْسُ وَغَرَبَتْ " .
Abu Ayyub (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh yoʻlida (jihod uchun) bir ertalab yoki bir kechqurun (yoʻlga chiqish) quyosh chiqib botadigan narsadan yaxshiroqdir», — dedilar.Абу Айюб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ йўлида (жиҳод учун) бир эрталаб ёки бир кечқурун (йўлга чиқиш) қуёш чиқиб ботадиган нарсадан яхшироқдир», — дедилар.
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قُهْزَاذَ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحَسَنِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ،
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ، وَحَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ، قَالَ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا حَدَّثَنِي شُرَحْبِيلُ بْنُ،
شَرِيكٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيِّ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا أَيُّوبَ الأَنْصَارِيَّ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ
صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِهِ سَوَاءً .
Abu Ayyub al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dedilar… — xuddi shu (avvalgi) mazmunda, aynan oʻzgarishsiz.Абу Айюб ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дедилар… — худди шу (аввалги) мазмунда, айнан ўзгаришсиз.
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ، - وَهُوَ ابْنُ هَارُونَ - أَخْبَرَنَا أَبُو مَالِكٍ،
الأَشْجَعِيُّ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم
" الأَنْصَارُ وَمُزَيْنَةُ وَجُهَيْنَةُ وَغِفَارُ وَأَشْجَعُ وَمَنْ كَانَ مِنْ بَنِي عَبْدِ اللَّهِ مَوَالِيَّ دُونَ النَّاسِ
وَاللَّهُ وَرَسُولُهُ مَوْلاَهُمْ " .
Abu Ayyub al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ansorlar, Muzayna, Juhayna, Gʻifor, Ashjaʼ va Banu Abdullohdan boʻlganlar — ular odamlar ichida mening doʻstlarimdir, Alloh va Uning Rasuli esa ularning egasidir», — dedilar.Абу Айюб ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ансорлар, Музайна, Жуҳайна, Ғифор, Ашжаъ ва Бану Абдуллоҳдан бўлганлар — улар одамлар ичида менинг дўстларимдир, Аллоҳ ва Унинг Расули эса уларнинг эгасидир», — дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، ح وَحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا
أَبِي ح، وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، كُلُّهُمْ عَنْ شُعْبَةَ،
عَنْ عَوْنِ بْنِ أَبِي جُحَيْفَةَ، ح وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ جَمِيعًا
عَنْ يَحْيَى الْقَطَّانِ، - وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ - حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنِي عَوْنُ،
بْنُ أَبِي جُحَيْفَةَ عَنْ أَبِيهِ، عَنِ الْبَرَاءِ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ، قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه
وسلم بَعْدَ مَا غَرَبَتِ الشَّمْسُ فَسَمِعَ صَوْتًا فَقَالَ " يَهُودُ تُعَذَّبُ فِي قُبُورِهَا " .
Abu Ayyub (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ quyosh botganidan keyin (tashqariga) chiqib, bir ovozni eshitdilar-da: «Yahudiylar qabrlarida azoblanmoqdalar», dedilar.Абу Айюб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ қуёш ботганидан кейин (ташқарига) чиқиб, бир овозни эшитдилар-да: «Яҳудийлар қабрларида азобланмоқдалар», дедилар.
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الأَنْصَارِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا أَتَيْتُمُ الْغَائِطَ فَلاَ تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلاَ بَوْلٍ وَلاَ تَسْتَدْبِرُوهَا وَلَكِنْ شَرِّقُوا أَوْ غَرِّبُوا " . فَقَالَ أَبُو أَيُّوبَ فَقَدِمْنَا الشَّأْمَ فَوَجَدْنَا مَرَاحِيضَ قَدْ بُنِيَتْ مُسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةِ فَنَنْحَرِفُ عَنْهَا وَنَسْتَغْفِرُ اللَّهَ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ جَزْءٍ الزُّبَيْدِيِّ وَمَعْقِلِ بْنِ أَبِي الْهَيْثَمِ وَيُقَالُ مَعْقِلُ بْنُ أَبِي مَعْقِلٍ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي أَيُّوبَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ . وَأَبُو أَيُّوبَ اسْمُهُ خَالِدُ بْنُ زَيْدٍ . وَالزُّهْرِيُّ اسْمُهُ مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ شِهَابٍ الزُّهْرِيُّ وَكُنْيَتُهُ أَبُو بَكْرٍ . قَالَ أَبُو الْوَلِيدِ الْمَكِّيُّ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ مُحَمَّدُ بْنُ إِدْرِيسَ الشَّافِعِيُّ إِنَّمَا مَعْنَى قَوْلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم " لاَ تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلاَ بِبَوْلٍ وَلاَ تَسْتَدْبِرُوهَا " . إِنَّمَا هَذَا فِي الْفَيَافِي وَأَمَّا فِي الْكُنُفِ الْمَبْنِيَّةِ لَهُ رُخْصَةٌ فِي أَنْ يَسْتَقْبِلَهَا . وَهَكَذَا قَالَ إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ . وَقَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ رَحِمَهُ اللَّهُ إِنَّمَا الرُّخْصَةُ مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي اسْتِدْبَارِ الْقِبْلَةِ بِغَائِطٍ أَوْ بَوْلٍ وَأَمَّا اسْتِقْبَالُ الْقِبْلَةِ فَلاَ يَسْتَقْبِلُهَا . كَأَنَّهُ لَمْ يَرَ فِي الصَّحْرَاءِ وَلاَ فِي الْكُنُفِ أَنْ يَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ .
Abu Ayyub al-Ansoriy (roziyallohu anhu) rivoyat qiladi: Rasululloh ﷺ: «Hojatga borganingizda, katta yoki kichik hojat chogʻida qiblaga yuzlanmang va unga orqa ham oʻgirmang; balki sharqqa yoki gʻarbga yuzlaning», dedilar. Abu Ayyub aytdi: Soʻng biz Shomga keldik, hojatxonalar qiblaga qaratib qurilganini koʻrdik; shunda biz (qibladan) burilib (oʻtirar) va Allohdan magʻfirat soʻrar edik.
