حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنِ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ بَشِيرِ بْنِ نَهِيكٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ صَلَّى يَعْنِي مِنْ الصُّبْحِ رَكْعَةً ثُمَّ طَلَعَتْ الشَّمْسُ فَلْيُصَلِّ إِلَيْهَا أُخْرَى
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Kim bomdoddan bir rakaat oʻqisa, soʻng quyosh chiqsa, unga qoʻshib yana bir (rakaat) oʻqisin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бомдоддан бир ракаат ўқиса, сўнг қуёш чиқса, унга қўшиб яна бир (ракаат) ўқисин», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جُحَادَةَ حَدَّثَنِي أَبُو حَازِمٍ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَخُلُوفُ فَمِ الصَّائِمِ أَطْيَبُ أَوْ قَالَ أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ مِنْ رِيحِ الْمِسْكِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Roʻzadorning ogʻiz hidi Alloh azza va jalla huzurida mushk hididan koʻra xushroqdir — yoki u: «suyukliroqdir», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Рўзадорнинг оғиз ҳиди Аллоҳ азза ва жалла ҳузурида мушк ҳидидан кўра хушроқдир — ёки у: «суюклироқдир», деди.
قَالَ وَأَحْسَبُهُ قَالَعَنْ يَمِينِ الْعَرْشِ مُنَادٍ يُنَادِي فِي السَّمَاءِ السَّابِعَةِ أَعْطِ مُنْفِقًا خَلَفًا وَأَعْطِ أَوْ عَجِّلْ لِمُمْسِكٍ تَلَفًا
U aytdi: Men uning shunday deganini oʻylayman: «Arshning oʻng tomonida bir munodiy yettinchi osmonda nido qiladi: ‹Infoq qiluvchiga (uning) oʻrnini ber va baxillik qiluvchiga nobudgarchilik ber› — yoki: ‹...ni tezlat›».У айтди: Мен унинг шундай деганини ўйлайман: «Аршнинг ўнг томонида бир мунодий еттинчи осмонда нидо қилади: ‹Инфоқ қилувчига (унинг) ўрнини бер ва бахиллик қилувчига нобудгарчилик бер› — ёки: ‹...ни тезлат›».
قَالَ وَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ كَسْبِ الْحَجَّامِ وَكَسْبِ الْأَمَةِ
U aytdi: Abu Hurayra shunday dedi: Rasululloh ﷺ hajjom (qon oluvchi)ning kasbidan va choʻrining kasbidan qaytardilar.У айтди: Абу Ҳурайра шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ ҳажжом (қон олувчи)нинг касбидан ва чўрининг касбидан қайтардилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ وَاسِعٍ عَنْ رَجُلٍ يُقَالُ لَهُ مَعْرُوفٌ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَأَوْصَانِي خَلِيلِي صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ لَا أَنَامَ إِلَّا عَلَى وَتْرٍ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Doʻstim ﷺ menga vitrni oʻqimasdan uxlamaslikni vasiyat qildilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Дўстим ﷺ менга витрни ўқимасдан ухламасликни васият қилдилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الْعَتَكِيِّ وَهُوَ يَحْيَى بْنُ مَالِكٍ وَقَالَ عَفَّانُ مَرَّةً قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو أَيُّوبَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَاتَلَ أَحَدُكُمْ فَلْيَجْتَنِبْ الْوَجْهَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz (birov bilan) jang qilsa, yuzdan saqlansin (yuzga urmasin)», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз (биров билан) жанг қилса, юздан сақлансин (юзга урмасин)», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ وَأَبَانُ قَالَا حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ أَبِي رَافِعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا جَلَسَ بَيْنَ شُعَبِهَا الْأَرْبَعِ وَأَجْهَدَ نَفْسَهُ فَقَدْ وَجَبَ الْغُسْلُ أَنْزَلَ أَوْ لَمْ يُنْزِلْ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot: «Agar (erkak ayolining) toʻrt aʼzosi orasida oʻtirib, soʻng oʻzini charchatsa, gʻusl vojib boʻldi — maniy chiqsin yoki chiqmasin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади. У зот: «Агар (эркак аёлининг) тўрт аъзоси орасида ўтириб, сўнг ўзини чарчатса, ғусл вожиб бўлди — маний чиқсин ёки чиқмасин», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَقَدَّمُوا بَيْنَ يَدَيْ رَمَضَانَ بِصَوْمِ يَوْمٍ وَلَا يَوْمَيْنِ إِلَّا رَجُلٌ كَانَ صِيَامَهُ فَلْيَصُمْ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Ramazonni bir yoki ikki kunlik roʻza bilan ilgarilab ketmanglar; magar biror kishining (odatdagi) roʻzasi boʻlsa, u roʻza tutaversin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Рамазонни бир ёки икки кунлик рўза билан илгарилаб кетманглар; магар бирор кишининг (одатдаги) рўзаси бўлса, у рўза тутаверсин», дедилар.
قَالَوَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَامَ لَيْلَةَ الْقَدْرِ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِقَالَ عَفَّانُ وَحَدَّثَنَا أَبَانُ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
U aytdi: Rasululloh ﷺ: «Kim iymon bilan va ajrni umid qilib Qadr kechasida qiyom qilsa, uning oʻtgan gunohlari kechiriladi», dedilar. Affon aytdi: Bizga Abon ham shu isnodda shunga oʻxshashini aytib berdi.У айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким иймон билан ва ажрни умид қилиб Қадр кечасида қиём қилса, унинг ўтган гуноҳлари кечирилади», дедилар. Аффон айтди: Бизга Абон ҳам шу иснодда шунга ўхшашини айтиб берди.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا عَامِرٌ يَعْنِي الْأَحْوَلَ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ فَمَضْمَضَ ثَلَاثًا وَاسْتَنْشَقَ ثَلَاثًا وَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا وَغَسَلَ يَدَيْهِ ثَلَاثًا وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَوَضَّأَ قَدَمَيْهِحَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ عُثْمَانَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ tahorat qildilar: uch marta ogʻiz chaydilar, uch marta burunga suv oldilar, yuzlarini uch marta yuvdilar, ikki qoʻllarini uch marta yuvdilar, boshlariga mash tortdilar va ikki oyoqlarini yuvdilar. (Boshqa sanad bilan) Usmon (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺdan shunga oʻxshashini (rivoyat qildi).Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ таҳорат қилдилар: уч марта оғиз чайдилар, уч марта бурунга сув олдилар, юзларини уч марта ювдилар, икки қўлларини уч марта ювдилар, бошларига маш тортдилар ва икки оёқларини ювдилар. (Бошқа санад билан) Усмон (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺдан шунга ўхшашини (ривоят қилди).
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَهْجُرُ امْرَأَةٌ فِرَاشَ زَوْجِهَا إِلَّا لَعَنَتْهَا مَلَائِكَةُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot: «Ayol erining toʻshagini tark etsa, albatta, Alloh azza va jallaning farishtalari unga laʼnat aytadi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади. У зот: «Аёл эрининг тўшагини тарк этса, албатта, Аллоҳ азза ва жалланинг фаришталари унга лаънат айтади», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبَانُ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ إِيمَانٌ لَا شَكَّ فِيهِ وَغَزْوٌ لَا غُلُولَ فِيهِ وَحَجٌّ مَبْرُورٌوَكَانَ أَبُو هُرَيْرَةَ يَقُولُ وَحَجَّةٌ مَبْرُورَةٌ تُكَفِّرُ خَطَايَا تِلْكَ السَّنَةِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: «Yo Rasululloh, qaysi amal afzal?» deyildi. U zot: «Shubha aralashmagan iymon, gʻulul (xiyonat) aralashmagan gʻazot va mabrur haj», dedilar. Abu Hurayra: «Mabrur haj oʻsha yilning xatolarini kechirtiradi», der edi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: «Ё Расулуллоҳ, қайси амал афзал?» дейилди. У зот: «Шубҳа аралашмаган иймон, ғулул (хиёнат) аралашмаган ғазот ва мабрур ҳаж», дедилар. Абу Ҳурайра: «Мабрур ҳаж ўша йилнинг хатоларини кечиртиради», дер эди.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبَانُ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو جَعْفَرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ ثَلَاثُ دَعَوَاتٍ مُسْتَجَابَاتٌ لَهُنَّ لَا شَكَّ فِيهِنَّ دَعْوَةُ الْمَظْلُومِ وَدَعْوَةُ الْمُسَافِرِ وَدَعْوَةُ الْوَالِدِ عَلَى وَلَدِهِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Allohning Nabiysi ﷺ: «Uchta duo bor, ular ijobat boʻlishida shubha yoʻq: mazlumning duosi, musofirning duosi va otaning oʻz farzandiga (qargʻab qilgan) duosi», der edilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Аллоҳнинг Набийси ﷺ: «Учта дуо бор, улар ижобат бўлишида шубҳа йўқ: мазлумнинг дуоси, мусофирнинг дуоси ва отанинг ўз фарзандига (қарғаб қилган) дуоси», дер эдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ يَعْنِي ابْنَ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ عِسْلٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ السَّدْلِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ kiyimni osiltirib qoʻyish (sadl)dan qaytardilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ кийимни осилтириб қўйиш (садл)дан қайтардилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا بَلَغَهُ مَوْتُ النَّجَاشِيِّ صَلَّى عَلَيْهِ وَصَفُّوا خَلْفَهُ وَكَبَّرَ عَلَيْهِ أَرْبَعًا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺga Najoshiyning vafoti xabari yetganida, u zot unga (janoza) namozini oʻqidilar; (odamlar) u zotning ortida saf tortdilar va u zot unga toʻrt takbir aytdilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺга Нажошийнинг вафоти хабари етганида, у зот унга (жаноза) намозини ўқидилар; (одамлар) у зотнинг ортида саф тортдилар ва у зот унга тўрт такбир айтдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ حَدَّثَنِي عَطَاءٌ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُأَبْرِدُوا بِالصَّلَاةِ فَإِنَّ شِدَّةَ الْحَرِّ مِنْ فَوْرِ جَهَنَّمَ فِي كُلِّ صَلَاةٍ قِرَاءَةٌ فَمَا أَسْمَعَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْمَعْنَاكُمْ وَمَا أَخْفَى عَلَيْنَا أَخْفَيْنَا عَلَيْكُمْ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)ning shunday deganini eshitdi: Namozni salqinga qoldiringlar, chunki issiqning qattiqligi jahannamning qaynashidandir. Har bir namozda qiroat bordir; Rasululloh ﷺ bizga eshittirgan narsani biz sizlarga eshittiramiz, bizdan yashirgan narsani esa biz sizlardan yashiramiz.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деганини эшитди: Намозни салқинга қолдиринглар, чунки иссиқнинг қаттиқлиги жаҳаннамнинг қайнашидандир. Ҳар бир намозда қироат бордир; Расулуллоҳ ﷺ бизга эшиттирган нарсани биз сизларга эшиттирамиз, биздан яширган нарсани эса биз сизлардан яширамиз.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ أَدْرَكَ رَكْعَةً مِنْ صَلَاةِ الصُّبْحِ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ فَقَدْ أَدْرَكَ وَمَنْ أَدْرَكَ رَكْعَةً أَوْ رَكْعَتَيْنِ مِنْ صَلَاةِ الْعَصْرِ قَبْلَ أَنْ تَغْرُبَ الشَّمْسُ فَقَدْ أَدْرَكَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot: «Kim quyosh chiqishidan oldin bomdod namozining bir rakaatiga yetib olsa, bas, u (namozga) yetibdi. Kim quyosh botishidan oldin asr namozining bir rakaatiga yoki ikki rakaatiga yetib olsa, bas, u (namozga) yetibdi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади. У зот: «Ким қуёш чиқишидан олдин бомдод намозининг бир ракаатига етиб олса, бас, у (намозга) етибди. Ким қуёш ботишидан олдин аср намозининг бир ракаатига ёки икки ракаатига етиб олса, бас, у (намозга) етибди», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ نَوْمِهِ فَلْيُفْرِغْ عَلَى يَدَيْهِ مِنْ إِنَائِهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz uyqusidan uygʻonsa, idishidan ikki qoʻliga uch marta (suv) quysin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз уйқусидан уйғонса, идишидан икки қўлига уч марта (сув) қуйсин», дедилар.
حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ هُرْمُزَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ ذَكَرَ أَنَّ رَجُلًا مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ سَأَلَ بَعْضَ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَنْ يُسَلِّفَهُ أَلْفَ دِينَارٍ قَالَ ائْتِنِي بِشُهَدَاءَ أُشْهِدُهُمْ قَالَ كَفَى بِاللَّهِ شَهِيدًا قَالَ ائْتِنِي بِكَفِيلٍ قَالَ كَفَى بِاللَّهِ كَفِيلًا قَالَ صَدَقْتَ فَدَفَعَهَا إِلَيْهِ إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى فَخَرَجَ فِي الْبَحْرِ فَقَضَى حَاجَتَهُ ثُمَّ الْتَمَسَ مَرْكَبًا يَقْدَمُ عَلَيْهِ لِلْأَجَلِ الَّذِي كَانَ أَجَّلَهُ فَلَمْ يَجِدْ مَرْكَبًا فَأَخَذَ خَشَبَةً فَنَقَرَهَا وَأَدْخَلَ فِيهَا أَلْفَ دِينَارٍ وَصَحِيفَةً مَعَهَا إِلَى صَاحِبِهَا ثُمَّ زَجَّجَ مَوْضِعَهَا ثُمَّ أَتَى بِهَا الْبَحْرَ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ إِنَّكَ قَدْ عَلِمْتَ أَنِّي اسْتَلَفْتُ مِنْ فُلَانٍ أَلْفَ دِينَارٍ فَسَأَلَنِي كَفِيلًا فَقُلْتُ كَفَى بِاللَّهِ كَفِيلًا فَرَضِيَ بِكَ وَسَأَلَنِي شَهِيدًا فَقُلْتُ كَفَى بِاللَّهِ شَهِيدًا فَرَضِيَ بِكَ وَإِنِّي قَدْ جَهِدْتُ أَنْ أَجِدَ مَرْكَبًا أَبْعَثُ إِلَيْهِ بِالَّذِي لَهُ فَلَمْ أَجِدْ مَرْكَبًا وَإِنِّي اسْتَوْدَعْتُكَهَا فَرَمَى بِهَا فِي الْبَحْرِ حَتَّى وَلَجَتْ فِيهِ ثُمَّ انْصَرَفَ يَنْظُرُ وَهُوَ فِي ذَلِكَ يَطْلُبُ مَرْكَبًا يَخْرُجُ إِلَى بَلَدِهِ فَخَرَجَ الرَّجُلُ الَّذِي كَانَ أَسْلَفَهُ يَنْظُرُ لَعَلَّ مَرْكَبًا يَجِيءُ بِمَالِهِ فَإِذَا بِالْخَشَبَةِ الَّتِي فِيهَا الْمَالُ فَأَخَذَهَا لِأَهْلِهِ حَطَبًا فَلَمَّا كَسَرَهَا وَجَدَ الْمَالَ وَالصَّحِيفَةَ ثُمَّ قَدِمَ الرَّجُلُ الَّذِي كَانَ تَسَلَّفَ مِنْهُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Rasululloh ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot zikr qildilarki, Bani Isroildan bir kishi Bani Isroildan boshqa birovdan unga ming dinor qarz berishini soʻradi. U: «Menga guvohlar keltir, ularni guvoh qilay», dedi. (Qarz soʻragan): «Guvoh boʻlishga Alloh kifoya», dedi. U: «Menga kafil keltir», dedi. (Qarz soʻragan): «Kafil boʻlishga Alloh kifoya», dedi. U: «Rost aytding», dedi va (pulni) unga maʼlum bir muddatga berdi. (Qarzdor) dengizga chiqib, hojatini bitirdi, soʻng belgilangan muddatga yetib borish uchun kema izladi, ammo kema topolmadi. Shunda bir yogʻoch olib, uni oʻyib, ichiga ming dinorni va egasiga (yozilgan) bir xatni soldi, soʻng oʻrnini berkitib tekisladi va uni dengizga olib bordi. Soʻng: «Allohim, Sen bilasanki, men falonchidan ming dinor qarz oldim; u mendan kafil soʻradi, men esa: ‹Kafil boʻlishga Alloh kifoya›, dedim va u Sendan rozi boʻldi; u mendan guvoh soʻradi, men esa: ‹Guvoh boʻlishga Alloh kifoya›, dedim va u Sendan rozi boʻldi. Men unga haqqini yuborish uchun kema topishga urindim, ammo kema topolmadim. Bas, men buni Senga omonat qoʻydim», dedi va uni dengizga otdi; u (yogʻoch) unga kirib ketdi. Soʻng u qaytdi va shu holda oʻz yurtiga chiqadigan kema izlab yurar edi. Qarz bergan kishi esa, balki moli bilan bir kema kelib qolar, deb qarab chiqqan edi; birdan ichida mol boʻlgan yogʻochni koʻrib qoldi va uni ahliga oʻtin qilib olib ketdi. Uni yorganida esa, molni va xatni topdi. Soʻng undan qarz olgan kishi keldi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Расулуллоҳ ﷺдан ривоят қилинади. У зот зикр қилдиларки, Бани Исроилдан бир киши Бани Исроилдан бошқа бировдан унга минг динор қарз беришини сўради. У: «Менга гувоҳлар келтир, уларни гувоҳ қилай», деди. (Қарз сўраган): «Гувоҳ бўлишга Аллоҳ кифоя», деди. У: «Менга кафил келтир», деди. (Қарз сўраган): «Кафил бўлишга Аллоҳ кифоя», деди. У: «Рост айтдинг», деди ва (пулни) унга маълум бир муддатга берди. (Қарздор) денгизга чиқиб, ҳожатини битирди, сўнг белгиланган муддатга етиб бориш учун кема излади, аммо кема тополмади. Шунда бир ёғоч олиб, уни ўйиб, ичига минг динорни ва эгасига (ёзилган) бир хатни солди, сўнг ўрнини беркитиб текислади ва уни денгизга олиб борди. Сўнг: «Аллоҳим, Сен биласанки, мен фалончидан минг динор қарз