حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ خَلِيلٍ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ ـ وَهْوَ الشَّيْبَانِيُّ ـ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ لَمَّا أُصِيبَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ جَعَلَ صُهَيْبٌ يَقُولُ وَاأَخَاهُ. فَقَالَ عُمَرُ أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكَاءِ الْحَىِّ ".
Abu Burda (otasidan) rivoyat qiladi: Otam dediki, Umar (xanjar bilan) yaralanganda, Suhayb: «Voy birodarim!» — deb yigʻlay boshladi. Umar: «Paygʻambar ﷺ: ‹Mayyit tiriklarning yigʻisi sababli azoblanadi›, — deganlarini bilmaysanmi?» — dedi.Абу Бурда (отасидан) ривоят қилади: Отам дедики, Умар (ханжар билан) яраланганда, Суҳайб: «Вой биродарим!» — деб йиғлай бошлади. Умар: «Пайғамбар ﷺ: ‹Маййит тирикларнинг йиғиси сабабли азобланади›, — деганларини билмайсанми?» — деди.
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ صَدَقَةٌ ". فَقَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ قَالَ " يَعْمَلُ بِيَدِهِ فَيَنْفَعُ نَفْسَهُ وَيَتَصَدَّقُ ". قَالُوا فَإِنْ لَمْ يَجِدْ قَالَ " يُعِينُ ذَا الْحَاجَةِ الْمَلْهُوفَ ". قَالُوا فَإِنْ لَمْ يَجِدْ. قَالَ " فَلْيَعْمَلْ بِالْمَعْرُوفِ، وَلْيُمْسِكْ عَنِ الشَّرِّ فَإِنَّهَا لَهُ صَدَقَةٌ ".
Abu Burda (otasidan, bobosidan) rivoyat qiladi: Paygʻambar ﷺ: «Har bir musulmonga sadaqa berish (lozim)», — dedilar. Odamlar: «Yo Allohning Paygʻambari, agar birortasida beradigan narsa boʻlmasa, nima qilsin?» — dedi. U zot: «U oʻz qoʻli bilan ishlab, oʻziga foyda keltirsin va sadaqa ham qilsin (oʻz topganidan)», — dedilar. Odamlar yana: «Agar u buni ham qila olmasa(chi)?» — dedi. U zot: «U yordam soʻragan muhtojga yordam bersin», — dedilar. Odamlar yana: «Agar u buni (ham) qila olmasa(chi)?» — dedi. U zot: «U holda u yaxshi amal qilsin va yomon amaldan tiyilsin — bu unga sadaqa (oʻrniga) boʻladi», — dedilar.Абу Бурда (отасидан, бобосидан) ривоят қилади: Пайғамбар ﷺ: «Ҳар бир мусулмонга садақа бериш (лозим)», — дедилар. Одамлар: «Ё Аллоҳнинг Пайғамбари, агар бирортасида берадиган нарса бўлмаса, нима қилсин?» — деди. У зот: «У ўз қўли билан ишлаб, ўзига фойда келтирсин ва садақа ҳам қилсин (ўз топганидан)», — дедилар. Одамлар яна: «Агар у буни ҳам қила олмаса(чи)?» — деди. У зот: «У ёрдам сўраган муҳтожга ёрдам берсин», — дедилар. Одамлар яна: «Агар у буни (ҳам) қила олмаса(чи)?» — деди. У зот: «У ҳолда у яхши амал қилсин ва ёмон амалдан тийилсин — бу унга садақа (ўрнига) бўлади», — дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ غَيْلاَنَ بْنِ جَرِيرٍ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَوَجَدْتُهُ يَسْتَنُّ بِسِوَاكٍ بِيَدِهِ يَقُولُ " أُعْ أُعْ "، وَالسِّوَاكُ فِي فِيهِ، كَأَنَّهُ يَتَهَوَّعُ.
Abu Burda (otasi Abu Musodan) rivoyat qiladi: Otam dedi: «Men Paygʻambar ﷺ ning oldiga keldim va u zotni qoʻllarida misvok tutib, tishlarini tozalayotgan holda koʻrdim; u zot ogʻzida misvok bilan, goʻyo qayt qilayotgandek, ‹uʼ, uʼ› der edilar».Абу Бурда (отаси Абу Мусодан) ривоят қилади: Отам деди: «Мен Пайғамбар ﷺ нинг олдига келдим ва у зотни қўлларида мисвок тутиб, тишларини тозалаётган ҳолда кўрдим; у зот оғзида мисвок билан, гўё қайт қилаётгандек, ‹уъ, уъ› дер эдилар».
حَدَّثَنَا يَحْيَى، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم بَعَثَ مُعَاذًا وَأَبَا مُوسَى إِلَى الْيَمَنِ قَالَ " يَسِّرَا وَلاَ تُعَسِّرَا، وَبَشِّرَا وَلاَ تُنَفِّرَا، وَتَطَاوَعَا وَلاَ تَخْتَلِفَا ".
Abu Burda (otasi Abu Musodan) rivoyat qiladi: Otam: «Paygʻambar ﷺ Muoz va Abu Musoni Yamanga yuborib, ularga: ‹Odamlarga yengillik qilinglar, ularga qattiq (qoʻpol) boʻlmanglar; ularga xushxabar beringlar, ularda (dindan) nafrat (uygʻotmanglar); va bir-biringizni sevinglar, ixtilof qilmanglar›, — dedi», — dedi.Абу Бурда (отаси Абу Мусодан) ривоят қилади: Отам: «Пайғамбар ﷺ Муоз ва Абу Мусони Яманга юбориб, уларга: ‹Одамларга енгиллик қилинглар, уларга қаттиқ (қўпол) бўлманглар; уларга хушхабар беринглар, уларда (диндан) нафрат (уйғотманглар); ва бир-бирингизни севинглар, ихтилоф қилманглар›, — деди», — деди.