Abu Iso aytdi: Bu bobda Abdulloh ibn al-Horis ibn Jazʼ az-Zubaydiy, Maʼqil ibn Abil-Haysam (uni Maʼqil ibn Abu Maʼqil ham deyishadi), Abu Umoma, Abu Hurayra va Sahl ibn Hunayfdan ham (rivoyatlar bor). Abu Iso aytdi: Abu Ayyubning hadisi bu bobda eng yaxshi va eng sahih(dir). Abu Ayyubning ismi Xolid ibn Zayd. Az-Zuhriyning ismi Muhammad ibn Muslim ibn Ubaydulloh ibn Shihob az-Zuhriy boʻlib, kunyasi Abu Bakr. Abul-Valid al-Makkiy aytdi: Abu Abdulloh Muhammad ibn Idris ash-Shofeiy: «Paygʻambar ﷺ ning ‹qiblaga katta yoki kichik hojat bilan yuzlanmang va orqa ham oʻgirmang› degan soʻzlarining maʼnosi faqat ochiq dalalarda (sahroda)dir; qurilgan hojatxonalarda esa unga yuzlanishga ruxsat bor», degan. Ishoq ibn Ibrohim ham shunday degan. Ahmad ibn Hanbal (rahimahulloh) esa: «Paygʻambar ﷺ dan (kelgan) ruxsat faqat katta yoki kichik hojat bilan qiblaga orqa oʻgirish borasidadir; qiblaga yuzlanishga kelsak — unga yuzlanmaydi», dedi. Goʻyo u na sahroda, na hojatxonada qiblaga yuzlanishni (joiz) koʻrmagandek.Абу Айюб ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу) ривоят қилади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳожатга борганингизда, катта ёки кичик ҳожат чоғида қиблага юзланманг ва унга орқа ҳам ўгирманг; балки шарққа ёки ғарбга юзланинг», дедилар. Абу Айюб айтди: Сўнг биз Шомга келдик, ҳожатхоналар қиблага қаратиб қурилганини кўрдик; шунда биз (қибладан) бурилиб (ўтирар) ва Аллоҳдан мағфират сўрар эдик.
Абу Исо айтди: Бу бобда Абдуллоҳ ибн ал-Ҳорис ибн Жазъ аз-Зубайдий, Маъқил ибн Абил-Ҳайсам (уни Маъқил ибн Абу Маъқил ҳам дейишади), Абу Умома, Абу Ҳурайра ва Саҳл ибн Ҳунайфдан ҳам (ривоятлар бор). Абу Исо айтди: Абу Айюбнинг ҳадиси бу бобда энг яхши ва энг саҳиҳ(дир). Абу Айюбнинг исми Холид ибн Зайд. Аз-Зуҳрийнинг исми Муҳаммад ибн Муслим ибн Убайдуллоҳ ибн Шиҳоб аз-Зуҳрий бўлиб, куняси Абу Бакр. Абул-Валид ал-Маккий айтди: Абу Абдуллоҳ Муҳаммад ибн Идрис аш-Шофеий: «Пайғамбар ﷺ нинг ‹қиблага катта ёки кичик ҳожат билан юзланманг ва орқа ҳам ўгирманг› деган сўзларининг маъноси фақат очиқ далаларда (саҳрода)дир; қурилган ҳожатхоналарда эса унга юзланишга рухсат бор», деган. Ишоқ ибн Иброҳим ҳам шундай деган. Аҳмад ибн Ҳанбал (раҳимаҳуллоҳ) эса: «Пайғамбар ﷺ дан (келган) рухсат фақат катта ёки кичик ҳожат билан қиблага орқа ўгириш борасидадир; қиблага юзланишга келсак — унга юзланмайди», деди. Гўё у на саҳрода, на ҳожатхонада қиблага юзланишни (жоиз) кўрмагандек.
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ، حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ، عَنِ الْحَجَّاجِ، عَنْ مَكْحُولٍ، عَنْ أَبِي الشِّمَالِ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَرْبَعٌ مِنْ سُنَنِ الْمُرْسَلِينَ الْحَيَاءُ وَالتَّعَطُّرُ وَالسِّوَاكُ وَالنِّكَاحُ " . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عُثْمَانَ وَثَوْبَانَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَعَائِشَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَبِي نَجِيحٍ وَجَابِرٍ وَعَكَّافٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي أَيُّوبَ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ .
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خِدَاشٍ الْبَغْدَادِيُّ، حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ، عَنِ الْحَجَّاجِ، عَنْ مَكْحُولٍ، عَنْ أَبِي الشِّمَالِ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَ حَدِيثِ حَفْصٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَى هَذَا الْحَدِيثَ هُشَيْمٌ وَمُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الْوَاسِطِيُّ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنِ الْحَجَّاجِ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنْ أَبِي الشِّمَالِ وَحَدِيثُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ وَعَبَّادِ بْنِ الْعَوَّامِ أَصَحُّ .