олдим; у мендан кафил сўради, мен эса: ‹Кафил бўлишга Аллоҳ кифоя›, дедим ва у Сендан рози бўлди; у мендан гувоҳ сўради, мен эса: ‹Гувоҳ бўлишга Аллоҳ кифоя›, дедим ва у Сендан рози бўлди. Мен унга ҳаққини юбориш учун кема топишга уриндим, аммо кема тополмадим. Бас, мен буни Сенга омонат қўйдим», деди ва уни денгизга отди; у (ёғоч) унга кириб кетди. Сўнг у қайтди ва шу ҳолда ўз юртига чиқадиган кема излаб юрар эди. Қарз берган киши эса, балки моли билан бир кема келиб қолар, деб қараб чиққан эди; бирдан ичида мол бўлган ёғочни кўриб қолди ва уни аҳлига ўтин қилиб олиб кетди. Уни ёрганида эса, молни ва хатни топди. Сўнг ундан қарз олган киши келди.
حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئُ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْأَسْوَدِ يَقُولُ أَخْبَرَنِي أَبُو عَبْدِ اللَّهِ مَوْلَى شَدَّادٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ سَمِعَ رَجُلًا يَنْشُدُ فِي الْمَسْجِدِ ضَالَّةً فَلْيَقُلْ لَهُ لَا أَدَّاهَا اللَّهُ إِلَيْكَ فَإِنَّ الْمَسَاجِدَ لَمْ تُبْنَ لِهَذَا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺning: «Kim masjidda biror kishining yoʻqolgan narsasini soʻrab eʼlon qilayotganini eshitsa, unga: ‹Alloh uni senga qaytarmasin!›, desin. Chunki masjidlar buning uchun qurilmagan», deyayotganlarini eshitdim.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Ким масжидда бирор кишининг йўқолган нарсасини сўраб эълон қилаётганини эшитса, унга: ‹Аллоҳ уни сенга қайтармасин!›, десин. Чунки масжидлар бунинг учун қурилмаган», деяётганларини эшитдим.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْحَارِثِ الْمَخْزُومِيُّ بِمَكَّةَ حَدَّثَنِي الضَّحَّاكُ يَعْنِي ابْنَ عُثْمَانَ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَشَجِّ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّهُ قَالَ لِمَرْوَانَ أَحْلَلْتَ بَيْعَ الرِّبَا فَقَالَ مَرْوَانُ مَا فَعَلْتُ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ أَحْلَلْتَ بَيْعَ الصُّكُوكِ وَقَدْ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ بَيْعِ الطَّعَامِ حَتَّى يَسْتَوْفِيَقَالَ فَخَطَبَ النَّاسَ مَرْوَانُ فَنَهَى عَنْ بَيْعِهَا قَالَ سُلَيْمَانُ فَنَظَرْتُ إِلَى حَرَسِ مَرْوَانَ يَأْخُذُونَهَا مِنْ أَيْدِي النَّاسِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Marvonga: «Sen ribo savdosini halol qilding-a!» dedi. Marvon: «Men bunday qilmadim», dedi. Shunda Abu Hurayra: «Sen (qarz tilxati) hujjatlarini savdo qilishni halol qilding, holbuki Rasululloh ﷺ taomni toʻliq qoʻlga olib boʻlmaguncha sotishdan qaytarganlar», dedi. (Roviy) dedi: Shunda Marvon odamlarga xutba qilib, ularni (bu hujjatlarni) sotishdan qaytardi. Sulaymon dedi: Men Marvonning qorovullarini koʻrdim — ularni odamlarning qoʻlidan tortib olishar edi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Марвонга: «Сен рибо савдосини ҳалол қилдинг-а!» деди. Марвон: «Мен бундай қилмадим», деди. Шунда Абу Ҳурайра: «Сен (қарз тилхати) ҳужжатларини савдо қилишни ҳалол қилдинг, ҳолбуки Расулуллоҳ ﷺ таомни тўлиқ қўлга олиб бўлмагунча сотишдан қайтарганлар», деди. (Ровий) деди: Шунда Марвон одамларга хутба қилиб, уларни (бу ҳужжатларни) сотишдан қайтарди. Сулаймон деди: Мен Марвоннинг қоровулларини кўрдим — уларни одамларнинг қўлидан тортиб олишар эди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْحَارِثِ عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي نُعْمَانُ يَعْنِي ابْنَ رَاشِدٍ الْجَزَرِيَّ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَكَلَ أَحَدُكُمْ فَلْيَأْكُلْ بِيَمِينِهِ وَيَشْرَبْ بِيَمِينِهِ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَأْكُلُ بِشِمَالِهِ وَيَشْرَبُ بِشِمَالِهِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Biringiz yesa, oʻng qoʻli bilan yesin va oʻng qoʻli bilan ichsin. Chunki shayton chap qoʻli bilan yeydi va chap qoʻli bilan ichadi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Бирингиз еса, ўнг қўли билан есин ва ўнг қўли билан ичсин. Чунки шайтон чап қўли билан ейди ва чап қўли билан ичади», дедилар.