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلاَلٍ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، قَالَ أَخْرَجَتْ إِلَيْنَا عَائِشَةُ ـ رضى الله عنها ـ كِسَاءً مُلَبَّدًا وَقَالَتْ فِي هَذَا نُزِعَ رُوحُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم. وَزَادَ سُلَيْمَانُ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ قَالَ أَخْرَجَتْ إِلَيْنَا عَائِشَةُ إِزَارًا غَلِيظًا مِمَّا يُصْنَعُ بِالْيَمَنِ، وَكِسَاءً مِنْ هَذِهِ الَّتِي يَدْعُونَهَا الْمُلَبَّدَةَ.
Abu Burda (rahimahulloh) (Oishadan) rivoyat qiladi: Oisha bizga — yamoqli bir jun kiyimni — chiqarib koʻrsatib: «(Shunday boʻldiki,) Allohning Rasuli ﷺ ning joni — u shu (kiyim)ni kiygan holda — olindi», — dedi. Abu Burda qoʻshdi: «Oisha bizga — yamanliklar yasaydigan (kiyim) kabi qalin bir bel matosini hamda ‹mulabbada› deb ataladigan turdagi bir kiyimni (ham) chiqarib koʻrsatdi».Абу Бурда (раҳимаҳуллоҳ) (Оишадан) ривоят қилади: Оиша бизга — ямоқли бир жун кийимни — чиқариб кўрсатиб: «(Шундай бўлдики,) Аллоҳнинг Расули ﷺ нинг жони — у шу (кийим)ни кийган ҳолда — олинди», — деди. Абу Бурда қўшди: «Оиша бизга — яманликлар ясайдиган (кийим) каби қалин бир бел матосини ҳамда ‹мулаббада› деб аталадиган турдаги бир кийимни (ҳам) чиқариб кўрсатди».
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، أَتَيْتُ الْمَدِينَةَ فَلَقِيتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَلاَمٍ ـ رضى الله عنه ـ فَقَالَ أَلاَ تَجِيءُ فَأُطْعِمَكَ سَوِيقًا وَتَمْرًا، وَتَدْخُلَ فِي بَيْتٍ ثُمَّ قَالَ إِنَّكَ بِأَرْضٍ الرِّبَا بِهَا فَاشٍ، إِذَا كَانَ لَكَ عَلَى رَجُلٍ حَقٌّ فَأَهْدَى إِلَيْكَ حِمْلَ تِبْنٍ، أَوْ حِمْلَ شَعِيرٍ أَوْ حِمْلَ قَتٍّ، فَلاَ تَأْخُذْهُ، فَإِنَّهُ رِبًا. وَلَمْ يَذْكُرِ النَّضْرُ وَأَبُو دَاوُدَ وَوَهْبٌ عَنْ شُعْبَةَ الْبَيْتَ.
Men Madinaga keldim va Abdulloh ibn Salom (roziyallohu anhu)ga yoʻliqdim. U: «Kelmaysanmi, senga saviq (qovurilgan un) va xurmo yedirsam, sen (mening) uy(im)ga kirsang?» dedi. Soʻng: «Sen ribo (sudxoʻrlik) keng tarqalgan bir yurtdasan. Bir kishida sening haqqing (qarzing) boʻlsa, u senga bir yuk somon, bir yuk arpa yoki bir yuk yem hadya qilsa, uni olma, chunki u ribodir», dedi. Nazr, Abu Dovud va Vahb Shuʼbadan (rivoyat qilganda) «uy»(ni) zikr qilmadilar.Мен Мадинага келдим ва Абдуллоҳ ибн Салом (розияллоҳу анҳу)га йўлиқдим. У: «Келмайсанми, сенга савиқ (қовурилган ун) ва хурмо едирсам, сен (менинг) уй(им)га кирсанг?» деди. Сўнг: «Сен рибо (судхўрлик) кенг тарқалган бир юртдасан. Бир кишида сенинг ҳаққинг (қарзинг) бўлса, у сенга бир юк сомон, бир юк арпа ёки бир юк ем ҳадя қилса, уни олма, чунки у рибодир», деди. Назр, Абу Довуд ва Ваҳб Шуъбадан (ривоят қилганда) «уй»(ни) зикр қилмадилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ بُرَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى ـ رضى الله عنه ـ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي غَزَاةٍ وَنَحْنُ سِتَّةُ نَفَرٍ بَيْنَنَا بَعِيرٌ نَعْتَقِبُهُ، فَنَقِبَتْ أَقْدَامُنَا وَنَقِبَتْ قَدَمَاىَ وَسَقَطَتْ أَظْفَارِي، وَكُنَّا نَلُفُّ عَلَى أَرْجُلِنَا الْخِرَقَ، فَسُمِّيَتْ غَزْوَةَ ذَاتِ الرِّقَاعِ، لِمَا كُنَّا نَعْصِبُ مِنَ الْخِرَقِ عَلَى أَرْجُلِنَا، وَحَدَّثَ أَبُو مُوسَى بِهَذَا، ثُمَّ كَرِهَ ذَاكَ، قَالَ مَا كُنْتُ أَصْنَعُ بِأَنْ أَذْكُرَهُ. كَأَنَّهُ كَرِهَ أَنْ يَكُونَ شَىْءٌ مِنْ عَمَلِهِ أَفْشَاهُ.
