حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى، عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ أَوْسِ بْنِ خَالِدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " مَثَلُ الَّذِي يَجْلِسُ يَسْمَعُ الْحِكْمَةَ ثُمَّ لاَ يُحَدِّثُ عَنْ صَاحِبِهِ إِلاَّ بِشَرِّ مَا يَسْمَعُ كَمَثَلِ رَجُلٍ أَتَى رَاعِيًا فَقَالَ يَا رَاعِي أَجْزِرْنِي شَاةً مِنْ غَنَمِكَ . قَالَ اذْهَبْ فَخُذْ بِأُذُنِ خَيْرِهَا . فَذَهَبَ فَأَخَذَ بِأُذُنِ كَلْبِ الْغَنَمِ " .
قَالَ أَبُو الْحَسَنِ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَاهُ إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا مُوسَى، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، فَذَكَرَ نَحْوَهُ وَقَالَ فِيهِ " بِأُذُنِ خَيْرِهَا شَاةً " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Oʻtirib hikmatni eshitib, soʻng oʻz sherigidan eshitgan yomon narsasidangina gapiradigan kishining misoli xuddi bir choʻponga kelib: ‹Ey choʻpon, qoʻyingdan bittasini menga soʻyish uchun ber›, degan kishining misoliga oʻxshaydi. Choʻpon: ‹Borib, ularning yaxshirogʻining qulogʻidan ushla›, dedi. U borib, qoʻy podasidagi itning qulogʻidan ushladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ўтириб ҳикматни эшитиб, сўнг ўз шеригидан эшитган ёмон нарсасидангина гапирадиган кишининг мисоли худди бир чўпонга келиб: ‹Эй чўпон, қўйингдан биттасини менга сўйиш учун бер›, деган кишининг мисолига ўхшайди. Чўпон: ‹Бориб, уларнинг яхшироғининг қулоғидан ушла›, деди. У бориб, қўй подасидаги итнинг қулоғидан ушлади», дедилар.
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ، عَنِ الأَغَرِّ أَبِي مُسْلِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " يَقُولُ اللَّهُ سُبْحَانَهُ الْكِبْرِيَاءُ رِدَائِي وَالْعَظَمَةُ إِزَارِي مَنْ نَازَعَنِي وَاحِدًا مِنْهُمَا أَلْقَيْتُهُ فِي جَهَنَّمَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh subhonahu: ‹Kibriyo Mening ridom, ulugʻlik Mening izorimdir. Kim shu ikkisidan birortasida Men bilan tortishsa, uni jahannamga tashlayman›, deydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ субҳонаҳу: ‹Кибриё Менинг ридом, улуғлик Менинг изоримдир. Ким шу иккисидан бирортасида Мен билан тортишса, уни жаҳаннамга ташлайман›, дейди», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بِشْرٍ، بَكْرُ بْنُ خَلَفٍ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ الْحَنَفِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حُنَيْنٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " لاَ تُكْثِرُوا الضَّحِكَ فَإِنَّ كَثْرَةَ الضَّحِكِ تُمِيتُ الْقَلْبَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Koʻp kulmanglar, chunki koʻp kulish qalbni oʻldiradi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кўп кулманглар, чунки кўп кулиш қалбни ўлдиради», дедилар.
حَدَّثَنَا كَثِيرُ بْنُ عُبَيْدٍ الْحِمْصِيُّ، حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ، عَنْ وَرْقَاءَ بْنِ عُمَرَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ ذَكْوَانَ أَبُو الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " إِنَّ الْعَبْدَ إِذَا صَلَّى فِي الْعَلاَنِيَةِ فَأَحْسَنَ وَصَلَّى فِي السِّرِّ فَأَحْسَنَ - قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ هَذَا عَبْدِي حَقًّا " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Banda oshkora namoz oʻqib, uni chiroyli oʻqisa va yashirin namoz oʻqib, uni ham chiroyli oʻqisa, Alloh azza va jalla: ‹Bu haqiqiy bandamdir›, deydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Банда ошкора намоз ўқиб, уни чиройли ўқиса ва яширин намоз ўқиб, уни ҳам чиройли ўқиса, Аллоҳ азза ва жалла: ‹Бу ҳақиқий бандамдир›, дейди», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَامِرِ بْنِ زُرَارَةَ، وَإِسْمَاعِيلُ بْنُ مُوسَى، قَالاَ حَدَّثَنَا شَرِيكُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " قَارِبُوا وَسَدِّدُوا فَإِنَّهُ لَيْسَ أَحَدٌ مِنْكُمْ بِمُنْجِيهِ عَمَلُهُ " . قَالُوا وَلاَ أَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ . قَالَ " وَلاَ أَنَا إِلاَّ أَنْ يَتَغَمَّدَنِيَ اللَّهُ بِرَحْمَةٍ مِنْهُ وَفَضْلٍ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Toʻgʻrilikka yaqin boʻlinglar va rost yoʻl tutinglar. Zero, sizlardan hech kimni oʻz ameli najot bermaydi», dedilar. Sahobalar: «Sizni ham emasmi, yo Rasululloh?» deyishdi. U zot ﷺ: «Meni ham. Faqat Alloh meni Oʻz rahmati va fazli bilan qamrab olsagina», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Тўғриликка яқин бўлинглар ва рост йўл тутинглар. Зеро, сизлардан ҳеч кимни ўз амели нажот бермайди», дедилар. Саҳобалар: «Сизни ҳам эмасми, ё Расулуллоҳ?» дейишди. У зот ﷺ: «Мени ҳам. Фақат Аллоҳ мени Ўз раҳмати ва фазли билан қамраб олсагина», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مَرْوَانَ الْعُثْمَانِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ، عَنِ الْعَلاَءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ " قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنَا أَغْنَى الشُّرَكَاءِ عَنِ الشِّرْكِ فَمَنْ عَمِلَ لِي عَمَلاً أَشْرَكَ فِيهِ غَيْرِي فَأَنَا مِنْهُ بَرِيءٌ وَهُوَ لِلَّذِي أَشْرَكَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh azza va jalla: ‹Men sherik boʻluvchilarning eng behojatiman. Kimki bir amalni qilib, unda Mendan boʻlagini ham sherik qilsa, Men undan voz kechdim va u oʻzi sherik qilgan zotga qoladi›, dedi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ азза ва жалла: ‹Мен шерик бўлувчиларнинг энг беҳожатиман. Кимки бир амални қилиб, унда Мендан бўлагини ҳам шерик қилса, Мен ундан воз кечдим ва у ўзи шерик қилган зотга қолади›, деди», дедилар.
