وَحَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، عَنْ يَزِيدَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، أَنَّهُ قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ لَهَا فِي كَمْ كُفِّنَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ فِي ثَلاَثَةِ أَثْوَابٍ سَحُولِيَّةٍ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «(Abu Salama soʻradi:) ‹Rasululloh ﷺ nechta libosga kafanlangan edilar?› (deb soʻraganimda) u: ‹Sahulga mansub uchta libosga›, dedi.»Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «(Абу Салама сўради:) ‹Расулуллоҳ ﷺ нечта либосга кафанланган эдилар?› (деб сўраганимда) у: ‹Саҳулга мансуб учта либосга›, деди.»
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي، سَلَمَةَ قَالَ سَمِعْتُ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - تَقُولُ كَانَ يَكُونُ عَلَىَّ الصَّوْمُ مِنْ رَمَضَانَ فَمَا أَسْتَطِيعُ أَنْ أَقْضِيَهُ إِلاَّ فِي شَعْبَانَ الشُّغُلُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَوْ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Mening zimmamda ramazondan (qolgan) roʻza boʻlar, men uni faqat shaʼbon (oyi)da qazo qila olardim, Rasululloh ﷺ tufayli boʻlgan mashgʻulot sababli», — yoki: «Rasululloh ﷺ bilan (band boʻlganim sababli)», (dedi).Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Менинг зиммамда рамазондан (қолган) рўза бўлар, мен уни фақат шаъбон (ойи)да қазо қила олардим, Расулуллоҳ ﷺ туфайли бўлган машғулот сабабли», — ёки: «Расулуллоҳ ﷺ билан (банд бўлганим сабабли)», (деди).
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَمْرٌو النَّاقِدُ، جَمِيعًا عَنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ، - قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، - عَنِ ابْنِ أَبِي لَبِيدٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَ - رضى الله عنها - عَنْ صِيَامِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ كَانَ يَصُومُ حَتَّى نَقُولَ قَدْ صَامَ . وَيُفْطِرُ حَتَّى نَقُولَ قَدْ أَفْطَرَ . وَلَمْ أَرَهُ صَائِمًا مِنْ شَهْرٍ قَطُّ أَكْثَرَ مِنْ صِيَامِهِ مِنْ شَعْبَانَ كَانَ يَصُومُ شَعْبَانَ كُلَّهُ كَانَ يَصُومُ شَعْبَانَ إِلاَّ قَلِيلاً .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «U (shunchalik) roʻza tutardilarki, hatto biz: ‹Roʻza tutdilar›, der edik. Va (shunchalik) roʻza tutmasdilarki, hatto biz: ‹Roʻzani ochdilar›, der edik. Men u zotni Shaʼbon oyidagidan koʻproq roʻza tutgan biror oyni koʻrmadim. U zot Shaʼbonning hammasini roʻza tutardilar, Shaʼbonni ozgina (kunidan) tashqari (toʻla) roʻza tutardilar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «У (шунчалик) рўза тутардиларки, ҳатто биз: ‹Рўза тутдилар›, дер эдик. Ва (шунчалик) рўза тутмасдиларки, ҳатто биз: ‹Рўзани очдилар›, дер эдик. Мен у зотни Шаъбон ойидагидан кўпроқ рўза тутган бирор ойни кўрмадим. У зот Шаъбоннинг ҳаммасини рўза тутардилар, Шаъбонни озгина (кунидан) ташқари (тўла) рўза тутардилар», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، قَالَ تَذَاكَرْنَا لَيْلَةَ الْقَدْرِ فَأَتَيْتُ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ - رضى الله عنه - وَكَانَ لِي صَدِيقًا فَقُلْتُ أَلاَ تَخْرُجُ بِنَا إِلَى النَّخْلِ فَخَرَجَ وَعَلَيْهِ خَمِيصَةٌ فَقُلْتُ لَهُ سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَذْكُرُ لَيْلَةَ الْقَدْرِ فَقَالَ نَعَمْ اعْتَكَفْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْعَشْرَ الْوُسْطَى مِنْ رَمَضَانَ فَخَرَجْنَا صَبِيحَةَ عِشْرِينَ فَخَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " إِنِّي أُرِيتُ لَيْلَةَ الْقَدْرِ وَإِنِّي نَسِيتُهَا - أَوْ أُنْسِيتُهَا - فَالْتَمِسُوهَا فِي الْعَشْرِ الأَوَاخِرِ مِنْ كُلِّ وِتْرٍ وَإِنِّي أُرِيتُ أَنِّي أَسْجُدُ فِي مَاءٍ وَطِينٍ فَمَنْ كَانَ اعْتَكَفَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلْيَرْجِعْ " . قَالَ فَرَجَعْنَا وَمَا نَرَى فِي السَّمَاءِ قَزَعَةً قَالَ وَجَاءَتْ سَحَابَةٌ فَمُطِرْنَا حَتَّى سَالَ سَقْفُ الْمَسْجِدِ وَكَانَ مِنْ جَرِيدِ النَّخْلِ وَأُقِيمَتِ الصَّلاَةُ فَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسْجُدُ فِي الْمَاءِ وَالطِّينِ قَالَ حَتَّى رَأَيْتُ أَثَرَ الطِّينِ فِي جَبْهَتِهِ .
Abu Salama dedi: Biz Laylatul-qadr haqida gaplashdik. Soʻng men doʻstim boʻlgan Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)ning oldiga borib: «Biz bilan xurmozorga chiqmaysizmi?» dedim. Ustlariga xamisa (chiziqli kiyim) yopinib chiqdilar. Men u kishiga: «Siz Rasululloh ﷺ ning Laylatul-qadrni zikr qilganlarini eshitganmisiz?» dedim. U: «Ha. Biz Rasululloh ﷺ bilan birga Ramazonning oʻrta oʻn (kuni)da iʼtikofda boʻldik, soʻng yigirmanchi (kunning) tongida chiqdik. Rasululloh ﷺ bizga xutba qilib: ‹Menga Laylatul-qadr koʻrsatildi, men uni unutdim — yoki: u menga unutdirildi —, bas uni soʻnggi oʻn kechaning har bir toq (kechasi)da axtaringlar. Va menga oʻzimni suv va loyda sajda qilayotganim koʻrsatildi. Shunday ekan, kim Rasululloh ﷺ bilan birga iʼtikofda boʻlgan boʻlsa, qaytib kelsin›, dedilar», dedi. (Abu Said) dedi: Biz qaytdik, osmonda bir boʻlak ham bulut koʻrmasdik. (Abu Said) dedi: Soʻng bir bulut keldi-yu, bizga yomgʻir yogʻdi, hatto xurmo shoxlaridan qilingan masjid shipi oqib ketdi. Namozga iqomat aytildi, shunda men Rasululloh ﷺ ning suv va loyda sajda qilayotganlarini koʻrdim. (Abu Said) dedi: Hatto men peshonalarida loy izini koʻrdim.Абу Салама деди: Биз Лайлатул-қадр ҳақида гаплашдик. Сўнг мен дўстим бўлган Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)нинг олдига бориб: «Биз билан хурмозорга чиқмайсизми?» дедим. Устларига хамиса (чизиқли кийим) ёпиниб чиқдилар. Мен у кишига: «Сиз Расулуллоҳ ﷺ нинг Лайлатул-қадрни зикр қилганларини эшитганмисиз?» дедим. У: «Ҳа. Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга Рамазоннинг ўрта ўн (куни)да иътикофда бўлдик, сўнг йигирманчи (куннинг) тонгида чиқдик. Расулуллоҳ ﷺ бизга хутба қилиб: ‹Менга Лайлатул-қадр кўрсатилди, мен уни унутдим — ёки: у менга унутдирилди —, бас уни сўнгги ўн кечанинг ҳар бир тоқ (кечаси)да ахтаринглар. Ва менга ўзимни сув ва лойда сажда қилаётганим кўрсатилди. Шундай экан, ким Расулуллоҳ ﷺ билан бирга иътикофда бўлган бўлса, қайтиб келсин›, дедилар», деди. (Абу Саид) деди: Биз қайтдик, осмонда бир бўлак ҳам булут кўрмасдик. (Абу Саид) деди: Сўнг бир булут келди-ю, бизга ёмғир ёғди, ҳатто хурмо шохларидан қилинган масжид шипи оқиб кетди. Намозга иқомат айтилди, шунда мен Расулуллоҳ ﷺ нинг сув ва лойда сажда қилаётганларини кўрдим. (Абу Саид) деди: Ҳатто мен пешоналарида лой изини кўрдим.