Biz Paygʻambar ﷺ bilan bir gʻazotda chiqdik — biz olti kishi edik, oramizda bitta tuya bor edi, uni navbatma-navbat minardik. Oyoqlarimiz teshilib (yaralanib) ketdi, mening oyoqlarim teshilib, tirnoqlarim tushib ketdi. Biz oyoqlarimizga latta oʻrar edik. Shu sababli — oyoqlarimizga latta (riqoʼ) bogʻlaganimiz uchun — u «Zotur-Riqoʼ gʻazoti» deb ataldi. Abu Muso buni rivoyat qildi, soʻng (aytib qoʻyganini) yoqtirmadi va: «Men buni eslab (aytib) nima qilardim», dedi — goʻyo u oʻz amalidan bir narsani oshkor qilgan boʻlishini yoqtirmadi.Биз Пайғамбар ﷺ билан бир ғазотда чиқдик — биз олти киши эдик, орамизда битта туя бор эди, уни навбатма-навбат минардик. Оёқларимиз тешилиб (яраланиб) кетди, менинг оёқларим тешилиб, тирноқларим тушиб кетди. Биз оёқларимизга латта ўрар эдик. Шу сабабли — оёқларимизга латта (риқў) боғлаганимиз учун — у «Зотур-Риқў ғазоти» деб аталди. Абу Мусо буни ривоят қилди, сўнг (айтиб қўйганини) ёқтирмади ва: «Мен буни эслаб (айтиб) нима қилардим», деди — гўё у ўз амалидан бир нарсани ошкор қилган бўлишини ёқтирмади.
قَالَ أَبُو بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى، قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " إِنِّي لأَعْرِفُ أَصْوَاتَ رُفْقَةِ الأَشْعَرِيِّينَ بِالْقُرْآنِ، حِينَ يَدْخُلُونَ بِاللَّيْلِ، وَأَعْرِفُ مَنَازِلَهُمْ مِنْ أَصْوَاتِهِمْ بِالْقُرْآنِ بِاللَّيْلِ، وَإِنْ كُنْتُ لَمْ أَرَ مَنَازِلَهُمْ حِينَ نَزَلُوا بِالنَّهَارِ، وَمِنْهُمْ حَكِيمٌ، إِذَا لَقِيَ الْخَيْلَ ـ أَوْ قَالَ الْعَدُوَّ ـ قَالَ لَهُمْ إِنَّ أَصْحَابِي يَأْمُرُونَكُمْ أَنْ تَنْظُرُوهُمْ ".
(Abu Burda, Abu Musodan rivoyat qildi:) Paygʻambar ﷺ: «Albatta men ashʼariylar jamoasining Qurʼon (oʻqigan) ovozlarini — ular kechasi (manzilga) kirganlarida — taniyman, va kechasi Qurʼon (oʻqigan) ovozlaridan ularning manzillarini taniyman, garchi ular kunduzi tushganlarida men ularning manzillarini koʻrmagan boʻ lsam ham. Ulardan biri Hakimdir — u (dushman) otliqlariga — yoki: dushmanga — roʻbaroʻ kelsa, ularga: ‹Albatta sheriklarim sizlarga, ularni kutib turishingizni buyurmoqdalar (toʻxtang)› derdi», dedilar.(Абу Бурда, Абу Мусодан ривоят қилди:) Пайғамбар ﷺ: «Албатта мен ашъарийлар жамоасининг Қуръон (ўқиган) овозларини — улар кечаси (манзилга) кирганларида — танийман, ва кечаси Қуръон (ўқиган) овозларидан уларнинг манзилларини танийман, гарчи улар кундузи тушганларида мен уларнинг манзилларини кўрмаган бў лсам ҳам. Улардан бири Ҳакимдир — у (душман) отлиқларига — ёки: душманга — рўбарў келса, уларга: ‹Албатта шерикларим сизларга, уларни кутиб туришингизни буюрмоқдалар (тўхтанг)› дерди», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ بُرَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كُنْتُ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ نَازِلٌ بِالْجِعْرَانَةِ بَيْنَ مَكَّةَ وَالْمَدِينَةِ وَمَعَهُ بِلاَلٌ، فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ أَلاَ تُنْجِزُ لِي مَا وَعَدْتَنِي. فَقَالَ لَهُ " أَبْشِرْ ". فَقَالَ قَدْ أَكْثَرْتَ عَلَىَّ مِنْ أَبْشِرْ. فَأَقْبَلَ عَلَى أَبِي مُوسَى وَبِلاَلٍ كَهَيْئَةِ الْغَضْبَانِ فَقَالَ " رَدَّ الْبُشْرَى فَاقْبَلاَ أَنْتُمَا ". قَالاَ قَبِلْنَا. ثُمَّ دَعَا بِقَدَحٍ فِيهِ مَاءٌ فَغَسَلَ يَدَيْهِ وَوَجْهَهُ فِيهِ، وَمَجَّ فِيهِ، ثُمَّ قَالَ " اشْرَبَا مِنْهُ، وَأَفْرِغَا عَلَى وُجُوهِكُمَا وَنُحُورِكُمَا، وَأَبْشِرَا ". فَأَخَذَا الْقَدَحَ فَفَعَلاَ، فَنَادَتْ أُمُّ سَلَمَةَ مِنْ وَرَاءِ السِّتْرِ أَنْ أَفْضِلاَ لأُمِّكُمَا. فَأَفْضَلاَ لَهَا مِنْهُ طَائِفَةً.