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ حُمَيْدٍ الْمَدَنِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ دَاوُدَ بْنِ قَيْسٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، - مَوْلَى بَنِي عَامِرٍ - عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ " حَسْبُ امْرِئٍ مِنَ الشَّرِّ أَنْ يَحْقِرَ أَخَاهُ الْمُسْلِمَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kishiga yomonlik sifatida musulmon birodarini kamsitishi kifoyadir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кишига ёмонлик сифатида мусулмон биродарини камситиши кифоядир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنْ أَبِي رَجَاءٍ، عَنْ بُرْدِ بْنِ سِنَانٍ، عَنْ مَكْحُولٍ، عَنْ وَاثِلَةَ بْنِ الأَسْقَعِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " يَا أَبَا هُرَيْرَةَ كُنْ وَرِعًا تَكُنْ أَعْبَدَ النَّاسِ وَكُنْ قَنِعًا تَكُنْ أَشْكَرَ النَّاسِ وَأَحِبَّ لِلنَّاسِ مَا تُحِبُّ لِنَفْسِكَ تَكُنْ مُؤْمِنًا وَأَحَسِنْ جِوَارَ مَنْ جَاوَرَكَ تَكُنْ مُسْلِمًا وَأَقِلَّ الضَّحِكَ فَإِنَّ كَثْرَةَ الضَّحِكِ تُمِيتُ الْقَلْبَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ey Abu Hurayra, taqvodor boʻl, odamlarning eng obidlaridan boʻlasan. Qanoatli boʻl, odamlarning eng shukr qiluvchisi boʻlasan. Oʻzingga ravo koʻrgan narsani odamlarga ham ravo koʻr, moʻmin boʻlasan. Qoʻshningga yaxshi qoʻshnichilik qil, musulmon boʻlasan. Kam kul, chunki koʻp kulish qalbni oʻldiradi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Эй Абу Ҳурайра, тақводор бўл, одамларнинг энг обидларидан бўласан. Қаноатли бўл, одамларнинг энг шукр қилувчиси бўласан. Ўзингга раво кўрган нарсани одамларга ҳам раво кўр, мўмин бўласан. Қўшнингга яхши қўшничилик қил, мусулмон бўласан. Кам кул, чунки кўп кулиш қалбни ўлдиради», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سِنَانٍ أَبُو سِنَانٍ الشَّيْبَانِيُّ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَجُلٌ : يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَعْمَلُ الْعَمَلَ فَيُطَّلَعُ عَلَيْهِ فَيُعْجِبُنِي قَالَ : " لَكَ أَجْرَانِ : أَجْرُ السِّرِّ وَأَجْرُ الْعَلاَنِيَةِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi: «Yo Rasululloh, men bir amal qilaman, u boshqalarga oshkor boʻlib qoladi va bu meni xursand qiladi», dedi. U zot ﷺ: «Senga ikki ajr bor: sirdagi ajr va oshkoradagi ajr», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши: «Ё Расулуллоҳ, мен бир амал қиламан, у бошқаларга ошкор бўлиб қолади ва бу мени хурсанд қилади», деди. У зот ﷺ: «Сенга икки ажр бор: сирдаги ажр ва ошкорадаги ажр», дедилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ سِنَانٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، قَالاَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، عَنْ شَرِيكٍ، عَنْ لَيْثٍ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ : " إِنَّمَا يُبْعَثُ النَّاسُ عَلَى نِيَّاتِهِمْ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Odamlar faqat oʻz niyatlariga koʻra tiriltiriladilar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Одамлар фақат ўз ниятларига кўра тирилтириладилар», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مَرْوَانَ، : مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ الْعُثْمَانِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ، عَنِ الْعَلاَءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ : " قَلْبُ الشَّيْخِ شَابٌّ فِي اثْنَتَيْنِ : فِي حُبِّ الْحَيَاةِ وَكَثْرَةِ الْمَالِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qariyaning qalbi ikki narsada yosh boʻlib qolaveradi: hayotni sevishda va mol koʻpaytirishda», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қариянинг қалби икки нарсада ёш бўлиб қолаверади: ҳаётни севишда ва мол кўпайтиришда», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مَرْوَانَ الْعُثْمَانِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ، عَنِ الْعَلاَءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ : " لَوْ أَنَّ لاِبْنِ آدَمَ وَادِيَيْنِ مِنْ مَالٍ لأَحَبَّ أَنْ يَكُونَ مَعَهُمَا ثَالِثٌ وَلاَ يَمْلأُ نَفْسَهُ إِلاَّ التُّرَابُ وَيَتُوبُ اللَّهُ عَلَى مَنْ تَابَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Agar odam bolasining ikkita moldan iborat vodiysi boʻlsa, u albatta ular bilan birga uchinchisi ham boʻlishini istaydi. Uning ichini tuproqdan boshqa narsa toʻldirmaydi. Alloh tavba qilgan kishining tavbasini qabul qiladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Агар одам боласининг иккита молдан иборат водийси бўлса, у албатта улар билан бирга учинчиси ҳам бўлишини истайди. Унинг ичини тупроқдан бошқа нарса тўлдирмайди. Аллоҳ тавба қилган кишининг тавбасини қабул қилади», дедилар.
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَرَفَةَ، حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمُحَارِبِيُّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ : " أَعْمَارُ أُمَّتِي مَا بَيْنَ السِّتِّينَ إِلَى السَّبْعِينَ وَأَقَلُّهُمْ مَنْ يَجُوزُ ذَلِكَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ummatimning umrlari oltmish bilan yetmish yosh orasidadir, ulardan buni oshib oʻtadiganlari esa ozdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Умматимнинг умрлари олтмиш билан етмиш ёш орасидадир, улардан буни ошиб ўтадиганлари эса оздир», дедилар.
حَدَّثَنَا الْعَبَّاسُ بْنُ عُثْمَانَ الدِّمَشْقِيُّ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ الأَعْرَجُ، سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ : " اكْلَفُوا مِنَ الْعَمَلِ مَا تُطِيقُونَ فَإِنَّ خَيْرَ الْعَمَلِ أَدْوَمُهُ وَإِنْ قَلَّ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Amallardan qoʻlingizdan keladiganini oʻz zimmangizga oling, chunki amalning eng yaxshisi — oz boʻlsa ham, doimiy qilinganidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Амаллардан қўлингиздан келадиганини ўз зиммангизга олинг, чунки амалнинг энг яхшиси — оз бўлса ҳам, доимий қилинганидир», дедилар.
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، وَالْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَجْلاَنَ، عَنِ الْقَعْقَاعِ بْنِ حَكِيمٍ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ : " إِنَّ الْمُؤْمِنَ إِذَا أَذْنَبَ كَانَتْ نُكْتَةٌ سَوْدَاءُ فِي قَلْبِهِ فَإِنْ تَابَ وَنَزَعَ وَاسْتَغْفَرَ صُقِلَ قَلْبُهُ فَإِنْ زَادَ زَادَتْ فَذَلِكَ الرَّانُ الَّذِي ذَكَرَهُ اللَّهُ فِي كِتَابِهِ {كَلاَّ بَلْ رَانَ عَلَى قُلُوبِهِمْ مَا كَانُوا يَكْسِبُونَ} " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, moʻmin bir gunoh qilsa, qalbida qora bir dogʻ paydo boʻladi. Agar u tavba qilib, (gunohdan) voz kechsa va istigʻfor aytsa, qalbi yaltiratiladi (poklanadi). Agar (gunohni) koʻpaytirsa, (qora dogʻ ham) koʻpayadi. Ana shu — Alloh Oʻz Kitobida zikr etgan ‹ron›dir: {Yoʻq! Balki ular qilib yurgan (yomon) amallar qalblarini qoplab olgandir} (Mutaffifiyn 14)», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, мўмин бир гуноҳ қилса, қалбида қора бир доғ пайдо бўлади. Агар у тавба қилиб, (гуноҳдан) воз кечса ва истиғфор айтса, қалби ялтиратилади (покланади). Агар (гуноҳни) кўпайтирса, (қора доғ ҳам) кўпаяди. Ана шу — Аллоҳ Ўз Китобида зикр этган ‹рон›дир: {Йўқ! Балки улар қилиб юрган (ёмон) амаллар қалбларини қоплаб олгандир} (Мутаффифийн 14)», дедилар.