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرٌو يَعْنِي ابْنَ الْحَارِثِ أَخْبَرَنَا أَبُو يُونُسَ سُلَيْمُ بْنُ جُبَيْرٍ مَوْلَى أَبِي هُرَيْرَةَ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْلَا حَوَّاءُ لَمْ تَخُنْ أُنْثَى زَوْجَهَا الدَّهْرَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot: «Agar Havvo boʻlmaganida, hech bir ayol eriga abadiy xiyonat qilmas edi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади. У зот: «Агар Ҳавво бўлмаганида, ҳеч бир аёл эрига абадий хиёнат қилмас эди», дедилар.
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَسْوَدِ عَنْ يَحْيَى بْنِ النَّضْرِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تُفْتَحُ الْأَرْيَافُ فَيَأْتِي نَاسٌ إِلَى مَعَارِفِهِمْ فَيَذْهَبُونَ مَعَهُمْ وَالْمَدِينَةُ خَيْرٌ لَهُمْ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ قَالَهَا مَرَّتَيْنِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Rifelar (unumdor yerlar) fath qilinadi, soʻng odamlar oʻz tanishlari huzuriga kelib, ular bilan (birga) ketadilar; holbuki, agar bilsalar, Madina ular uchun yaxshiroqdir», dedilar. Buni ikki marta aytdilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Рифелар (унумдор ерлар) фатҳ қилинади, сўнг одамлар ўз танишлари ҳузурига келиб, улар билан (бирга) кетадилар; ҳолбуки, агар билсалар, Мадина улар учун яхшироқдир», дедилар. Буни икки марта айтдилар.
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَسْوَدِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَجْتَمِعُ الْإِيمَانُ وَالْكُفْرُ فِي قَلْبِ امْرِئٍ وَلَا يَجْتَمِعُ الصِّدْقُ وَالْكَذِبُ جَمِيعًا وَلَا تَجْتَمِعُ الْخِيَانَةُ وَالْأَمَانَةُ جَمِيعًا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Kishining qalbida iymon bilan kufr jam boʻlmaydi; rostgoʻylik bilan yolgʻon ham birga jam boʻlmaydi; xiyonat bilan omonat ham birga jam boʻlmaydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Кишининг қалбида иймон билан куфр жам бўлмайди; ростгўйлик билан ёлғон ҳам бирга жам бўлмайди; хиёнат билан омонат ҳам бирга жам бўлмайди», дедилар.
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ رَبِّهِ بْنُ سَعِيدٍ عَنِ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَدْخُلُ النَّارَ إِلَّا شَقِيٌّ قِيلَ وَمَنْ الشَّقِيُّ قَالَ الَّذِي لَا يَعْمَلُ بِطَاعَةٍ وَلَا يَتْرُكُ لِلَّهِ مَعْصِيَةً
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Doʻzaxga faqat badbaxt kishi kiradi», dedilar. «Badbaxt kim?» deyildi. U zot: «Toat bilan amal qilmaydigan va Alloh uchun maʼsiyatni tark etmaydigan kishi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Дўзахга фақат бадбахт киши киради», дедилар. «Бадбахт ким?» дейилди. У зот: «Тоат билан амал қилмайдиган ва Аллоҳ учун маъсиятни тарк этмайдиган киши», дедилар.
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرٌو يَعْنِي ابْنَ الْحَارِثِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ أَنَّ سُلَيْمَانَ بْنَ يَسَارٍ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا أُحِبُّ أَنَّ أُحُدَكُمْ هَذَا ذَهَبًا أُنْفِقُ مِنْهُ كُلَّ يَوْمٍ فَيَمُرُّ بِي ثَلَاثَةٌ وَعِنْدِي مِنْهُ شَيْءٌ إِلَّا شَيْئًا أَرْصُدُهُ لِدَيْنٍ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Mana bu (Uhud) men uchun oltin boʻlib, undan har kuni infoq qilishimni va uch (kun) oʻtganida, qarz uchun ajratib qoʻyganimdan boshqa narsa mendan qolishini yoqtirmayman», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Мана бу (Уҳуд) мен учун олтин бўлиб, ундан ҳар куни инфоқ қилишимни ва уч (кун) ўтганида, қарз учун ажратиб қўйганимдан бошқа нарса мендан қолишини ёқтирмайман», дедилар.