(Abu Muso (roziyallohu anhu) aytdi:) Men Paygʻambar ﷺning oldilarida edim — u zot Makka bilan Madina orasida Jiʼrona(degan joy)da tushgan edilar, u zot bilan Bilol bor edi. Paygʻambar ﷺning oldilariga bir aʼrobiy (sahroyi arab) kelib: «Menga vaʼda qilganingni bajarmaysanmi?» dedi. U zot unga: «Suyunchi (xushxabar qabul qil)», dedilar. U: «Sen menga ‹suyunchi›ni koʻp aytding», dedi. Shunda u zot Abu Muso va Bilolga — gʻazablangandek holda — yuzlanib: «U xushxabarni rad qildi; ikkovingiz qabul qilinglar», dedilar. Ular: «Qabul qildik», dedilar. Soʻng u zot ichida suv boʻ lgan bir idish soʻrab, unda ikki qoʻ li va yuzini yuvdilar, unga (suv) purkadilar (chaydilar), soʻng: «Undan ichinglar va yuzlaringizga, koʻkragingizga quyinglar, hamda xushxabarni (qabul) qilinglar», dedilar. Ikkovi idishni olib (shunday) qildi. Ummu Salama parda ortidan: «Onangiz (men) uchun ham (bir qism) ortdiringlar», deb nido qildi. Shunda ular undan unga bir qism (suv) ortdirdilar.(Абу Мусо (розияллоҳу анҳу) айтди:) Мен Пайғамбар ﷺнинг олдиларида эдим — у зот Макка билан Мадина орасида Жиърона(деган жой)да тушган эдилар, у зот билан Билол бор эди. Пайғамбар ﷺнинг олдиларига бир аъробий (саҳройи араб) келиб: «Менга ваъда қилганингни бажармайсанми?» деди. У зот унга: «Суюнчи (хушхабар қабул қил)», дедилар. У: «Сен менга ‹суюнчи›ни кўп айтдинг», деди. Шунда у зот Абу Мусо ва Билолга — ғазаблангандек ҳолда — юзланиб: «У хушхабарни рад қилди; икковингиз қабул қилинглар», дедилар. Улар: «Қабул қилдик», дедилар. Сўнг у зот ичида сув бў лган бир идиш сўраб, унда икки қў ли ва юзини ювдилар, унга (сув) пуркадилар (чайдилар), сўнг: «Ундан ичинглар ва юзларингизга, кўкрагингизга қуйинглар, ҳамда хушхабарни (қабул) қилинглар», дедилар. Иккови идишни олиб (шундай) қилди. Умму Салама парда ортидан: «Онангиз (мен) учун ҳам (бир қисм) ортдиринглар», деб нидо қилди. Шунда улар ундан унга бир қисм (сув) ортдирдилар.
حَدَّثَنَا مُوسَى، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، قَالَ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَبَا مُوسَى وَمُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ إِلَى الْيَمَنِ، قَالَ وَبَعَثَ كُلَّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا عَلَى مِخْلاَفٍ قَالَ وَالْيَمَنُ مِخْلاَفَانِ ثُمَّ قَالَ " يَسِّرَا وَلاَ تُعَسِّرَا، وَبَشِّرَا وَلاَ تُنَفِّرَا ". فَانْطَلَقَ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا إِلَى عَمَلِهِ، وَكَانَ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا إِذَا سَارَ فِي أَرْضِهِ كَانَ قَرِيبًا مِنْ صَاحِبِهِ أَحْدَثَ بِهِ عَهْدًا، فَسَلَّمَ عَلَيْهِ، فَسَارَ مُعَاذٌ فِي أَرْضِهِ قَرِيبًا مِنْ صَاحِبِهِ أَبِي مُوسَى، فَجَاءَ يَسِيرُ عَلَى بَغْلَتِهِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيْهِ، وَإِذَا هُوَ جَالِسٌ، وَقَدِ اجْتَمَعَ إِلَيْهِ النَّاسُ، وَإِذَا رَجُلٌ عِنْدَهُ قَدْ جُمِعَتْ يَدَاهُ إِلَى عُنُقِهِ فَقَالَ لَهُ مُعَاذٌ يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ قَيْسٍ، أَيَّمَ هَذَا قَالَ هَذَا رَجُلٌ كَفَرَ بَعْدَ إِسْلاَمِهِ. قَالَ لاَ أَنْزِلُ حَتَّى يُقْتَلَ. قَالَ إِنَّمَا جِيءَ بِهِ لِذَلِكَ فَانْزِلْ. قَالَ مَا أَنْزِلُ حَتَّى يُقْتَلَ فَأَمَرَ بِهِ فَقُتِلَ ثُمَّ نَزَلَ فَقَالَ يَا عَبْدَ اللَّهِ، كَيْفَ تَقْرَأُ الْقُرْآنَ قَالَ أَتَفَوَّقُهُ تَفَوُّقًا. قَالَ فَكَيْفَ تَقْرَأُ أَنْتَ يَا مُعَاذُ قَالَ أَنَامُ أَوَّلَ اللَّيْلِ فَأَقُومُ وَقَدْ قَضَيْتُ جُزْئِي مِنَ النَّوْمِ، فَأَقْرَأُ مَا كَتَبَ اللَّهُ لِي، فَأَحْتَسِبُ نَوْمَتِي كَمَا أَحْتَسِبُ قَوْمَتِي.
