Abu Burda ibn Abu Muso al-Ash'ariy

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ، أَنْبَأَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، حَدَّثَنَا غَيْلاَنُ بْنُ جَرِيرٍ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ أَبِي مُوسَى، قَالَ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فِي رَهْطٍ مِنَ الأَشْعَرِيِّينَ نَسْتَحْمِلُهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ وَاللَّهِ مَا أَحْمِلُكُمْ وَمَا عِنْدِي مَا أَحْمِلُكُمْ عَلَيْهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَلَبِثْنَا مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ أُتِيَ بِإِبِلٍ فَأَمَرَ لَنَا بِثَلاَثَةِ إِبِلٍ ذَوْدٍ غُرِّ الذُّرَى فَلَمَّا انْطَلَقْنَا قَالَ بَعْضُنَا لِبَعْضٍ أَتَيْنَا رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ نَسْتَحْمِلُهُ فَحَلَفَ أَلاَّ يَحْمِلَنَا ثُمَّ حَمَلَنَا ارْجِعُوا بِنَا ‏.‏ فَأَتَيْنَاهُ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا أَتَيْنَاكَ نَسْتَحْمِلُكَ فَحَلَفْتَ أَنْ لاَ تَحْمِلَنَا ‏.‏ ثُمَّ حَمَلْتَنَا فَقَالَ ‏"‏ وَاللَّهِ مَا أَنَا حَمَلْتُكُمْ فَإِنَّ اللَّهَ حَمَلَكُمْ وَاللَّهِ مَا أَنَا حَمَلْتُكُمْ بَلِ اللَّهُ حَمَلَكُمْ إِنِّي وَاللَّهِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ لاَ أَحْلِفُ عَلَى يَمِينٍ فَأَرَى غَيْرَهَا خَيْرًا مِنْهَا إِلاَّ كَفَّرْتُ عَنْ يَمِينِي وَأَتَيْتُ الَّذِي هُوَ خَيْرٌ ‏"‏ ‏.‏ أَوْ قَالَ ‏"‏ أَتَيْتُ الَّذِي هُوَ خَيْرٌ وَكَفَّرْتُ عَنْ يَمِينِي ‏"‏ ‏.‏