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَاقَ، وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ، عَنْ أَبِيهِ، وَعَمِّهِ، عَنْ جَدِّهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ : سُئِلَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ : مَا أَكْثَرُ مَا يُدْخِلُ الْجَنَّةَ قَالَ : " التَّقْوَى وَحُسْنُ الْخُلُقِ " . وَسُئِلَ : مَا أَكْثَرُ مَا يُدْخِلُ النَّارَ قَالَ : " الأَجْوَفَانِ : الْفَمُ وَالْفَرْجُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺdan: «Odamlarni jannatga eng koʻp kirituvchi nima?» deb soʻralganda, u zot: «Taqvo va yaxshi xulq», dedilar. Yana: «Odamlarni doʻzaxga eng koʻp kirituvchi nima?» deb soʻralganda, u zot: «Ikki boʻshliq: ogʻiz va avrat», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺдан: «Одамларни жаннатга энг кўп киритувчи нима?» деб сўралганда, у зот: «Тақво ва яхши хулқ», дедилар. Яна: «Одамларни дўзахга энг кўп киритувчи нима?» деб сўралганда, у зот: «Икки бўшлиқ: оғиз ва аврат», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا شَبَابَةُ، حَدَّثَنَا وَرْقَاءُ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ : " إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَفْرَحُ بِتَوْبَةِ أَحَدِكُمْ مِنْهُ بِضَالَّتِهِ إِذَا وَجَدَهَا " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Albatta, Alloh azza va jalla biringizning tavbasidan, yoʻqotgan (ulovini) topib olgan kishidan koʻra koʻproq xursand boʻladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Албатта, Аллоҳ азза ва жалла бирингизнинг тавбасидан, йўқотган (уловини) топиб олган кишидан кўра кўпроқ хурсанд бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ حُمَيْدِ بْنِ كَاسِبٍ الْمَدَنِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ بُرْقَانَ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ الأَصَمِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ : " لَوْ أَخْطَأْتُمْ حَتَّى تَبْلُغَ خَطَايَاكُمُ السَّمَاءَ ثُمَّ تُبْتُمْ لَتَابَ عَلَيْكُمْ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Agar sizlar gunohlaringiz osmonga yetadigan darajada xato qilsangiz-u, soʻng tavba qilsangiz, Alloh tavbangizni qabul qiladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Агар сизлар гуноҳларингиз осмонга етадиган даражада хато қилсангиз-у, сўнг тавба қилсангиз, Аллоҳ тавбангизни қабул қилади», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، وَإِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ، قَالَ قَالَ الزُّهْرِيُّ : أَلاَ أُحَدِّثُكَ بِحَدِيثَيْنِ عَجِيبَيْنِ : أَخْبَرَنِي حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ : " أَسْرَفَ رَجُلٌ عَلَى نَفْسِهِ فَلَمَّا حَضَرَهُ الْمَوْتُ أَوْصَى بَنِيهِ فَقَالَ : إِذَا أَنَا مِتُّ فَأَحْرِقُونِي ثُمَّ اسْحَقُونِي ثُمَّ ذَرُّونِي فِي الرِّيحِ فِي الْبَحْرِ فَوَاللَّهِ لَئِنْ قَدَرَ عَلَىَّ رَبِّي لَيُعَذِّبُنِي عَذَابًا مَا عَذَّبَهُ أَحَدًا . قَالَ : فَفَعَلُوا بِهِ ذَلِكَ فَقَالَ لِلأَرْضِ : أَدِّي مَا أَخَذْتِ . فَإِذَا هُوَ قَائِمٌ فَقَالَ لَهُ : مَا حَمَلَكَ عَلَى مَا صَنَعْتَ قَالَ : خَشْيَتُكَ - أَوْ مَخَافَتُكَ - يَا رَبِّ . فَغَفَرَ لَهُ لِذَلِكَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Bir kishi oʻz nafsiga isrof qildi (koʻp gunoh qildi). Unga oʻlim yaqinlashganda, oʻgʻillariga vasiyat qilib: ‹Men oʻlsam, meni yoqib yuboringlar, soʻng maydalab kukun qilinglar, soʻng meni shamolga, dengizga sochib yuboringlar. Vallohi, agar Robbim menga qodir boʻlsa, meni hech kimni azoblamagan azob bilan azoblaydi›, dedi. U (Abu Hurayra): ‹Ular unga shunday qildilar. Soʻng Alloh yerga: ‹Olganingni qaytar!› dedi. Shunda u tik turib qoldi. Alloh unga: ‹Seni bunday qilishga nima majbur qildi?› dedi. U: ‹Sendan qoʻrqqanim, ey Robbim›, dedi. Shunda Alloh shu sabab uni magʻfirat qildi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Бир киши ўз нафсига исроф қилди (кўп гуноҳ қилди). Унга ўлим яқинлашганда, ўғилларига васият қилиб: ‹Мен ўлсам, мени ёқиб юборинглар, сўнг майдалаб кукун қилинглар, сўнг мени шамолга, денгизга сочиб юборинглар. Валлоҳи, агар Роббим менга қодир бўлса, мени ҳеч кимни азобламаган азоб билан азоблайди›, деди. У (Абу Ҳурайра): ‹Улар унга шундай қилдилар. Сўнг Аллоҳ ерга: ‹Олганингни қайтар!› деди. Шунда у тик туриб қолди. Аллоҳ унга: ‹Сени бундай қилишга нима мажбур қилди?› деди. У: ‹Сендан қўрққаним, эй Роббим›, деди. Шунда Аллоҳ шу сабаб уни мағфират қилди», дедилар.
قَالَ الزُّهْرِيُّ وَحَدَّثَنِي حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ : " دَخَلَتِ امْرَأَةٌ النَّارَ فِي هِرَّةٍ رَبَطَتْهَا فَلاَ هِيَ أَطْعَمَتْهَا وَلاَ هِيَ أَرْسَلَتْهَا تَأْكُلُ مِنْ خَشَاشِ الأَرْضِ حَتَّى مَاتَتْ " . قَالَ الزُّهْرِيُّ : لِئَلاَّ يَتَّكِلَ رَجُلٌ وَلاَ يَيْأَسَ رَجُلٌ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Bir ayol boglab qoʻygan mushugi sababli doʻzaxga kirdi. U mushukni na ovqatlantirdi, na uni qoʻyib yubordiki, u yer hasharotlaridan tergani yesin — nihoyat mushuk oʻlib ketdi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Бир аёл боглаб қўйган мушуги сабабли дўзахга кирди. У мушукни на овқатлантирди, на уни қўйиб юбордики, у ер ҳашаротларидан тергани есин — ниҳоят мушук ўлиб кетди», дедилар.