Abu Ayyub (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Toʻrt narsa paygʻambarlarning sunnatlaridandir: hayo, atir surtinish, misvok ishlatish va nikoh», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu bobda Usmon, Savbon, Ibn Masʼud, Oisha, Abdulloh ibn Amr, Abu Najih, Jobir va Akkofdan ham (hadis rivoyat qilingan). Abu Iso aytdi: Abu Ayyubning hadisi hasan gʻaribdir. Bu hadisni Husaym, Muhammad ibn Yazid al-Vositiy, Abu Muoviya va boshqa bir necha kishi Hajjojdan, u Makhuldan, u Abu Ayyubdan rivoyat qilganlar va unda Abu Shimolni zikr qilmaganlar. Hafs ibn Gʻiyos hamda Abbod ibn al-Avvomning hadisi (esa) koʻproq sahihdir.Абу Айюб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Тўрт нарса пайғамбарларнинг суннатларидандир: ҳаё, атир суртиниш, мисвок ишлатиш ва никоҳ», дедилар. Абу Исо айтди: Бу бобда Усмон, Савбон, Ибн Масъуд, Оиша, Абдуллоҳ ибн Амр, Абу Нажиҳ, Жобир ва Аккофдан ҳам (ҳадис ривоят қилинган). Абу Исо айтди: Абу Айюбнинг ҳадиси ҳасан ғарибдир. Бу ҳадисни Ҳусайм, Муҳаммад ибн Язид ал-Воситий, Абу Муовия ва бошқа бир неча киши Ҳажжождан, у Макҳулдан, у Абу Айюбдан ривоят қилганлар ва унда Абу Шимолни зикр қилмаганлар. Ҳафс ибн Ғиёс ҳамда Аббод ибн ал-Аввомнинг ҳадиси (эса) кўпроқ саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ الشَّيْبَانِيُّ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي حُيَىُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيِّ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الْوَالِدَةِ وَوَلَدِهَا فَرَّقَ اللَّهُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ أَحِبَّتِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ .
Abu Ayyub (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning: «Kim ona bilan uning bolasi orasini ajratsa, Alloh ham qiyomat kunida uning oʻzi bilan sevganlari orasini ajratadi», deganlarini eshitdim. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir.Абу Айюб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Ким она билан унинг боласи орасини ажратса, Аллоҳ ҳам қиёмат кунида унинг ўзи билан севганлари орасини ажратади», деганларини эшитдим. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир.
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ الشَّيْبَانِيُّ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي حُيَىٌّ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيِّ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ وَالِدَةٍ وَوَلَدِهَا فَرَّقَ اللَّهُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ أَحِبَّتِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنْ عَلِيٍّ . وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَغَيْرِهِمْ كَرِهُوا التَّفْرِيقَ بَيْنَ السَّبْىِ بَيْنَ الْوَالِدَةِ وَوَلَدِهَا وَبَيْنَ الْوَلَدِ وَالْوَالِدِ وَبَيْنَ الإِخْوَةِ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَمِعْتُ الْبُخَارِيَّ يَقُولُ سَمِعَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيُّ مِنْ أَبِي أَيُّوبَ .
Abu Ayyub (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning: «Kim ona bilan uning farzandi orasini ajratsa, Alloh qiyomat kunida uning bilan suyganlari orasini ajratur», deganlarini eshitdim. Abu Iso aytdi: Bu bobda Alidan ham (rivoyat) bor. Bu hadis hasan gʻaribdir. Nabiy ﷺning sahobalari va boshqalaridan ilm ahli shu (hadisga) amal qiladi, ular asiralar orasini — ona bilan farzandi, farzand bilan ota va aka-uka orasini ajratishni makruh sanaganlar.Абу Айюб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Ким она билан унинг фарзанди орасини ажратса, Аллоҳ қиёмат кунида унинг билан суйганлари орасини ажратур», деганларини эшитдим. Абу Исо айтди: Бу бобда Алидан ҳам (ривоят) бор. Бу ҳадис ҳасан ғарибдир. Набий ﷺнинг саҳобалари ва бошқаларидан илм аҳли шу (ҳадисга) амал қилади, улар асиралар орасини — она билан фарзанди, фарзанд билан ота ва ака-ука орасини ажратишни макруҳ санаганлар.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ، ح قَالَ وَحَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الأَنْصَارِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلاَثٍ يَلْتَقِيَانِ فَيَصُدُّ هَذَا وَيَصُدُّ هَذَا وَخَيْرُهُمَا الَّذِي يَبْدَأُ بِالسَّلاَمِ " . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَأَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَهِشَامِ بْنِ عَامِرٍ وَأَبِي هِنْدٍ الدَّارِيِّ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Abu Ayyub al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Musulmonga oʻz birodaridan uch kundan ortiq aloqani uzib qoʻyishi halol emas. Ular uchrashganda biri yuz oʻgiradi, ikkinchisi ham yuz oʻgiradi. Ulardan eng yaxshisi avval salom berganidir», dedilar. Bu bobda Abdulloh ibn Masʼud, Anas, Abu Hurayra, Hishom ibn Omir va Abu Hind ad-Doriydan ham (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Абу Айюб ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Мусулмонга ўз биродаридан уч кундан ортиқ алоқани узиб қўйиши ҳалол эмас. Улар учрашганда бири юз ўгиради, иккинчиси ҳам юз ўгиради. Улардан энг яхшиси аввал салом берганидир», дедилар. Бу бобда Абдуллоҳ ибн Масъуд, Анас, Абу Ҳурайра, Ҳишом ибн Омир ва Абу Ҳинд ад-Дорийдан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ بْنِ سَمُرَةَ الأَحْمَسِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنْ وَاصِلٍ، هُوَ ابْنُ السَّائِبِ عَنْ أَبِي سَوْرَةَ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ، قَالَ أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أُحِبُّ الْخَيْلَ أَفِي الْجَنَّةِ خَيْلٌ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنْ أُدْخِلْتَ الْجَنَّةَ أُتِيتَ بِفَرَسٍ مِنْ يَاقُوتَةٍ لَهُ جَنَاحَانِ فَحُمِلْتَ عَلَيْهِ ثُمَّ طَارَ بِكَ حَيْثُ شِئْتَ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِالْقَوِيِّ وَلاَ نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ أَبِي أَيُّوبَ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ . وَأَبُو سَوْرَةَ هُوَ ابْنُ أَخِي أَبِي أَيُّوبَ يُضَعَّفُ فِي الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ جِدًّا قَالَ وَسَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَاعِيلَ يَقُولُ أَبُو سَوْرَةَ هَذَا مُنْكَرُ الْحَدِيثِ يَرْوِي مَنَاكِيرَ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ لاَ يُتَابَعُ عَلَيْهَا .