Abu Muso (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men ashʼariylardan bir guruh bilan Rasululloh ﷺ huzurlariga kelib, u zotdan (minish uchun) ulov soʻradim. Rasululloh ﷺ: «Alloh nomiga qasamki, men sizlarga ulov bera olmayman, oldimda sizlarni mindiradigan narsa ham yoʻq», dedilar. Alloh xohlagancha turdik, soʻng u zotning oldilariga tuyalar keltirildi. U zot bizga oʻrkachlari oppoq uchta tuyani berishga buyurdilar. Yoʻlga tushganimizda, bir-birimizga: «Biz Rasululloh ﷺ huzurlariga ulov soʻrab kelgan edik, u zot bizni mindirmaslikka qasam ichgan edilar, keyin esa mindirdilar. Yuringlar, u zotning oldilariga qaytaylik», dedik. Shunda u zotning oldilariga kelib: «Ey Allohning Rasuli! Biz sizdan ulov soʻrab kelgan edik, siz bizni mindirmaslikka qasam ichgan edingiz, keyin esa bizni mindirdingiz», dedik. U zot: «Alloh nomiga qasamki, sizlarni men mindirganim yoʻq, balki sizlarni Alloh mindirdi. Alloh nomiga qasamki, sizlarni men mindirganim yoʻq, balki sizlarni Alloh mindirdi. Alloh nomiga qasamki, inshaalloh, men bir narsaga qasam ichib, soʻng undan boshqasini yaxshiroq deb bilsam, albatta qasamimga kafforat toʻlab, yaxshiroq boʻlgan ishni qilaman», dedilar. Yoki: «Yaxshiroq boʻlgan ishni qilib, qasamimga kafforat toʻlayman», dedilar.Абу Мусо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен ашъарийлардан бир гуруҳ билан Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келиб, у зотдан (миниш учун) улов сўрадим. Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ номига қасамки, мен сизларга улов бера олмайман, олдимда сизларни миндирадиган нарса ҳам йўқ», дедилар. Аллоҳ хоҳлаганча турдик, сўнг у зотнинг олдиларига туялар келтирилди. У зот бизга ўркачлари оппоқ учта туяни беришга буюрдилар. Йўлга тушганимизда, бир-биримизга: «Биз Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига улов сўраб келган эдик, у зот бизни миндирмасликка қасам ичган эдилар, кейин эса миндирдилар. Юринглар, у зотнинг олдиларига қайтайлик», дедик. Шунда у зотнинг олдиларига келиб: «Эй Аллоҳнинг Расули! Биз сиздан улов сўраб келган эдик, сиз бизни миндирмасликка қасам ичган эдингиз, кейин эса бизни миндирдингиз», дедик. У зот: «Аллоҳ номига қасамки, сизларни мен миндирганим йўқ, балки сизларни Аллоҳ миндирди. Аллоҳ номига қасамки, сизларни мен миндирганим йўқ, балки сизларни Аллоҳ миндирди. Аллоҳ номига қасамки, иншааллоҳ, мен бир нарсага қасам ичиб, сўнг ундан бошқасини яхшироқ деб билсам, албатта қасамимга каффорат тўлаб, яхшироқ бўлган ишни қиламан», дедилар. Ёки: «Яхшироқ бўлган ишни қилиб, қасамимга каффорат тўлайман», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، أَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلاَلٍ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، قَالَ دَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ فَأَخْرَجَتْ لِي إِزَارًا غَلِيظًا مِنَ الَّتِي تُصْنَعُ بِالْيَمَنِ وَكِسَاءً مِنْ هَذِهِ الأَكْسِيَةِ الَّتِي تُدْعَى الْمُلَبَّدَةَ وَأَقْسَمَتْ لِي لَقُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فِيهِمَا ‏.‏

Abu Burda (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Oishaning oldiga kirdim. U menga Yamanda toʻqiladigan turdagi qalin bir izorni va mulabbada deb ataladigan choponlardan birini chiqarib koʻrsatdi hamda Rasululloh ﷺ shu ikkisida vafot etganlariga menga qasam ichdi.Абу Бурда (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Оишанинг олдига кирдим. У менга Яманда тўқиладиган турдаги қалин бир изорни ва мулаббада деб аталадиган чопонлардан бирини чиқариб кўрсатди ҳамда Расулуллоҳ ﷺ шу иккисида вафот этганларига менга қасам ичди.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى، عَنْ شَيْبَانَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ لِي يَا بُنَىَّ لَوْ شَهِدْتَنَا وَنَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ إِذَا أَصَابَتْنَا السَّمَاءُ لَحَسِبْتَ أَنَّ رِيحَنَا رِيحُ الضَّأْنِ ‏.‏

Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U menga: «Ey oʻgʻilcham, agar Rasululloh ﷺ bilan birga boʻlganimizda bizni koʻrganingda, ustimizga yomgʻir yoqqanida hidimizni qoʻyning hidi deb oʻylagan boʻlarding», dedi.Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У менга: «Эй ўғилчам, агар Расулуллоҳ ﷺ билан бирга бўлганимизда бизни кўрганингда, устимизга ёмғир ёққанида ҳидимизни қўйнинг ҳиди деб ўйлаган бўлардинг», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ، عَنْ ثَابِتٍ، - أَوْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدِ بْنِ جُدْعَانَ شَكَّ أَبُو بَكْرٍ - عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، قَالَ دَخَلْتُ عَلَى مُحَمَّدِ بْنِ مَسْلَمَةَ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ إِنَّهَا سَتَكُونُ فِتْنَةٌ وَفُرْقَةٌ وَاخْتِلاَفٌ فَإِذَا كَانَ كَذَلِكَ فَأْتِ بِسَيْفِكَ أُحُدًا فَاضْرِبْهُ حَتَّى يَنْقَطِعَ ثُمَّ اجْلِسْ فِي بَيْتِكَ حَتَّى تَأْتِيَكَ يَدٌ خَاطِئَةٌ أَوْ مَنِيَّةٌ قَاضِيَةٌ ‏"‏ ‏.‏ فَقَدْ وَقَعَتْ وَفَعَلْتُ مَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏.‏