(Abu Burda aytdi:) Rasululloh ﷺ Abu Muso va Muoz ibn Jabalni Yamanga yubordilar; ularning har birini bir mixlaf (viloyat)ga (amir qilib) yubordilar — Yaman ikki mixlaf edi. Soʻng: «Yengillatinglar, qiyinlashtirmanglar; xushxabar beringlar, (odamlarni) nafratlantirmanglar; oʻzaro kelishib (itoatda) boʻ linglar», dedilar. Har biri oʻz ishiga (viloyatiga) joʻnadi. Ulardan biri oʻz yerida yurib, sherikiga yaqin joyga kelsa, unga yaqin (kelib) salom berib (didorlashib) turardi. Muoz oʻz yerida — sheriki Abu Muso(ning yeri)ga yaqin joyda yurib, xachiri ustida keldi, to uning oldiga yetdi. Qarasa, u (Abu Muso) oʻtirgan, oldiga odamlar toʻplangan, yonida bir kishi — qoʻ llari boʻ yniga (bogʻlab) jamlangan (holda turibdi). Muoz unga: «Ey Abdulloh ibn Qays, bu nima (qanday holat)?» dedi. U: «Bu — islomdan keyin kufrga qaytgan kishidir», dedi. (Muoz:) «Men (xachirdan) tushmaymain, to u oʻldirilguncha», dedi. (Abu Muso:) «U faqat shu(jazo) uchun keltirildi, tush», dedi. (Muoz:) «Men tushmaymain, to u oʻldirilguncha», dedi. Shunda u (haqida) buyurildi, u oʻldirildi. Soʻng (Muoz) tushdi va: «Ey Abdulloh, Qurʼonni qanday qiroat qilasan?» dedi. U: «Men uni tadrijan (vaqt-vaqti bilan, qism-qism) qiroat qilaman», dedi. (Muoz:) «Sen-chi, qanday qiroat qilasan, ey Muoz?» dedi. (Muoz:) «Men kechaning avvalida uxlab, soʻng uyqudan ulushimni ado etgan holda turaman va Alloh menga (taqdir) yozgan (miqdor)ni qiroat qilaman; uyqumni ham — turishimni (ibodatimni) savobga hisoblaganimdek — savobga hisoblayman», dedi.(Абу Бурда айтди:) Расулуллоҳ ﷺ Абу Мусо ва Муоз ибн Жабални Яманга юбордилар; уларнинг ҳар бирини бир михлаф (вилоят)га (амир қилиб) юбордилар — Яман икки михлаф эди. Сўнг: «Енгиллатинглар, қийинлаштирманглар; хушхабар беринглар, (одамларни) нафратлантирманглар; ўзаро келишиб (итоатда) бў линглар», дедилар. Ҳар бири ўз ишига (вилоятига) жўнади. Улардан бири ўз ерида юриб, шерикига яқин жойга келса, унга яқин (келиб) салом бериб (дидорлашиб) турарди. Муоз ўз ерида — шерики Абу Мусо(нинг ери)га яқин жойда юриб, хачири устида келди, то унинг олдига етди. Қараса, у (Абу Мусо) ўтирган, олдига одамлар тўпланган, ёнида бир киши — қў ллари бў йнига (боғлаб) жамланган (ҳолда турибди). Муоз унга: «Эй Абдуллоҳ ибн Қайс, бу нима (қандай ҳолат)?» деди. У: «Бу — исломдан кейин куфрга қайтган кишидир», деди. (Муоз:) «Мен (хачирдан) тушмаймаин, то у ўлдирилгунча», деди. (Абу Мусо:) «У фақат шу(жазо) учун келтирилди, туш», деди. (Муоз:) «Мен тушмаймаин, то у ўлдирилгунча», деди. Шунда у (ҳақида) буюрилди, у ўлдирилди. Сўнг (Муоз) тушди ва: «Эй Абдуллоҳ, Қуръонни қандай қироат қиласан?» деди. У: «Мен уни тадрижан (вақт-вақти билан, қисм-қисм) қироат қиламан», деди. (Муоз:) «Сен-чи, қандай қироат қиласан, эй Муоз?» деди. (Муоз:) «Мен кечанинг аввалида ухлаб, сўнг уйқудан улушимни адо этган ҳолда тураман ва Аллоҳ менга (тақдир) ёзган (миқдор)ни қироат қиламан; уйқумни ҳам — туришимни (ибодатимни) савобга ҳисоблаганимдек — савобга ҳисоблайман», деди.
حَدَّثَنَا مُسْلِمٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ بَعَثَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم جَدَّهُ أَبَا مُوسَى، وَمُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ فَقَالَ " يَسِّرَا وَلاَ تُعَسِّرَا، وَبَشِّرَا وَلاَ تُنَفِّرَا، وَتَطَاوَعَا ". فَقَالَ أَبُو مُوسَى يَا نَبِيَّ اللَّهِ، إِنَّ أَرْضَنَا بِهَا شَرَابٌ مِنَ الشَّعِيرِ الْمِزْرُ، وَشَرَابٌ مِنَ الْعَسَلِ الْبِتْعُ. فَقَالَ " كُلُّ مُسْكِرٍ حَرَامٌ ". فَانْطَلَقَا فَقَالَ مُعَاذٌ لأَبِي مُوسَى كَيْفَ تَقْرَأُ الْقُرْآنَ قَالَ قَائِمًا وَقَاعِدًا وَعَلَى رَاحِلَتِهِ وَأَتَفَوَّقُهُ تَفَوُّقًا. قَالَ أَمَّا أَنَا فَأَنَامُ وَأَقُومُ، فَأَحْتَسِبُ نَوْمَتِي كَمَا أَحْتَسِبُ قَوْمَتِي، وَضَرَبَ فُسْطَاطًا، فَجَعَلاَ يَتَزَاوَرَانِ، فَزَارَ مُعَاذٌ أَبَا مُوسَى، فَإِذَا رَجُلٌ مُوثَقٌ، فَقَالَ مَا هَذَا فَقَالَ أَبُو مُوسَى يَهُودِيٌّ أَسْلَمَ ثُمَّ ارْتَدَّ. فَقَالَ مُعَاذٌ لأَضْرِبَنَّ عُنُقَهُ. تَابَعَهُ الْعَقَدِيُّ وَوَهْبٌ عَنْ شُعْبَةَ. وَقَالَ وَكِيعٌ وَالنَّضْرُ وَأَبُو دَاوُدَ عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم. رَوَاهُ جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ عَنِ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ.