Abu Ayyub (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning huzurlariga bir aʼrobiy kelib: «Yo Rasululloh, men otlarni yaxshi koʻraman. Jannatda otlar boʻladimi?» dedi. Rasululloh ﷺ: «Agar sen jannatga kiritilsang, senga ikki qanotli yoqutdan boʻlgan ot keltiriladi, soʻng sen unga mindiriladsan, soʻng u sen bilan xohlagan joyingga uchib boradi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadisning isnodi kuchli emas, biz uni Abu Ayyubning hadisidan faqat shu yoʻl bilan bilamiz. Abu Savra — u Abu Ayyubning jiyani boʻlib, hadisda zaif sanaladi; Yahyo ibn Main uni juda zaif deb baholagan. (Rovi) aytdi: Men Muhammad ibn Ismoilning shunday deganini eshitdim: Bu Abu Savra hadisi munkar (rovi)dir; u Abu Ayyubdan kimsa unga ergashmaydigan munkar (rivoyat)larni rivoyat qiladi.Абу Айюб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг ҳузурларига бир аъробий келиб: «Ё Расулуллоҳ, мен отларни яхши кўраман. Жаннатда отлар бўладими?» деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Агар сен жаннатга киритилсанг, сенга икки қанотли ёқутдан бўлган от келтирилади, сўнг сен унга миндириладсан, сўнг у сен билан хоҳлаган жойингга учиб боради», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадиснинг исноди кучли эмас, биз уни Абу Айюбнинг ҳадисидан фақат шу йўл билан биламиз. Абу Савра — у Абу Айюбнинг жияни бўлиб, ҳадисда заиф саналади; Яҳё ибн Маин уни жуда заиф деб баҳолаган. (Рови) айтди: Мен Муҳаммад ибн Исмоилнинг шундай деганини эшитдим: Бу Абу Савра ҳадиси мункар (рови)дир; у Абу Айюбдан кимса унга эргашмайдиган мункар (ривоят)ларни ривоят қилади.
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، أَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي لَيْلَى، عَنْ أَخِيهِ، عِيسَى بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا عَطَسَ أَحَدُكُمْ فَلْيَقُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ عَلَى كُلِّ حَالٍ وَلْيَقُلِ الَّذِي يَرُدُّ عَلَيْهِ يَرْحَمُكَ اللَّهُ وَلْيَقُلْ هُوَ يَهْدِيكُمُ اللَّهُ وَيُصْلِحُ بَالَكُمْ " .
Abu Ayyub (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan biringiz aksa urganda: ‹Alhamdulillah alo kulli hol (Har holatda Allohga hamd boʻlsin)› desin, unga javob beradigan kishi: ‹Yarhamukalloh› desin, u (aksa urgan) esa: ‹Yahdikumulloh va yuslihu bolakum› desin», dedilar.Абу Айюб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирингиз акса урганда: ‹Алҳамдулиллаҳ ало кулли ҳол (Ҳар ҳолатда Аллоҳга ҳамд бўлсин)› десин, унга жавоб берадиган киши: ‹Ярҳамукаллоҳ› десин, у (акса урган) эса: ‹Яҳдикумуллоҳ ва юслиҳу болакум› десин», дедилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ هِلاَلِ بْنِ يِسَافٍ، عَنْ رَبِيعِ بْنِ خُثَيْمٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنِ امْرَأَةٍ، وَهِيَ امْرَأَةُ أَبِي أَيُّوبَ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَيَعْجَزُ أَحَدُكُمْ أَنْ يَقْرَأَ فِي لَيْلَةٍ ثُلُثَ الْقُرْآنِ مَنْ قَرَأَ اللَّهُ الْوَاحِدُ الصَّمَدُ فَقَدْ قَرَأَ ثُلُثَ الْقُرْآنِ " . وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ وَأَبِي سَعِيدٍ وَقَتَادَةَ بْنِ النُّعْمَانِ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسٍ وَابْنِ عُمَرَ وَأَبِي مَسْعُودٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَلاَ نَعْرِفُ أَحَدًا رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ أَحْسَنَ مِنْ رِوَايَةِ زَائِدَةَ وَتَابَعَهُ عَلَى رِوَايَتِهِ إِسْرَائِيلُ وَالْفُضَيْلُ بْنُ عِيَاضٍ وَقَدْ رَوَى شُعْبَةُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ مِنَ الثِّقَاتِ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ مَنْصُورٍ وَاضْطَرَبُوا فِيهِ .
Abu Ayyub (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan biringiz bir kechada Qurʼonning uchdan birini oʻqishdan ojizmi? Kim {Allohul-vaahidus-samad}ni oʻqisa, batahqiq Qurʼonning uchdan birini oʻqibdi», dedilar. Bu bobda Abud-Dardo, Abu Said, Qatoda ibn Nuʼmon, Abu Hurayra, Anas, Ibn Umar va Abu Masʼuddan ham (rivoyat) bor. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir. Biz bu hadisni Zoidaning rivoyatidan koʻra goʻzalroq rivoyat qilgan birortasini bilmaymiz. Uning rivoyatiga Isroil va Fuzayl ibn Iyoz mutobaat qilishgan. Shuʼba va boshqa bir nechta ishonchli (rovilar) bu hadisni Mansurdan rivoyat qilishib, unda iztirobga (ixtilofga) tushishgan.Абу Айюб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирингиз бир кечада Қуръоннинг учдан бирини ўқишдан ожизми? Ким {Аллоҳул-вааҳидус-самад}ни ўқиса, батаҳқиқ Қуръоннинг учдан бирини ўқибди», дедилар. Бу бобда Абуд-Дардо, Абу Саид, Қатода ибн Нуъмон, Абу Ҳурайра, Анас, Ибн Умар ва Абу Масъуддан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир. Биз бу ҳадисни Зоиданинг ривоятидан кўра гўзалроқ ривоят қилган бирортасини билмаймиз. Унинг ривоятига Исроил ва Фузайл ибн Иёз мутобаат қилишган. Шуъба ва бошқа бир нечта ишончли (ровилар) бу ҳадисни Мансурдан ривоят қилишиб, унда изтиробга (ихтилофга) тушишган.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْكِنْدِيُّ الْكُوفِيُّ، حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ حُبَابٍ، قَالَ وَأَخْبَرَنِي سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الأَنْصَارِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ قَالَ عَشْرَ مَرَّاتٍ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ . كَانَتْ لَهُ عِدْلَ أَرْبَعِ رِقَابٍ مِنْ وَلَدِ إِسْمَاعِيلَ " . قَالَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ مَوْقُوفًا .