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ يَحْيَى، - وَهُوَ ابْنُ أَبِي كَثِيرٍ - أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ، أَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ قَيْسٍ، أُخْتَ الضَّحَّاكِ بْنِ قَيْسٍ أَخْبَرَتْهُ أَنَّ أَبَا حَفْصِ بْنَ الْمُغِيرَةِ الْمَخْزُومِيَّ طَلَّقَهَا ثَلاَثًا ثُمَّ انْطَلَقَ إِلَى الْيَمَنِ فَقَالَ لَهَا أَهْلُهُ لَيْسَ لَكِ عَلَيْنَا نَفَقَةٌ . فَانْطَلَقَ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ فِي نَفَرٍ فَأَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي بَيْتِ مَيْمُونَةَ فَقَالُوا إِنَّ أَبَا حَفْصٍ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ ثَلاَثًا فَهَلْ لَهَا مِنْ نَفَقَةٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَيْسَتْ لَهَا نَفَقَةٌ وَعَلَيْهَا الْعِدَّةُ " . وَأَرْسَلَ إِلَيْهَا " أَنْ لاَ تَسْبِقِينِي بِنَفْسِكِ " . وَأَمَرَهَا أَنْ تَنْتَقِلَ إِلَى أُمِّ شَرِيكٍ ثُمَّ أَرْسَلَ إِلَيْهَا " أَنَّ أُمَّ شَرِيكٍ يَأْتِيهَا الْمُهَاجِرُونَ الأَوَّلُونَ فَانْطَلِقِي إِلَى ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ الأَعْمَى فَإِنَّكِ إِذَا وَضَعْتِ خِمَارَكِ لَمْ يَرَكِ " . فَانْطَلَقَتْ إِلَيْهِ فَلَمَّا مَضَتْ عِدَّتُهَا أَنْكَحَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أُسَامَةَ بْنَ زَيْدِ بْنِ حَارِثَةَ.