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا سَلَامَانُ بْنُ عَامِرٍ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ الْأَصْبَحِيِّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سَيَكُونُ فِي أُمَّتِي دَجَّالُونَ كَذَّابُونَ يُحَدِّثُونَكُمْ بِبِدَعٍ مِنْ الْحَدِيثِ بِمَا لَمْ تَسْمَعُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ فَإِيَّاكُمْ وَإِيَّاهُمْ لَا يَفْتِنُونَكُمْ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Albatta, Rasululloh ﷺ: «Ummatimda dajjol yolgʻonchilar boʻladi; ular sizlarga na sizlar va na ota-bobolaringiz eshitmagan bidʼat gaplarni aytib beradilar. Bas, ulardan ehtiyot boʻlinglar, sizlarni fitnaga solmasinlar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Албатта, Расулуллоҳ ﷺ: «Умматимда дажжол ёлғончилар бўлади; улар сизларга на сизлар ва на ота-боболарингиз эшитмаган бидъат гапларни айтиб берадилар. Бас, улардан эҳтиёт бўлинглар, сизларни фитнага солмасинлар», дедилар.
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا أَبُو يُونُسَ سُلَيْمُ بْنُ جُبَيْرٍ مَوْلَى أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَوْلَا حَوَّاءُ لَمْ تَخُنْ أُنْثَى زَوْجَهَا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot: «Agar Havvo boʻlmaganida, hech bir ayol eriga xiyonat qilmas edi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади. У зот: «Агар Ҳавво бўлмаганида, ҳеч бир аёл эрига хиёнат қилмас эди», дедилар.
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ الْأَعْرَجُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كُلُّ ابْنِ آدَمَ أَصَابَ مِنْ الزِّنَا لَا مَحَالَةَ فَالْعَيْنُ زِنَاهَا النَّظَرُ وَالْيَدُ زِنَاهَا اللَّمْسُ وَالنَّفْسُ تَهْوَى وَتُحَدِّثُ وَيُصَدِّقُ ذَلِكَ وَيُكَذِّبُهُ الْفَرْجُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Odam farzandining har biri, muqarrar, zinodan (nasiba) oladi: koʻzning zinosi — qarash, qoʻlning zinosi — ushlash; nafs esa istaydi va (koʻngildan) oʻtkazadi; farj esa buni tasdiqlaydi yoki yolgʻonga chiqaradi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Одам фарзандининг ҳар бири, муқаррар, зинодан (насиба) олади: кўзнинг зиноси — қараш, қўлнинг зиноси — ушлаш; нафс эса истайди ва (кўнгилдан) ўтказади; фарж эса буни тасдиқлайди ёки ёлғонга чиқаради», дедилар.
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ الْأَعْرَجُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ مِنْ الْمَغْرِبِ فَإِذَا طَلَعَتْ الشَّمْسُ مِنْ الْمَغْرِبِ آمَنَ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَذَلِكَ حِينَ {لَا يَنْفَعُ نَفْسًا إِيمَانُهَا لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ أَوْ كَسَبَتْ فِي إِيمَانِهَا خَيْرًا}
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Quyosh magʻribdan chiqmaguncha, (Qiyomat) soati qoyim boʻlmaydi. Quyosh magʻribdan chiqqanida esa odamlarning hammasi iymon keltiradi — ammo bu shunday paytki, {oldindan iymon keltirmagan yoki iymonida (hech) yaxshilik kasb etmagan jonga uning iymoni naf bermaydi}», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қуёш мағрибдан чиқмагунча, (Қиёмат) соати қойим бўлмайди. Қуёш мағрибдан чиққанида эса одамларнинг ҳаммаси иймон келтиради — аммо бу шундай пайтки, {олдиндан иймон келтирмаган ёки иймонида (ҳеч) яхшилик касб этмаган жонга унинг иймони наф бермайди}», дедилар.
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ الْأَعْرَجُ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اكْلَفُوا مِنْ الْعَمَلِ مَا تُطِيقُونَ فَإِنَّ خَيْرَ الْعَمَلِ أَدْوَمُهُ وَإِنْ قَلَّ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Amallardan qoʻlingizdan keladiganini oʻz zimmangizga oling, chunki amalning eng yaxshisi — oz boʻlsa ham, doimiy qilinganidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Амаллардан қўлингиздан келадиганини ўз зиммангизга олинг, чунки амалнинг энг яхшиси — оз бўлса ҳам, доимий қилинганидир», дедилар.