Abu Ayyub al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim oʻn marta ‹Lo ilaha illalloh, vahdahu lo sharika lah, lahul-mulku va lahul-hamdu, yuhyi va yumitu, va huva ala kulli shayʼin qodir› (Yagona Allohdan boshqa haq maʼbud yoʻq, Uning sherigi yoʻq, mulk Uniki, hamd Uniki, U tiriltiradi va oʻldiradi, U har narsaga qodirdir) desa, bu unga Ismoil farzandlaridan toʻrtta qul ozod qilgan kabi (savob) boʻladi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis Abu Ayyubdan mavquf (sahobaning oʻz soʻzi) sifatida ham rivoyat qilingan.Абу Айюб ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким ўн марта ‹Ло илаҳа иллаллоҳ, ваҳдаҳу ло шарика лаҳ, лаҳул-мулку ва лаҳул-ҳамду, юҳйи ва юмиту, ва ҳува ала кулли шайъин қодир› (Ягона Аллоҳдан бошқа ҳақ маъбуд йўқ, Унинг шериги йўқ, мулк Уники, ҳамд Уники, У тирилтиради ва ўлдиради, У ҳар нарсага қодирдир) деса, бу унга Исмоил фарзандларидан тўртта қул озод қилган каби (савоб) бўлади», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис Абу Айюбдан мавқуф (саҳобанинг ўз сўзи) сифатида ҳам ривоят қилинган.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مَالِكٍ الأَشْجَعِيُّ، عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الأَنْصَارِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الأَنْصَارُ وَمُزَيْنَةُ وَجُهَيْنَةُ وَغِفَارُ وَأَشْجَعُ وَمَنْ كَانَ مِنْ بَنِي عَبْدِ الدَّارِ مَوَالِيَّ لَيْسَ لَهُمْ مَوْلًى دُونَ اللَّهِ وَاللَّهُ وَرَسُولُهُ مَوْلاَهُمْ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Abu Ayyub al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ansor, Muzayna, Juhayna, Gʻifor, Ashjaʼ va Banu Abduddordan boʻlganlar — mening mavlolarimdir. Allohdan boshqa ularning mavlosi yoʻq, Alloh va Uning Rasuli ularning mavlosidir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Абу Айюб ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ансор, Музайна, Жуҳайна, Ғифор, Ашжаъ ва Бану Абдуддордан бўлганлар — менинг мавлоларимдир. Аллоҳдан бошқа уларнинг мавлоси йўқ, Аллоҳ ва Унинг Расули уларнинг мавлосидир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدُ بْنُ مُسَرْهَدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ، رِوَايَةً قَالَ " إِذَا أَتَيْتُمُ الْغَائِطَ فَلاَ تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلاَ بَوْلٍ وَلَكِنْ شَرِّقُوا أَوْ غَرِّبُوا " . فَقَدِمْنَا الشَّامَ فَوَجَدْنَا مَرَاحِيضَ قَدْ بُنِيَتْ قِبَلَ الْقِبْلَةِ فَكُنَّا نَنْحَرِفُ عَنْهَا وَنَسْتَغْفِرُ اللَّهَ .
Abu Ayyub al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U zot ﷺ: «Hojatxonaga borganingizda, katta yoki kichik hojat chiqarishda qiblaga yuzlanmang, balki sharq yoki gʻarb tomonga buriling», — dedilar. (Abu Ayyub dedi:) Soʻng biz Shomga keldik va u yerda qiblaga qaratib qurilgan hojatxonalarni topdik; shunda biz ulardan (yon) burilar va Allohdan magʻfirat soʻrar edik.Абу Айюб ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У зот ﷺ: «Ҳожатхонага борганингизда, катта ёки кичик ҳожат чиқаришда қиблага юзланманг, балки шарқ ёки ғарб томонга бурилинг», — дедилар. (Абу Айюб деди:) Сўнг биз Шомга келдик ва у ерда қиблага қаратиб қурилган ҳожатхоналарни топдик; шунда биз улардан (ён) бурилар ва Аллоҳдан мағфират сўрар эдик.
حَدَّثَنَا النُّفَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ صَفْوَانَ بْنِ سُلَيْمٍ، وَسَعْدِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عُمَرَ بْنِ ثَابِتٍ الأَنْصَارِيِّ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ، صَاحِبِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ صَامَ رَمَضَانَ ثُمَّ أَتْبَعَهُ بِسِتٍّ مِنْ شَوَّالٍ فَكَأَنَّمَا صَامَ الدَّهْرَ " .
