Alqama ibn Qays an-Naxa'iy

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، عَنْ دَاوُدَ، عَنْ عَامِرٍ، عَنْ عَلْقَمَةَ، قَالَ قُلْتُ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَيْلَةَ الْجِنِّ فَقَالَ مَا كَانَ مَعَهُ مِنَّا أَحَدٌ ‏.‏

Alqama aytadi: Men Abdulloh ibn Masʼuddan: «Jin kechasida sizlardan kim Rasululloh ﷺ bilan birga edi?» — deb soʻradim. U: «Bizdan birortamiz u zot bilan (birga) emas edik», — dedi.Алқама айтади: Мен Абдуллоҳ ибн Масъуддан: «Жин кечасида сизлардан ким Расулуллоҳ ﷺ билан бирга эди?» — деб сўрадим. У: «Биздан бирортамиз у зот билан (бирга) эмас эдик», — деди.

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، قَالَ إِنِّي لأَمْشِي مَعَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ بِمِنًى إِذْ لَقِيَهُ عُثْمَانُ فَاسْتَخْلاَهُ فَلَمَّا رَأَى عَبْدُ اللَّهِ أَنْ لَيْسَتْ لَهُ حَاجَةٌ قَالَ لِي تَعَالَ يَا عَلْقَمَةُ فَجِئْتُ فَقَالَ لَهُ عُثْمَانُ أَلاَ نُزَوِّجُكَ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ بِجَارِيَةٍ بِكْرٍ لَعَلَّهُ يَرْجِعُ إِلَيْكَ مِنْ نَفْسِكَ مَا كُنْتَ تَعْهَدُ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ لَئِنْ قُلْتَ ذَاكَ لَقَدْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ مَنِ اسْتَطَاعَ مِنْكُمُ الْبَاءَةَ فَلْيَتَزَوَّجْ فَإِنَّهُ أَغَضُّ لِلْبَصَرِ وَأَحْصَنُ لِلْفَرْجِ وَمَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ مِنْكُمْ فَعَلَيْهِ بِالصَّوْمِ فَإِنَّهُ لَهُ وِجَاءٌ ‏"‏ ‏.‏

Alqama aytadi: «Men Mino (vodiy)sida Abdulloh ibn Masʼud bilan birga ketayotgan edim, shu payt unga Usmon (roziyallohu anhu) duch keldi va u bilan xilvatda gaplashmoqchi boʻldi. Abdulloh u zotning biror hojati yoʻqligini koʻrgach, menga: ‹Bu yoqqa kel, ey Alqama!› dedi. Men keldim. Usmon (roziyallohu anhu) unga: ‹Ey Abu Abdurrahmon, senga bokira bir qizni nikohlab qoʻymaylikmi? Balki bu bilan oʻzingda avval boʻlgan (kuch-quvvating) qaytib kelar›, dedi. Abdulloh (ibn Masʼud) (roziyallohu anhu): ‹Mana shuni aytsang, men Rasululloh ﷺ ning shunday deganlarini eshitganman›, dedi: ‹Sizlardan kimning (uylanishga) qurbi yetsa, uylansin. Chunki bu koʻzni (haromdan) yaxshiroq tiyadi va avratni (zinodan) yaxshiroq saqlaydi. Sizlardan kimning qurbi yetmasa, roʻza tutishi lozim. Chunki bu unga (shahvatni qaytaruvchi) toʻsiqdir›.»Алқама айтади: «Мен Мино (водий)сида Абдуллоҳ ибн Масъуд билан бирга кетаётган эдим, шу пайт унга Усмон (розияллоҳу анҳу) дуч келди ва у билан хилватда гаплашмоқчи бўлди. Абдуллоҳ у зотнинг бирор ҳожати йўқлигини кўргач, менга: ‹Бу ёққа кел, эй Алқама!› деди. Мен келдим. Усмон (розияллоҳу анҳу) унга: ‹Эй Абу Абдурраҳмон, сенга бокира бир қизни никоҳлаб қўймайликми? Балки бу билан ўзингда аввал бўлган (куч-қувватинг) қайтиб келар›, деди. Абдуллоҳ (ибн Масъуд) (розияллоҳу анҳу): ‹Мана шуни айтсанг, мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деганларини эшитганман›, деди: ‹Сизлардан кимнинг (уйланишга) қурби етса, уйлансин. Чунки бу кўзни (ҳаромдан) яхшироқ тияди ва авратни (зинодан) яхшироқ сақлайди. Сизлардан кимнинг қурби етмаса, рўза тутиши лозим. Чунки бу унга (шаҳватни қайтарувчи) тўсиқдир›.»

