Abu Umoma ibn Sahl ibn Hunayf

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، فِي حَدِيثِهِ عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ مِسْكِينَةً مَرِضَتْ فَأُخْبِرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِمَرَضِهَا وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَعُودُ الْمَسَاكِينَ وَيَسْأَلُ عَنْهُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِذَا مَاتَتْ فَآذِنُونِي ‏"‏ ‏.‏ فَأُخْرِجَ بِجَنَازَتِهَا لَيْلاً وَكَرِهُوا أَنْ يُوقِظُوا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا أَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أُخْبِرَ بِالَّذِي كَانَ مِنْهَا فَقَالَ ‏"‏ أَلَمْ آمُرْكُمْ أَنْ تُؤْذِنُونِي بِهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَرِهْنَا أَنْ نُوقِظَكَ لَيْلاً ‏.‏ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى صَفَّ بِالنَّاسِ عَلَى قَبْرِهَا وَكَبَّرَ أَرْبَعَ تَكْبِيرَاتٍ ‏.‏

Abu Umama ibn Sahl ibn Hunayf (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Bir kambagʻal ayol kasal boʻlib qoldi. Rasululloh ﷺga uning kasalligi haqida xabar berildi. Rasululloh ﷺ kambagʻallarni yoʻqlab borar va ular haqida soʻrar edilar. Rasululloh ﷺ: «Agar u vafot etsa, menga xabar beringlar», dedilar. Uning janozasi kechasi olib chiqildi va sahobalar Rasululloh ﷺni uygʻotishni yoqtirmadilar. Rasululloh ﷺ tongga chiqqanlarida, u ayolga nima boʻlgani haqida xabar berildi. Shunda u zot: «Men sizlarga u haqida menga xabar berishni buyurmaganmidim?», dedilar. Ular: «Ey Rasululloh, sizni kechasi uygʻotishni yoqtirmadik», dedilar. Bas, Rasululloh ﷺ chiqib, uning qabri oldida odamlarni saf qildilar va toʻrt marta takbir aytdilar.Абу Умама ибн Саҳл ибн Ҳунайф (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Бир камбағал аёл касал бўлиб қолди. Расулуллоҳ ﷺга унинг касаллиги ҳақида хабар берилди. Расулуллоҳ ﷺ камбағалларни йўқлаб борар ва улар ҳақида сўрар эдилар. Расулуллоҳ ﷺ: «Агар у вафот этса, менга хабар беринглар», дедилар. Унинг жанозаси кечаси олиб чиқилди ва саҳобалар Расулуллоҳ ﷺни уйғотишни ёқтирмадилар. Расулуллоҳ ﷺ тонгга чиққанларида, у аёлга нима бўлгани ҳақида хабар берилди. Шунда у зот: «Мен сизларга у ҳақида менга хабар беришни буюрмаганмидим?», дедилар. Улар: «Эй Расулуллоҳ, сизни кечаси уйғотишни ёқтирмадик», дедилар. Бас, Расулуллоҳ ﷺ чиқиб, унинг қабри олдида одамларни саф қилдилар ва тўрт марта такбир айтдилар.

أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ حَدَّثَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو أُمَامَةَ بْنُ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ، أَنَّهُ قَالَ اشْتَكَتِ امْرَأَةٌ بِالْعَوَالِي مِسْكِينَةٌ فَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَسْأَلُهُمْ عَنْهَا وَقَالَ ‏"‏ إِنْ مَاتَتْ فَلاَ تَدْفِنُوهَا حَتَّى أُصَلِّيَ عَلَيْهَا ‏"‏ ‏.‏ فَتُوُفِّيَتْ فَجَاءُوا بِهَا إِلَى الْمَدِينَةِ بَعْدَ الْعَتَمَةِ فَوَجَدُوا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ نَامَ فَكَرِهُوا أَنْ يُوقِظُوهُ فَصَلُّوا عَلَيْهَا وَدَفَنُوهَا بِبَقِيعِ الْغَرْقَدِ فَلَمَّا أَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَاءُوا فَسَأَلَهُمْ عَنْهَا فَقَالُوا قَدْ دُفِنَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَقَدْ جِئْنَاكَ فَوَجَدْنَاكَ نَائِمًا فَكَرِهْنَا أَنْ نُوقِظَكَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَانْطَلِقُوا ‏"‏ ‏.‏ فَانْطَلَقَ يَمْشِي وَمَشَوْا مَعَهُ حَتَّى أَرَوْهُ قَبْرَهَا فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَصَفُّوا وَرَاءَهُ فَصَلَّى عَلَيْهَا وَكَبَّرَ أَرْبَعًا ‏.‏