Paygʻambar ﷺning sahobasi Abu Ayyub (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan rivoyat qilib aytadi: U zot: «Kim Ramazonda roʻza tutsa, soʻng uning ketidan Shavvoldan olti kun (roʻza) tutsa, xuddi butun yil roʻza tutgan kabi boʻladi», dedilar.Пайғамбар ﷺнинг саҳобаси Абу Айюб (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан ривоят қилиб айтади: У зот: «Ким Рамазонда рўза тутса, сўнг унинг кетидан Шавволдан олти кун (рўза) тутса, худди бутун йил рўза тутган каби бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ حَيْوَةَ بْنِ شُرَيْحٍ، وَابْنِ، لَهِيعَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ أَسْلَمَ أَبِي عِمْرَانَ، قَالَ : غَزَوْنَا مِنَ الْمَدِينَةِ نُرِيدُ الْقُسْطَنْطِينِيَّةَ، وَعَلَى الْجَمَاعَةِ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ خَالِدِ بْنِ الْوَلِيدِ وَالرُّومُ مُلْصِقُو ظُهُورِهِمْ بِحَائِطِ الْمَدِينَةِ، فَحَمَلَ رَجُلٌ عَلَى الْعَدُوِّ فَقَالَ النَّاسُ : مَهْ، مَهْ، لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، يُلْقِي بِيَدَيْهِ إِلَى التَّهْلُكَةِ . فَقَالَ أَبُو أَيُّوبَ : إِنَّمَا نَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ فِينَا مَعْشَرَ الأَنْصَارِ لَمَّا نَصَرَ اللَّهُ نَبِيَّهُ وَأَظْهَرَ الإِسْلاَمَ، قُلْنَا : هَلُمَّ نُقِيمُ فِي أَمْوَالِنَا وَنُصْلِحُهَا، فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى { وَأَنْفِقُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلاَ تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ } فَالإِلْقَاءُ بِالأَيْدِي إِلَى التَّهْلُكَةِ أَنْ نُقِيمَ فِي أَمْوَالِنَا وَنُصْلِحَهَا وَنَدَعَ الْجِهَادَ . قَالَ أَبُو عِمْرَانَ : فَلَمْ يَزَلْ أَبُو أَيُّوبَ يُجَاهِدُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ حَتَّى دُفِنَ بِالْقُسْطَنْطِينِيَّةِ .
Aslam Abu Imron (rahimahulloh) shunday dedi: Biz Madinadan Qustantiniyya (Konstantinopol)ni (qasd qilib) gʻazotga chiqdik. Lashkarga Abdurrahmon ibn Xolid ibn al-Valid boshliq edi. Rumliklar esa orqalarini shahar devoriga tirab turishardi. Bir kishi dushmanga (yolgʻiz oʻzi) tashlandi. Shunda odamlar: «Toʻxta, toʻxta! Lo ilaha illalloh! U oʻz qoʻli bilan oʻzini halokatga tashlamoqda», dedilar. Abu Ayyub (roziyallohu anhu) esa: «Bu oyat biz ansorlar jamoasi haqida nozil boʻlgan. Alloh Oʻz Paygʻambariga ﷺ nusrat berib, Islomni gʻolib qilganda, biz: ‹Endi mol-mulkimiz boshida turib, ularni obod qilaylik›, dedik. Shunda Alloh taolo: {Alloh yoʻlida (mol) sarflangiz va oʻz qoʻlingiz bilan oʻzingizni halokatga tashlamangiz} (Baqara 195) oyatini nozil qildi. Demak, oʻz qoʻli bilan oʻzini halokatga tashlash — mol-mulkimiz boshida turib, ularni obod qilish bilan mashgʻul boʻlib, jihodni tark etishimizdir», dedi. Abu Imron dedi: «Abu Ayyub (roziyallohu anhu) Qustantiniyyada dafn etilgunicha Alloh yoʻlida jihod qilishdan toʻxtamadi».Аслам Абу Имрон (раҳимаҳуллоҳ) шундай деди: Биз Мадинадан Қустантинийя (Константинопол)ни (қасд қилиб) ғазотга чиқдик. Лашкарга Абдурраҳмон ибн Холид ибн ал-Валид бошлиқ эди. Румликлар эса орқаларини шаҳар деворига тираб туришарди. Бир киши душманга (ёлғиз ўзи) ташланди. Шунда одамлар: «Тўхта, тўхта! Ло илаҳа иллаллоҳ! У ўз қўли билан ўзини ҳалокатга ташламоқда», дедилар. Абу Айюб (розияллоҳу анҳу) эса: «Бу оят биз ансорлар жамоаси ҳақида нозил бўлган. Аллоҳ Ўз Пайғамбарига ﷺ нусрат бериб, Исломни ғолиб қилганда, биз: ‹Энди мол-мулкимиз бошида туриб, уларни обод қилайлик›, дедик. Шунда Аллоҳ таоло: {Аллоҳ йўлида (мол) сарфлангиз ва ўз қўлингиз билан ўзингизни ҳалокатга ташламангиз} (Бақара 195) оятини нозил қилди. Демак, ўз қўли билан ўзини ҳалокатга ташлаш — мол-мулкимиз бошида туриб, уларни обод қилиш билан машғул бўлиб, жиҳодни тарк этишимиздир», деди. Абу Имрон деди: «Абу Айюб (розияллоҳу анҳу) Қустантинийяда дафн этилгунича Аллоҳ йўлида жиҳод қилишдан тўхтамади».
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الرَّازِيُّ، أَخْبَرَنَا ح، وَحَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ، - الْمَعْنَى وَأَنَا لِحَدِيثِهِ، أَتْقَنُ - عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، : سُلَيْمَانَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ جَابِرٍ الطَّائِيِّ، عَنِ ابْنِ أَخِي أَبِي أَيُّوبَ الأَنْصَارِيِّ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ، أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ : " سَتُفْتَحُ عَلَيْكُمُ الأَمْصَارُ، وَسَتَكُونُ جُنُودٌ مُجَنَّدَةٌ تُقْطَعُ عَلَيْكُمْ فِيهَا بُعُوثٌ فَيَكْرَهُ الرَّجُلُ مِنْكُمُ الْبَعْثَ فِيهَا فَيَتَخَلَّصُ مِنْ قَوْمِهِ ثُمَّ يَتَصَفَّحُ الْقَبَائِلَ يَعْرِضُ نَفْسَهُ عَلَيْهِمْ يَقُولُ : مَنْ أَكْفِيهِ بَعْثَ كَذَا، مَنْ أَكْفِيهِ بَعْثَ كَذَا أَلاَ وَذَلِكَ الأَجِيرُ إِلَى آخِرِ قَطْرَةٍ مِنْ دَمِهِ " .