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ : " أَكْثِرُوا ذِكْرَ هَاذِمِ اللَّذَّاتِ " . يَعْنِي الْمَوْتَ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Lazzatlarni buzguvchini koʻp eslanglar», yaʼni oʻlimni.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Лаззатларни бузгувчини кўп эсланглар», яъни ўлимни.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا شَبَابَةُ، عَنِ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ : " الْمَيِّتُ تَحْضُرُهُ الْمَلاَئِكَةُ فَإِذَا كَانَ الرَّجُلُ صَالِحًا قَالُوا : اخْرُجِي أَيَّتُهَا النَّفْسُ الطَّيِّبَةُ كَانَتْ فِي الْجَسَدِ الطَّيِّبِ اخْرُجِي حَمِيدَةً وَأَبْشِرِي بِرَوْحٍ وَرَيْحَانٍ وَرَبٍّ غَيْرِ غَضْبَانَ فَلاَ يَزَالُ يُقَالُ لَهَا ذَلِكَ حَتَّى تَخْرُجَ ثُمَّ يُعْرَجُ بِهَا إِلَى السَّمَاءِ فَيُفْتَحُ لَهَا فَيُقَالُ : مَنْ هَذَا فَيَقُولُونَ : فُلاَنٌ . فَيُقَالُ : مَرْحَبًا بِالنَّفْسِ الطَّيِّبَةِ، كَانَتْ فِي الْجَسَدِ الطَّيِّبِ ادْخُلِي حَمِيدَةً، وَأَبْشِرِي بِرَوْحٍ وَرَيْحَانٍ وَرَبٍّ غَيْرِ غَضْبَانَ . فَلاَ يَزَالُ يُقَالُ لَهَا ذَلِكَ حَتَّى يُنْتَهَى بِهَا إِلَى السَّمَاءِ الَّتِي فِيهَا اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَإِذَا كَانَ الرَّجُلُ السُّوءُ قَالَ اخْرُجِي أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْخَبِيثَةُ كَانَتْ فِي الْجَسَدِ الْخَبِيثِ اخْرُجِي ذَمِيمَةً وَأَبْشِرِي بِحَمِيمٍ وَغَسَّاقٍ . وَآخَرَ مِنْ شَكْلِهِ أَزْوَاجٌ . فَلاَ يَزَالُ يُقَالُ لَهَا ذَلِكَ حَتَّى تَخْرُجَ ثُمَّ يُعْرَجُ بِهَا إِلَى السَّمَاءِ فَلاَ يُفْتَحُ لَهَا فَيُقَالُ : مَنْ هَذَا فَيُقَالُ : فُلاَنٌ . فَيُقَالُ : لاَ مَرْحَبًا بِالنَّفْسِ الْخَبِيثَةِ كَانَتْ فِي الْجَسَدِ الْخَبِيثِ ارْجِعِي ذَمِيمَةً فَإِنَّهَا لاَ تُفْتَحُ لَكِ أَبْوَابُ السَّمَاءِ فَيُرْسَلُ بِهَا مِنَ السَّمَاءِ ثُمَّ تَصِيرُ إِلَى الْقَبْرِ "
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ shunday dedilar: «Oʻlayotgan kishi oldiga farishtalar keladi. Agar u kishi solih boʻlsa, ular: ‹Ey pok badanda boʻlgan pok jon, chiq! Maqtaluvchi holda chiq va rohat, xushbuy hidamda hamda gʻazablanmagan Robbning xushxabari bilan quvon!› deydilar. Toki u chiqquncha unga shunday deyilaveradi. Soʻng u osmonga koʻtariladi. Unga (osmon eshigi) ochiladi va: ‹Bu kim?› deyiladi. Ular: ‹Falonchi›, deydilar. Shunda: ‹Pok badanda boʻlgan pok jonga marhabo! Maqtaluvchi holda kir va rohat, xushbuy hidamda hamda gʻazablanmagan Robbning xushxabari bilan quvon!› deyiladi. Toki u Alloh azza va jalla boʻlgan osmonga yetkuncha unga shunday deyilaveradi. Agar u kishi yomon boʻlsa, (farishta): ‹Ey nopok badanda boʻlgan nopok jon, chiq! Yomonlanuvchi holda chiq va qaynoq suv, yiring hamda shu turdan boshqa juft-juft narsalarning xabari bilan bosh!› deydi. Toki u chiqquncha unga shunday deyilaveradi. Soʻng u osmonga koʻtariladi, ammo unga (osmon eshigi) ochilmaydi va: ‹Bu kim?› deyiladi. ‹Falonchi›, deyiladi. Shunda: ‹Nopok badanda boʻlgan nopok jonga marhabo yoʻq! Yomonlanuvchi holda qayt, chunki senga osmon eshiklari ochilmaydi!› deyiladi. Soʻng u osmondan (yerga) tashlanadi, keyin qabrga qaytadi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ шундай дедилар: «Ўлаётган киши олдига фаришталар келади. Агар у киши солиҳ бўлса, улар: ‹Эй пок баданда бўлган пок жон, чиқ! Мақталувчи ҳолда чиқ ва роҳат, хушбуй ҳидамда ҳамда ғазабланмаган Роббнинг хушхабари билан қувон!› дейдилар. Токи у чиққунча унга шундай дейилаверади. Сўнг у осмонга кўтарилади. Унга (осмон эшиги) очилади ва: ‹Бу ким?› дейилади. Улар: ‹Фалончи›, дейдилар. Шунда: ‹Пок баданда бўлган пок жонга марҳабо! Мақталувчи ҳолда кир ва роҳат, хушбуй ҳидамда ҳамда ғазабланмаган Роббнинг хушхабари билан қувон!› дейилади. Токи у Аллоҳ азза ва жалла бўлган осмонга еткунча унга шундай дейилаверади. Агар у киши ёмон бўлса, (фаришта): ‹Эй нопок баданда бўлган нопок жон, чиқ! Ёмонланувчи ҳолда чиқ ва қайноқ сув, йиринг ҳамда шу турдан бошқа жуфт-жуфт нарсаларнинг хабари билан бош!› дейди. Токи у чиққунча унга шундай дейилаверади. Сўнг у осмонга кўтарилади, аммо унга (осмон эшиги) очилмайди ва: ‹Бу ким?› дейилади. ‹Фалончи›, дейилади. Шунда: ‹Нопок баданда бўлган нопок жонга марҳабо йўқ! Ёмонланувчи ҳолда қайт, чунки сенга осмон эшиклари очилмайди!› дейилади. Сўнг у осмондан (ерга) ташланади, кейин қабрга қайтади», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ : " لَيْسَ شَىْءٌ مِنَ الإِنْسَانِ إِلاَّ يَبْلَى إِلاَّ عَظْمًا وَاحِدًا وَهُوَ عَجْبُ الذَّنَبِ وَمِنْهُ يُرَكَّبُ الْخَلْقُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Insonning har bir aʼzosi chirib ketadi, faqat bitta suyakdan boshqasi — u dumgʻaza suyagidir. Qiyomat kuni xilqat oʻshandan qayta tuziladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Инсоннинг ҳар бир аъзоси чириб кетади, фақат битта суякдан бошқаси — у думғаза суягидир. Қиёмат куни хилқат ўшандан қайта тузилади», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا شَبَابَةُ، عَنِ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ : " إِنَّ الْمَيِّتَ يَصِيرُ إِلَى الْقَبْرِ فَيُجْلَسُ الرَّجُلُ الصَّالِحُ فِي قَبْرِهِ غَيْرَ فَزِعٍ وَلاَ مَشْعُوفٍ ثُمَّ يُقَالُ لَهُ : فِيمَ كُنْتَ فَيَقُولُ : كُنْتُ فِي الإِسْلاَمِ . فَيُقَالُ لَهُ : مَا هَذَا الرَّجُلُ فَيَقُولُ : مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ جَاءَنَا بِالْبَيِّنَاتِ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ فَصَدَّقْنَاهُ . فَيُقَالُ لَهُ : هَلْ رَأَيْتَ اللَّهَ فَيَقُولُ : مَا يَنْبَغِي لأَحَدٍ أَنْ يَرَى اللَّهَ . فَيُفْرَجُ لَهُ فُرْجَةٌ قِبَلَ النَّارِ فَيَنْظُرُ إِلَيْهَا يَحْطِمُ بَعْضُهَا بَعْضًا فَيُقَالُ لَهُ : انْظُرْ إِلَى مَا وَقَاكَ اللَّهُ . ثُمَّ يُفْرَجُ لَهُ فُرْجَةٌ قِبَلَ الْجَنَّةِ فَيَنْظُرُ إِلَى زَهْرَتِهَا وَمَا فِيهَا فَيُقَالُ لَهُ : هَذَا مَقْعَدُكَ . وَيُقَالُ لَهُ : عَلَى الْيَقِينِ كُنْتَ وَعَلَيْهِ مُتَّ وَعَلَيْهِ تُبْعَثُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ . وَيُجْلَسُ الرَّجُلُ السُّوءُ فِي قَبْرِهِ فَزِعًا مَشْعُوفًا فَيُقَالُ لَهُ : فِيمَ كُنْتَ فَيَقُولُ : لاَ أَدْرِي . فَيُقَالُ لَهُ : مَا هَذَا الرَّجُلُ فَيَقُولُ : سَمِعْتُ النَّاسَ يَقُولُونَ قَوْلاً فَقُلْتُهُ . فَيُفْرَجُ لَهُ قِبَلَ الْجَنَّةِ فَيَنْظُرُ إِلَى زَهْرَتِهَا وَمَا فِيهَا فَيُقَالُ لَهُ : انْظُرْ إِلَى مَا صَرَفَ اللَّهُ عَنْكَ . ثُمَّ يُفْرَجُ لَهُ فُرْجَةٌ قِبَلَ النَّارِ فَيَنْظُرُ إِلَيْهَا يَحْطِمُ بَعْضُهَا بَعْضًا فَيُقَالُ لَهُ : هَذَا مَقْعَدُكَ عَلَى الشَّكِّ كُنْتَ وَعَلَيْهِ مُتَّ وَعَلَيْهِ تُبْعَثُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ تَعَالَى " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ shunday dedilar: «Marhum qabriga yetib boradi. Solih odam qabrida hech qoʻrqmasdan va vahimaga tushmasdan oʻtqaziladi. Soʻng unga: ‹Nima dinda eding?