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ الْأَعْرَجُ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ اشْتَرُوا أَنْفُسَكُمْ مِنْ اللَّهِ يَا أُمَّ الزُّبَيْرِ عَمَّةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَا فَاطِمَةُ بِنْتَ مُحَمَّدٍ اشْتَرِيَا أَنْفُسَكُمَا مِنْ اللَّهِ فَإِنِّي لَا أَمْلِكُ لَكُمَا مِنْ اللَّهِ شَيْئًا وَاسْأَلَانِي مَا شِئْتُمَا يَا بَنِي عَبْدِ مَنَافٍ اشْتَرُوا أَنْفُسَكُمْ مِنْ اللَّهِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ey Bani Abdulmuttalib! Oʻzlaringizni Allohdan sotib olinglar. Ey Zubayrning onasi — Rasululloh ﷺning ammasi, va ey Muhammadning qizi Fotima! Ikkovingiz oʻzlaringizni Allohdan sotib olinglar; chunki men sizlarga Alloh (huzurida) hech narsaga ega emasman. Mendan esa xohlaganingizni soʻranglar. Ey Bani Abd Manof! Oʻzlaringizni Allohdan sotib olinglar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Эй Бани Абдулмутталиб! Ўзларингизни Аллоҳдан сотиб олинглар. Эй Зубайрнинг онаси — Расулуллоҳ ﷺнинг аммаси, ва эй Муҳаммаднинг қизи Фотима! Икковингиз ўзларингизни Аллоҳдан сотиб олинглар; чунки мен сизларга Аллоҳ (ҳузурида) ҳеч нарсага эга эмасман. Мендан эса хоҳлаганингизни сўранглар. Эй Бани Абд Маноф! Ўзларингизни Аллоҳдан сотиб олинглар», дедилар.
وَبِإِسْنَادِهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ رَجُلًا مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ لَأَتَصَدَّقَنَّ اللَّيْلَةَ بِمَالِي فَخَرَجَ بِهِ فَوَضَعَهُ فِي يَدِ زَانِيَةٍ فَأَصْبَحَ النَّاسُ يَتَحَدَّثُونَ تُصُدِّقَ عَلَى فُلَانَةَ الزَّانِيَةِ ثُمَّ خَرَجَ بِمَالٍ فَقَالَ أَيْضًا فَوَضَعَهُ فِي يَدِ سَارِقٍ فَأَصْبَحَ أَهْلُ الْمَدِينَةِ يَتَحَدَّثُونَ تُصُدِّقَ عَلَى فُلَانٍ السَّارِقِ وَخَرَجَ بِمَالٍ أَيْضًا فَوَضَعَهُ فِي يَدِ رَجُلٍ غَنِيٍّ قَالَ لَوْ شِئْتُ لَقُلْتُ لَا يَدْرِي حَيْثُ وَضَعَهُ وَرَجَعَ الرَّجُلُ إِلَى نَفْسِهِ فَأُرِيَ فِي الْمَنَامِ أَنَّ صَدَقَتَكَ قَدْ قُبِلَتْ أَمَّا الزَّانِيَةُ فَلَعَلَّهَا تَعِفُّ عَنْ زِنَاهَا وَأَمَّا السَّارِقُ فَلَعَلَّهُ أَنْ يُغْنِيَهُ عَنْ السَّرِقَةِ وَأَمَّا الْغَنِيُّ فَلَعَلَّهُ يَعْتَبِرُ فِي مَالِهِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Bani Isroildan bir kishi: ‹Bu kecha albatta molimni sadaqa qilaman›, dedi. U molini olib chiqib, uni bir zinokor ayolning qoʻliga qoʻydi. Tongda odamlar: ‹Falon zinokor ayolga sadaqa qilinibdi›, deb gapira boshlashdi. Soʻng u yana mol olib chiqib, yana shunday dedi va uni bir oʻgʻrining qoʻliga qoʻydi. Tongda Madina ahli: ‹Falon oʻgʻriga sadaqa qilinibdi›, deb gapira boshlashdi. U yana mol olib chiqib, uni bir boy kishining qoʻliga qoʻydi. Agar xohlasam: ‹U molini qayerga qoʻyganini bilmasdi›, deb aytardim. Bas, u kishi oʻziga qaytdi (oʻz holiga oʻylanib qoldi). Shunda unga tushida: ‹Sening sadaqang qabul qilindi. Zinokor ayolga kelsak — shoyad u zinosidan iffatli boʻlsa; oʻgʻriga kelsak — shoyad u oʻgʻrilikdan behojat boʻlsa; boyga kelsak — shoyad u oʻz molida ibrat olsa›, (deb) koʻrsatildi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Бани Исроилдан бир киши: ‹Бу кеча албатта молимни садақа қиламан›, деди. У молини олиб чиқиб, уни бир зинокор аёлнинг қўлига қўйди. Тонгда одамлар: ‹Фалон зинокор аёлга садақа қилинибди›, деб гапира бошлашди. Сўнг у яна мол олиб чиқиб, яна шундай деди ва уни бир ўғрининг қўлига қўйди. Тонгда Мадина аҳли: ‹Фалон ўғрига садақа қилинибди›, деб гапира бошлашди. У яна мол олиб чиқиб, уни бир бой кишининг қўлига қўйди. Агар хоҳласам: ‹У молини қаерга қўйганини билмасди›, деб айтардим. Бас, у киши ўзига қайтди (ўз ҳолига ўйланиб қолди). Шунда унга тушида: ‹Сенинг садақанг қабул қилинди. Зинокор аёлга келсак — шояд у зиносидан иффатли бўлса; ўғрига келсак — шояд у ўғриликдан беҳожат бўлса; бойга келсак — шояд у ўз молида ибрат олса›, (деб) кўрсатилди».