(Saʼid ibn Abu Burda otasidan aytdi:) Paygʻambar ﷺ uning bobosi Abu Muso va Muozni Yamanga yuborib: «Yengillatinglar, qiyinlashtirmanglar; xushxabar beringlar, nafratlantirmanglar; oʻzaro kelishib (itoatda) boʻ linglar», dedilar. Abu Muso: «Ey Allohning paygʻambari, bizning yurtimizda arpadan (qilingan) bir ichimlik — mizr, va asaldan (qilingan) bir ichimlik — bitʼ bor», dedi. U zot: «Har bir mast qiluvchi (narsa) haromdir», dedilar. Ikkovi joʻnadi. Muoz Abu Musoga: «Qurʼonni qanday qiroat qilasan?» dedi. U: «Tik turib, oʻtirib va ulovim ustida (qiroat qilaman); uni tadrijan (qism-qism) qiroat qilaman», dedi. (Muoz:) «Men esa uxlab, soʻng turaman; uyqumni — turishimni (ibodatimni) savobga hisoblaganimdek — savobga hisoblayman», dedi va bir chodir (fustot) qurdi. Ikkovi bir-birini ziyorat qilib turardi. Muoz Abu Musoni ziyorat qildi, qarasa, bir kishi (qoʻ l-oyogʻi) bogʻlab qoʻ yilgan. U: «Bu nima?» dedi. Abu Muso: «(Bu) — bir yahudiy, islom (qabul) qilgan, soʻng dindan qaytgan», dedi. Muoz: «Men albatta uning boʻ ynini uraman (oʻldiraman)», dedi. Uni (Shuʼbadan) Aqadiy va Vahb (ham) rivoyat qildi. Vakiʼ, Nazr va Abu Dovud (Shuʼbadan, Saʼiddan, otasidan, bobosidan, Paygʻambar ﷺdan) — (shunday) keltirdilar. Buni Jarir ibn Abdulhamid (Shayboniydan, Abu Burdadan) rivoyat qildi.(Саъид ибн Абу Бурда отасидан айтди:) Пайғамбар ﷺ унинг бобоси Абу Мусо ва Муозни Яманга юбориб: «Енгиллатинглар, қийинлаштирманглар; хушхабар беринглар, нафратлантирманглар; ўзаро келишиб (итоатда) бў линглар», дедилар. Абу Мусо: «Эй Аллоҳнинг пайғамбари, бизнинг юртимизда арпадан (қилинган) бир ичимлик — мизр, ва асалдан (қилинган) бир ичимлик — битъ бор», деди. У зот: «Ҳар бир маст қилувчи (нарса) ҳаромдир», дедилар. Иккови жўнади. Муоз Абу Мусога: «Қуръонни қандай қироат қиласан?» деди. У: «Тик туриб, ўтириб ва уловим устида (қироат қиламан); уни тадрижан (қисм-қисм) қироат қиламан», деди. (Муоз:) «Мен эса ухлаб, сўнг тураман; уйқумни — туришимни (ибодатимни) савобга ҳисоблаганимдек — савобга ҳисоблайман», деди ва бир чодир (фустот) қурди. Иккови бир-бирини зиёрат қилиб турарди. Муоз Абу Мусони зиёрат қилди, қараса, бир киши (қў л-оёғи) боғлаб қў йилган. У: «Бу нима?» деди. Абу Мусо: «(Бу) — бир яҳудий, ислом (қабул) қилган, сўнг диндан қайтган», деди. Муоз: «Мен албатта унинг бў йнини ураман (ўлдираман)», деди. Уни (Шуъбадан) Ақадий ва Ваҳб (ҳам) ривоят қилди. Вакиъ, Назр ва Абу Довуд (Шуъбадан, Саъиддан, отасидан, бобосидан, Пайғамбар ﷺдан) — (шундай) келтирдилар. Буни Жарир ибн Абдулҳамид (Шайбонийдан, Абу Бурдадан) ривоят қилди.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلاَلٍ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، قَالَ أَخْرَجَتْ إِلَيْنَا عَائِشَةُ كِسَاءً وَإِزَارًا غَلِيظًا فَقَالَتْ قُبِضَ رُوحُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي هَذَيْنِ.
(Abu Burda aytdi:) Oisha (roziyallohu anho) bizga bir kisa (chopon) va dagʻal bir izor chiqarib koʻrsatdilar va: «Paygʻambar ﷺning ruhlari mana shu ikkisida (yaʼni shu kiyimlarda) qabz qilindi» dedilar.(Абу Бурда айтди:) Оиша (розияллоҳу анҳо) бизга бир киса (чопон) ва дағал бир изор чиқариб кўрсатдилар ва: «Пайғамбар ﷺнинг руҳлари мана шу иккисида (яъни шу кийимларда) қабз қилинди» дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " لاَ يُجْلَدُ فَوْقَ عَشْرِ جَلَدَاتٍ إِلاَّ فِي حَدٍّ مِنْ حُدُودِ اللَّهِ ".