Abu Umoma ibn Sahl ibn Hunayf (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Avoliyda bir kambagʻal ayol kasal boʻlib qoldi. Paygʻambar ﷺ uning ahvolini soʻrab turar edilar va: «Agar u vafot etsa, men unga namoz oʻqimagunimcha uni dafn qilmanglar», dedilar. Ayol vafot etdi va uni tun qorongʻusi kirgach Madinaga olib keldilar. Rasululloh ﷺni uyquga ketgan holda topdilar va u zotni uygʻotishni yoqtirmadilar. Shunda unga namoz oʻqib, Baqiul-Gʻarqadda dafn qildilar. Rasululloh ﷺ tongda uygʻonganlarida, ular kelishdi, u zot ularning ayol haqida soʻradilar. Ular: «Ey Allohning Rasuli, u dafn qilindi. Biz sizning oldingizga kelib, uyquga ketgan holda topgan edik, sizni uygʻotishni yoqtirmadik», dedilar. U zot: «Yuringlar», dedilar. Soʻng u zot piyoda yurdilar, ular ham u zot bilan birga yurishdi, toki uning qabrini koʻrsatishdi. Rasululloh ﷺ turdilar, ular u zotning ortida saf tortishdi, u zot unga namoz oʻqib, toʻrt marta takbir aytdilar.Абу Умома ибн Саҳл ибн Ҳунайф (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аволийда бир камбағал аёл касал бўлиб қолди. Пайғамбар ﷺ унинг аҳволини сўраб турар эдилар ва: «Агар у вафот этса, мен унга намоз ўқимагунимча уни дафн қилманглар», дедилар. Аёл вафот этди ва уни тун қоронғуси киргач Мадинага олиб келдилар. Расулуллоҳ ﷺни уйқуга кетган ҳолда топдилар ва у зотни уйғотишни ёқтирмадилар. Шунда унга намоз ўқиб, Бақиул-Ғарқадда дафн қилдилар. Расулуллоҳ ﷺ тонгда уйғонганларида, улар келишди, у зот уларнинг аёл ҳақида сўрадилар. Улар: «Эй Аллоҳнинг Расули, у дафн қилинди. Биз сизнинг олдингизга келиб, уйқуга кетган ҳолда топган эдик, сизни уйғотишни ёқтирмадик», дедилар. У зот: «Юринглар», дедилар. Сўнг у зот пиёда юрдилар, улар ҳам у зот билан бирга юришди, токи унинг қабрини кўрсатишди. Расулуллоҳ ﷺ турдилар, улар у зотнинг ортида саф тортишди, у зот унга намоз ўқиб, тўрт марта такбир айтдилар.

أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، عَنِ ابْنِ وَهْبٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الْجَلِيلِ بْنُ حُمَيْدٍ الْيَحْصَبِيُّ، أَنَّ ابْنَ شِهَابٍ، حَدَّثَهُ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو أُمَامَةَ بْنُ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ، فِي الآيَةِ الَّتِي قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ وَلاَ تَيَمَّمُوا الْخَبِيثَ مِنْهُ تُنْفِقُونَ ‏}‏ قَالَ هُوَ الْجُعْرُورُ وَلَوْنُ حُبَيْقٍ فَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ تُؤْخَذَ فِي الصَّدَقَةِ الرُّذَالَةُ ‏.‏

Abu Umoma ibn Sahl ibn Hunayf (roziyallohu anhu)dan Alloh azza va jalla aytgan bu oyat {Undan sarflashga yaramaydigan nopok narsani qasd qilmangiz} (Baqara 267) haqida rivoyat qilinadi: U bu — juʼrur va past navli xurmodir, dedi. Rasululloh ﷺ sadaqa uchun past navli meva olishdan qaytardilar.Абу Умома ибн Саҳл ибн Ҳунайф (розияллоҳу анҳу)дан Аллоҳ азза ва жалла айтган бу оят {Ундан сарфлашга ярамайдиган нопок нарсани қасд қилмангиз} (Бақара 267) ҳақида ривоят қилинади: У бу — жуърур ва паст навли хурмодир, деди. Расулуллоҳ ﷺ садақа учун паст навли мева олишдан қайтардилар.

أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الْحَكَمِ، عَنْ شُعَيْبٍ، حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنِ ابْنِ أَبِي هِلاَلٍ، عَنْ أُمَيَّةَ بْنِ هِنْدٍ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ، قَالَ كُنَّا يَوْمًا فِي الْمَسْجِدِ جُلُوسًا وَنَفَرٌ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ وَالأَنْصَارِ فَأَرْسَلْنَا رَجُلاً إِلَى عَائِشَةَ لِيَسْتَأْذِنَ فَدَخَلْنَا عَلَيْهَا قَالَتْ دَخَلَ عَلَىَّ سَائِلٌ مَرَّةً وَعِنْدِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَمَرْتُ لَهُ بِشَىْءٍ ثُمَّ دَعَوْتُ بِهِ فَنَظَرْتُ إِلَيْهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَمَا تُرِيدِينَ أَنْ لاَ يَدْخُلَ بَيْتَكِ شَىْءٌ وَلاَ يَخْرُجَ إِلاَّ بِعِلْمِكِ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَهْلاً يَا عَائِشَةُ لاَ تُحْصِي فَيُحْصِيَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَيْكِ ‏"‏ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Bir marta huzurimga bir tilanchi kirib keldi, oldimda esa Rasululloh ﷺ bor edilar. Men unga biror narsa berishni buyurdim, soʻng uni oldirib, unga qaradim. Shunda Rasululloh ﷺ: ‹Uyingga hech narsa sen bilmasdan kirib-chiqmasligini xohlamaysanmi?› dedilar. Men: ‹Ha›, dedim. U zot: ‹Sekin, ey Oisha! Sanamagin, aks holda Alloh azza va jalla ham senga sanab beradi›, dedilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Бир марта ҳузуримга бир тиланчи кириб келди, олдимда эса Расулуллоҳ ﷺ бор эдилар. Мен унга бирор нарса беришни буюрдим, сўнг уни олдириб, унга қарадим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: ‹Уйингга ҳеч нарса сен билмасдан кириб-чиқмаслигини хоҳламайсанми?› дедилар. Мен: ‹Ҳа›, дедим. У зот: ‹Секин, эй Оиша! Санамагин, акс ҳолда Аллоҳ азза ва жалла ҳам сенга санаб беради›, дедилар».