Muhammad ibn Maslama (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta fitna, boʻlinish va ixtilof boʻladi. Ana shunday boʻlganida qilichingni Uhud togʻiga olib borib, u sinib ketguncha togʻga urgin. Soʻng uyingda oʻtirgin, toki senga xato qilguvchi qoʻl yoki hukm qiluvchi oʻlim kelguncha», dedilar. Darhaqiqat, bu voqe boʻldi va men Rasululloh ﷺ aytgan narsani qildim.Муҳаммад ибн Маслама (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта фитна, бўлиниш ва ихтилоф бўлади. Ана шундай бўлганида қиличингни Уҳуд тоғига олиб бориб, у синиб кетгунча тоғга ургин. Сўнг уйингда ўтиргин, токи сенга хато қилгувчи қўл ёки ҳукм қилувчи ўлим келгунча», дедилар. Дарҳақиқат, бу воқе бўлди ва мен Расулуллоҳ ﷺ айтган нарсани қилдим.

حَدَّثَنَا جُبَارَةُ بْنُ الْمُغَلِّسِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى بْنُ أَبِي الْمُسَاوِرِ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ إِذَا جَمَعَ اللَّهُ الْخَلاَئِقَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أُذِنَ لأُمَّةِ مُحَمَّدٍ بِالسُّجُودِ فَيَسْجُدُونَ لَهُ طَوِيلاً ثُمَّ يُقَالُ ارْفَعُوا رُءُوسَكُمْ قَدْ جَعَلْنَا عِدَّتَكُمْ فِدَاءَكُمْ مِنَ النَّارِ ‏"‏ ‏.‏

Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh qiyomat kuni barcha xaloyiqni toʻplaganida, Muhammad ummatiga sajda qilishga izn beriladi. Bas, ular Unga uzoq sajda qiladilar. Soʻng: ‹Boshlaringizni koʻtaringlar, biz sizlarning soningizni doʻzaxdan qutulishingizga fido qildik›, deb aytiladi», dedilar.Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ қиёмат куни барча халойиқни тўплаганида, Муҳаммад умматига сажда қилишга изн берилади. Бас, улар Унга узоқ сажда қиладилар. Сўнг: ‹Бошларингизни кўтаринглар, биз сизларнинг сонингизни дўзахдан қутулишингизга фидо қилдик›, деб айтилади», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى الصَّنْعَانِيُّ، أَنْبَأَنَا مُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى الْفُضَيْلِ بْنِ مَيْسَرَةَ عَنْ أَبِي حَرِيزٍ، أَنَّ أَبَا بُرْدَةَ، حَدَّثَهُ قَالَ أَوْصَى أَبُو مُوسَى الأَشْعَرِيُّ حِينَ حَضَرَهُ الْمَوْتُ فَقَالَ لاَ تُتْبِعُونِي بِمِجْمَرٍ ‏.‏ قَالُوا لَهُ أَوَ سَمِعْتَ فِيهِ شَيْئًا قَالَ نَعَمْ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏.‏

Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U kishi vafot arafasida turganda: «Mening ortimdan tutatgich (idishi) bilan ergashmanglar», deb vasiyat qildi. Unga: «Bu haqda biror narsa eshitganmisiz?» deyishdi. U: «Ha, Rasululloh ﷺdan», dedi.Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У киши вафот арафасида турганда: «Менинг ортимдан тутатгич (идиши) билан эргашманглар», деб васият қилди. Унга: «Бу ҳақда бирор нарса эшитганмисиз?» дейишди. У: «Ҳа, Расулуллоҳ ﷺдан», деди.