› deb aytiladi. U: ‹Islomda edim›, deydi. Unga: ‹Bu odam kim?› deyiladi. U: ‹Muhammad Rasululloh ﷺ. U bizga Alloh huzuridan aniq hujjatlar keltirdi, biz uni tasdiqladik›, deydi. Unga: ‹Allohni koʻrganmiding?› deyiladi. U: ‹Allohni hech kimning koʻrishi joiz emas›, deydi. Soʻng unga doʻzax tomonga bir teshik ochiladi, u unga qaraydi, uning bir qismi boshqa qismini yanchayotgan boʻladi. Unga: ‹Alloh seni saqlagan narsaga qara›, deyiladi. Soʻng unga jannat tomonga bir teshik ochiladi, u uning goʻzalligiga va undagi narsalarga qaraydi. Unga: ‹Bu sening oʻrningdir›, deyiladi. Yana unga: ‹Sen yaqin ustida eding, shunda oʻlding va shu holda tiriltirilasan, agar Alloh xohlasa›, deyiladi. Yomon odam esa qabrida qoʻrqib, vahimaga tushib oʻtqaziladi. Unga: ‹Nima dinda eding?› deyiladi. U: ‹Bilmayman›, deydi. Unga: ‹Bu odam kim?› deyiladi. U: ‹Odamlarning bir soʻzni aytayotganini eshitib, men ham aytdim›, deydi. Soʻng unga jannat tomonga teshik ochiladi, u uning goʻzalligiga va undagi narsalarga qaraydi. Unga: ‹Alloh sendan burib yuborgan narsaga qara›, deyiladi. Soʻng unga doʻzax tomonga bir teshik ochiladi, u unga qaraydi, uning bir qismi boshqa qismini yanchayotgan boʻladi. Unga: ‹Bu sening oʻrningdir. Sen shak ustida eding, shunda oʻlding va shu holda tiriltirilasan, agar Alloh taolo xohlasa›, deyiladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ шундай дедилар: «Марҳум қабрига етиб боради. Солиҳ одам қабрида ҳеч қўрқмасдан ва ваҳимага тушмасдан ўтқазилади. Сўнг унга: ‹Нима динда эдинг?› деб айтилади. У: ‹Исломда эдим›, дейди. Унга: ‹Бу одам ким?› дейилади. У: ‹Муҳаммад Расулуллоҳ ﷺ. У бизга Аллоҳ ҳузуридан аниқ ҳужжатлар келтирди, биз уни тасдиқладик›, дейди. Унга: ‹Аллоҳни кўрганмидинг?› дейилади. У: ‹Аллоҳни ҳеч кимнинг кўриши жоиз эмас›, дейди. Сўнг унга дўзах томонга бир тешик очилади, у унга қарайди, унинг бир қисми бошқа қисмини янчаётган бўлади. Унга: ‹Аллоҳ сени сақлаган нарсага қара›, дейилади. Сўнг унга жаннат томонга бир тешик очилади, у унинг гўзаллигига ва ундаги нарсаларга қарайди. Унга: ‹Бу сенинг ўрнингдир›, дейилади. Яна унга: ‹Сен яқин устида эдинг, шунда ўлдинг ва шу ҳолда тирилтириласан, агар Аллоҳ хоҳласа›, дейилади. Ёмон одам эса қабрида қўрқиб, ваҳимага тушиб ўтқазилади. Унга: ‹Нима динда эдинг?› дейилади. У: ‹Билмайман›, дейди. Унга: ‹Бу одам ким?› дейилади. У: ‹Одамларнинг бир сўзни айтаётганини эшитиб, мен ҳам айтдим›, дейди. Сўнг унга жаннат томонга тешик очилади, у унинг гўзаллигига ва ундаги нарсаларга қарайди. Унга: ‹Аллоҳ сендан буриб юборган нарсага қара›, дейилади. Сўнг унга дўзах томонга бир тешик очилади, у унга қарайди, унинг бир қисми бошқа қисмини янчаётган бўлади. Унга: ‹Бу сенинг ўрнингдир. Сен шак устида эдинг, шунда ўлдинг ва шу ҳолда тирилтириласан, агар Аллоҳ таоло хоҳласа›, дейилади», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَجُلٌ مِنَ الْيَهُودِ بِسُوقِ الْمَدِينَةِ وَالَّذِي اصْطَفَى مُوسَى عَلَى الْبَشَرِ . فَرَفَعَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ يَدَهُ فَلَطَمَهُ قَالَ تَقُولُ هَذَا وَفِينَا رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَذُكِرَ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَ " قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ {وَنُفِخَ فِي الصُّورِ فَصَعِقَ مَنْ فِي السَّمَوَاتِ وَمَنْ فِي الأَرْضِ إِلاَّ مَنْ شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ نُفِخَ فِيهِ أُخْرَى فَإِذَا هُمْ قِيَامٌ يَنْظُرُونَ} فَأَكُونُ أَوَّلَ مَنْ رَفَعَ رَأْسَهُ فَإِذَا أَنَا بِمُوسَى آخِذٌ بِقَائِمَةٍ مِنْ قَوَائِمِ الْعَرْشِ فَلاَ أَدْرِي أَرَفَعَ رَأْسَهُ قَبْلِي أَوْ كَانَ مِمَّنِ اسْتَثْنَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ . وَمَنْ قَالَ أَنَا خَيْرٌ مِنْ يُونُسَ بْنِ مَتَّى فَقَدْ كَذَبَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Madina bozorida bir yahudiy: «Musoni butun bashariyat ustidan saylab olgan Zot bilan qasam», dedi. Ansorlardan bir kishi qoʻlini koʻtarib, uni bir shapaloq urdi va: «Rasululloh ﷺ oramizda turganida, sen shunday deysanmi?» dedi. Bu haqda Rasulullohga ﷺ aytilganda, u zot shunday dedilar: «Alloh azza va jalla: {Va surga puflanadi, shunda osmonlardagi va yerdagi kishilar hushidan ketadilar, magar Alloh xohlagan kishilardan boshqa. Soʻng unga yana bir bor puflanadi, shunda ular tik turgan holda qarab turadilar} dedi. Men birinchi boʻlib boshimni koʻtaraman, shunda men Musoning arsh oyoqlaridan birini ushlab turganini koʻraman. Bilmayman, u mendan oldin boshini koʻtargan yoki Alloh azza va jalla istisno qilgan kishilardan boʻladimi. Kim: ‹Men Yunus ibn Mattodan yaxshiroqman›, desa, u yolgʻon aytibdi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мадина бозорида бир яҳудий: «Мусони бутун башарият устидан сайлаб олган Зот билан қасам», деди. Ансорлардан бир киши қўлини кўтариб, уни бир шапалоқ урди ва: «Расулуллоҳ ﷺ орамизда турганида, сен шундай дейсанми?» деди. Бу ҳақда Расулуллоҳга ﷺ айтилганда, у зот шундай дедилар: «Аллоҳ азза ва жалла: {Ва сурга пуфланади, шунда осмонлардаги ва ердаги кишилар ҳушидан кетадилар, магар Аллоҳ хоҳлаган кишилардан бошқа. Сўнг унга яна бир бор пуфланади, шунда улар тик турган ҳолда қараб турадилар} деди. Мен биринчи бўлиб бошимни кўтараман, шунда мен Мусонинг арш оёқларидан бирини ушлаб турганини кўраман. Билмайман, у мендан олдин бошини кўтарган ёки Аллоҳ азза ва жалла истисно қилган