Abu Ayyub al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Rasululloh ﷺning shunday deyayotganlarini eshitgan: «Sizlarga shaharlar fath qilinadi va katta qoʻshinlar boʻladi. Sizlarga ulardan (jangga) yuriladigan dastalar ajratiladi. Sizlardan biror kishi oʻsha (dastada) jangga chiqishni yoqtirmaydi, shunda u oʻz qavmidan qutulib, qabilalarni kezib chiqadi va oʻzini ularga taklif etib: ‹Falon yurish (vazifasi)da kimga oʻrnini bersam? Falon yurishda kimga oʻrnini bersam?› deydi. Ogoh boʻlinglar! Ana oʻsha (kishi) qonining oxirgi tomchisigacha (oʻzini sotgan) ijarachidir», dedilar.Абу Айюб ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деяётганларини эшитган: «Сизларга шаҳарлар фатҳ қилинади ва катта қўшинлар бўлади. Сизларга улардан (жангга) юриладиган дасталар ажратилади. Сизлардан бирор киши ўша (дастада) жангга чиқишни ёқтирмайди, шунда у ўз қавмидан қутулиб, қабилаларни кезиб чиқади ва ўзини уларга таклиф этиб: ‹Фалон юриш (вазифаси)да кимга ўрнини берсам? Фалон юришда кимга ўрнини берсам?› дейди. Огоҳ бўлинглар! Ана ўша (киши) қонининг охирги томчисигача (ўзини сотган) ижарачидир», дедилар.
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ، حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ مَرْثَدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ لَمَّا قَدِمَ عَلَيْنَا أَبُو أَيُّوبَ غَازِيًا وَعُقْبَةُ بْنُ عَامِرٍ يَوْمَئِذٍ عَلَى مِصْرَ فَأَخَّرَ الْمَغْرِبَ فَقَامَ إِلَيْهِ أَبُو أَيُّوبَ فَقَالَ لَهُ مَا هَذِهِ الصَّلاَةُ يَا عُقْبَةُ فَقَالَ شُغِلْنَا . قَالَ أَمَا سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " لاَ تَزَالُ أُمَّتِي بِخَيْرٍ - أَوْ قَالَ عَلَى الْفِطْرَةِ - مَا لَمْ يُؤَخِّرُوا الْمَغْرِبَ إِلَى أَنْ تَشْتَبِكَ النُّجُومُ " .
Ubaydulloh ibn Umar bizga, Yazid ibn Zurayʼ bizga, Muhammad ibn Ishoq bizga, Yazid ibn Abu Habiyb menga Marsad ibn Abdullohdan rivoyat qilib aytdi: U aytdi: Abu Ayyub (roziyallohu anhu) bizga gʻazotchi boʻlib kelganida, oʻsha kunlarda Uqba ibn Omir Misr (hokimi) edi. U shom namozini kechiktirdi. Shunda Abu Ayyub uning oldiga turib bordi va unga: «Ey Uqba, bu qanaqa namoz?» dedi. U: «Band boʻlib qoldik», dedi. (Abu Ayyub): «Sen Rasululloh ﷺning: ‹Ummatim yulduzlar (toʻr kabi) qalin chiqquncha shom namozini kechiktirmas ekan, doimo yaxshilikda — yoki: fitratda — boʻlaveradi›, deganlarini eshitmaganmiding?» dedi.Убайдуллоҳ ибн Умар бизга, Язид ибн Зурайъ бизга, Муҳаммад ибн Ишоқ бизга, Язид ибн Абу Ҳабийб менга Марсад ибн Абдуллоҳдан ривоят қилиб айтди: У айтди: Абу Айюб (розияллоҳу анҳу) бизга ғазотчи бўлиб келганида, ўша кунларда Уқба ибн Омир Миср (ҳокими) эди. У шом намозини кечиктирди. Шунда Абу Айюб унинг олдига туриб борди ва унга: «Эй Уқба, бу қанақа намоз?» деди. У: «Банд бўлиб қолдик», деди. (Абу Айюб): «Сен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Умматим юлдузлар (тўр каби) қалин чиққунча шом намозини кечиктирмас экан, доимо яхшиликда — ёки: фитратда — бўлаверади›, деганларини эшитмаганмидинг?» деди.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي عَقِيلٍ الْقُرَشِيِّ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيِّ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الأَنْصَارِيِّ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا أَكَلَ أَوْ شَرِبَ قَالَ " الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَطْعَمَ وَسَقَى وَسَوَّغَهُ وَجَعَلَ لَهُ مَخْرَجًا " .
Ahmad ibn Solih bizga Ibn Vahbdan hadis aytib berdi. Said ibn Abu Ayyub menga Abu Aqil al-Qurashiydan, u Abu Abdurahmon al-Hubuliydan, u Abu Ayyub al-Ansoriydan xabar berdi. U dedi: Rasululloh ﷺ yeganlarida yoki ichganlarida: «Alhamdu lillahillaziy atʼama va saqo va savvagʻahu va jaʼala lahu maxrojan», deb aytar edilar (yaʼni: Taomlantirgan, sugʻorgan, uni yutishni oson qilgan va unga chiqish yoʻlini bergan Allohga hamd boʻlsin).Аҳмад ибн Солиҳ бизга Ибн Ваҳбдан ҳадис айтиб берди. Саид ибн Абу Айюб менга Абу Ақил ал-Қурашийдан, у Абу Абдураҳмон ал-Ҳубулийдан, у Абу Айюб ал-Ансорийдан хабар берди. У деди: Расулуллоҳ ﷺ еганларида ёки ичганларида: «Алҳамду лиллаҳиллазий атъама ва сақо ва саввағаҳу ва жаъала лаҳу махрожан», деб айтар эдилар (яъни: Таомлантирган, суғорган, уни ютишни осон қилган ва унга чиқиш йўлини берган Аллоҳга ҳамд бўлсин).