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا أَبُو صَخْرٍ عَنِ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ دَخَلَ مَسْجِدَنَا هَذَا لِيَتَعَلَّمَ خَيْرًا أَوْ لِيُعَلِّمَهُ كَانَ كَالْمُجَاهِدِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَمَنْ دَخَلَهُ لِغَيْرِ ذَلِكَ كَانَ كَالنَّاظِرِ إِلَى مَا لَيْسَ لَهُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim bu masjidimizga yaxshilikni oʻrganish yoki uni oʻrgatish uchun kirsa, u Alloh yoʻlidagi mujohid kabidir. Kim unga bundan boshqa (maqsad) uchun kirsa, u oʻziniki boʻlmagan narsaga qarab turgan kishi kabidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бу масжидимизга яхшиликни ўрганиш ёки уни ўргатиш учун кирса, у Аллоҳ йўлидаги мужоҳид кабидир. Ким унга бундан бошқа (мақсад) учун кирса, у ўзиники бўлмаган нарсага қараб турган киши кабидир», дедилар.
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا أَبُو يُونُسَ سُلَيْمُ بْنُ جُبَيْرٍ مَوْلَى أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُمَا رَأَيْتُ شَيْئًا أَحْسَنَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ كَأَنَّ الشَّمْسَ تَجْرِي فِي جَبْهَتِهِ وَمَا رَأَيْتُ أَحَدًا أَسْرَعَ فِي مِشْيَتِهِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَأَنَّمَا الْأَرْضُ تُطْوَى لَهُ إِنَّا لَنُجْهِدُ أَنْفُسَنَا وَإِنَّهُ لَغَيْرُ مُكْتَرِثٍ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: «Men Rasululloh ﷺdan koʻra goʻzalroq bir narsani koʻrmadim, goʻyo quyosh u zotning peshonalarida oqib turardek edi. Yana Rasululloh ﷺdan koʻra yurishida tezroq birovni koʻrmadim, goʻyo yer u zot uchun yigʻishtirilardek edi. Biz oʻzimizni qiynar edik, u zot esa hech qiynalmas edilar».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: «Мен Расулуллоҳ ﷺдан кўра гўзалроқ бир нарсани кўрмадим, гўё қуёш у зотнинг пешоналарида оқиб турардек эди. Яна Расулуллоҳ ﷺдан кўра юришида тезроқ бировни кўрмадим, гўё ер у зот учун йиғиштирилардек эди. Биз ўзимизни қийнар эдик, у зот эса ҳеч қийналмас эдилар».
وَعَنْهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْطُوا الْعَامِلَ مِنْ عَمَلِهِ فَإِنَّ عَامِلَ اللَّهِ لَا يَخِيبُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Rasululloh ﷺdan rivoyat qiladi: «Ishchiga ishidan (haqqini) beringlar, zero Allohning ishchisi noumid boʻlmaydi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ ﷺдан ривоят қилади: «Ишчига ишидан (ҳаққини) беринглар, зеро Аллоҳнинг ишчиси ноумид бўлмайди».
وَبِإِسْنَادِهِعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ يَرْحَمُ اللَّهُ لُوطًا فَإِنَّهُ قَدْ كَانَ يَأْوِي إِلَى رُكْنٍ شَدِيدٍ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan oʻsha isnod bilan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh Lutga rahm qilsin! Zero u qattiq (mustahkam) bir tayanchga suyanar edi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ўша иснод билан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ Лутга раҳм қилсин! Зеро у қаттиқ (мустаҳкам) бир таянчга суянар эди», дедилар.
وَبِإِسْنَادِهِعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَيَفْرَحُ أَحَدُكُمْ أَنْ يَنْقَلِبَ إِلَى أَهْلِهِ بِخَلِفَتَيْنِ قَالُوا نَعَمْ قَالَ فَآيَتَيْنِ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ فَيَخْرُجُ بِهِمَا إِلَى أَهْلِهِ خَيْرٌ لَهُ مِنْ خَلِفَتَيْنِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan oʻsha isnod bilan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz oilasiga ikkita boʻgʻoz tuya bilan qaytishidan xursand boʻladimi?», dedilar. Ular: «Ha», deyishdi. U zot: «Bas, Allohning kitobidan ikki oyat (ni bilib), ularni oilasiga olib chiqishi — u uchun ikkita boʻgʻoz tuyadan yaxshiroqdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ўша иснод билан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз оиласига иккита бўғоз туя билан қайтишидан хурсанд бўладими?», дедилар. Улар: «Ҳа», дейишди. У зот: «Бас, Аллоҳнинг китобидан икки оят (ни билиб), уларни оиласига олиб чиқиши — у учун иккита бўғоз туядан яхшироқдир», дедилар.
وَبِإِسْنَادِهِعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَتَمَنَّى أَحَدُكُمْ الْمَوْتَ وَلَا يَدْعُو بِهِ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَهُ إِلَّا أَنْ يَكُونَ قَدْ وَثِقَ بِعَمَلِهِ فَإِنَّهُ إِنْ مَاتَ أَحَدُكُمْ انْقَطَعَ عَنْهُ عَمَلُهُ وَإِنَّهُ لَا يَزِيدُ الْمُؤْمِنَ عُمْرُهُ إِلَّا خَيْرًا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan oʻsha isnod bilan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizdan birortangiz oʻlimni orzu qilmasin va u kelishidan oldin uni tilab duo qilmasin — magar oʻz amaliga ishongan boʻlsa. Chunki sizdan biri oʻlsa, amali uzilib qoladi. Moʻminning umri esa unga faqat yaxshilikni ziyoda qiladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ўша иснод билан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сиздан бирортангиз ўлимни орзу қилмасин ва у келишидан олдин уни тилаб дуо қилмасин — магар ўз амалига ишонган бўлса. Чунки сиздан бири ўлса, амали узилиб қолади. Мўминнинг умри эса унга фақат яхшиликни зиёда қилади», дедилар.