(Abu Burda (roziyallohu anhu) rivoyat qildiki,) Paygʻambar ﷺ: «Allohning hadlaridan bir had (boʻlgan holat)dan boshqa (hech narsada) oʻn darradan ortiq urilmaydi», derdilar.(Абу Бурда (розияллоҳу анҳу) ривоят қилдики,) Пайғамбар ﷺ: «Аллоҳнинг ҳадларидан бир ҳад (бўлган ҳолат)дан бошқа (ҳеч нарсада) ўн даррадан ортиқ урилмайди», дердилар.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ قُرَّةَ بْنِ خَالِدٍ، حَدَّثَنِي حُمَيْدُ بْنُ هِلاَلٍ، حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى، قَالَ أَقْبَلْتُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَمَعِي رَجُلاَنِ مِنَ الأَشْعَرِيِّينَ، أَحَدُهُمَا عَنْ يَمِينِي، وَالآخَرُ عَنْ يَسَارِي وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسْتَاكُ فَكِلاَهُمَا سَأَلَ. فَقَالَ " يَا أَبَا مُوسَى ". أَوْ " يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ قَيْسٍ ". قَالَ قُلْتُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا أَطْلَعَانِي عَلَى مَا فِي أَنْفُسِهِمَا، وَمَا شَعَرْتُ أَنَّهُمَا يَطْلُبَانِ الْعَمَلَ. فَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى سِوَاكِهِ تَحْتِ شَفَتِهِ قَلَصَتْ فَقَالَ " لَنْ ـ أَوْ ـ لاَ نَسْتَعْمِلُ عَلَى عَمَلِنَا مَنْ أَرَادَهُ، وَلَكِنِ اذْهَبْ أَنْتَ يَا أَبَا مُوسَى ـ أَوْ يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ قَيْسٍ ـ إِلَى الْيَمَنِ ". ثُمَّ أَتْبَعَهُ مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ، فَلَمَّا قَدِمَ عَلَيْهِ أَلْقَى لَهُ وِسَادَةً قَالَ انْزِلْ، وَإِذَا رَجُلٌ عِنْدَهُ مُوثَقٌ. قَالَ مَا هَذَا قَالَ كَانَ يَهُودِيًّا فَأَسْلَمَ ثُمَّ تَهَوَّدَ. قَالَ اجْلِسْ. قَالَ لاَ أَجْلِسُ حَتَّى يُقْتَلَ. قَضَاءُ اللَّهِ وَرَسُولِهِ. ثَلاَثَ مَرَّاتٍ، فَأَمَرَ بِهِ فَقُتِلَ، ثُمَّ تَذَاكَرْنَا قِيَامَ اللَّيْلِ، فَقَالَ أَحَدُهُمَا أَمَّا أَنَا فَأَقُومُ وَأَنَامُ، وَأَرْجُو فِي نَوْمَتِي مَا أَرْجُو فِي قَوْمَتِي.
(Abu Burda rivoyat qildiki, Abu Muso (roziyallohu anhu) aytdi:) Men Paygʻambar ﷺning huzurlariga keldim; men bilan ashʼariylardan ikki kishi bor edi — biri oʻng tomonimda, biri chap tomonimda. Rasululloh ﷺ misvok (tish tozalagich) ishlatib turardilar. Ikkovi ham (amaldorlik) soʻradi. U zot: «Ey Abu Muso», — yoki: «Ey Abdulloh ibn Qays», — dedilar. Men: «Seni haq bilan yuborgan Zotga qasamki, ular ikkovi koʻngillaridagi (niyat)ni menga aytmagan edilar, men ularning amal (lavozim) izlayotganini ham sezmagan edim», dedim. (Abu Muso aytdi:) Goʻyo men hozir ham U zotning labi ostidagi misvoklarini — (lablari) tortilgan holda — koʻrib turgandekman. U zot: «Biz oʻz ishimizga uni (oʻzi) istagan kishini hech (qoʻymaymiz)» — yoki: «qoʻymaymiz. Lekin sen bor, ey Abu Muso, — yoki: ey Abdulloh ibn Qays, — Yamanga (hokim boʻlib)», dedilar. Soʻng U zot uning ketidan Muoz ibn Jabalni (ham) yubordilar. (Muoz) uning huzuriga kelganida, (Abu Muso) unga bir yostiq tashlab: «Tush (oʻtir)», dedi. Mana, uning yonida (zanjir bilan) bogʻlangan bir kishi (bor) edi. (Muoz): «Bu nima (kim)?» dedi. (Abu Muso): «U yahudiy edi, soʻng islom keltirdi, soʻng (yana) yahudiylikka qaytdi (murtad boʻldi)», dedi. (Muoz): «Oʻtir», dedi. (Abu Muso): «(Yoʻq,) u oʻldirilmaguncha oʻtirmayman — (bu) Alloh va Rasulining hukmidir», dedi — uch marta. Bas, u (kishi) haqida (buyruq berildi) va u oʻldirildi. Soʻng biz tungi (qiyom) namozini muzokara qildik. Ulardan biri (Muoz): «Men esa (bir oz) turaman va (bir oz) uxlayman; uyqumdan ham — (xuddi) qiyomimdan umid qilgan (savob)imdek — umid qilaman», dedi.(Абу Бурда ривоят қилдики, Абу Мусо (розияллоҳу анҳу) айтди:) Мен Пайғамбар ﷺнинг ҳузурларига келдим; мен билан ашъарийлардан икки киши бор эди — бири ўнг томонимда, бири чап томонимда. Расулуллоҳ ﷺ мисвок (тиш тозалагич) ишлатиб турардилар. Иккови ҳам (амалдорлик) сўради. У зот: «Эй Абу Мусо», — ёки: «Эй Абдуллоҳ ибн Қайс», — дедилар. Мен: «Сени ҳақ билан юборган Зотга қасамки, улар иккови кўнгилларидаги (ният)ни менга айтмаган эдилар, мен уларнинг амал (лавозим) излаётганини ҳам сезмаган эдим», дедим. (Абу Мусо айтди:) Гўё мен ҳозир ҳам У зотнинг лаби остидаги мисвокларини — (лаблари) тортилган ҳолда — кўриб тургандекман. У зот: «Биз