кишилардан бўладими. Ким: ‹Мен Юнус ибн Маттодан яхшироқман›, деса, у ёлғон айтибди», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا بْنِ أَبِي زَائِدَةَ، عَنْ أَبِي مَالِكٍ الأَشْجَعِيِّ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " تَرِدُونَ عَلَىَّ غُرًّا مُحَجَّلِينَ مِنَ الْوُضُوءِ سِيمَاءُ أُمَّتِي لَيْسَ لأَحَدٍ غَيْرِهَا " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlar mening huzurimga taharat asaridan yuzlaringiz, qoʻl-oyoqlaringiz nurafshon boʻlgan holda kelasizlar. Bu mening ummatimning alomati boʻlib, undan boshqa hech kimda yoʻqdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлар менинг ҳузуримга таҳарат асаридан юзларингиз, қўл-оёқларингиз нурафшон бўлган ҳолда келасизлар. Бу менинг умматимнинг аломати бўлиб, ундан бошқа ҳеч кимда йўқдир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَنْبَأَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ " إِنَّ لِلَّهِ مِائَةَ رَحْمَةٍ قَسَمَ مِنْهَا رَحْمَةً بَيْنَ جَمِيعِ الْخَلاَئِقِ فَبِهَا يَتَرَاحَمُونَ وَبِهَا يَتَعَاطَفُونَ وَبِهَا تَعْطِفُ الْوَحْشُ عَلَى أَوْلاَدِهَا وَأَخَّرَ تِسْعَةً وَتِسْعِينَ رَحْمَةً يَرْحَمُ بِهَا عِبَادَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Albatta Allohning yuzta rahmati bordir. Undan bittasini butun xaloyiq orasida taqsimlagan, bas, u tufayli ular oʻzaro rahm qiladilar, u tufayli oʻzaro mehr koʻrsatadilar, u tufayli yovvoyi hayvon oʻz bolalariga mehribonlik qiladi. Toʻqson toʻqqiz rahmatni esa qiyomat kuni bandalariga rahm qilish uchun keyinga qoldirgan», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Албатта Аллоҳнинг юзта раҳмати бордир. Ундан биттасини бутун халойиқ орасида тақсимлаган, бас, у туфайли улар ўзаро раҳм қиладилар, у туфайли ўзаро меҳр кўрсатадилар, у туфайли ёввойи ҳайвон ўз болаларига меҳрибонлик қилади. Тўқсон тўққиз раҳматни эса қиёмат куни бандаларига раҳм қилиш учун кейинга қолдирган», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الأَحْمَرُ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لَمَّا خَلَقَ الْخَلْقَ كَتَبَ بِيَدِهِ عَلَى نَفْسِهِ إِنَّ رَحْمَتِي تَغْلِبُ غَضَبِي " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta Alloh, azza va jalla, xaloyiqni yaratganida, oʻz qoʻli bilan oʻziga: ‹Albatta Mening rahmatim gʻazabimdan ustundir›, deb yozib qoʻydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта Аллоҳ, азза ва жалла, халойиқни яратганида, ўз қўли билан ўзига: ‹Албатта Менинг раҳматим ғазабимдан устундир›, деб ёзиб қўйди», дедилар.
حَدَّثَنَا الْعَبَّاسُ بْنُ الْوَلِيدِ الدِّمَشْقِيُّ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ هَاشِمٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ، عَنْ عَبْدِ رَبِّهِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " لاَ يَدْخُلُ النَّارَ إِلاَّ شَقِيٌّ " . قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَنِ الشَّقِيُّ قَالَ " مَنْ لَمْ يَعْمَلْ لِلَّهِ بِطَاعَةٍ وَلَمْ يَتْرُكْ لَهُ مَعْصِيَةً " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Doʻzaxga faqat sharmanda kishi kiradi», dedilar. «Ey Allohning Rasuli, sharmanda kim?» deyildi. U zot: «Alloh uchun hech qanday toat qilmagan va Alloh uchun hech qanday maʼsiyatni tark etmagan kishi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Дўзахга фақат шарманда киши киради», дедилар. «Эй Аллоҳнинг Расули, шарманда ким?» дейилди. У зот: «Аллоҳ учун ҳеч қандай тоат қилмаган ва Аллоҳ учун ҳеч қандай маъсиятни тарк этмаган киши», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْعَلاَءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَنَّهُ أَتَى الْمَقْبَرَةَ فَسَلَّمَ عَلَى الْمَقْبَرَةِ فَقَالَ " السَّلاَمُ عَلَيْكُمْ دَارَ قَوْمٍ مُؤْمِنِينَ وَإِنَّا إِنْ شَاءَ اللَّهُ تَعَالَى بِكُمْ لاَحِقُونَ " . ثُمَّ قَالَ " وَدِدْتُ أَنَّا قَدْ رَأَيْنَا إِخْوَانَنَا " . قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوَلَسْنَا إِخْوَانَكَ قَالَ " أَنْتُمْ أَصْحَابِي وَإِخْوَانِي الَّذِينَ يَأْتُونَ مِنْ بَعْدِي وَأَنَا فَرَطُكُمْ عَلَى الْحَوْضِ " . قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ تَعْرِفُ مَنْ لَمْ يَأْتِ مِنْ أُمَّتِكَ قَالَ " أَرَأَيْتُمْ لَوْ أَنَّ رَجُلاً لَهُ خَيْلٌ غُرٌّ مُحَجَّلَةٌ بَيْنَ ظَهْرَانَىْ خَيْلٍ دُهْمٍ بُهْمٍ أَلَمْ يَكُنْ يَعْرِفُهَا " . قَالُوا بَلَى . قَالَ " فَإِنَّهُمْ يَأْتُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ غُرًّا مُحَجَّلِينَ مِنْ آثَارِ الْوُضُوءِ " . قَالَ " أَنَا فَرَطُهُمْ عَلَى الْحَوْضِ " . ثُمَّ قَالَ أَلاَ لَيُذَادَنَّ رِجَالٌ عَنْ حَوْضِي كَمَا يُذَادُ الْبَعِيرُ الضَّالُّ فَأُنَادِيهِمْ أَلاَ هَلُمُّوا . فَيُقَالُ إِنَّهُمْ قَدْ بَدَّلُوا بَعْدَكَ وَلَمْ يَزَالُوا يَرْجِعُونَ عَلَى أَعْقَابِهِمْ . فَأَقُولُ أَلاَ سُحْقًا سُحْقًا " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ qabristonga keldilar va qabr ahliga salom berib: «Assalomu alaykum, ey moʻminlar qavmining diyori, biz ham, inshaalloh, sizlarga qoʻshiluvchimiz», dedilar. Soʻng: «Birodarlarimizni koʻrishni istardim», dedilar. Ular: «Ey Allohning Rasuli, biz sizning birodarlaringiz emasmizmi?» dedilar. U zot: «Sizlar mening sahobalarimsiz, birodarlarim esa mendan keyin keladiganlardir. Men Havz boshida sizlardan oldin boraman», dedilar. Ular: «Ey Allohning Rasuli, ummatingizdan hali kelmaganlarni qanday tanaysiz?» dedilar. U zot: «Aytinglar-chi, agar bir kishining qora-qura otlar orasida peshonasi va oyoqlari oq oti boʻlsa, uni tanimasmidi?» dedilar. Ular: «Ha, tanaydi», dedilar. U zot: «Ular Qiyomat kunida taharat izlaridan yuzlari, qoʻl-oyoqlari nurli holda keladilar», dedilar. Soʻng: «Men Havz boshida ulardan oldin boraman», dedilar. Keyin: «Ogoh boʻlinglar, adashgan tuya haydalganidek, ayrim kishilar mening Havzimdan haydaladi. Men ularni: ‹Ey, berikelinglar!› deb chaqiraman. Shunda: ‹Ular sizdan keyin oʻzgartirib yubordilar va tinmay ortlariga qaytaverdilar›, deyiladi. Men esa: ‹Yoʻqoling, yoʻqoling!