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الأَنْصَارِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلاَثَةِ أَيَّامٍ يَلْتَقِيَانِ فَيُعْرِضُ هَذَا وَيُعْرِضُ هَذَا وَخَيْرُهُمَا الَّذِي يَبْدَأُ بِالسَّلاَمِ " .
Abu Ayyub al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Bir musulmonga oʻz birodaridan uch kundan ortiq ajralib (qahrlanib) yurishi halol emas. Ular uchrashib qolganda, biri yuz oʻgiradi, ikkinchisi ham yuz oʻgiradi. Ularning yaxshirogʻi esa avval salom berishni boshlaganidir», dedilar.Абу Айюб ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Бир мусулмонга ўз биродаридан уч кундан ортиқ ажралиб (қаҳрланиб) юриши ҳалол эмас. Улар учрашиб қолганда, бири юз ўгиради, иккинчиси ҳам юз ўгиради. Уларнинг яхшироғи эса аввал салом беришни бошлаганидир», дедилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ سَمِعْتُ عُبَيْدَةَ، يُحَدِّثُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ ابْنِ مِنْجَابٍ، عَنْ قَرْثَعٍ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَرْبَعٌ قَبْلَ الظُّهْرِ لَيْسَ فِيهِنَّ تَسْلِيمٌ تُفْتَحُ لَهُنَّ أَبْوَابُ السَّمَاءِ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ بَلَغَنِي عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقَطَّانِ قَالَ لَوْ حَدَّثْتُ عَنْ عُبَيْدَةَ بِشَىْءٍ لَحَدَّثْتُ عَنْهُ بِهَذَا الْحَدِيثِ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ عُبَيْدَةُ ضَعِيفٌ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ ابْنُ مِنْجَابٍ هُوَ سَهْمٌ .
Abu Ayyub (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Paygʻambar ﷺ: «Peshindan oldin toʻrt rakaat (oʻqilsa), ularning orasida salom boʻlmaydi, ular uchun osmon eshiklari ochiladi» dedilar. Abu Dovud aytdi: Menga Yahyo ibn Said al-Qattondan yetib kelishicha, u: ‹Agar men Ubaydadan biror narsa rivoyat qiladigan boʻlsam, undan mana shu hadisni rivoyat qilardim› degan. Abu Dovud aytdi: Ubayda zaifdir. Abu Dovud aytdi: Ibn Minjobning ismi Sahmdir.Абу Айюб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Пайғамбар ﷺ: «Пешиндан олдин тўрт ракаат (ўқилса), уларнинг орасида салом бўлмайди, улар учун осмон эшиклари очилади» дедилар. Абу Довуд айтди: Менга Яҳё ибн Саид ал-Қаттондан етиб келишича, у: ‹Агар мен Убайдадан бирор нарса ривоят қиладиган бўлсам, ундан мана шу ҳадисни ривоят қилардим› деган. Абу Довуд айтди: Убайда заифдир. Абу Довуд айтди: Ибн Минжобнинг исми Саҳмдир.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْمُبَارَكِ، حَدَّثَنِي قُرَيْشُ بْنُ حَيَّانَ الْعِجْلِيُّ، حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ وَائِلٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الأَنْصَارِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الْوِتْرُ حَقٌّ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ فَمَنْ أَحَبَّ أَنْ يُوتِرَ بِخَمْسٍ فَلْيَفْعَلْ وَمَنْ أَحَبَّ أَنْ يُوتِرَ بِثَلاَثٍ فَلْيَفْعَلْ وَمَنْ أَحَبَّ أَنْ يُوتِرَ بِوَاحِدَةٍ فَلْيَفْعَلْ " .
Abu Ayyub al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Vitr har bir musulmonga haqdir. Kim besh rakaat vitr oʻqishni xohlasa, shunday qilsin; kim uch rakaat vitr oʻqishni xohlasa, shunday qilsin; kim bir rakaat vitr oʻqishni xohlasa, shunday qilsin», dedilar.Абу Айюб ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Витр ҳар бир мусулмонга ҳақдир. Ким беш ракаат витр ўқишни хоҳласа, шундай қилсин; ким уч ракаат витр ўқишни хоҳласа, шундай қилсин; ким бир ракаат витр ўқишни хоҳласа, шундай қилсин», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ وَلاَ تَسْتَدْبِرُوهَا لِغَائِطٍ أَوْ بَوْلٍ وَلَكِنْ شَرِّقُوا أَوْ غَرِّبُوا " .
Abu Ayyub (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Katta yoki kichik hojat (chiqarish) uchun qiblaga yuzlanmang va unga orqa ham oʻgirmang, balki sharq yoki gʻarb tomonga (yuzlaning)», — dedilar.Абу Айюб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Катта ёки кичик ҳожат (чиқариш) учун қиблага юзланманг ва унга орқа ҳам ўгирманг, балки шарқ ёки ғарб томонга (юзланинг)», — дедилар.
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا غُنْدَرٌ، قَالَ أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الأَنْصَارِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا أَتَى أَحَدُكُمُ الْغَائِطَ فَلاَ يَسْتَقْبِلِ الْقِبْلَةَ وَلَكِنْ لِيُشَرِّقْ أَوْ لِيُغَرِّبْ " .
Abu Ayyub al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz katta hojat (chiqarish)ga kelsa, qiblaga yuzlanmasin, balki sharq yoki gʻarb tomonga yuzlansin», — dedilar.Абу Айюб ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз катта ҳожат (чиқариш)га келса, қиблага юзланмасин, балки шарқ ёки ғарб томонга юзлансин», — дедилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالاَ أَنْبَأَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ جَعْدَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، - قَالَ مُحَمَّدٌ الْقَارِيُّ - عَنْ أَبِي أَيُّوبَ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " تَوَضَّئُوا مِمَّا غَيَّرَتِ النَّارُ " .
Abu Ayyub (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Olov oʻzgartirgan narsadan taharat qilinglar», dedilar.Абу Айюб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Олов ўзгартирган нарсадан таҳарат қилинглар», дедилар.