أَخْبَرَنَا عِمْرَانُ بْنُ يَزِيدَ، قَالَ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، قَالَ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ حَكِيمٍ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلٍ، قَالَ كَانَتْ قَبِيعَةُ سَيْفِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ فِضَّةٍ ‏.‏

Abu Umoma ibn Sahl (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: U: «Rasululloh ﷺning qilichlarining dastasi kumushdan edi», dedi.Абу Умома ибн Саҳл (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: У: «Расулуллоҳ ﷺнинг қиличларининг дастаси кумушдан эди», деди.

أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَحْمَدَ الْكَرْمَانِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أُتِيَ بِامْرَأَةٍ قَدْ زَنَتْ فَقَالَ ‏"‏ مِمَّنْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ مِنَ الْمُقْعَدِ الَّذِي فِي حَائِطِ سَعْدٍ ‏.‏ فَأَرْسَلَ إِلَيْهِ فَأُتِيَ بِهِ مَحْمُولاً فَوُضِعَ بَيْنَ يَدَيْهِ فَاعْتَرَفَ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِإِثْكَالٍ فَضَرَبَهُ وَرَحِمَهُ لِزَمَانَتِهِ وَخَفَّفَ عَنْهُ ‏.‏

Abu Umoma ibn Sahl ibn Hunayf (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning oldilariga zino qilgan bir ayol keltirildi. U zot: «Kimdan?» dedilar. U ayol: «Saʼdning bogʻidagi shol boʻlib qolgan kishidan», dedi. U zot uning oldiga odam yubordilar, uni koʻtarib olib kelishdi va u zotning oldilariga qoʻyishdi. U iqror boʻldi. Shunda Rasululloh ﷺ bir shingil xurmo shoxini soʻrab, uni urdilar. U zotning majruhligiga rahmlari kelib, unga yengillik berdilar.Абу Умома ибн Саҳл ибн Ҳунайф (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг олдиларига зино қилган бир аёл келтирилди. У зот: «Кимдан?» дедилар. У аёл: «Саъднинг боғидаги шол бўлиб қолган кишидан», деди. У зот унинг олдига одам юбордилар, уни кўтариб олиб келишди ва у зотнинг олдиларига қўйишди. У иқрор бўлди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ бир шингил хурмо шохини сўраб, уни урдилар. У зотнинг мажруҳлигига раҳмлари келиб, унга енгиллик бердилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قُدَامَةَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مِسْعَرٍ، عَنْ مُجَمِّعٍ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلٍ، قَالَ سَمِعْتُ مُعَاوِيَةَ، - رضى الله عنه - يَقُولُ سَمِعْتُ مِنْ، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَسَمِعَ الْمُؤَذِّنَ فَقَالَ مِثْلَ مَا قَالَ ‏.‏

Muoviya ibn Abu Sufyon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺdan eshitdim, u zot muazzinni eshitganlarida, u aytganidek aytar edilar.Муовия ибн Абу Суфён (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺдан эшитдим, у зот муаззинни эшитганларида, у айтганидек айтар эдилар.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا مُجَمِّعُ بْنُ يَعْقُوبَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سُلَيْمَانَ الْكِرْمَانِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا أُمَامَةَ بْنَ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ، قَالَ قَالَ أَبِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ خَرَجَ حَتَّى يَأْتِيَ هَذَا الْمَسْجِدَ مَسْجِدَ قُبَاءٍ فَصَلَّى فِيهِ كَانَ لَهُ عِدْلَ عُمْرَةٍ ‏"‏ ‏.‏

Sahl ibn Hunayf (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kimki chiqib, mana shu masjidga — Quboʻ masjidiga kelsa va unda namoz oʻqisa, unga bir umra savobi boʻladi», dedilar.Саҳл ибн Ҳунайф (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кимки чиқиб, мана шу масжидга — Қубў масжидига келса ва унда намоз ўқиса, унга бир умра савоби бўлади», дедилар.