› deyman», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ қабристонга келдилар ва қабр аҳлига салом бериб: «Ассалому алайкум, эй мўминлар қавмининг диёри, биз ҳам, иншааллоҳ, сизларга қўшилувчимиз», дедилар. Сўнг: «Биродарларимизни кўришни истардим», дедилар. Улар: «Эй Аллоҳнинг Расули, биз сизнинг биродарларингиз эмасмизми?» дедилар. У зот: «Сизлар менинг саҳобаларимсиз, биродарларим эса мендан кейин келадиганлардир. Мен Ҳавз бошида сизлардан олдин бораман», дедилар. Улар: «Эй Аллоҳнинг Расули, умматингиздан ҳали келмаганларни қандай танайсиз?» дедилар. У зот: «Айтинглар-чи, агар бир кишининг қора-қура отлар орасида пешонаси ва оёқлари оқ оти бўлса, уни танимасмиди?» дедилар. Улар: «Ҳа, танайди», дедилар. У зот: «Улар Қиёмат кунида таҳарат изларидан юзлари, қўл-оёқлари нурли ҳолда келадилар», дедилар. Сўнг: «Мен Ҳавз бошида улардан олдин бораман», дедилар. Кейин: «Огоҳ бўлинглар, адашган туя ҳайдалганидек, айрим кишилар менинг Ҳавзимдан ҳайдалади. Мен уларни: ‹Эй, берикелинглар!› деб чақираман. Шунда: ‹Улар сиздан кейин ўзгартириб юбордилар ва тинмай ортларига қайтавердилар›, дейилади. Мен эса: ‹Йўқолинг, йўқолинг!› дейман», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " لِكُلِّ نَبِيٍّ دَعْوَةٌ مُسْتَجَابَةٌ فَتَعَجَّلَ كُلُّ نَبِيٍّ دَعْوَتَهُ وَإِنِّي اخْتَبَأْتُ دَعْوَتِي شَفَاعَةً لأُمَّتِي فَهِيَ نَائِلَةٌ مَنْ مَاتَ مِنْهُمْ لاَ يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Har bir paygʻambar uchun ijobat qilinadigan bir duo bordir. Har bir paygʻambar oʻz duosini shoshib qilib yubordi. Men esa oʻz duomni ummatimga shafoat qilish uchun asrab qoʻydim. U ulardan Allohga hech narsani sherik keltirmay vafot etganlarga nasib boʻladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар бир пайғамбар учун ижобат қилинадиган бир дуо бордир. Ҳар бир пайғамбар ўз дуосини шошиб қилиб юборди. Мен эса ўз дуомни умматимга шафоат қилиш учун асраб қўйдим. У улардан Аллоҳга ҳеч нарсани шерик келтирмай вафот этганларга насиб бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " اشْتَكَتِ النَّارُ إِلَى رَبِّهَا فَقَالَتْ يَا رَبِّ أَكَلَ بَعْضِي بَعْضًا . فَجَعَلَ لَهَا نَفَسَيْنِ نَفَسٌ فِي الشِّتَاءِ وَنَفَسٌ فِي الصَّيْفِ فَشِدَّةُ مَا تَجِدُونَ مِنَ الْبَرْدِ مِنْ زَمْهَرِيرِهَا وَشِدَّةُ مَا تَجِدُونَ مِنَ الْحَرِّ مِنْ سَمُومِهَا " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Doʻzax Robbisiga shikoyat qilib: ‹Ey Robbim, bir qismim boshqa qismimni yeb qoʻydi›, dedi. Shunda U doʻzaxga ikki marta nafas olishni belgiladi: bir nafas qishda, bir nafas yozda. Sizlar tortadigan sovuqning qattiqligi uning zamharisidandir, sizlar tortadigan issiqning qattiqligi esa uning samumidandir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Дўзах Роббисига шикоят қилиб: ‹Эй Роббим, бир қисмим бошқа қисмимни еб қўйди›, деди. Шунда У дўзахга икки марта нафас олишни белгилади: бир нафас қишда, бир нафас ёзда. Сизлар тортадиган совуқнинг қаттиқлиги унинг замҳарисидандир, сизлар тортадиган иссиқнинг қаттиқлиги эса унинг самумидандир», дедилар.
حَدَّثَنَا الْعَبَّاسُ بْنُ مُحَمَّدٍ الدُّورِيُّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا شَرِيكٌ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ " أُوقِدَتِ النَّارُ أَلْفَ سَنَةٍ فَابْيَضَّتْ ثُمَّ أُوقِدَتْ أَلْفَ سَنَةٍ فَاحْمَرَّتْ ثُمَّ أُوقِدَتْ أَلْفَ سَنَةٍ فَاسْوَدَّتْ فَهِيَ سَوْدَاءُ كَاللَّيْلِ الْمُظْلِمِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Doʻzax oʻti ming yil yoqildi, oqarib ketdi, soʻng yana ming yil yoqildi, qizarib ketdi, soʻng yana ming yil yoqildi, qorayib ketdi. Endi u qorongʻu tundek qopqoradir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Дўзах ўти минг йил ёқилди, оқариб кетди, сўнг яна минг йил ёқилди, қизариб кетди, сўнг яна минг йил ёқилди, қорайиб кетди. Энди у қоронғу тундек қопқорадир», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَادَةَ الْوَاسِطِيُّ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ مُحَمَّدٍ الزُّهْرِيُّ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ " تَأْكُلُ النَّارُ ابْنَ آدَمَ إِلاَّ أَثَرَ السُّجُودِ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَى النَّارِ أَنْ تَأْكُلَ أَثَرَ السُّجُودِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Olov Odam bolasini yeydi, faqat sajda izidan boshqasini. Alloh olovga sajda izini yeyishni harom qildi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Олов Одам боласини ейди, фақат сажда изидан бошқасини. Аллоҳ оловга сажда изини ейишни ҳаром қилди», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " يُؤْتَى بِالْمَوْتِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيُوقَفُ عَلَى الصِّرَاطِ فَيُقَالُ يَا أَهْلَ الْجَنَّةِ . فَيَطَّلِعُونَ خَائِفِينَ وَجِلِينَ أَنْ يُخْرَجُوا مِنْ مَكَانِهِمُ الَّذِي هُمْ فِيهِ ثُمَّ يُقَالُ يَا أَهْلَ النَّارِ فَيَطَّلِعُونَ مُسْتَبْشِرِينَ فَرِحِينَ أَنْ يُخْرَجُوا مِنْ مَكَانِهِمُ الَّذِي هُمْ فِيهِ فَيُقَالُ هَلْ تَعْرِفُونَ هَذَا قَالُوا نَعَمْ هَذَا الْمَوْتُ . قَالَ فَيُؤْمَرُ بِهِ فَيُذْبَحُ عَلَى الصِّرَاطِ ثُمَّ يُقَالُ لِلْفَرِيقَيْنِ كِلاَهُمَا خُلُودٌ فِيمَا تَجِدُونَ لاَ مَوْتَ فِيهِ أَبَدًا " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qiyomat kuni oʻlim keltirilib, Sirot ustida toʻxtatiladi. Soʻng: ‹Ey jannat ahli!› deyiladi. Ular oʻzlari boʻlgan joyidan chiqarilishidan qoʻrqib, hadiksirab qaraydilar. Soʻng: ‹Ey doʻzax ahli!› deyiladi. Ular oʻzlari boʻlgan joyidan chiqarilishini umid qilib, xursand va shod holda qaraydilar. Soʻng: ‹Buni tanidingizmi?› deyiladi. Ular: ‹Ha, bu oʻlim›, deydilar. Soʻng unga amr qilinib, Sirot ustida soʻyiladi. Keyin ikkala guruhga ham: ‹Har ikkovingiz oʻzingiz boʻlgan holingizda mangu qolasiz, unda hech qachon oʻlim boʻlmaydi›, deyiladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қиёмат куни ўлим келтирилиб, Сирот устида тўхтатилади. Сўнг: ‹Эй жаннат аҳли!› дейилади. Улар ўзлари бўлган жойидан чиқарилишидан қўрқиб, ҳадиксираб қарайдилар. Сўнг: ‹Эй дўзах аҳли!› дейилади. Улар ўзлари бўлган жойидан чиқарилишини умид қилиб, хурсанд ва шод ҳолда қарайдилар. Сўнг: ‹Буни танидингизми?