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، وَابْنُ، مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، وَسَاقَ، عُثْمَانُ مِثْلَهُ ‏.‏

Yuqoridagi (hadis) Alqama orqali Abdulloh (ibn Masʼud) (roziyallohu anhu)dan ham rivoyat qilingan. Usmon (ibn Abu Shayba) ham xuddi shunga oʻxshash (rivoyatni) keltirdi.Юқоридаги (ҳадис) Алқама орқали Абдуллоҳ (ибн Масъуд) (розияллоҳу анҳу)дан ҳам ривоят қилинган. Усмон (ибн Абу Шайба) ҳам худди шунга ўхшаш (ривоятни) келтирди.

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ عَاصِمٍ، - يَعْنِي ابْنَ كُلَيْبٍ - عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَلْقَمَةَ، قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ أَلاَ أُصَلِّي بِكُمْ صَلاَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ فَصَلَّى فَلَمْ يَرْفَعْ يَدَيْهِ إِلاَّ مَرَّةً ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ هَذَا مُخْتَصَرٌ مِنْ حَدِيثٍ طَوِيلٍ وَلَيْسَ هُوَ بِصَحِيحٍ عَلَى هَذَا اللَّفْظِ ‏.‏

Alqama (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: u dedi: Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu) dedilar: «Sizlarga Rasululloh ﷺning namozlaridek qilib namoz oʻqib bermaymi?» (Roviy) dedi: Shunda u namoz oʻqidilar va ikki qoʻllarini faqat bir marta koʻtardilar. Abu Dovud aytdi: Bu uzun bir hadisdan qisqartirilgan boʻlib, bu lafz bilan sahih emas.Алқама (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: у деди: Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу) дедилар: «Сизларга Расулуллоҳ ﷺнинг намозларидек қилиб намоз ўқиб бермайми?» (Ровий) деди: Шунда у намоз ўқидилар ва икки қўлларини фақат бир марта кўтардилар. Абу Довуд айтди: Бу узун бир ҳадисдан қисқартирилган бўлиб, бу лафз билан саҳиҳ эмас.

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، قَالَ ‏:‏ سَأَلْتُ عَائِشَةَ كَيْفَ كَانَ عَمَلُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هَلْ كَانَ يَخُصُّ شَيْئًا مِنَ الأَيَّامِ قَالَتْ ‏:‏ لاَ، كَانَ كُلُّ عَمَلِهِ دِيمَةً، وَأَيُّكُمْ يَسْتَطِيعُ مَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسْتَطِيعُ

Alqama (rahimahulloh) aytadi: Men Oisha (roziyallohu anho)dan: «Rasululloh ﷺning amallari qanday boʻlardi? U zot kunlardan biror narsani (maxsus amal bilan) ajratar edilarmi?» — deb soʻradim. U: «Yoʻq, u zotning barcha amallari doimiy edi. Sizlarning qaysingiz Rasululloh ﷺ qila olganidek qila olardingiz!» — dedi.Алқама (раҳимаҳуллоҳ) айтади: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)дан: «Расулуллоҳ ﷺнинг амаллари қандай бўларди? У зот кунлардан бирор нарсани (махсус амал билан) ажратар эдиларми?» — деб сўрадим. У: «Йўқ, у зотнинг барча амаллари доимий эди. Сизларнинг қайсингиз Расулуллоҳ ﷺ қила олганидек қила олардингиз!» — деди.