ўз ишимизга уни (ўзи) истаган кишини ҳеч (қўймаймиз)» — ёки: «қўймаймиз. Лекин сен бор, эй Абу Мусо, — ёки: эй Абдуллоҳ ибн Қайс, — Яманга (ҳоким бўлиб)», дедилар. Сўнг У зот унинг кетидан Муоз ибн Жабални (ҳам) юбордилар. (Муоз) унинг ҳузурига келганида, (Абу Мусо) унга бир ёстиқ ташлаб: «Туш (ўтир)», деди. Мана, унинг ёнида (занжир билан) боғланган бир киши (бор) эди. (Муоз): «Бу нима (ким)?» деди. (Абу Мусо): «У яҳудий эди, сўнг ислом келтирди, сўнг (яна) яҳудийликка қайтди (муртад бўлди)», деди. (Муоз): «Ўтир», деди. (Абу Мусо): «(Йўқ,) у ўлдирилмагунча ўтирмайман — (бу) Аллоҳ ва Расулининг ҳукмидир», деди — уч марта. Бас, у (киши) ҳақида (буйруқ берилди) ва у ўлдирилди. Сўнг биз тунги (қиём) намозини музокара қилдик. Улардан бири (Муоз): «Мен эса (бир оз) тураман ва (бир оз) ухлайман; уйқумдан ҳам — (худди) қиёмимдан умид қилган (савоб)имдек — умид қиламан», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا الْعَقَدِيُّ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبِي قَالَ، بَعَثَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَبِي وَمُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ عَلَى الْيَمَنِ فَقَالَ " يَسِّرَا وَلاَ تُعَسِّرَا، وَبَشِّرَا وَلاَ تُنَفِّرَا، وَتَطَاوَعَا ". فَقَالَ لَهُ أَبُو مُوسَى إِنَّهُ يُصْنَعُ بِأَرْضِنَا الْبِتْعُ. فَقَالَ " كُلُّ مُسْكِرٍ حَرَامٌ ". وَقَالَ النَّضْرُ وَأَبُو دَاوُدَ وَيَزِيدُ بْنُ هَارُونَ وَوَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم.
(Said ibn Abu Burda aytdi: Men otam (Abu Burda)ning shunday deganini eshitdim:) Paygʻambar ﷺ otam (Abu Muso) va Muoz ibn Jabalni Yamanga (amaldor qilib) yubordilar-da: «Yengillik qilinglar, qiyinchilik solmanglar; xushxabar beringlar, nafratlantirmanglar; va bir-biringizga (ittifoq boʻlib) itoat qilinglar», dedilar. Shunda Abu Muso U zotga: «Albatta, bizning yerimizda ‹bitʼ› (asaldan tayyorlanadigan ichimlik) qilinadi», dedi. U zot: «Har bir mast qiluvchi (ichimlik) — haromdir», dedilar. (Buni Nazr, Abu Dovud, Yazid ibn Horun va Vakiʼ ham Shuʼbadan, (u) Saiddan, (u) otasidan, (u) bobosidan, (u) Paygʻambar ﷺdan rivoyat qildilar.)(Саид ибн Абу Бурда айтди: Мен отам (Абу Бурда)нинг шундай деганини эшитдим:) Пайғамбар ﷺ отам (Абу Мусо) ва Муоз ибн Жабални Яманга (амалдор қилиб) юбордилар-да: «Енгиллик қилинглар, қийинчилик солманглар; хушхабар беринглар, нафратлантирманглар; ва бир-бирингизга (иттифоқ бўлиб) итоат қилинглар», дедилар. Шунда Абу Мусо У зотга: «Албатта, бизнинг еримизда ‹битъ› (асалдан тайёрланадиган ичимлик) қилинади», деди. У зот: «Ҳар бир маст қилувчи (ичимлик) — ҳаромдир», дедилар. (Буни Назр, Абу Довуд, Язид ибн Ҳорун ва Вакиъ ҳам Шуъбадан, (у) Саиддан, (у) отасидан, (у) бобосидан, (у) Пайғамбар ﷺдан ривоят қилдилар.)
حَدَّثَنِي أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، حَدَّثَنَا بُرَيْدٌ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، قَالَ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَلَقِيَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلاَمٍ فَقَالَ لِي انْطَلِقْ إِلَى الْمَنْزِلِ فَأَسْقِيَكَ فِي قَدَحٍ شَرِبَ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَتُصَلِّي فِي مَسْجِدٍ صَلَّى فِيهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم. فَانْطَلَقْتُ مَعَهُ، فَسَقَانِي سَوِيقًا، وَأَطْعَمَنِي تَمْرًا، وَصَلَّيْتُ فِي مَسْجِدِهِ.
Abu Burda (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Men Madinaga keldim. Abdulloh ibn Salom (roziyallohu anhu) meni kutib oldi va menga: «Mening uyimga yur, men senga Rasululloh ﷺ ichgan idishdan ichiraman va sen Nabiy ﷺ namoz oʻqigan masjidda namoz oʻqiysan», dedi. Men u bilan birga bordim. U menga savuq ichirdi, xurmo yedirdi va men uning masjidida namoz oʻqidim.Абу Бурда (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: У айтди: Мен Мадинага келдим. Абдуллоҳ ибн Салом (розияллоҳу анҳу) мени кутиб олди ва менга: «Менинг уйимга юр, мен сенга Расулуллоҳ ﷺ ичган идишдан ичираман ва сен Набий ﷺ намоз ўқиган масжидда намоз ўқийсан», деди. Мен у билан бирга бордим. У менга савуқ ичирди, хурмо едирди ва мен унинг масжидида намоз ўқидим.