› дейилади. Улар: ‹Ҳа, бу ўлим›, дейдилар. Сўнг унга амр қилиниб, Сирот устида сўйилади. Кейин иккала гуруҳга ҳам: ‹Ҳар икковингиз ўзингиз бўлган ҳолингизда мангу қоласиз, унда ҳеч қачон ўлим бўлмайди›, дейилади», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَعْدَدْتُ لِعِبَادِيَ الصَّالِحِينَ مَا لاَ عَيْنٌ رَأَتْ وَلاَ أُذُنٌ سَمِعَتْ وَلاَ خَطَرَ عَلَى قَلْبِ بَشَرٍ " . قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ وَمِنْ بَلْهَ مَا قَدْ أَطْلَعَكُمُ اللَّهُ عَلَيْهِ اقْرَءُوا إِنْ شِئْتُمْ {فَلاَ تَعْلَمُ نَفْسٌ مَا أُخْفِيَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْيُنٍ جَزَاءً بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ } قَالَ وَكَانَ أَبُو هُرَيْرَةَ يَقْرَؤُهَا مِنْ قُرَّاتِ أَعْيُنٍ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh azza va jalla: ‹Men solih bandalarim uchun hech bir koʻz koʻrmagan, hech bir quloq eshitmagan va hech bir insonning koʻngliga kelmagan narsalarni tayyorlab qoʻydim›, deydi», dedilar. Abu Hurayra: «Alloh sizlarga bildirgan narsalardan tashqarisidir. Xohlasangiz, {Bas, hech bir jon oʻzlari qilib oʻtgan amallariga mukofot uchun ular uchun yashirib qoʻyilgan koʻz quvonchlarini bilmas} (As-Sajda 17) oyatini oʻqinglar», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ азза ва жалла: ‹Мен солиҳ бандаларим учун ҳеч бир кўз кўрмаган, ҳеч бир қулоқ эшитмаган ва ҳеч бир инсоннинг кўнглига келмаган нарсаларни тайёрлаб қўйдим›, дейди», дедилар. Абу Ҳурайра: «Аллоҳ сизларга билдирган нарсалардан ташқарисидир. Хоҳласангиз, {Бас, ҳеч бир жон ўзлари қилиб ўтган амалларига мукофот учун улар учун яшириб қўйилган кўз қувончларини билмас} (Ас-Сажда 17) оятини ўқинглар», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ الْقَعْقَاعِ، عَنْ أَبِي زُرْعَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " أَوَّلُ زُمْرَةٍ تَدْخُلُ الْجَنَّةَ عَلَى صُورَةِ الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ عَلَى ضَوْءِ أَشَدِّ كَوْكَبٍ دُرِّيٍّ فِي السَّمَاءِ إِضَاءَةً لاَ يَبُولُونَ وَلاَ يَتَغَوَّطُونَ وَلاَ يَمْتَخِطُونَ وَلاَ يَتْفِلُونَ أَمْشَاطُهُمُ الذَّهَبُ وَرَشْحُهُمُ الْمِسْكُ وَمَجَامِرُهُمُ الأَلُوَّةُ أَزْوَاجُهُمُ الْحُورُ الْعِينُ أَخْلاَقُهُمْ عَلَى خَلْقِ رَجُلٍ وَاحِدٍ عَلَى صُورَةِ أَبِيهِمْ آدَمَ سِتُّونَ ذِرَاعًا " .
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، مِثْلَ حَدِيثِ ابْنِ فُضَيْلٍ عَنْ عُمَارَةَ.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Jannatga birinchi kiradigan guruh oʻn toʻrtinchi kechadagi toʻlin oy suratida boʻlur. Ulardan keyin kiradiganlar esa osmondagi eng yorqin yulduz nuridek boʻlur. Ular bavl ham qilmaydilar, ich ham boʻshatmaydilar, burun ham qoqmaydilar va tupurmaydilar ham. Taroqlari oltindan, terlari mushkdan, isiriqdonlari udagʻochidandir. Juftlari hur qizlaridir. Xulqlari yagona bir kishining xulqidek boʻlib, otalari Odam suratida, boʻyi oltmish ziroʻdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жаннатга биринчи кирадиган гуруҳ ўн тўртинчи кечадаги тўлин ой суратида бўлур. Улардан кейин кирадиганлар эса осмондаги энг ёрқин юлдуз нуридек бўлур. Улар бавл ҳам қилмайдилар, ич ҳам бўшатмайдилар, бурун ҳам қоқмайдилар ва тупурмайдилар ҳам. Тароқлари олтиндан, терлари мушкдан, исириқдонлари удағочидандир. Жуфтлари ҳур қизларидир. Хулқлари ягона бир кишининг хулқидек бўлиб, оталари Одам суратида, бўйи олтмиш зирўдир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو عُمَرَ الضَّرِيرُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عُثْمَانَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " إِنَّ فِي الْجَنَّةِ شَجَرَةً يَسِيرُ الرَّاكِبُ فِي ظِلِّهَا مِائَةَ سَنَةٍ لاَ يَقْطَعُهَا " . وَاقْرَءُوا إِنْ شِئْتُمْ {وَظِلٍّ مَمْدُودٍ * وَمَاءٍ مَسْكُوبٍ ) .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Jannatda shunday bir daraxt borki, otliq kishi uning soyasida yuz yil yursa ham uni oxiriga yetkaza olmaydi», dedilar. Va: «Xohlasangiz, {va choʻzilgan soyada, hamda quyilib turgan suvda} (Al-Voqiʼa 30-31) oyatini oʻqinglar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жаннатда шундай бир дарахт борки, отлиқ киши унинг соясида юз йил юрса ҳам уни охирига етказа олмайди», дедилар. Ва: «Хоҳласангиз, {ва чўзилган сояда, ҳамда қуйилиб турган сувда} (Ал-Воқиъа 30-31) оятини ўқинглар», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَحْمَدُ بْنُ سِنَانٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " مَا مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ إِلاَّ لَهُ مَنْزِلاَنِ مَنْزِلٌ فِي الْجَنَّةِ وَمَنْزِلٌ فِي النَّارِ فَإِذَا مَاتَ فَدَخَلَ النَّارَ وَرِثَ أَهْلُ الْجَنَّةِ مَنْزِلَهُ فَذَلِكَ قَوْلُهُ تَعَالَى {أُولَئِكَ هُمُ الْوَارِثُونَ } " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan har biringiz uchun ikkita manzil bor: jannatda bir manzil va doʻzaxda bir manzil. Kishi vafot etib doʻzaxga kirsa, jannat ahli uning manzilini meros qilib oladi. Ana shu Alloh taoloning: {Ana oʻshalar meros oluvchilardir} degan soʻzidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан ҳар бирингиз учун иккита манзил бор: жаннатда бир манзил ва дўзахда бир манзил. Киши вафот этиб дўзахга кирса, жаннат аҳли унинг манзилини мерос қилиб олади. Ана шу Аллоҳ таолонинг: {Ана ўшалар мерос олувчилардир} деган сўзидир», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ الْفَضْلِ الْمُقْرِي، حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَجُلاً، مِنَ الأَنْصَارِ أَرْسَلَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَنْ تَعَالَ فَخُطَّ لِي مَسْجِدًا فِي دَارِي أُصَلِّي فِيهِ وَذَلِكَ بَعْدَ مَا عَمِيَ فَجَاءَ فَفَعَلَ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, ansorlardan bir kishi Rasululloh ﷺga: «Kelib, uyimda men namoz oʻqiydigan bir masjid joyini belgilab bering», deb odam yubordi. Bu uning koʻzi koʻr boʻlib qolganidan keyin edi. U zot kelib, shundoq qildilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, ансорлардан бир киши Расулуллоҳ ﷺга: «Келиб, уйимда мен намоз ўқийдиган бир масжид жойини белгилаб беринг», деб одам юборди. Бу унинг кўзи кўр бўлиб қолганидан кейин эди. У зот келиб, шундоқ қилдилар.