Abu Umoma ibn Sahl ibn Hunayf

حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ، قال: حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ، قال: حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ، عَنْ حَكِيمِ بْنِ حَكِيمِ بْنِ عَبَّادِ بْنِ حُنَيْفٍ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ، قَالَ كَتَبَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ إِلَى أَبِي عُبَيْدَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ اللَّهُ وَرَسُولُهُ مَوْلَى مَنْ لاَ مَوْلَى لَهُ وَالْخَالُ وَارِثُ مَنْ لاَ وَارِثَ لَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنْ عَائِشَةَ وَالْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِيكَرِبَ ‏.‏ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Abu Umoma ibn Sahl ibn Hunayf (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Umar ibn al-Xattob Abu Ubaydaga yozib (xabar berdiki): Rasululloh ﷺ: «Alloh va Uning Rasuli kimning egasi (vorisi) boʻlmasa, oʻshaning egasidir. Togʻa esa kimning vorisi boʻlmasa, oʻshaning vorisidir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu bobda Oisha va Miqdom ibn Maʼdiykaribdan ham (rivoyat) bor. Bu hadis hasan sahihdir.Абу Умома ибн Саҳл ибн Ҳунайф (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Умар ибн ал-Хаттоб Абу Убайдага ёзиб (хабар бердики): Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ ва Унинг Расули кимнинг эгаси (вориси) бўлмаса, ўшанинг эгасидир. Тоға эса кимнинг вориси бўлмаса, ўшанинг ворисидир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу бобда Оиша ва Миқдом ибн Маъдийкарибдан ҳам (ривоят) бор. Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ، أَنَّ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ، أَشْرَفَ يَوْمَ الدَّارِ فَقَالَ أَنْشُدُكُمُ اللَّهَ أَتَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ يَحِلُّ دَمُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ إِلاَّ بِإِحْدَى ثَلاَثٍ زِنًا بَعْدَ إِحْصَانٍ أَوِ ارْتِدَادٍ بَعْدَ إِسْلاَمٍ أَوْ قَتْلِ نَفْسٍ بِغَيْرِ حَقٍّ فَقُتِلَ بِهِ ‏"‏ ‏.‏ فَوَاللَّهِ مَا زَنَيْتُ فِي جَاهِلِيَّةٍ وَلاَ فِي إِسْلاَمٍ وَلاَ ارْتَدَدْتُ مُنْذُ بَايَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلاَ قَتَلْتُ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ فَبِمَ تَقْتُلُونَنِي قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ وَعَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ ‏.‏ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ ‏.‏ وَرَوَاهُ حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ فَرَفَعَهُ ‏.‏ وَرَوَى يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ هَذَا الْحَدِيثَ فَأَوْقَفُوهُ وَلَمْ يَرْفَعُوهُ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ عُثْمَانَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مَرْفُوعًا ‏.

Usmon ibn Affon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U zot (uy qamal qilingan) kun odamlarga yuqoridan qarab turib: «Sizlardan Alloh nomi bilan soʻrayman! Rasululloh ﷺning: ‹Musulmon kishining qoni faqat uch holatdan biri bilangina halol boʻladi: uylanganidan keyin zino qilish, yoki Islomdan keyin dindan qaytish, yoki nohaq jon olib, oʻzi ham shu sababli oʻldirilishi›, deganlarini bilasizlarmi?», dedi. Soʻng: «Allohga qasamki, men na johiliyatda, na Islomda zino qilganman, na Rasululloh ﷺga bayʼat berganimdan beri dindan qaytganman, na Alloh harom qilgan jonni oʻldirganman. Endi meni nima uchun oʻldirmoqchisizlar?», dedi. Abu Iso aytdi: Bu bobda Ibn Masʼud, Oisha va Ibn Abbosdan ham (rivoyatlar) bor. Bu hadis hasandir.Усмон ибн Аффон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У зот (уй қамал қилинган) кун одамларга юқоридан қараб туриб: «Сизлардан Аллоҳ номи билан сўрайман! Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Мусулмон кишининг қони фақат уч ҳолатдан бири билангина ҳалол бўлади: уйланганидан кейин зино қилиш, ёки Исломдан кейин диндан қайтиш, ёки ноҳақ жон олиб, ўзи ҳам шу сабабли ўлдирилиши›, деганларини биласизларми?», деди. Сўнг: «Аллоҳга қасамки, мен на жоҳилиятда, на Исломда зино қилганман, на Расулуллоҳ ﷺга байъат берганимдан бери диндан қайтганман, на Аллоҳ ҳаром қилган жонни ўлдирганман. Энди мени нима учун ўлдирмоқчисизлар?», деди. Абу Исо айтди: Бу бобда Ибн Масъуд, Оиша ва Ибн Аббосдан ҳам (ривоятлар) бор. Бу ҳадис ҳасандир.

حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُرَيْرِيُّ الْبَلْخِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ، عَنْ بَعْضِ، أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ بَيْنَمَا أَنَا نَائِمٌ رَأَيْتُ النَّاسَ يُعْرَضُونَ عَلَىَّ وَعَلَيْهِمْ قُمُصٌ مِنْهَا مَا يَبْلُغُ الثُّدِيَّ وَمِنْهَا مَا يَبْلُغُ أَسْفَلَ مِنْ ذَلِكَ فَعُرِضَ عَلَىَّ عُمَرُ وَعَلَيْهِ قَمِيصٌ يَجُرُّهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا فَمَا أَوَّلْتَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏"‏ الدِّينَ ‏"‏ ‏.‏

Abu Umoma ibn Sahl ibn Hunayf (rahimahulloh) Paygʻambar ﷺning baʼzi sahobalaridan rivoyat qiladiki, Paygʻambar ﷺ: «Men uxlab yotganimda odamlarning menga koʻrsatilayotganini koʻrdim, ularning ustida koʻylaklar bor edi; ulardan baʼzilari koʻkraklarigacha yetar, baʼzilari esa undan pastroqqa yetardi. Soʻng menga Umar koʻrsatildi, uning ustida (yerda) sudralib turadigan koʻylak bor edi», dedilar. Sahobalar: «Buni nimaga taʼbir qildingiz, ey Rasululloh?», deb soʻrashdi. U zot: «Dinga», dedilar.Абу Умома ибн Саҳл ибн Ҳунайф (раҳимаҳуллоҳ) Пайғамбар ﷺнинг баъзи саҳобаларидан ривоят қиладики, Пайғамбар ﷺ: «Мен ухлаб ётганимда одамларнинг менга кўрсатилаётганини кўрдим, уларнинг устида кўйлаклар бор эди; улардан баъзилари кўкракларигача етар, баъзилари эса ундан пастроққа етарди. Сўнг менга Умар кўрсатилди, унинг устида (ерда) судралиб турадиган кўйлак бор эди», дедилар. Саҳобалар: «Буни нимага таъбир қилдингиз, эй Расулуллоҳ?», деб сўрашди. У зот: «Динга», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ ‏.‏ قَالَ وَهَذَا أَصَحُّ ‏.‏

Abu Umoma ibn Sahl ibn Hunayf Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan, u Paygʻambar ﷺdan shunga oʻxshash maʼnoda rivoyat qiladi. Abu Iso aytdi: Bu (rivoyat) eng sahihroqdir.Абу Умома ибн Саҳл ибн Ҳунайф Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан, у Пайғамбар ﷺдан шунга ўхшаш маънода ривоят қилади. Абу Исо айтди: Бу (ривоят) энг саҳиҳроқдир.