Fotima bint Qays (roziyallohu anho) — ad-Dahhok ibn Qaysning singlisi — dan rivoyat qilinadi: Abu Hafs ibn al-Mugʻira al-Maxzumiy uni uch (taloq bilan) taloq qildi, soʻng Yamanga joʻnab ketdi. Uning ahli (Fotimaga): «Bizning zimmamizda senga nafaqa yoʻq», dedilar. Xolid ibn Valid bir necha kishi bilan kelib Maymunaning uyida Rasululloh ﷺ ning oldiga keldilar va: «Abu Hafs xotinini uch (taloq bilan) taloq qildi, unga nafaqa bormi?» dedilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Unga nafaqa yoʻq, lekin zimmasida idda (oʻtkazish) bor», dedilar. Va unga: «Oʻzing haqingda mendan oldin (qaror) qabul qilib qoʻyma (turmush qurma)», deb (xabar) yubordilar. Soʻng unga Ummu Sharikning oldiga koʻchib oʻtishni buyurdilar. Keyin unga: «Ummu Sharikning oldiga muhojirlarning avvalgilari (koʻp) kelib turishadi. Sen koʻr Ibn Ummu Maktumning oldiga bor, chunki sen roʻmolingni yechganingda u seni koʻrmaydi», deb (xabar) yubordilar. (Fotima) uning oldiga joʻnadi. Idda(si) oʻtgach, Rasululloh ﷺ uni Usoma ibn Zayd ibn Horisaga nikohlab berdilar.Фотима бинт Қайс (розияллоҳу анҳо) — ад-Даҳҳок ибн Қайснинг синглиси — дан ривоят қилинади: Абу Ҳафс ибн ал-Муғира ал-Махзумий уни уч (талоқ билан) талоқ қилди, сўнг Яманга жўнаб кетди. Унинг аҳли (Фотимага): «Бизнинг зиммамизда сенга нафақа йўқ», дедилар. Холид ибн Валид бир неча киши билан келиб Маймунанинг уйида Расулуллоҳ ﷺ нинг олдига келдилар ва: «Абу Ҳафс хотинини уч (талоқ билан) талоқ қилди, унга нафақа борми?» дедилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Унга нафақа йўқ, лекин зиммасида идда (ўтказиш) бор», дедилар. Ва унга: «Ўзинг ҳақингда мендан олдин (қарор) қабул қилиб қўйма (турмуш қурма)», деб (хабар) юбордилар. Сўнг унга Умму Шарикнинг олдига кўчиб ўтишни буюрдилар. Кейин унга: «Умму Шарикнинг олдига муҳожирларнинг аввалгилари (кўп) келиб туришади. Сен кўр Ибн Умму Мактумнинг олдига бор, чунки сен рўмолингни ечганингда у сени кўрмайди», деб (хабар) юбордилар. (Фотима) унинг олдига жўнади. Идда(си) ўтгач, Расулуллоҳ ﷺ уни Усома ибн Зайд ибн Ҳорисага никоҳлаб бердилар.
وَحَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، أَخْبَرَنَا حَبَّانُ بْنُ هِلاَلٍ، أَخْبَرَنَا أَبَانٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَا سَلَمَةَ حَدَّثَهُ أَنَّهُ، دَخَلَ عَلَى عَائِشَةَ فَذَكَرَ مِثْلَهُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan boshqa isnod bilan shunga oʻxshashi rivoyat qilinadi: Abu Salama uning huzuriga kirgani(ni aytdi).Оиша (розияллоҳу анҳо)дан бошқа иснод билан шунга ўхшаши ривоят қилинади: Абу Салама унинг ҳузурига киргани(ни айтди).
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، كَانَ يُصَلِّي لَهُمْ فَيُكَبِّرُ كُلَّمَا خَفَضَ وَرَفَعَ فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ وَاللَّهِ إِنِّي لأَشْبَهُكُمْ صَلاَةً بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Hurayra ularga namoz oʻqib berar, har egilganda va koʻtarilganda takbir aytar edi. (Namozdan) chiqqach: «Vallohi, men namozda oraingizdagi Rasululloh ﷺ ning namoziga eng oʻxshashingizdirman», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Ҳурайра уларга намоз ўқиб берар, ҳар эгилганда ва кўтарилганда такбир айтар эди. (Намоздан) чиққач: «Валлоҳи, мен намозда ораингиздаги Расулуллоҳ ﷺ нинг намозига энг ўхшашингиздирман», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِهْرَانَ الرَّازِيُّ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، كَانَ يُكَبِّرُ فِي الصَّلاَةِ كُلَّمَا رَفَعَ وَوَضَعَ . فَقُلْنَا يَا أَبَا هُرَيْرَةَ مَا هَذَا التَّكْبِيرُ قَالَ إِنَّهَا لَصَلاَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Hurayra namozda har koʻtarilganida va egilganida takbir aytar edi. Biz: «Ey Abu Hurayra, bu takbir nima?» dedik. U: «Albatta bu Rasululloh ﷺ ning namozidir», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Ҳурайра намозда ҳар кўтарилганида ва эгилганида такбир айтар эди. Биз: «Эй Абу Ҳурайра, бу такбир нима?» дедик. У: «Албатта бу Расулуллоҳ ﷺ нинг намозидир», деди.
حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَابْنُ أَبِي عُمَرَ، جَمِيعًا عَنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ،
- وَاللَّفْظُ لاِبْنِ أَبِي عُمَرَ - حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، قَالَ كُنْتُ أَرَى الرُّؤْيَا
أُعْرَى مِنْهَا غَيْرَ أَنِّي لاَ أُزَمَّلُ حَتَّى لَقِيتُ أَبَا قَتَادَةَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ
اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " الرُّؤْيَا مِنَ اللَّهِ وَالْحُلْمُ مِنَ الشَّيْطَانِ فَإِذَا حَلَمَ أَحَدُكُمْ حُلْمًا
يَكْرَهُهُ فَلْيَنْفُثْ عَنْ يَسَارِهِ ثَلاَثًا وَلْيَتَعَوَّذْ بِاللَّهِ مِنْ شَرِّهَا فَإِنَّهَا لَنْ تَضُرَّهُ " .
Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: men Rasululloh ﷺ ning shunday deganlarini eshitganman: «Yaxshi tush (ruʼyo) Allohdan, yomon tush (hulm) esa shaytondandir. Bas, biringiz oʻziga yoqmaydigan tush koʻrsa, chap tomoniga uch marta tupursin va uning yomonligidan Allohga panoh tilasin, shunda u (tush) unga zarar yetkazmaydi».Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деганларини эшитганман: «Яхши туш (руъё) Аллоҳдан, ёмон туш (ҳулм) эса шайтондандир. Бас, бирингиз ўзига ёқмайдиган туш кўрса, чап томонига уч марта тупурсин ва унинг ёмонлигидан Аллоҳга паноҳ тиласин, шунда у (туш) унга зарар етказмайди».
وَحَدَّثَنَاهُ قُتَيْبَةُ، وَمُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، عَنِ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى،
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ يَعْنِي الثَّقَفِيَّ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ،
كُلُّهُمْ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَفِي حَدِيثِ الثَّقَفِيِّ قَالَ أَبُو سَلَمَةَ فَإِنْ كُنْتُ لأَرَى
الرُّؤْيَا . وَلَيْسَ فِي حَدِيثِ اللَّيْثِ وَابْنِ نُمَيْرٍ قَوْلُ أَبِي سَلَمَةَ إِلَى آخِرِ الْحَدِيثِ . وَزَادَ ابْنُ
رُمْحٍ فِي رِوَايَةِ هَذَا الْحَدِيثِ " وَلْيَتَحَوَّلْ عَنْ جَنْبِهِ الَّذِي كَانَ عَلَيْهِ " .
Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan mana shu isnod bilan rivoyat qilinadi. Saqafiyning hadisida Abu Salama dedi: «Men shunday tush koʻrardim...» (deb keladi). Lays va Ibn Numayrning hadisida esa Abu Salamaning hadis oxiriga qadar boʻlgan soʻzi yoʻq. Ibn Rumh bu hadis rivoyatida shuni ziyoda qildi: «Va u (kishi) yotgan tomonidan boshqa tomoniga oʻgirilsin».Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан мана шу иснод билан ривоят қилинади. Сақафийнинг ҳадисида Абу Салама деди: «Мен шундай туш кўрардим...» (деб келади). Лайс ва Ибн Нумайрнинг ҳадисида эса Абу Саламанинг ҳадис охирига қадар бўлган сўзи йўқ. Ибн Румҳ бу ҳадис ривоятида шуни зиёда қилди: «Ва у (киши) ётган томонидан бошқа томонига ўгирилсин».
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ خَلاَّدٍ الْبَاهِلِيُّ، وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَكَمِ، قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ،
بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَبْدِ رَبِّهِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، قَالَ إِنْ كُنْتُ لأَرَى الرُّؤْيَا
تُمْرِضُنِي - قَالَ - فَلَقِيتُ أَبَا قَتَادَةَ فَقَالَ وَأَنَا كُنْتُ لأَرَى الرُّؤْيَا فَتُمْرِضُنِي حَتَّى سَمِعْتُ
رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ مِنَ اللَّهِ فَإِذَا رَأَى أَحَدُكُمْ مَا يُحِبُّ
فَلاَ يُحَدِّثُ بِهَا إِلاَّ مَنْ يُحِبُّ وَإِنْ رَأَى مَا يَكْرَهُ فَلْيَتْفِلْ عَنْ يَسَارِهِ ثَلاَثًا وَلْيَتَعَوَّذْ بِاللَّهِ مِنْ
شَرِّ الشَّيْطَانِ وَشَرِّهَا وَلاَ يُحَدِّثْ بِهَا أَحَدًا فَإِنَّهَا لَنْ تَضُرَّهُ " .
Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Salama dedi: men shunday tush koʻrardimki, u meni kasal qilardi. Bas, men Abu Qatodaga roʻbaroʻ boʻldim, u dedi: men ham shunday tush koʻrardimki, u meni kasal qilardi. Nihoyat men Rasululloh ﷺ ning shunday deganlarini eshitdim: «Yaxshi tush Allohdandir. Bas, biringiz oʻzi sevadigan narsani koʻrsa, uni faqat oʻzi sevadigan kishigagina aytsin. Agar oʻziga yoqmaydigan narsani koʻrsa, chap tomoniga uch marta tupursin va shaytonning yomonligidan hamda uning (tushning) yomonligidan Allohga panoh tilasin, va uni hech kimga aytmasin, shunda u unga zarar yetkazmaydi».Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Салама деди: мен шундай туш кўрардимки, у мени касал қиларди. Бас, мен Абу Қатодага рўбарў бўлдим, у деди: мен ҳам шундай туш кўрардимки, у мени касал қиларди. Ниҳоят мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деганларини эшитдим: «Яхши туш Аллоҳдандир. Бас, бирингиз ўзи севадиган нарсани кўрса, уни фақат ўзи севадиган кишигагина айтсин. Агар ўзига ёқмайдиган нарсани кўрса, чап томонига уч марта тупурсин ва шайтоннинг ёмонлигидан ҳамда унинг (тушнинг) ёмонлигидан Аллоҳга паноҳ тиласин, ва уни ҳеч кимга айтмасин, шунда у унга зарар етказмайди».
وَحَدَّثَنِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ،
بِهَذَا الإِسْنَادِ سَوَاءً .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: (ushbu hadis) yuqoridagidek aynan rivoyat qilingan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: (ушбу ҳадис) юқоридагидек айнан ривоят қилинган.
وَحَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا عِيسَى، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، ح قَالَ وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ هِشَامٍ، كِلاَهُمَا عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِهِ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan Nabiy ﷺ dan shunga oʻxshashi rivoyat qilinadi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан Набий ﷺ дан шунга ўхшаши ривоят қилинади.
وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَمْرٍو، - يَعْنِي الأَوْزَاعِيَّ - حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ أُقِيمَتِ الصَّلاَةُ وَصَفَّ النَّاسُ صُفُوفَهُمْ وَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَامَ مَقَامَهُ فَأَوْمَأَ إِلَيْهِمْ بِيَدِهِ أَنْ " مَكَانَكُمْ " . فَخَرَجَ وَقَدِ اغْتَسَلَ وَرَأْسُهُ يَنْطِفُ الْمَاءَ فَصَلَّى بِهِمْ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Iqomat aytildi va odamlar saflarini togʻrilab turdilar, Rasululloh ﷺ chiqib, joylariga (oʻrinlariga) turdilar. Soʻng qoʻllari bilan ularga: «Joyingizda (turaveringlar)», deb ishora qildilar. Soʻng gʻusl qilib, boshlaridan suv tomib turgan holda chiqdilar va ularga (imom boʻlib) namoz oʻqidilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Иқомат айтилди ва одамлар сафларини тоғрилаб турдилар, Расулуллоҳ ﷺ чиқиб, жойларига (ўринларига) турдилар. Сўнг қўллари билан уларга: «Жойингизда (тураверинглар)», деб ишора қилдилар. Сўнг ғусл қилиб, бошларидан сув томиб турган ҳолда чиқдилар ва уларга (имом бўлиб) намоз ўқидилар.
وَحَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ الصَّلاَةَ، كَانَتْ تُقَامُ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَيَأْخُذُ النَّاسُ مَصَافَّهُمْ قَبْلَ أَنْ يَقُومَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مَقَامَهُ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ uchun namozga iqomat aytilar, Nabiy ﷺ oʻz joylariga (oʻrinlariga) turishlaridan oldin odamlar saflarini egallar edilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ учун намозга иқомат айтилар, Набий ﷺ ўз жойларига (ўринларига) туришларидан олдин одамлар сафларини эгаллар эдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِهْرَانَ الرَّازِيُّ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، حَدَّثَهُمْ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَنَتَ بَعْدَ الرَّكْعَةِ فِي صَلاَةٍ شَهْرًا إِذَا قَالَ " سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ " . يَقُولُ فِي قُنُوتِهِ " اللَّهُمَّ أَنْجِ الْوَلِيدَ بْنَ الْوَلِيدِ اللَّهُمَّ نَجِّ سَلَمَةَ بْنَ هِشَامٍ اللَّهُمَّ نَجِّ عَيَّاشَ بْنَ أَبِي رَبِيعَةَ اللَّهُمَّ نَجِّ الْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ اللَّهُمَّ اشْدُدْ وَطْأَتَكَ عَلَى مُضَرَ اللَّهُمَّ اجْعَلْهَا عَلَيْهِمْ سِنِينَ كَسِنِي يُوسُفَ " . قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ ثُمَّ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَرَكَ الدُّعَاءَ بَعْدُ فَقُلْتُ أُرَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ تَرَكَ الدُّعَاءَ لَهُمْ - قَالَ - فَقِيلَ وَمَا تَرَاهُمْ قَدْ قَدِمُوا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bir oy davomida namozda rukudan keyin qunut aytdilar. «Allohu samiʼa liman hamidah» deganlarida, qunutlarida derdilar: «Allohumma! al-Valid ibn al-Validni najot bergin. Allohumma! Salama ibn Hishomni najot bergin. Allohumma! Ayyosh ibn Abu Rabiani najot bergin. Allohumma! moʻminlarning ojizlarini najot bergin. Allohumma! Muzar (qabilasi)ga azobingni qattiq qilgin. Allohumma! uni ularga Yusuf (zamonidagi qahatchilik) yillaridek (qahatchilik) yillari qilgin». Abu Hurayra dedi: soʻng men Rasululloh ﷺ ni bu duoni keyinroq tark qilganlarini koʻrdim. Shunda men: «Rasululloh ﷺ ular uchun qilgan duoni tark qilganlarini koʻraman», dedim. (Roviy) dedi: shunda: «Ularning (yaʼni duo qilinganlarning) qaytib kelganliklarini koʻrmayapsanmi?» deyildi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бир ой давомида намозда рукудан кейин қунут айтдилар. «Аллоҳу самиъа лиман ҳамидаҳ» деганларида, қунутларида дердилар: «Аллоҳумма! ал-Валид ибн ал-Валидни нажот бергин. Аллоҳумма! Салама ибн Ҳишомни нажот бергин. Аллоҳумма! Айёш ибн Абу Рабиани нажот бергин. Аллоҳумма! мўминларнинг ожизларини нажот бергин. Аллоҳумма! Музар (қабиласи)га азобингни қаттиқ қилгин. Аллоҳумма! уни уларга Юсуф (замонидаги қаҳатчилик) йилларидек (қаҳатчилик) йиллари қилгин». Абу Ҳурайра деди: сўнг мен Расулуллоҳ ﷺ ни бу дуони кейинроқ тарк қилганларини кўрдим. Шунда мен: «Расулуллоҳ ﷺ улар учун қилган дуони тарк қилганларини кўраман», дедим. (Ровий) деди: шунда: «Уларнинг (яъни дуо қилинганларнинг) қайтиб келганликларини кўрмаяпсанми?» дейилди.
وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْنَمَا هُوَ يُصَلِّي الْعِشَاءَ إِذْ قَالَ " سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ " . ثُمَّ قَالَ قَبْلَ أَنْ يَسْجُدَ " اللَّهُمَّ نَجِّ عَيَّاشَ بْنَ أَبِي رَبِيعَةَ " . ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ الأَوْزَاعِيِّ إِلَى قَوْلِهِ " كَسِنِي يُوسُفَ " . وَلَمْ يَذْكُرْ مَا بَعْدَهُ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ xuftonni oʻqiyotganlarida: «Samiʼallohu liman hamidah (Alloh Oʻziga hamd aytganni eshitdi)», dedilar. Soʻng sajdaga ketishlaridan oldin: «Allohumma! Ayyosh ibn Abu Robiʼani qutqargin», dedilar. Soʻng (roviy) Avzoiyning hadisi misli ‹Yusufning yillariga oʻxshash› degan soʻzlarigacha zikr qildi va undan keyingisini zikr qilmadi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ хуфтонни ўқиётганларида: «Самиъаллоҳу лиман ҳамидаҳ (Аллоҳ Ўзига ҳамд айтганни эшитди)», дедилар. Сўнг саждага кетишларидан олдин: «Аллоҳумма! Айёш ибн Абу Робиъани қутқаргин», дедилар. Сўнг (ровий) Авзоийнинг ҳадиси мисли ‹Юсуфнинг йилларига ўхшаш› деган сўзларигача зикр қилди ва ундан кейингисини зикр қилмади.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، حَدَّثَنَا أَبَانُ بْنُ يَزِيدَ، وَحَرْبُ بْنُ شَدَّادٍ،
عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم
. بِمِثْلِ رِوَايَةِ حَجَّاجٍ حَدِيثَ أَبِي هُرَيْرَةَ خَاصَّةً وَلَمْ يَذْكُرْ حَدِيثَ أَسْمَاءَ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ — Hajjojning rivoyati misli, faqat Abu Hurayraning hadisini (rivoyat qildi) va Asmoning hadisini zikr qilmadi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ — Ҳажжожнинг ривояти мисли, фақат Абу Ҳурайранинг ҳадисини (ривоят қилди) ва Асмонинг ҳадисини зикр қилмади.
وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ يَحْيَى، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَلَمَةَ، ح وَحَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ بِشْرٍ الْحَرِيرِيُّ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ، - يَعْنِي ابْنَ سَلاَّمٍ - عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ، أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ عَنْ صَلاَةِ، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . بِمِثْلِهِ غَيْرَ أَنَّ فِي حَدِيثِهِمَا تِسْعَ رَكَعَاتٍ قَائِمًا يُوتِرُ مِنْهُنَّ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: u Rasululloh ﷺ ning (kechadagi) namozlari haqida soʻralgan ekan. (Yuqoridagi hadis) kabi, faqat bu hadisda: «toʻqqiz rakʼatni tik turgan holda oʻqirdilar, ulardan birini vitr qilardilar», deyilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: у Расулуллоҳ ﷺ нинг (кечадаги) намозлари ҳақида сўралган экан. (Юқоридаги ҳадис) каби, фақат бу ҳадисда: «тўққиз ракъатни тик турган ҳолда ўқирдилар, улардан бирини витр қилардилар», дейилган.